1
Dãy Pyrenees[1]. Diane Berg nhìn những ngọn núi lờ mờ hiện ra khi lái xe qua đồi. Phía trước khá xa có một hàng rào trắng trải dài hết bề ngang của đường chân trời, bị những ngọn đồi cắt đứt đoạn như những đợt sóng xô. Một con chim săn mồi lần đuổi từng vòng trên không trung.
9 giờ sáng, mồng 10 tháng Mười hai.
Theo bản đồ đường bộ trên bảng điều khiển, cô phải rẽ vào chỗ ngoặt tiếp theo và tiến về hướng Nam, hướng Tây Ban Nha. Cô không có GPS hay máy theo dõi hành trình trên chiếc Lancia quý báu của mình. Cô thấy một biển báo trên đường: LỐI RA 17, MONTRÉJEAU, TÂY BAN NHA, 1000 M.
Đêm trước, Diane đã ở lại Toulouse. Một khách sạn giá rẻ, căn phòng chật chội với chiếc tivi nhỏ xíu và một bồn tấm bằng nhựa đúc. Nửa đêm, cô chợt giật mình tỉnh giấc bởi những tiếng gầm gào liên hồi. Tim đập thình thịch, cô cảnh giác ngồi dậy, tựa lưng vào đầu giường, nhưng cả khách sạn vẫn chìm trong thinh lặng. Ngay khi cô bắt đầu nghĩ có lẽ mình vừa mơ thì tiếng gầm gào lại đột ngột vang lên, rùng rợn hơn bao giờ hết. Ruột gan cô thắt lại. Rồi cô nhận ra đó chỉ là lũ mèo đánh nhau dưới cửa sổ phòng mình. Nhưng Diane không tài nào ngủ tiếp được. Mới hôm qua cô vẫn còn ở Geneva, mở tiệc chia tay đồng nghiệp và bạn bè. Cô đã nhìn khắp khuôn viên trường từ cửa sổ căn phòng kí túc, tự hỏi quang cảnh nhìn ra từ căn phòng sắp tới của mình sẽ ra sao. Trong bãi đỗ xe của khách sạn, khi đang mở khóa chiếc Lancia, nước tuyết tan trên nóc chảy xuống đầy thân xe, Diane bỗng nhận ra mình đang bỏ lại tuổi trẻ phía sau. Và cô biết, chẳng cần đến quá hai tuần, cô sẽ quên hẳn cuộc đời trước đó của mình. Vài tháng nữa kể từ thời điểm này, cô sẽ thay đổi, toàn diện hơn và sâu sắc hơn. Cứ xét đến nơi cô sẽ sống trong mười hai tháng tới, làm sao có thể khác được đây? “Hãy cứ là chính mình,” bố cô đã khuyên như vậy. Khi ra khỏi trạm dừng chân bé xíu và quay lại đường lớn, cô tự hỏi liệu những thay đổi ấy có tích cực không. Ai đó đã từng nói, có những sự thích nghi giống như phẫu thuật cắt bỏ chỉ, và cô chỉ có thể hy vọng trường hợp của mình không giống vậy.
Cô không thể ngừng nghĩ đến Viện.
Cùng những người bị giam bên trong.
Suốt cả ngày hôm trước, Diane bị ám ảnh bởi suy nghĩ, “Mình sẽ chẳng bao giờ làm được. Mình không đủ khả năng. Ngay cả khi đã chuẩn bị tinh thần, và là người giỏi nhất cho vị trí đó, mình vẫn hoàn toàn không biết phải mong đợi gì nữa. Bọn họ sẽ nhìn thấu mình.”
Trong suy nghĩ của cô, họ hiện ra với tư cách là con người, chứ không phải… quái vật.
Thế nhưng họ đúng là như vậy. Quái vật thực sự, hoàn toàn khác với cô, với bố mẹ cô cũng như tất cả những người cô biết. Như sự khác nhau giữa hổ và mèo.
Những con hổ…
Đó là những gì cô phải nghĩ về họ: nguy hiểm, chẳng thể đoán định và có thể trở nên tàn ác tới mức không hình dung nổi. Những con hổ bị giam cầm trong núi…
Khi đến trạm thu phí cầu đường, cô phát hiện ra mình bị những suy nghĩ ấy cuốn đi đến mức không nhớ đã để vé ở đâu. Nhân viên thu phí cáu bẳn nhìn Diane điên cuồng lục tìm tấm vé trong hộc đựng đồ phía trước tay lái và trong túi xách. Nhưng cũng chẳng việc gì phải vội, nào có ai đợi phía sau đâu.
