Hình ảnh đứa con trai hầu như chẳng phút nào nguôi ngoai trong tâm trí Jolyon kể từ buổi dạo chơi đầu tiên với Irene tại công viên Richmond. Vẫn chẳng có tin tức gì thêm; những câu hỏi tại Bộ Chiến tranh không mang lại kết quả; và anh cũng chẳng thể mong đợi nhận được tin từ June và Holly trong ít nhất ba tuần nữa. Những ngày này, anh thấy ký ức về Jolly thật là ít ỏi làm sao, và anh mới vụng về làm sao trong vai trò một người cha. Chẳng có lấy một kỷ niệm đơn độc nào mà sự giận dữ từng chen vào; chẳng có sự làm hòa nào, bởi vì chưa từng có rạn nứt; cũng chẳng có cuộc tâm sự gan ruột nào, ngay cả khi mẹ của Jolly qua đời. Chẳng có gì ngoài thứ tình cảm nửa chừng mỉa mai. Anh đã quá sợ hãi việc phải ràng buộc bản thân vào bất kỳ hướng nào, vì sợ đánh mất sự tự do của mình, hay can thiệp vào tự do của con trai.

Chỉ khi ở bên Irene, anh mới tìm thấy sự khuây khỏa, dẫu rằng điều đó vô cùng phức tạp bởi nhận thức ngày càng lớn dần về việc anh đang bị giằng xé giữa cô và con trai mình. Gắn liền với Jolly là toàn bộ ý thức về sự tiếp nối và tín điều xã hội mà anh từng thấm nhuần sâu sắc thời tuổi trẻ và một lần nữa trong suốt những năm tháng con trai anh học ở trường công và đại học—toàn bộ ý thức không phụ lòng mong đợi mà cha và con dành cho nhau. Gắn liền với Irene là tất cả niềm say mê của anh đối với cái đẹp và thiên nhiên. Và anh dường như càng lúc càng mơ hồ không biết điều nào trong hai điều ấy mới mạnh mẽ hơn trong lòng mình. Thế nhưng, khỏi trạng thái tê liệt vì tình cảm ấy, anh đã bừng tỉnh một cách phũ phàng vào một buổi chiều, ngay khi vừa chuẩn bị lên đường đến Richmond, bởi một thanh niên dắt xe đạp có gương mặt quen thuộc một cách kỳ lạ, người đã tiến lại với nụ cười thoang thoảng.

"Thưa ông Jolyon Forsyte? Cảm ơn ông!" Đặt một phong bì vào tay Jolyon, người đó quay bánh xe rời khỏi lối đi và đạp xe đi mất. Đầy bối rối, Jolyon bóc phong bì ra.

"Tòa án Đô đốc, Phụng phế và Ly hôn, vụ Forsyte kiện Forsyte và Forsyte!"

