[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE

Phòng khách nhỏ nhắn, ngập tràn những dải rèm nặng nề và thoang thoảng một thứ hương thơm kín đáo. Trong lò sưởi, một ngọn lửa lớn đang cháy rực, còn chiếc đèn đơn độc đặt ở một đầu bệ lò hắt ánh sáng dịu dàng lên hai con người đang trò chuyện.

Bà, người chủ nhân của ngôi nhà, là một bà cụ tóc bạc trắng, nhưng thuộc về những bà cụ có làn da không một nếp nhăn, mịn màng như trang giấy thượng hạng, và thoảng hương thơm, thấm đẫm mùi nước hoa từ những tinh chất dịu nhẹ mà bà đã dùng khi tắm suốt bao nhiêu năm qua.

Ông là một người bạn rất thân lâu năm, chưa từng kết hôn, một người bạn tri kỷ, một người đồng hành trên vạn dặm đường đời, nhưng chỉ dừng lại ở đó mà thôi.

Họ đã im lặng chừng một phút, cùng đăm đăm nhìn ngọn lửa, thả hồn theo những suy nghĩ vẩn vơ, trong khoảnh khắc tĩnh lặng đầy thân tình giữa những con người không cần phải trò chuyện luôn miệng để thấy hạnh phúc khi ở bên nhau, thì bỗng nhiên một khúc củi lớn, một gốc cây dính đầy những rễ đang cháy dở, rơi bật ra ngoài. Nó vượt qua chiếc chắn lò rơi xuống phòng khách, lăn lóc trên tấm thảm và bắn tung những đốm lửa lớn xung quanh. Bà cụ khẽ thét lên, hoảng hốt chồm dậy định bỏ chạy, trong khi ông vội lấy chân đá khúc củi trở lại lò sưởi và dập tắt hết những tia lửa đang bén trên thảm bằng đôi giày của mình.

Khi tai họa đã được khắc phục, một mùi khét nồng nặc bốc lên; người đàn ông ngồi xuống đối diện với bạn mình, mỉm cười và chỉ tay về phía khúc củi, cất lời:

– Đó chính là lý do vì sao tôi không bao giờ kết hôn.

Bà nhìn ông đầy kinh ngạc, với cái nhìn tò mò của những người phụ nữ muốn thấu tỏ mọi chuyện, cái ánh mắt mà những người phụ nữ không còn trẻ trung gì nữa thường có — nơi phản chiếu một sự hiếu kỳ phức tạp và thường là ranh mãnh — rồi bà hỏi:

– Sao lại thế?

– Ồ, đó là một câu chuyện dài, – ông đáp, – một câu chuyện có phần buồn bã và khó chịu.

– Những người bạn cũ của tôi thường lấy làm ngạc nhiên trước sự lạnh nhạt bỗng dưng nảy sinh giữa một trong những người bạn thân nhất của tôi tên là Julien và tôi. Họ không tài nào hiểu nổi vì sao hai kẻ vốn vô cùng gắn bó và không thể tách rời như chúng tôi lại đột nhiên trở thành những người xa lạ với nhau, và tôi sẽ kể cho bà nghe nguyên nhân vì sao.

– Cậu ấy và tôi đã từng có thời gian sống chung một nhà. Chúng tôi chẳng bao giờ rời nhau nửa bước, và tình bạn gắn kết chúng tôi khắng khít đến mức tưởng như chẳng có gì phá vỡ nổi.

– Một buổi tối nọ, khi trở về nhà, cậu ấy báo tin rằng mình sắp sửa kết hôn, và điều đó khiến tôi bàng hoàng như thể mình vừa bị cướp đoạt hay phản bội vậy. Khi một người bạn đàn ông kết hôn, mọi chuyện giữa họ coi như chấm hết. Tình cảm ích kỷ của một người phụ nữ, thứ tình cảm đầy nghi kỵ, bất an và nhục dục ấy, sẽ không bao giờ dung tha cho sự gắn bó mạnh mẽ và bộc trực, thứ tình cảm của trí tuệ, của con tim và lòng tin tưởng lẫn nhau tồn tại giữa hai người đàn ông.