Ở vòng xuyến tiếp theo, cô hướng về phía Tây Ban Nha và dãy núi. Sau vài kilomet, đồng bằng đột ngột kết thúc. Chân núi đầu tiên của dãy Pyrenees trồi lên từ trên mặt đất. Hai bên đường là những đồi cây tròn trịa, thấp lùn đối lập hẳn với những đỉnh núi cao nhấp nhô đằng xa. Thời tiết cũng thay đổi, tuyết rơi mỗi lúc một dày.
Cô ra khỏi một khúc quanh. Trước mặt đột ngột hiện ra khung cảnh hùng vĩ của sông, rừng và những khoảnh đất trắng xóa. Diane bắt gặp một nhà thờ theo phong cách Gothic nằm trên đỉnh đồi giữa một ngôi làng nhỏ. Chiếc cần gạt nước quét qua mặt kính chắn gió khiến khung cảnh nhìn qua đó trông na ná một bức tranh khắc gỗ cũ kĩ. Spitzner đã cảnh báo cô, “Dãy Pyrenees không giống với đất Thụy Sĩ đâu.”
Dọc lề đường, những cồn tuyết chất cao hơn bao giờ hết. Diane thấy những ánh đèn nhấp nháy qua màn tuyết trước khi gặp rào chắn. Tuyết rơi mù mịt. Cảnh sát đứng ở chỗ tuyết dày nhất, vẫy những chiếc dùi cui sáng đèn. Diane nhận thấy họ đều mang vũ khí. Một chiếc xe tải và hai xe máy đang đỗ trên đám tuyết bẩn bên lề đường, dưới hai cây thông cao. Cô hạ cửa kính xuống, ghế xe ngay lập tức bị những bông tuyết dày và xốp thấm ướt.
“Phiền cô xuất trình giấy tờ.”
Diane nhoài người về phía hộc đựng đồ. Cô có thể nghe thấy chuỗi thông báo rè rè trên đài phát thanh, hòa nhịp đều đều của hai cái cần gạt nước và những tiếng phản đối ầm xì của ống xả ô tô. Hơi ẩm lạnh buốt phả lên mặt cô.
“Cô là phóng viên à?”
“Tôi là chuyên gia tâm lý. Tôi đang trên đường đến Viện Wargnier.”
Viên cảnh sát tựa lên cửa sổ xe, chăm chú quan sát cô. Đó là một người to lớn, tóc vàng, phải cao trên 1m80. Sau lớp âm thanh phát ra trên đài, cô vẫn nghe được tiếng con sông ào ạt chảy qua cánh rừng.
“Cô làm gì ở nơi khỉ ho cò gáy này? Thụy Sĩ cũng đâu có gần đây.”
“Viện đó là bệnh viện tâm thần, còn tôi là chuyên gia tâm lý, anh thấy có gì liên quan không?”
Anh ta trả lại giấy tờ cho cô, “Của cô đây, cô có thể đi được rồi.”
Khi khởi động xe, cô thắc mắc không biết có phải lúc nào lực lượng sen đầm Pháp cũng kiểm tra tài xế thế này không, hay đã xảy ra chuyện gì đặc biệt. Con đường lượn qua một vài khúc quanh, men theo dòng sông (gọi là ‘Gaue’ theo như cuốn sách hướng dẫn của cô), uốn lượn qua những hàng cây. Rồi cánh rừng biến mất, nhường chỗ cho vùng đồng bằng chạy dài ít nhất 5 kilomet. Một đại lộ thẳng tắp dẫn qua các cây xăng và mấy khu cắm trại bỏ hoang. Băng rôn bay phần phật trong gió. Những ngôi nhà xinh đẹp mang dáng dấp nhà gỗ trên dãy Alps của Thụy Sĩ. Một chuỗi biển quảng cáo lớn huênh hoang về một khu nghỉ dưỡng trượt tuyết gần đó. SAINT-MARTIN-DE-COMMINGES, NẰM CHÍNH GIỮA THUNG LŨNG, DÂN SỐ 20.863 NGƯỜI. Tấm biển sặc sỡ cho biết.