Cảm giác hổ thẹn và ghê tởm lập tức bị thay thế bởi phản ứng: "Chà, đây chính xác là điều anh muốn, thế mà anh lại không thích sao!" Nhưng hẳn cô ấy cũng nhận được một bản; và anh phải đến gặp cô ấy ngay lập tức. Anh vừa đi vừa nghiền ngẫm mọi chuyện. Quả là một câu chuyện đầy mỉa mai. Bởi vì, dù Kinh thánh có nói gì đi nữa về trái tim, luật pháp cần nhiều hơn là những nỗi khát khao đơn thuần để được thỏa mãn. Họ hoàn toàn có thể biện hộ cho vụ kiện này, hoặc ít nhất là thành tâm thử làm như vậy. Nhưng ý nghĩ làm thế khiến Jolyon ghê tởm. Nếu không phải là người tình của cô trong hành động thì anh cũng đã là kẻ tình ý trong tâm tưởng, và anh biết rằng cô đã sẵn sàng đến với anh. Gương mặt cô đã nói lên điều đó. Không phải là anh phóng đại tình cảm của cô dành cho mình. Cô đã trải qua mối tình lớn của đời mình, và ở tuổi này, anh không thể mong đợi một mối tình như thế lần nữa. Nhưng cô tin tưởng anh, quý mến anh, và chắc chắn cảm thấy rằng anh sẽ là bến bờ nương náu. Chắc chắn cô sẽ không bắt anh phải ra tòa biện hộ, khi biết rằng anh tôn thờ cô biết nhường nào! Ơn Trời, cô không mang thứ ý thức đạo đức ram rắp kiểu Anh quốc vốn chối bỏ hạnh phúc chỉ vì muốn chối bỏ! Cô hẳn phải vui mừng trước cơ hội được tự do sau mười bảy năm sống mòn mỏi như đã chết! Còn về tai tiếng, sự đã rồi còn gì! Việc biện hộ cho vụ kiện cũng chẳng thể xóa đi vết nhơ. Jolyon mang đầy đủ những cảm xúc đúng mực của một người nhà Forsyte có sự riêng tư bị đe dọa: Nếu đã bị Luật pháp treo cổ, tội gì mà không ăn cắp một con cừu cho đáng! Hơn nữa, ý nghĩ đứng trên bến nhân chứng và thề thốt về sự thật rằng chưa từng có một cử chỉ, thậm chí một lời yêu đương nào diễn ra giữa họ, đối với anh còn nhục nhã hơn là mang tiếng chịu đựng cái nhãn mác ngoại tình — nhục nhã hơn thực sự, nếu xét đến tình cảm trong tim anh, và cũng tồi tệ, đau đớn chẳng kém đối với các con anh. Ý nghĩ phải phân bua, giả sử anh có thể làm được, trước một vị thẩm phán và mười hai bồi thẩm viên trung bình người Anh, về những lần họ gặp nhau ở Paris và những buổi dạo chơi trong công viên Richmond, khiến anh sợ hãi tột cùng. Sự thô bạo và thói đạo đức giả phán xét của toàn bộ quá trình ấy; khả năng họ không được tin tưởng — chỉ riêng hình ảnh về cô, người mà anh coi là hiện thân của Tự nhiên và Cái đẹp, đứng đó trước bao nhiêu ánh mắt nghi kỵ, săm soi — thật đáng sợ đối với anh. Không, không! Biện hộ cho một vụ kiện chỉ tổ làm trò cười cho thiên hạ ở London và giúp báo chí bán đắt như tôm tươi. Thà chấp nhận những gì Soames và thần linh đã an bài còn hơn gấp ngàn lần!

"Hơn nữa," anh nghĩ một cách thành thật, "ai mà biết được liệu ngay cả vì con trai tôi, tôi có thể chịu đựng tình trạng này lâu hơn được không? Dù sao đi nữa, cổ cô ấy cuối cùng cũng được thoát khỏi vòng kiềm tỏa!" Mải suy nghĩ, anh hầu như không cảm nhận được cái nóng oi bức. Bầu trời đã chuyển sang mây âm u, ngả màu tím tía với những vệt trắng nhỏ. Một giọt mồ hôi rơi tõm tạo thành hình ngôi sao nhỏ trên lớp bụi mặt đường lúc anh bước vào công viên.

"Phù!" anh nghĩ, "sấm chớp đây! Mong là cô ấy không ra gặp mình; trên trời sắp có trận mưa như trút đấy!" Nhưng ngay phút ấy, anh nhìn thấy Irene đang tiến về phía cổng. "Chúng ta phải quay gấp về Robin Hill," anh nghĩ.

"Cơn giông đã quét qua khu Poultry lúc bốn giờ, mang lại sự giải khuây đáng mừng cho các nhân viên văn phòng ở mọi nơi. Soames đang nhấp một ngụm trà thì có người mang vào cho anh một bức thư:

"THƯA ÔNG,

Forsyte kiện Forsyte và Forsyte

"Theo chỉ dẫn của ông, chúng tôi xin thông báo rằng chúng tôi đã trực tiếp tống đạt trát hầu tòa cho bị đơn và đồng bị đơn trong vụ kiện này vào hôm nay, lần lượt tại Richmond và Robin Hill.

"Kính thư,

"LINKMAN VÀ LAVER."

