Trời mưa như trút khi George đi bộ về nhà chiều hôm đó. Từng luồng nước lạnh buốt tuôn sầm sập từ trên bầu trời xám xịt xuống trong lúc nó nặng nề lê bước. Ôtô lao qua những vũng nước đọng to tướng ở hai bên lề đường, làm nước bẩn như sóng cồn bắn tung tóe lên vỉa hè. Khi về đến phố nhà nó, George đã run lẩy bẩy vì lạnh. Nó đi đến tận cửa nhà chú Eric rồi đứng trên ngưỡng cửa, phân vân, lo lắng. Nó rất muốn bấm chuông và nhờ chú khoa học gia hàng xóm giúp nó viết bài thuyết trình cho cuộc thi ngày mai. Và nó cũng muốn biết tại sao Tiến sĩ Reeper lại có thể nghĩ là chú ấy đã biến mất rồi. Nhưng nó lo là chú Eric vẫn còn giận nó và sẽ đuổi nó đi. Bấm chuông hấm chuông? Làm gì bây giờ? Bầu trời đang mỗi lúc một tối sầm lại, và đột nhiên nó nghe thấy một tiếng sét dữ dội. Mưa càng nặng hạt hơn, và George liền quyết định. Hỏi chú Eric về bài thuyết trình của nó, và cho chú biết về Tiến sĩ Reeper là việc quan trọng. Nó quyết định phải can đảm và bấm chuông .

Binh-boong! Nó đợi vài giây, nhưng không thấy gì cả. Nó đang nghĩ không biết có nên bấm chuông một lần nữa không, thì cánh cửa bật mở và chú Eric thò đầu ra.

“George!” chú hớn hở reo lên. “Cháu đấy à! Vào đi!” Chú thò cánh tay dài ngoẵng ra và kéo tuột George vào trong nhà, nhanh nhẹn đóng sầm cửa lại. George hết sức kinh ngạc khi thấy mình đã đứng trong tiền sảnh nhà chú Eric, nước nhỏ tong tỏng từ trên áo mưa xuống ván sàn để trần.

“Cháu xin lỗi ạ,” nó lắp bắp.

“Vì cái gì chứ?” chú Eric hỏi, có vẻ hơi ngạc nhiên. “Cháu đã làm gì à?”

“Vì Annie... và sao chổi... và Cosmos ạ,” George nhắc cho chú nhớ.

“Ồ, chuyện đó ấy à!” chú Eric nói. “Chú đã quên hết cả rồi! Nhưng giờ cháu đã nhắc đến, thì đừng lo nữa. Annie bảo với chú đó là ý của nó chứ không phải cháu, và chính nó đã xô cháu qua cánh cửa vào vũ trụ. Chú đoán đúng là như vậy, phải không?” Chú nhìn George qua cặp kính dày cộp, đôi mắt sáng lấp lánh.

“Ơ, vâng, thật ra, đúng thế ạ.” George nói, nhẹ cả người.

“Vì thế lẽ ra,” chú Eric nói tiếp, “chú phải là người xin lỗi cháu mới đúng, vì đã vội kết luận sai lầm. Thay vì xem xét kỹ mọi chứng cứ, chú lại chỉ dùng lý lẽ thông thường – hay còn gọi là định kiến – và đi đến một câu trả lời sai bét.”

George không hiểu lắm tất cả những chuyện này, nên nó chỉ gật đầu. Từ trong thư viện nó nghe thấy có tiếng nói lao xao.

“Chú đang có tiệc ạ?” nó hỏi.

“Ừ, gọi là tiệc cũng được,” chú Eric đáp. “Đó là một bữa tiệc của các nhà khoa học, vì thế bọn chú thích gọi là một buổi hội nghị. Sao cháu không vào nghe cùng nhỉ? Biết đâu cháu sẽ thích đấy. Bọn chú đang nói về sao Hỏa. Chú e là Annie thì đã lỡ mất dịp này rồi, con bé vẫn còn ở nhà bà ngoại. Nếu cháu ở lại thì sao đó cháu có thể kể cho nó nghe.”