Bên trên ngôi làng, lớp lớp mây xám che khuất những đỉnh núi. Thỉnh thoảng mây bị xé rách bởi một quầng sáng như thể đang đẽo tạc từng chóp nhọn trên ấy. Ở vòng xuyến đầu tiên, Diane lái xe qua biển chỉ dẫn đến trung tâm thị trấn và đi vào con đường nhỏ bên phải phía sau một tòa nhà có cửa sổ lớn gắn chữ bằng đèn nê ông: THỂ THAO & THIÊN NHIÊN. Có vài người đi bộ quanh đó và rất nhiều ô tô đang đỗ. “Đó không phải là nơi tiêu khiển cho một cô gái trẻ.” Cô nhớ lại lời thầy Spitzner, trong lúc lái xe dọc phố với tiếng cần gạt nước đều đều, quen thuộc và khiến lòng yên ổn.
Con đường bắt đầu dốc lên. Cô thoáng thấy những mái nhà lộn xộn xô nhau ở cuối con dốc. Trên mặt đất, tuyết tan thành từng vũng bùn đen bắn tóe dưới gầm xe. “Mày có chắc mày muốn đến đó không, Diane? Sẽ không giống Champ-Dollon lắm đâu.” Champ-Dollon là tên một nhà tù ở Thụy Sĩ, nơi cô đã thực hiện rất nhiêu ca giám định pháp lý và tiến hành một nghiên cứu với nhóm đối tượng tội phạm tình dục ngay sau khi lấy được tấm bằng tâm lý học. Cô phải làm việc với những tên hiếp dâm hàng loạt, tội phạm ấu dâm, những ca lạm dụng tình dục trong gia đình (cách gọi chính thống của hành vi hiếp dâm loạn luân). Cô cũng được mời làm giám định viên liên kết, chuyên tiến hành các cuộc kiểm tra về độ chính xác trong lời khai của trẻ vị thành niên tự nhận là nạn nhân của hành vi lạm dụng tình dục. Và cô đã kinh hãi khám phá ra rằng, đối với những công việc kiểu như vậy, sự phỏng đoán về mặt tư tưởng và đạo đức của chính giám định viên có thể dễ dàng bóp méo bản chất của vấn đề, và trong trường hợp ấy, tính khách quan sẽ bị phương hại nghiêm trọng.
“Tôi được nghe nhiều điều kì lạ về Viện Wargnier,” Spitzner từng nói.
“Em có nói chuyện với bác sĩ Wargnier qua điện thoại. Ông ta đã để lại ấn tượng rất tốt với em.”
“Wargnier rất tốt,” Spitzner thừa nhận.
Dù vậy, cô biết ông không còn ở đó để chào đón cô. Thay vào đó sẽ là viện trưởng kế nhiệm, bác sĩ Xavier, một người Québec đến từ Viện Pinel ở Montreal. Wargnier nghỉ hưu được sáu tháng nay, trước đó ông chính là người đã duyệt và chấp nhận đơn xin việc của cô. Ông cũng cảnh báo với cô về mức độ khó khăn của công việc qua vô số cuộc điện thoại trao đổi giữa họ.
“Đây không phải là nơi dễ thở với một phụ nữ trẻ, bác sĩ Berg. Tôi không chỉ nói mỗi Viện thôi đâu, ý tôi là cả khu vực xung quanh. Cái thung lũng ấy… Saint-Martin. Cô sẽ ở trên dãy Pyrenees, thuộc vùng Comminges. Mùa đông rất dài và không có gì nhiều để giải trí. Tất nhiên là trừ khi cô thích các môn thể thao mùa đông.”
“Cháu là người Thụy Sĩ, bác đừng quên chứ,” cô hóm hỉnh trả lời.
“Nếu vậy, tôi có một lời khuyên cho cô. Đừng để công việc cuốn đi, hãy dành thời gian cho bản thân, và ra ngoài khi rảnh rỗi. Đây là nơi có thể trở nên… phiền nhiễu… theo thời gian.”
“Cháu xin ghi nhớ.”
“Còn một điều nữa. Tôi sẽ không ở đây giúp cô ổn định công việc. Người kế nhiệm tôi, bác sĩ Xavier ở Montreal sẽ nhận vinh hạnh này. Anh ta là một bác sĩ danh tiếng và theo kế hoạch thì sang tuần sẽ đến đây. Một người rất nhiệt tình. Cô biết đấy, ở đó, họ vượt xa chúng ta trong việc điều trị cho các bệnh nhân hay gây hấn. Tôi nghĩ sẽ rất thú vị nếu cô có thể đối chiếu quan điểm của đôi bên.”