– Bà thấy đấy, dù tình yêu gắn kết họ có lớn lao đến nhường nào đi nữa, đàn ông và phụ nữ vẫn luôn là những kẻ xa lạ về mặt tâm hồn và trí tuệ; họ vẫn là những phe đối địch, thuộc về hai chủng tộc khác nhau. Nơi đó luôn phải có kẻ chinh phục và kẻ bị chinh phục, một người chủ và một kẻ nô lệ; khi thì người này, lúc thì kẻ khác — họ chẳng bao giờ là hai kẻ bình đẳng. Họ siết chặt tay nhau, những bàn tay run rẩy vì hơi men tình ái; nhưng họ chưa bao giờ siết chặt lấy nhau bằng một cái nắm tay dài lâu, mạnh mẽ và trung thực, cái nắm tay tưởng chừng có thể mở toang lồng ngực, phơi bày cả tâm can trong một tiếng nổ của thứ tình cảm nam nhi chân thành, mãnh liệt. Những bậc hiền triết thời cổ đại, thay vì kết hôn và sinh con đẻ cái để làm chỗ dựa an ủi cho tuổi già — những đứa con rồi cũng sẽ bỏ rơi họ — đã đi tìm một người bạn tốt, đáng tin cậy, và cùng già đi với người ấy trong sự đồng điệu về tư duy vốn chỉ có thể tồn tại giữa những người đàn ông.

– Chà, bạn tôi là Julien đã lấy vợ. Vợ cậu ấy xinh đẹp, duyên dáng, một cô nàng tóc vàng xoăn tít, đầy đặn và hoạt bát, có vẻ như vô cùng tôn sùng chồng. Ban đầu, tôi rất ít khi đến nhà họ vì cảm thấy mình thật thừa thãi. Nhưng bằng cách nào đó, họ lại lôi kéo tôi về tổ ấm của mình; họ liên tục mời mọc và tỏ ra rất quý mến tôi. Thế là, dần dần, tôi để bản thân bị quyến rũ bởi vẻ đẹp trong cuộc sống của họ. Tôi thường xuyên dùng bữa tối với họ, và nhiều lần, khi quay về nhà vào đêm muộn, tôi đã thầm nghĩ rằng mình cũng sẽ hành động như cậu ấy, sẽ kết hôn, bởi vì ngôi nhà trống trải bấy giờ trông thật buồn tẻ.

– Họ có vẻ rất yêu nhau và chẳng bao giờ rời nửa bước.

– Chà, có một buổi tối nọ, Julien viết thư mời tôi đến ăn tối, và đương nhiên là tôi nhận lời.

– "Anh bạn thân mến," cậu ấy nói, "tớ phải ra ngoài ngay sau đây có chút việc bận, và sẽ không thể về cho đến mười một giờ; nhưng tớ sẽ về đúng mười một giờ kém, và tớ trông cậy vào cậu để bầu bạn với Bertha đấy."

– Người phụ nữ trẻ mỉm cười.

– "Đó là ý tưởng của tôi đấy chứ," cô ta nói, "khi cho gọi anh đến."

– Tôi chìa tay ra với cô ta.

– "Cô vẫn đáng yêu như ngày nào," tôi nói, và tôi cảm nhận được một cái siết tay dài đầy thân thiện từ những ngón tay cô ta, nhưng tôi chẳng mảy may chú ý đến điều đó; rồi chúng tôi ngồi vào bàn ăn, và đến tám giờ thì Julien đi vắng.

– Ngay khi cậu ấy vừa đi khỏi, một thứ bối rối kỳ lạ dường như ngay lập tức nảy sinh giữa vợ cậu ta và tôi. Chúng tôi chưa từng ở riêng với nhau lần nào, và bất chấp sự thân mật ngày càng tăng giữa hai gia đình, buổi trò chuyện tay đôi này đã đặt chúng tôi vào một tình thế hoàn toàn mới mẻ. Ban đầu, tôi lấp lửng bàn về những chuyện vơ vơ vẩn vẩn dùng để lấp đi khoảng lặng khó xử, thế nhưng cô ta chẳng thèm đáp lời, cứ ngồi đối diện tôi với cái điều cúi gằm đầy do dự, tựa hồ như đang nghiền ngẫm một đề tài hóc búa nào đó, và vì tôi cũng chẳng giỏi khoản trò chuyện phiếm, nên tôi đành ngậm miệng lại. Thật đáng ngạc nhiên khi đôi lúc việc tìm kiếm một lời để nói lại khó khăn đến thế.