“Ôi vâng ạ!” George reo lên, trong lú phấn khích nó quên cả hỏi chú Eric về bài luận của mình, hay nói cho chú biết về Tiến sĩ Reeper. Nó cởi cái áo choàng ướt nhẹp ra và đi theo chú Eric vào thư viện, ở đó nó nghe thấy một giọng phụ nữ đang nói.

“...đây chính là lý do tại sao tôi và các đồng nghiệp của tôi lại hết sức tán thành một cuộc tìm kiếm thật kỹ lưỡng người láng giềng gần gũi của chúng ta. Ai biết được chúng ta sẽ tìm thấy những gì dưới bề mặt đỏ rực đó...”

Chú Eric và George rón rén đi vào thư viện. Căn phòng nom khác hẳn với khi George nhìn thấy nó lần trước. Những cuốn sách đã được xếp gọn gàng lên giá, các bức tranh vẽ hình Vũ Trụ được đóng khung treo lên tường, và trong góc là một chồng mấy bộ quần áo vũ trụ được gấp lại cẩn thận. Ngồi trên mấy hàng ghế ở giữa phòng là một nhóm các nhà khoa học đủ màu đủ vẻ, trông như đến từ khắp mọi nơi trên thế giới vậy. Chú Eric chỉ cho George một cái ghế và đưa một ngón tay lên môi, ra dấu là George phải hết sức giữ trật tự.

Đang đứng ở đầu phòng là diễn giả, một phụ nữ cao lớn, xinh đẹp với một bím tóc đỏ dày và dài buông đến tận thắt lưng. Cặp mắt xanh lục của bà sáng long lanh khi bà mỉm cười với các nhà khoa học tụ họp về buổi hội nghị. Ngay bên trên đầu bà, cổng window của Cosmos đang cho thấy hình ảnh một hành tinh đỏ rực. Diễn giả tóc đỏ đó lại tiếp tục bài nói chuyện của mình.

“Chẳng phải khả năng cao là các bằng chứng về sự sống, nếu sự sống từng tồn tại trên sao Hỏa từ cái thời đã qua lâu lắm rồi ấy, đâu có lồ lộ ngay trên bề mặt hành tinh này cho chúng ta tìm thấy? Chúng ta không bao giờ được quên rằng lúc này lúc kia các trận bão cát có thể biến đổi đáng kể bề mặt sao Hỏa, chôn vùi mỗi lúc một sâu thêm bên dưới lớp bụi vô cơ toàn bộ quá khứ của người láng giềng đỏ của chúng ta.”

Trong khi bà nói, tất cả thính giả đều nhìn thấy qua cửa sổ của Cosmos một trận bão cát dữ dội bao trùm lên toàn bộ bề mặt của hành tinh đỏ.

Chú Eric nghiêng đầu về phía George thì thầm. “Ý cô ấy là kể cả như trên sao Hỏa đã từng có sự sống đi chăng nữa, ngày nay chúng ta cũng không thể nhìn thấy điều đó trên bề mặt. Thật ra, chú có thể đảm bảo với cháu, nhà khoa học này hết sức tin tưởng trên sao Hỏa đã từng có sự sống ở vào thời kỳ nào đấy. Cô ấy đôi khi còn tuyên bố là trên đó vẫn còn sự sống kìa. Đó sẽ là một trong những phát hiện vĩ đại nhất mọi thời đại. Nhưng vào thời điểm này thì chúng ta chưa thể nói gì hơn. Con người phải tự mình đặt chân lên hành tinh đỏ xinh đẹp đó thì mới có thể tìm ra được.”

George định tại sao sao Hỏa lại đỏ, nhưng nhận ra là diễn giả vẫn còn đang kết thúc bài nói chuyện của bà.

“Các vị có câu hỏi nào trước khi chúng ta giải lao không?” bà hỏi thính giả. “Sau bữa trà và bánh quy, chúng ta sẽ bàn tới vấn đề cuối cùng và cũng là quan trọng nhất.”

George thấy rất tiếc là nó chỉ được nghe đoạn cuối của bài nói chuyện, vì thế nó giơ tay để xin hỏi một điều.