“Cháu đồng ý.”
“Dù sao thì lâu nay chúng tôi vẫn cần một trợ lý cho giám đốc tổ chức. Tôi không đủ người để giao việc.”
Diane lại chạy xe dưới một tán cây khác. Con đường tiếp tục dốc lên cho đến khi gặp một thung lũng nhỏ hẹp mọc đầy cây, như thể bị vây hãm trong sự cô lập đến ngột ngạt và hung hiểm. Diane hạ cửa kính, hương thơm của lá kim, rêu và tuyết ẩm tràn vào mơn trớn mũi cô. Tiếng dòng nước ào ạt cách đó không xa gần như nhấn chìm tiếng gầm gừ của động cơ.
“Một nơi cô quạnh,” cô nói lớn với chính mình để tự tiếp thêm can đảm.
Cô thận trọng lái xe xuyên qua vẻ u ám của buổi sáng mùa đông. Ánh đèn pha trượt trên các thân sồi và lãnh sam. Một sợi cáp chạy dọc con đường, lá cành ngả vào nó như thể không còn chút sức lực nào để tự chống đỡ. Đôi lúc, cánh rừng lại hé ra, để lộ một nhà kho bỏ hoang có mái đá phủ đầy rêu phong.
Cô thoáng thấy mấy tòa nhà nữa ở phía xa. Đi qua khúc ngoặt, chúng càng hiện ra rõ hơn. Vài ngôi nhà bằng gỗ và bê tông tựa lưng vào khu rừng, với cửa sổ lớn ở tầng trệt. Phải đi hết đường mòn dẫn xuống từ đường cái, qua một chiếc cầu kim loại bắc ngang dòng nước xiết rồi một vùng đồng bằng tuyết phủ để tới những ngôi nhà đó. Hiển nhiên, chúng cũng bị bỏ phế, mục nát. Cô không biết tại sao, nhưng những ngôi nhà trống trải, lạc sâu trong thung lũng như thế khiến cô bất giác rùng mình.
TRẠI HÈ LESISARJDS. Tấm biển ở lối vào đường mòn đã gỉ sét. Vẫn không có dấu hiệu gì của Viện Wargnier. Chẳng có lấy một tấm biển chỉ đường. Như thể nơi ấy không thực sự muốn thế giới biết đến. Diane bắt đầu băn khoăn có phải cô đã đi sai hướng không. Bản đồ tỷ lệ 1/25.000 của Viện Địa lý Quốc gia trải trên chiếc ghế phụ ngay cạnh cô. Sau một kilomet và vài khúc ngoặt, cô phát hiện ra một góc đỗ xe bên đường được viền lại nhờ lớp tường bao quanh bằng đá. Cô giảm tốc và bẻ lái. Chiếc Lancia nảy qua ổ gà, khuấy tung bùn đất. Cô vớ lấy bản đồ và xuống xe. Không khí ẩm ướt vây lấy cô như một tấm ga giường.
Mặc tuyết rơi, cô mở bản đồ ra. Những tòa nhà của khu trại hè được quy hoạch thành ba hình chữ nhật nhỏ. Cô áng chừng khoảng cách mình đã đi qua theo tuyến tỉnh lộ quanh co. Dựa vào miêu tả trong bản đồ, có hai hình chữ nhật nằm ngay phía trước. Chúng gặp nhau tạo thành hình chữ T. Mặc dù không có chỉ dẫn nào thêm về hai tòa nhà, chỗ đó khó có thể là gì khác ngoài Viện, bởi con đường kết thúc ở điểm ấy và chẳng còn biểu tượng nào khác trên bản đồ.
Cô đã gần đến nơi…
Cô quay người, đi bộ tới cuối tường chắn, và thấy hai tòa nhà bằng đá. Chúng nằm trên con dốc, bên kia bờ suối, gần về phía thượng nguồn. Dù khoảng cách khá xa, cô vẫn cảm nhận được quy mô đồ sộ ấy. Một công trình kiến trúc của người khổng lồ. Đây chính là kiểu kiến trúc đá Cyclopean có thể bắt gặp ở hầu như bất cứ vùng núi nào, dù là nhà máy điện, đập nước hay khách sạn được xây dựng từ thế kỉ trước. Chính là nó, hang ổ của tên khổng lồ một mắt[2]. Chỉ khác là sâu trong cái hang ấy không chỉ có một Polyphemus[3], mà có đến vài tên.