– Và rồi, tôi cũng cảm nhận được một điều gì đó lơ lửng trong không khí, một thứ gì đó tôi không sao diễn tả nổi, một trong những linh cảm kỳ bí cảnh báo cho người ta về những ý đồ thầm kín của kẻ khác nhắm vào chính mình, dù cho chúng là thiện hay ác.

– Khoảng lặng nhức nhối ấy kéo dài một lúc, rồi Bertha cất lời bảo tôi:

– "Anh làm ơn cho thêm một khúc củi vào lò sưởi đi, vì nó sắp tắt mất rồi."

– Thế là tôi mở chiếc hộp đựng củi được đặt ngay vị trí giống hệt chỗ của bà bây giờ, nhấc lấy khúc củi to nhất đặt lên trên những khúc khác đã cháy được ba phần, rồi bầu không khí tĩnh mịch lại bao trùm căn phòng.

– Chỉ trong dăm phút, khúc củi bén lửa rực rỡ đến mức làm rát cả mặt chúng tôi, và người phụ nữ trẻ ngước mắt nhìn thẳng vào mắt tôi — đôi mắt mang theo một vẻ biểu cảm kỳ lạ đối với tôi.

– "Trời nóng quá rồi," cô ta nói; "chúng ta ra chiếc ghế sô-pha đằng kia ngồi đi."

– Thế là chúng tôi bước sang ngồi lên ghế sô-pha, và rồi đột nhiên cô ta nhìn thẳng vào mặt tôi, cất giọng:

– "Anh sẽ làm gì nếu có một người phụ nữ thổ lộ rằng cô ấy đang yêu anh?"

– "Thật lòng mà nói," tôi đáp, hoàn toàn bối rối không biết phải trả lời ra sao, "tôi không thể lường trước được một trường hợp như thế; nhưng điều đó còn tùy thuộc rất nhiều vào người phụ nữ ấy."

– Cô ta bật một tràng cười khô khan, đầy căng thẳng và dao động; một trong những điệu cười giả tạo tưởng chừng có thể làm vỡ tung thứ thủy tinh mỏng manh, rồi cô ta bồi thêm: "Đàn ông chẳng bao giờ liều lĩnh hay cay độc cả." Và sau một thoáng thỉnh lặng, cô ta tiếp lời: "Anh đã từng yêu bao giờ chưa, thưa ngài Paul?" Tôi buộc phải thừa nhận rằng mình chắc chắn đã từng, và cô ta nài nỉ tôi kể cho nghe mọi chuyện về mối tình đó. Nhân cơ hội ấy, tôi bèn bịa ra dăm ba câu chuyện vớ vẩn nào đó. Cô ta chăm chú lắng nghe tôi, kèm theo những biểu hiện không đồng tình và khinh miệt rõ rệt, rồi đột nhiên cô ta bảo:

– "Không, anh chẳng hiểu gì về đề tài này cả. Tôi thiết nghĩ tình yêu đích thực phải làm xáo trộn tâm trí, làm suy kiệt thần kinh và làm mụ mẫm đầu óc; rằng nó phải — tôi phải diễn tả thế nào nhỉ? — phải nguy hiểm, thậm chí tột cùng khủng khiếp, suýt soát tội lỗi và phạm thượng; rằng nó phải là một thứ phản bội; ý tôi muốn nói là nó buộc phải phá vỡ các thứ luật lệ, những mối ràng buộc huynh đệ, những nghĩa vụ thiêng liêng; chứ còn khi tình yêu đã bình lặng, dễ dãi, hợp pháp và chẳng vướng chút hiểm nguy, thì liệu có còn là tình yêu nữa không?"

– Tôi chẳng biết phải đáp lại cô ta thế nào, và bèn tự ngẫm nghĩ theo hướng triết lý rằng: "Ồ! Hỡi cái bộ óc đàn bà kia, chính lúc này đây, ngươi đã tự phơi bày bản chất thật của mình rồi đấy!"