Trong vài phút, Soames cứ trân trân nhìn bức thư đó. Kể từ khi đưa ra những chỉ dẫn ấy, anh đã luôn bị cám dỗ muốn hủy bỏ chúng. Thật là tai tiếng, một nỗi ô nhục chung lớn lao làm sao! Bằng chứng cũng vậy, những gì anh nghe được về nó, chưa bao giờ có vẻ là xác thực đối với anh; không hiểu sao, anh ngày càng ít tin rằng hai kẻ đó đã đi lại quá giới hạn. Nhưng điều này, tất nhiên, sẽ đẩy họ vào bước đường cùng; và ý nghĩ đó làm anh đau khổ. Kẻ kia lại có được tình yêu của cô, nơi mà anh đã thất bại! Đã quá muộn rồi sao? Giờ đây khi họ đã bị giật mình thảng thốt bởi trát hầu tòa này, chẳng lẽ anh không có trong tay một thứ đòn bẩy để có thể ép họ rời xa nhau sao? "Nhưng nếu mình không hành động ngay," anh nghĩ, "thì sẽ quá muộn mất, bây giờ khi họ đã nhận được thứ này rồi. Mình sẽ đến gặp hắn; mình sẽ xuống đó!"

Và với tâm trạng quay cuồng vì lo âu thần kinh, anh sai người đi gọi một chiếc taxi động cơ "kiểu mới". Có thể sẽ mất nhiều thời gian để lần ra chỗ gã đó, và có trời mới biết họ sẽ đưa ra quyết định gì sau cú sốc như thế! "Nếu mình là một tên hề kịch nghệ," anh nghĩ, "chắc lúc này mình đang cầm roi ngựa hoặc súng lục hay thứ gì đó rồi!" Thay vào đó, anh cầm một tập tài liệu trong vụ án "Magentie kiện Wake", với ý định đọc chúng trên đường đi xuống. Anh thậm chí chẳng thèm mở ra, cứ thế ngồi bất động, bị xóc nảy và rung lắc, hoàn toàn không cảm nhận được luốc gió lùa sau gáy hay mùi xăng. Anh phải để thái độ của gã kia dẫn đường; điều quan trọng nhất là phải giữ vững cái đầu lạnh!

London đã bắt đầu tuôn những người lao động ra ngoài khi anh đến gần cầu Putney; cái ổ kiến đang nhúc nhích chuyển động hướng ra ngoại ô. Quả là lắm kiến làm sao, tất cả đều phải chật vật kiếm sống, bấu víu bằng cả mí mắt trong cuộc tranh giành lớn lao ấy! Có lẽ lần đầu tiên trong đời, Soames đã nghĩ: "Mình có thể buông xuôi nếu muốn! Chẳng có gì chạm đến được mình; mình có thể búng tay một cái, sống theo ý thích — tận hưởng cuộc sống!" Không! Người ta không thể sống như anh đã sống rồi cứ thế vứt bỏ tất cả — an nhác ở Capua, tiêu xài tiền bạc và danh tiếng mà mình đã gầy dựng. Cuộc đời của một kẻ chính là những gì hắn sở hữu và tìm cách sở hữu. Chỉ có những kẻ ngốc mới nghĩ khác — những kẻ ngốc, những kẻ theo chủ nghĩa xã hội, và lũ phóng đãng!

Chiếc xe giờ đây đang lướt qua những căn biệt thự với tốc độ rất nhanh. "Chắc phải mười lăm dặm một giờ!" anh thầm nghĩ; "thế này thì kéo được người ta ra ngoại ô ở rồi!" và anh nghĩ đến ảnh hưởng của nó đối với những khu đất ở London thuộc sở hữu của cha mình — bản thân anh chưa bao giờ đầu tư kiểu đó, vì máu cờ bạc trong người anh đã dồn hết vào những bức tranh rồi. Và chiếc xe phóng vút đi, xuống ngọn đồi qua Wimbledon Common. Cuộc gặp gỡ này đây! Chắc chắn một người đàn ông tuổi năm hai có con cái đã trưởng thành, và đang đứng trước bờ vực, sẽ không hành động liều lĩnh. "Hắn sẽ không muốn làm nhục gia đình đâu," anh nghĩ; "hắn cũng yêu quý cha hắn như mình yêu quý cha mình, và họ là anh em ruột thịt. Người đàn bà đó mang lại sự hủy diệt — có cái quái gì ở ả ta cơ chứ? Mình chưa từng tài nào hiểu nổi." Chiếc xe rẽ ngoặt dọc theo bìa rừng, và anh nghe tiếng chim cúc cu muộn màng kêu lên, suýt soát là tiếng kêu đầu tiên anh nghe thấy trong năm nay. Giờ đây anh đã ở gần sát vị trí mà ban đầu anh từng chọn cho ngôi nhà của mình, thứ đã bị Bosinney phủ nhận không thương tiếc để chọn lấy ý thích của riêng hắn. Anh bắt đầu dùng khăn tay lau mặt và tay, hít những hơi thật sâu để lấy lại sự bình tĩnh. "Phải giữ vững cái đầu," anh nghĩ, "phải giữ vững cái đầu!"