Diane không phải là người dễ bị tác động. Trước đây, cô thường lui tới những địa điểm không khuyến khích du khách thăm thú. Từ thời niên thiếu, cô đã tích cực luyện tập các môn thể thao có mức độ mạo hiểm nhất định. Và luôn mang trong mình sở thích phiêu lưu. Nhưng có gì đó ở quang cảnh trước mặt khiến ruột gan cô quặn lại. Không phải một nguy cơ hữu hình. Không, là cái gì đó khác. Một nỗi sợ mơ hồ hoang hoải…
Cô lấy điện thoại ra và bấm số. Không biết trong khu vực có trạm phát sóng nào không, nhưng sau ba tiếng chuông, một giọng nói quen thuộc trả lời. “Spitzner nghe.”
Cô lập tức thấy lòng nhẹ nhõm. Giọng nói ấm áp, mạnh mẽ, điềm đạm của ông luôn xoa dịu và xua đuổi những mối hồ nghi trong cô. Đó là Pierre Spitzner, thầy hướng dẫn của cô tại khoa, người đầu tiên truyền cho cô niềm hứng thú với tâm lý học pháp lý. Chính khóa học Socrates chuyên sâu về quyền trẻ em, dưới sự bảo hộ của Ủy ban Quyền Trẻ em châu Âu trong mạng lưới liên kết giữa các trường đại học, đã cho cô cơ hội tiếp xúc và trở nên thân thiết với người đàn ông thông thái, quyến rũ, đồng thời cũng là một đức lang quân tận tâm và là bố của bảy đứa nhỏ này. Nhà tâm lý học nổi danh đã thu nhận cô về kèm cặp tại khoa Tâm lý và Khoa học Giáo dục. Ông đã giúp con nhộng hóa bướm, mặc dù hình ảnh này chắc chắn là quá tầm thường, chưa đủ để so sánh với trí tuệ và sự đòi hỏi khắt khe của Spitzner.
“Diane đây ạ. Em có làm phiền thầy không?”
“Đương nhiên là không. Thế nào rồi?”
“Em chưa đến nơi. Em vẫn đang trên đường… Từ đây em có thể nhìn thấy Viện.”
“Có chuyện gì sao?”
Lạy Thánh Peter lòng lành. Ngay cả qua điện thoại, ông vẫn nhận thấy sự dao động dù là nhỏ nhất trong giọng nói của cô.
“Không ạ, mọi chuyện đều ổn. Chỉ hiềm… mục đích của họ là cách ly các bệnh nhân khỏi thế giới bên ngoài. Người ta đã giam giữ bọn họ ở nơi hẻo lánh, quái gở nhất. Thung lũng này khiến em nổi gai ốc.”
Vừa dứt lời, cô đã thấy hối hận. Cô đang hành xử như một đứa trẻ mới lớn lần đầu tự lực, hoặc như cô sinh viên đem lòng yêu thầy hướng dẫn của mình trong vô vọng và cố làm mọi việc để thu hút sự chú ý của ông. Cô tự nhủ, chắc hẳn ông đang băn khoăn không biết cô sẽ đương đầu ra sao khi mới nhìn thấy tòa nhà thôi đã phát hoảng lên rồi.
“Tiến lên đi chứ,” ông nói. “Em đã gặp đủ loại người hoang tưởng, tâm thần phân liệt và lạm dụng tình dục, không phải sao? Hãy tự nhủ rằng sẽ không có bất cứ khác biệt nào ở nơi đó hết.”
“Không phải tất cả bọn họ đều là kẻ sát nhân. Thực tế, chỉ có một trong số đó.”