Trong khi đó thì tất cả các nhà khoa học đều đang xuýt xoa, “Ái chà, bữa trà!” Chẳng ai trong số họ muốn hỏi gì.

“Vậy thì đi thưởng thức bữa trà xứng đáng thôi nào,” chú Eric nói, không nhận thấy cánh tay giơ lên của George.

Các nhà khoa học đổ xô đến bên chiếc bàn trà ở góc phòng, ai nấy chăm chăm giành lấy mấy chiếc bánh quy kẹp mứt trước khi chúng bị người khác ngốn mất.

Nhưng vị diễn giả tóc đỏ thì đã trông thấy cánh tay gầy ngẳng của George vẫy vẫy trong không trung. “Chà, chà,” bà nói, vừa nhìn George. “Các vị, cuối cùng thì chúng ta cũng có một câu hỏi, và đó là của người bạn mới này đây.”

Các nhà khoa học khác quay lại nhìn George. Khi thấy nó mới chỉ là một chú nhóc, tất cả họ mỉm cười và đem tách trà cùng bánh quy của mình về chỗ ngồi.

“Cháu muốn hỏi gì nào?” diễn giả nói.

“Ơ... Xin được... Nếu cô không phiền,” George nói, bỗng nhiên cảm thấy rất ngượng. Nó băn khoăn không biết câu hỏi của mình có ngớ ngẩn quá không và liệu mọi người có cười nó không. Nó hít một hơi dài. “Tại sao sao Hỏa lại đỏ ạ?”

“Câu hỏi hay lắm!” một nhà khoa học khác khen, miệng vẫn thổi trà. Giáo sư Crzkzak, vị diễn giả tóc đỏ, với cái tên có cố cũng chẳng ai đọc được, gật đầu và bắt đầu trả lời George.

“Nếu cháu đi qua các đồi và núi trên Trái Đất, thỉnh thoảng cháu sẽ gặp những mảnh đất đỏ không có cây cối che phủ gì cả. Hiện tượng này là có thật, ví dụ như ở Hẻm Núi Lớn[1] tại Mỹ chẳng hạn. Nhưng còn rất nhiều nơi khác cũng có hiện tượng này. Mặt đất có màu đỏ bởi vì sắt ở đó đã gỉ. Khi sắt bị ôxy hóa – một cách khác để nói nó đã bị gỉ – sắt sẽ biến thành màu đỏ. Chính bởi vì sự hiện diện của s bị ôxy hóa, ý cô là sắt bị gỉ, nên hành tinh này mới đỏ như vậy.”

“Ý cô là sao Hỏa bằng sắt ạ?” George hỏi.

“Chà, không hẳn như vậy. Con người đã đưa một số rôbốt lên sao Hỏa và biết được rằng màu đ của sao Hỏa chỉ là do một lớp mỏng bột sắt gỉ mà thôi. Bên dưới lớp bụi đỏ này, bề mặt của sao Hỏa có lẽ cũng khá giống với bề mặt Trái Đất – chỉ khác là không có nước.”

“Thế trên sao Hỏa không có nước ạ?”

“Có, nhưng nước chúng ta phát hiện được không ở dạng chất lỏng. Trên sao Hỏa vào ban ngày trời quá nóng – có tí nước nào đều bị bốc hơi hết sạch. Vì vậy những nơi duy nhất còn có nước là những nơi nhiệt độ luôn duy trì mức lạnh, cả ngày lẫn đêm, do đó nước có thể đóng băng và ở nguyên trạng thái đóng băng như vậy. Hiện tượng này xả ra ở hai đầu cực. Ở cực bắc sao Hỏa chúng ta đã tìm được những lượng lớn nước bị đông cứng: đó chính là băng. Cũng giống như trên Trái Đất vậy, nơi có thể tìm thấy những hồ băng lớn là ở hai đầu cực, Nam Cực và Bắc Cực. Như vậy đã giải đáp được câu hỏi của cháu chưa?”

“Rồi ạ, cảm ơn cô!” George nói. Nó còn đang mải nghĩ câu hỏi khác thì chú Eric đã đứng lên đầu phòng bên cạnh diễn giả.