Chiếc xe rẽ vào lối đi ngập tràn cây xanh mà lẽ ra đã có thể là của chính anh, và tiếng âm nhạc vang lên đón chào. Anh đã quên mất mấy cô con gái của gã đó.

"Tôi có thể ra ngay lập tức," anh nói với người lái xe, "hoặc tôi có thể bị giữ lại một lúc"; và anh bấm chuông.

Theo chân người hầu gái vén bức rèm đi vào sảnh trong, anh cảm thấy nhẹ nhõm vì cú sốc của cuộc gặp này sẽ được làm dịu bớt bởi June hoặc Holly, tùy ai đang chơi đàn ở trong đó, thế nên anh vô cùng ngạc nhiên khi thấy Irene đang ngồi bên cây đàn piano, còn Jolyon đang ngồi trên chiếc ghế bành lắng nghe. Cả hai đều đứng bật dậy. Máu dồn lên não Soames, và mọi quyết tâm phải kiềm chế theo hướng này hướng nọ của anh bỗng tan biến hoàn toàn. Vẻ mặt của những bậc tổ tiên làm nghề nông — những gã nhà Forsyte bướng bỉnh vùng duyên hải, từ "Superior Dosset" trở về trước — hiện rõ trên khuôn mặt anh với một nụ cười nhăn nhở.

"Thật là hay quá nhỉ!" anh nói.

Anh nghe thấy gã kia lẩm bẩm:

"Chỗ này không tiện đâu — chúng ta ra phòng làm việc nhé, nếu anh không phiền." Và cả hai người họ đẩy anh đi qua khung cửa vén rèm. Trong căn phòng nhỏ mà anh đi theo họ vào, Irene đứng bên cửa sổ mở toang, còn "gã đó" đứng sát bên cô cạnh một chiếc ghế lớn. Soames đóng sầm cửa lại phía sau; âm thanh đó đưa anh ngược dòng thời gian trở về ngày mà anh đã tống cổ Jolyon ra ngoài — tống cổ hắn vì dám xía vào chuyện của mình.

"Nào," anh nói, "hai người có gì để nói đây?"

Gã đó thật vô liêm sỉ khi dám cười.

"Những gì chúng tôi nhận được hôm nay đã tước đi quyền đặt câu hỏi của anh rồi. Tôi tưởng anh phải vui mừng vì cổ mình đã được giải thoát khỏi vòng vây chứ."

"Ồ!" Soames nói; "anh nghĩ thế đấy! Tôi đến để báo cho anh biết rằng tôi sẽ ly hôn cô ta với mọi tình tiết ô nhục dành cho cả hai người, trừ phi anh thề từ nay về sau hãy tránh xa nhau ra."

"Anh ngạc nhiên vì sự lưu loát của chính mình, bởi vì tâm trí anh thì đang lắp bắp còn đôi tay thì run rẩy. Chẳng ai trong số họ trả lời; nhưng nét mặt của họ đối với anh trông như thể đang khinh miệt.

"Nào," anh nói; "còn cô — Irene?"

Đôi môi cô mọng cử động, nhưng Jolyon đặt tay lên cánh tay cô.

"Hãy để mặc cô ấy!" Soames giận dữ nói. "Irene, em có thề không?"

"Không."

"Ồ! Thế còn anh?"

"Lại càng không."

"Vậy ra hai người nhận tội rồi chứ?"

"Vâng, nhận tội." Chính Irene là người cất lời bằng giọng nói bình thản ấy, với cái vẻ ngoài xa cách bất phàm từng khiến anh phát điên bao lần; và vượt qua cả giới hạn của bản thân, anh thét lên:

"Cô là đồ quỷ sứ."

"Cút ra ngoài! Rời khỏi nhà này, nếu không tôi sẽ cho anh một trận đấy."

Gã đó mà cũng bày đặt mở miệng nói chuyện bạo lực ư? Hắn có biết cổ họng hắn đang gần với chiếc thòng lọng đến mức nào không?