Hình ảnh của hắn đột ngột xuất hiện trong tâm trí cô. Một khuôn mặt gầy guộc, đôi đồng tử màu mật ong chằm chằm nhìn cô với sự thèm khát của kẻ săn mồi. Kurtz quả thực là một tên thái nhân cách[4] phản xã hội. Kẻ duy nhất mà cô từng gặp. Máu lạnh, tàn độc và bất định. Không hề biết ăn năn hối lỗi. Hắn đã cưỡng hiếp và giết ba bà mẹ, người trẻ nhất 46 tuổi và già nhất 75 tuổi. Đó là sở thích của hắn, những phụ nữ trưởng thành. Chưa kể đến dây thừng, dây trói, bịt miệng, thòng lọng… Mỗi lần cô gắng sức gạt bỏ suy nghĩ về hắn, nụ cười mờ ám và tia nhìn man dại của hắn lại càng bám rễ trong ý thức của cô. Điều đó nhắc cô nhớ đến tấm biển Spitzner ghim trên cửa văn phòng của ông ở tầng hai của khoa Tâm lý: ĐỪNG NGHĨ ĐẾN CON VOI.
“Bây giờ đổi ý chẳng phải đã quá muộn rồi sao, Diane?”
Lời ông nói khiến má cô ửng đỏ.
“Em sẽ làm được thôi, tôi chắc chắn. Kinh nghiệm và bằng cấp của em lý tưởng cho công việc đó. Tôi không nói mọi việc sẽ dễ dàng, nhưng em có thể xoay xở được, tôi biết mà.”
“Thầy nói đúng,” cô nói. “Em đúng là nực cười.”
“Không hề. Bất cứ ai ở trong hoàn cảnh của em cũng phản ứng như vậy thôi. Tôi biết Wargnier tai tiếng thế nào. Đừng để tai tiếng ấy ảnh hưởng đến em. Cứ tập trung vào công việc của mình. Và khi em quay lại đây, em sẽ trở thành chuyên gia giỏi nhất nước về rối loạn thái nhân cách. Tôi phải dừng ở đây thôi. Chủ nhiệm khoa đang đợi để đến nói chuyện về vấn đề tài chính. Em biết ông ấy đấy, tôi cần tập trung toàn bộ tinh thần. Chúc em may mắn, Diane. Nhớ giữ liên lạc nhé.”
Tiếng điện thoại tút dài. Ông đã gác máy.
Sự tĩnh lặng của không gian xung quanh, duy có tiếng dòng chảy quấy rầy, phủ vây lấy Diane như một tấm bạt ướt. Một tảng tuyết lớn từ một cành cây rơi tõm xuống khiến cô giật thót. Cô bỏ di động vào túi áo khoác, gấp bản đồ lại rồi vào xe.
Sau đó cô quay xe để rời khỏi chỗ đỗ.
Đường hầm. Ánh đèn pha ô tô chiếu qua những bức tường đen tuôn nước chảy thành dòng. Không có đèn đường, chỉ thấy một khúc ngoặt đột ngột bỏ lại đường hầm phía sau. Chiếc biển báo đầu tiên rốt cuộc cũng xuất hiện trên một hàng rào trắng: VIỆN TÂM THẦN HỌC PHÁP LÝ CHARLES WARGNIER. Cô chậm rãi bẻ lái và đi qua một cây cầu. Con đường bất ngờ dốc đứng, tiếp đến là những khúc quanh tay áo qua những cây lãnh sam và cồn tuyết, cô e chiếc xe cà tàng của mình sẽ trượt bánh trên con dốc phủ băng. Xe của cô không có lốp chống trượt hay được bọc xích để đi trên tuyết. Nhưng thật may, con đường nhanh chóng bằng phẳng trở lại.
Một khúc quanh nữa thôi và họ ở ngay đó, rất gần rồi. Cô ngả người sâu vào lòng ghế khi những tòa nhà chào đón cô qua màn tuyết, sương mù và rừng rậm.
11 giờ 15 phút, sáng thứ Tư, ngày mồng 10 tháng Mười hai.
❀ ❀ ❀
[1] : Dãy núi nằm giữa Pháp và Tây Ban Nha.
[2] : Trong Thần thoại Hy Lạp, Cyclop là những người khổng lồ một mắt giữa trán, tính cách hung bạo.
[3] : tên khổng lồ một mắt được nhắc tới trong trường ca Odyssey, chuyên ăn thịt người, sống trong hang đá trên đảo cùng những tên khống lồ một mắt khác.
[4] : theo tâm thần học là một trạng thái thiếu hụt khả năng đồng cảm hoặc lương tâm. Những người thái nhân cách thường có tính ngạo mạn, khoa trương, nông cạn, thích kiểm soát, đặc biệt dễ gây tội ác và hoàn toàn không cảm thấy ăn năn hay hối lỗi.