“Xin cảm ơn chị, giáo sư Crzkzak,” chú nói, “vì bài thuyết trình rất thú vị của chị về sao Hỏa.”

Giáo sư Crzkzak cúi đầu chào và quay về chỗ ngồi.

–––––––––––

SAO HỎA

- Sao Hỏa là hành tinh gần Mặt Trời thứ tư.

- Khoảng cách trung bình đến Mặt Trời: 141,6 triệu dặm (227,9 triệu km).

- Đường kính tại đường xích đạo: 4.228,3 dặm (6854 km)

- Diện tích bề mặt: 0,284 x diện tích bề mặt Trái Đất.

- Thể tích: 0,151 x thể tích Trái Đất.

- Khối lượng: 0,107 x khối lượng Trái Đất.

- Trọng lực ở đường xích đạo: bằng 37,6% trọng lực của Trái Đất tại đường xích đạo của Trái Đất.

- Sao Hỏa là một hành tinh nhiều đá với lõi sắt. Giữa lõi và lớp vỏ ngoài màu đỏ của nó là một lớp đá dày. Sao Hỏa cũng có một bầu khí quyển rất loãng, bao gồm chủ yếu là cacbonic (95,3%) mà chúng ta không thể hít thở được. Nhiệt độ trung bình trên sao Hỏa rất thấp: khoảng-600C (-700F)

- Những ngọn núi lửa lớn nhất trong hệ Mặt Trời nằm trên bề mặt sao Hỏa.

- Ngọn núi lửa lớn nhất có tên là Olympus Mons. Từ phía bên này đến phía bên kia, ngọn núi phủ kín một vùng tròn dẹt rộng 403 dặm (648 km) và cao 15 dặm (24 km). Núi lửa lớn nhất trên Trái Đất nằm ở Hawaii. Ngọn núi có tên là Mauna Loa, độ cao đạt tới 2,54 dặm (4,1 km) trên mực nước biển – nhưng nếu đo từ chân của nó, nằm sâu dưới đáy biển, thì ngọn núi này phải cao tới 10,5 dặm (17km).

- Vì sao Hỏa cũng có bầu khí quyển, chúng ta có thể nói đến khí hậu trên sao Hỏa. Nó rất giống với khí hậu trên Trái Đất vô cùng lạnh lẽo và bị sa mạc bao phủ hoàn toàn. Bão cát thường xuyên xảy ra, và người ta cũng đã quan sát thấy những cơn lốc khổng lồ đầy mây nước lẫn băng giá, lớn cỡ mười lần nước Anh.

- Các nhà khoa học tin rằng trước kia sao Hỏa từng có nhiệt độ thích hợp để nước ở dạng lỏng có thể chảy trên bề mặt và hình thành nên những con kênh mà hiện nay chúng ta có thể nhìn thấy trên bề mặt của nó. Ngày nay, hiện diện duy nhất của nước trên sao Hỏa đã được xác nhận là hai mỏm băng gồm có nước, đá và khí cacbonic đông ở hai cực của nó.

- Tuy nhiên, đến tháng Mười năm 2006, các nhà khoa học quan sát những tấm ảnh chụp các đường rãnh mới hình thành trên bề mặt sao Hỏa đã đề xuất một giả thuyết đáng kinh ngạc: có lẽ trên sao Hỏa vẫn còn nước ở dạng lỏng, nằm sâu đâu đó bên dưới bề mặt của nó. Sao Hỏa có hai mặt trăng nhỏ: Phobos và Deimos[2].

–––––––––––

“Các bạn và đồng nghiệp thân mến,” chú Eric nói tiếp. “Trước khi chuyển sang chủ đề cuối cùng và cũng là quan trọng nhất chúng ta phải bàn, xin cho phép tôi được cảm ơn tất cả các bạn vì đã cất công tới đây. Có những người trong số các bạn đã phải đi ngang qua cả địa cầu, nhưng tôi biết những bài nói chuyện chúng ta nghe hôm nay đã khiến cho cuộc hành trình không hề vô ích. Tôi chắc tôi không cần phải nhắc các bạn rằng đảm bảo tuyệt mật cho sự hiện diện của Cosmos là quan trọng đến nhường nào.”