"Một người giám hộ," anh nói, "lại đi biển thủ tài sản ủy thác! Một tên trộm, đi cắp vợ của anh họ mình."

"Cứ gọi tôi là gì tùy thích. Anh đã chọn con đường của anh, chúng tôi đã chọn con đường của chúng tôi. Cút ra ngoài!"

Nếu mang theo vũ khí, có lẽ Soames đã dùng đến nó vào khoảnh khắc ấy.

"Tôi sẽ bắt các người phải trả giá!" anh nói.

"Tôi rất sẵn lòng."

Trước câu nói đầy vẻ mỉa mai chết chóc ấy từ miệng đứa con trai của kẻ từng gán cho anh biệt danh "người đàn ông của tài sản", Soames đứng trân trân trừng mắt. Thật là nực cười!

Họ ở đó, bị kìm hãm khỏi bạo lực bởi một thứ sức mạnh vô hình nào đó. Không một đòn giông nào có thể giáng xuống, không có ngôn từ nào đáp ứng nổi tình thế. Nhưng anh không thể, và không biết cách nào để quay lưng bỏ đi. Ánh mắt anh dán chặt vào khuôn mặt Irene — lần cuối cùng anh nhìn thấy cái gương mặt tử thần ấy — lần cuối cùng, chắc chắn là thế!

"Còn cô," anh thốt lên bất ngờ, "tôi hy vọng cô sẽ đối xử với hắn như cô từng đối xử với tôi — thế thôi."

Anh thấy cô co rúm người lại, và với một cảm giác không hẳn là chiến thắng, cũng chẳng hẳn là nhẹ nhõm, anh giật phăng cánh cửa, bước ra sảnh và trèo lên chiếc taxi. Anh ngả người ra đệm xe với đôi mắt nhắm nghiền. Chưa bao giờ trong đời anh lại đến gần bạo lực giết người đến thế, chưa bao giờ anh lại vứt bỏ sự kiềm chế vốn đã trở thành bản tính thứ hai của mình đến vậy. Anh có cảm giác trống rỗng và trần trụi, như thể mọi đức hạnh đã rời bỏ cơ thể — cuộc đời vô nghĩa, tâm trí đình trệ. Ánh nắng tràn vào người nhưng anh thấy lạnh buốt. Cảnh tượng vừa trải qua đã phai nhạt khỏi tâm trí, những gì đang chờ phía trước thì không thể hình dung nổi, anh chẳng thể bám víu vào đâu; và anh hoảng sợ, tựa như mình đang treo lơ lửng bên vực thẳm, tựa như chỉ cần vặn thêm một vòng ốc nữa thôi là sự sane tỉnh của anh sẽ sụp đổ. "Mình không chịu nổi đâu," anh nghĩ; "mình không được phép... mình không chịu nổi đâu."

Chiếc taxi lao đi, và theo sau là một đoàn diễu hành máy móc gồm cây cối, nhà cửa, con người lướt qua nhưng chẳng mang ý nghĩa gì. "Mình thấy kỳ quặc lắm," anh nghĩ; "mình sẽ đi tắm hơi Thổ Nhĩ Kỳ. Mình vừa suýt dính vào một việc tồi tệ. Không ổn đâu."

Chiếc taxi gầm rú quay đầu vượt qua cây cầu, ngược lên đường Fulham, dọc theo công viên.

"Đến nhà tắm Hammam," Soames nói.

Thật kỳ lạ là vào một ngày hè ấm áp thế này, hơi nóng lại mang đến sự dễ chịu đến vậy! Khi bước vào phòng xông hơi nóng, anh gặp George Forsyte đang đi ra, đỏ lựng và ướ đẫm mồ hôi.

"Ôi!" George nói; "cậu đang tập luyện cho môn gì thế? Chẳng còn mấy mỡ thừa nữa cơ à."

Đồ hề! Soames lướt qua hắn với nụ cười nhếch mép sang một bên. Nằm ngả người ra sau, bất an xoa lên làn da để tìm những dấu hiệu đổ mồ hôi đầu tiên, anh thầm nghĩ: "Cứ để bọn chúng cười đi! Mình sẽ chẳng cảm thấy gì hết! Mình không thể chịu nổi bạo lực! Nó không tốt cho mình chút nào!"