– Trong lúc cất lời, cô ta đã ra điều ra vẻ đoan trang, thánh thiện; và tỳ mình trên những chiếc gối tựa, cô ta duỗi thẳng người ra, đặt đầu lên vai tôi, vạt váy kéo lên một chút để lộ đôi tất đỏ mà ánh lửa hắt vào càng rực rỡ hơn nữa. Chỉ dăm phút sau, cô ta lại tiếp tục:

– "Chắc là tôi đã làm anh sợ phải không?" Tôi lên tiếng phản đối ý nghĩ đó, thế là cô ta áp sát hoàn toàn vào ngực tôi, và không thèm nhìn tôi lấy một cái, cô ta thì thầm: "Nếu tôi nói rằng tôi yêu anh, thì anh sẽ làm gì nào?"

– Và trước khi tôi kịp nghĩ ra câu trả lời, cô ta đã quàng tay ôm lấy cổ tôi, nhanh chóng kéo đầu tôi cúi xuống và áp môi mình lên môi tôi.

– Ồ! Bạn hiền của tôi ơi, tôi xin nói thật là lúc đó tôi chẳng cảm thấy hạnh phúc chút nào cả! Gì cơ? Lại đi phản bội Julien ư? Lại trở thành tình nhân của cái ả đàn bà ngốc nghếch, lươn lẹo, dở hơi này — một kẻ chắc chắn là vô cùng dâm đãng và không còn được chồng thỏa mãn nữa.

– Liên tục lừa dối cậu ấy, phản bội cậu ấy, đùa giỡn với tình yêu chỉ vì tôi bị thu hút bởi trái cấm, bởi hiểm nguy chực chờ và tình bạn bị rũ bỏ ư? Không, điều đó không hợp ý tôi, nhưng tôi biết phải làm sao đây? Bắt chước theo Giô-sép thì hóa ra đóng một vai trò vừa ngốc nghếch lại vừa khó nhằn, bởi vì người phụ nữ này vô cùng quyến rũ trong sự bất lương, hừng hực sự táo bạo, đang thổn thức và kích động. Hãy để kẻ nào chưa từng cảm nhận được trên môi mình nụ hôn ấm áp của một người phụ nữ sẵn sàng hiến dâng thân xác ném viên đá đầu tiên vào tôi đi.

– Chà, chỉ một phút nữa thôi — bà hiểu ý tôi chứ? Một phút nữa thôi, và — tôi đã thành — không, cô ta đã thành! — Xin lỗi bà, là cậu ấy đã thành! — thì một tiếng động lớn bỗng vang lên khiến cả hai chúng tôi giật nảy mình. Khúc củi đã rơi tung tóe xuống phòng khách, làm đổ sập cả bộ dụng cụ lò sưởi lẫn khung chắn, lăn lên tấm thảm làm xém cả một khoảng, và trôi tuột xuống gầm chiếc ghế bành — thứ mà chắc chắn sẽ bị nó bén lửa.

– Tôi chồm dậy như một kẻ điên, và trong lúc đang đặt trả lại khúc củi đã cứu rỗi cuộc đời mình vào lò sưởi, cánh cửa bỗng bật mở vội vã, và Julien bước vào.

– "Tớ rảnh rồi," cậu ấy hồ hởi nói. "Công việc đã giải quyết xong xuôi sớm hơn tớ tưởng tận hai tiếng đồng hồ!"

– Phải đấy bạn hiền ạ, nếu không có khúc củi ấy, tôi đã bị tóm quả tang ngay tại trận rồi, và bà biết hậu quả sẽ thê thảm đến nhường nào đấy!

– Bà có thể tin chắc rằng tôi đã vô cùng cẩn trọng để không bao giờ rơi vào một tình huống tương tự thế thêm lần nào nữa, tuyệt đối không bao giờ. Chẳng lâu sau đó, tôi nhận thấy Julien bắt đầu đối xử với tôi bằng "thái độ lạnh nhạt" như người ta thường nói. Vợ cậu ấy rõ ràng đang ngấm ngầm xói mòn tình bạn của chúng tôi. Dần dần, cậu ấy tìm cách gạt bỏ tôi, và rồi chúng tôi hoàn toàn cắt đứt liên lạc.

– Tôi chưa từng kết hôn, thiết nghĩ điều đó chắc chẳng có gì khiến bà phải ngạc nhiên đâu nhỉ.