Các nhà khoa học gật gù đồng tình.

“Giờ thì,” chú Eric tiếp tục, “câu hỏi mà chúng ta có mặt ở đây ngày hôm nay để tìm câu trả lời là một câu hỏi liên quan tới mối quan tâm cơ bản của tất cả những ai làm khoa học. Tất cả chúng ta đều đã biết quá rõ khoa học có thể bị đem ra sử dụng vì các mục đích xấu xa như thế nào, và đó là lý do tại sao tất cả chúng ta lại đọc lời Tuyên thệ của Nhà khoa học, để khoa học chỉ phục vụ cho lợi ích của nhân loại. Nhưng bây giờ chúng ta đang phải đối mặt với một tình thế tiến thoái lưỡng nan. Như các bạn đã được nghe trên các phương tiện truyền thông và thấy trong cuộc biểu tình bảo vệ môi trường hôm thứ Bảy vừa rồi, càng ngày càng có thêm nhiều người quan tâm tới thực trạng của Trái Đất. Vậy nên, câu hỏi mà lúc này chúng ta phải trả lời là: Chúng ta nên tập trung tìm cách cải thiện cuộc sống trên Trái Đất và đối mặt với mọi vấn đề của nó, hay chúng ta nên thử đi tìm một hành tinh khác cho con người sinh sống?”

Tất cả các nhà khoa học trong căn phòng im lặng và nom rất nghiêm trang. George chăm chú nhìn họ lúc họ viết câu trả lời lên một mẩu giấy nhỏ. Sau đó chú Eric đi gom những mẩu giấy này vào một cái mũ. Kể cả chú Eric và bà giáo sư tóc, cả thẩy có tám nhà khoa học đã bỏ phiếu. Rồi chú Eric bắt đầu mở giấy ra từng tờ một.

“Trái Đất.”

“Trái Đất.”

“Hành tinh khác.”

“Hành tinh khác.”

“Hành tinh khác.”

“Trái Đất.”

“Trái Đất.”

“Hành tinh khác.”

“Chà,” chú Eric nói. “Chúng ta hòa rồi.”

Giáo sư Crzkzak tóc đỏ giơ tay lên. “Tôi có được phép có đề xuất không?” bà hỏi. Mọi người khác gật đầu. Bà liền đứng dậy. “George,” bà nói, nhìn thẳng vào chú bé, “có lẽ chúng tôi hơi thiếu cái nhìn tổng thể trong vấn đề này, bởi tất cả chúng tôi đều là chuyên gia trong lĩnh vực của mình. Vì thế cháu có thể cho chúng tôi biết cháu nghĩ gì

Tất cả các nhà khoa học đều đổ dồn mắt vào nó. George thấy rất ngượng, và nín bặt mất một vài giây.

“Nói những điều cháu thực sự suy nghĩ ấy,” giáo sư Crzkzak thì thầm.

Vặn vẹo những ngón tay trong lòng, George nghĩ tới bố mẹ nó và những người tuần hành. Rồi nó nghĩ đến cảm giác phấn khích khi du hành trong không gian và việc cố tìm kiếm cho được một ngôi nhà khác ngoài không gian ấy. Và rồi nó nghe chính mình nói với các nhà khoa học:

“Sao ta không thể làm cả hai ạ?”

❀ ❀ ❀

[1] Hẻm Núi Lớn (Grand Canyon) là một khe núi dốc được tạo ra bởi sông Colorado ở bang Arizona, Mỹ. Sông Colorado đã cắt qua từng lớp đất một của cao nguyên Colorado, tạo nên một khe núi hàng triệu năm về trước. Với độ dài 446km, rộng 0,4 dến 24 km và sâu hơn 1600m.

[2] Sao Hỏa được đặt theo tên thần chiến tranh trong thần thoại Hy Lạp (Mars), vì vậy hai vệ tinh của nó được đặt theo tên hai con trai của thần chiến tranh Phobos (Khiếp Sợ) và Deimos (Kinh hoàng).