Trong phòng mỗi lúc một tối hơn. “Lại đây ngồi đi, George,” Annie gọi, con bé đã chễm chệ trên một chiếc sôfa lớn êm ái. George ngồi xuống bên cạnh con bé, và sau mấy giây, nó nhìn thấy một tia sáng nhỏ xíu trắng rực chói mắt. Tia sáng phát ra từ màn hình của Cosmos. Tia sáng chiếu đến giữa phòng, lơ lửng ở đó một lát rồi bắt đầu vạch nên một hình dạng trong không khí. Nó di chuyển từ trái sang phải thành một đường thẳng rồi xổ thẳng xuống sàn. Để lại phía sau một đường ánh sáng rực rỡ, nó quay một góc nữa để tạo thành ba cạnh của một hình chữ nhật. Thêm một góc vuông nữa và tia sáng đã quay lại điểm khởi đầu. Trong giây lát trông nó chỉ như một hình thù phẳng lơ lửng trong không khí, nhưng rồi bỗng nhiên nó biến thành một vật rất thật và quen thuộc.

“Nhưng trông nó giống một cái...” George nói, bây giờ nó mới nhận ra đó là cái gì.

“Một cái cửa sổ,” chú Eric tự hào nói. “Cosmos đã dựng cho chúng ta một ô cửa sổ nhìn vào Vũ Trụ. Cháu chú ý nhé.”

Tia sáng biến mất, để lại lơ lửng trong không khí ô cửa sổ mà nó đã vẽ nên ở giữa phòng khách của chú Eric. Mặc dù đường viền của ô cửa vẫn còn sáng rực, bây giờ trông nó giống hệt một ô cửa sổ thật. Nó có một tấm kính lớn gắn vào panô cửa và khung kim loại. Bên ngoài nó là một quang cảnh. Nhưng đó không phải là quang cảnh của nhà chú Eric, hay của bất kỳ ngôi nhà, con đường hay thành phố nào, hay bất kỳ nơi nào khác mà George đã từng được thấy.

Thay vào đó, qua ô cửa. George nhìn thấy một màn đêm tuyệt diệu, rộng mênh mông, có điểm hằng hà vô số những ngôi sao nhỏ xíu sáng rực. Nó liền bắt đầu đếm chúng.

“George,” Cosmos nói bằng giọng rô bốt của mình, “trong Vũ Trụ có tới hàng tỉ, hàng tỉ ngôi sao. Trừ phi cậu thông minh như tôi, không thì cậu không thể đếm hết chúng đâu.”

“Cosmos, tại sao lại có nhiều đến thế?” George kinh ngạc hỏi.

“Luôn luôn có những ngôi sao mớisinh ra,” chiếc máy vi tính thông minh trả lời. “Chúng sinh ra từ những đám mây khổng lồ gồm toàn khí và bụi. Tôi sẽ chỉ cho cậu thấy điều đó xảy ra như thế nào.”

“Phải mất bao lâu thì một ngôi sao mới ra đời được?” George hỏi.

“Phải hàng chục triệu năm,” Cosmos trả lời. “Tôi hy vọng là cậu đang không vội.”

“Chậc, chậc,” chú Eric nói, chú đang ngồi xếp bằng ở trên sàn nhà bên cạnh chiếc sôfa, hai cẳng chân dài ngoẵng co gập lại. Trông chú như một con nhện khổng lồ thân thiện. “Đừng lo, George, chú đã làm cho nó chạy nhanh lên rất nhiều rồi. Cháu sẽ vẫn kịp về nhà ăn tối đấy. Annie, đưa khoai tây đây nào. Không biết cháu thì thế nào George ạ, chứ chú, Vũ Trụ luôn làm chú thấy đói bụng.”

“Ôi trời,” Annie nói, có vẻ xấu hổ. Có tiếng sột soạt lúc con bé lục lọi bên trong cái túi to tướng. “Con phải đi lấy thêm thôi.” Nó nhảy khỏi chiếc sôfa và chạy vào bếp.

Annie vừa ra khỏi phòng thì George nhận thấy có điều gì đó ở cảnh tượng không gian nó nhìn thấy qua ô cửa sổ: không phải chỗ nào cũng có những ngôi sao bé xíu. Ở góc dưới của ô cửa nó nhìn thấy một mảng đen tuyền, không hề có một ngôi sao nào cả.

“Chuyện gì đang xảy ra ở đó thế ạ?” Nó chỉ.

“Chú cháu ta cùng xem nhé?” chú Eric nói. Chú bấm một nút trên cái điều khiển từ xa và quang cảnh ngoài cửa sổ dường như phóng đại về phía mảng tối. Khi nhìn được gần hơn, George nhận ra là một đám mây khổng lồ đang lơ lửng ở chỗ đó. Ô cửa sổ tiếp tục tiến về phía trước cho đến khi họ nhìn được bên trong đám mây, và George có thể thấy đúng là gồm toàn khí và bụi, như Cosmos đã nói.

“Cái gì thế ạ?” nó hỏi. “Và nó ở đâu vậy ạ?”

“Đây là một đám mây rất lớn ở ngoài vũ trụ, lớn hơn nhiều những đám mây chúng ta thấy trên trời,” chú Eric đáp, “nó được tạo bởi các phần tử bé tí xíu đang trôi nổi bên trong. Có vô số phần tử, và thế là đám mây trở nên kếch xù – nó to đến nỗi ta có thể bỏ hàng triệu, hàng triệu Trái Đất vào trong. Từ đám mây này sẽ có rất nhiều ngôi sao ra đời.”

Bên trong đám mây, George có thể nhìn thấy vô số phần tử đang di chuyển, một ố cụm lại với nhau tạo thành những tầng vật chất lớn. Những tầng này xoay tròn, xoay tít, liên tục thu hút thêm nhiều phần tử nữa. Nhưng khi phần tử cụm lại, các tầng vật chất quay tròn ấy không lớn lên – trái lại, dường như chúng mỗi lúc một nhỏ đi, như thể có cái gì đó đang bóp chặt chúng. Trông như thể một người đang nặn những cục bột khổng lồ trong vũ trụ vậy. Một trong những quả cầu khổng lồ ấy giờ đã tiến đến khá gần cửa sổ, và George có thể nhìn thấy nó quay tít, mỗi lúc một nhỏ đi. Càng nhỏ đi như vậy thì nó càng trở nên nóng hơn – nóng đến nỗi George có thể cảm thấy hơi nóng lan đến tận chỗ ngồi của mình trên chiếc sôfa. Và rồi quả cầu bắt đầu tỏa ra thứ ánh sáng nhờ nhờ nhưng trông cực kỳ đáng sợ.

–––––––––––

CÁC PHẦN TỬ

- Hạt cơ bản là thứ nhỏ nhất, không thể chia ra thành những phần tử nhỏ hơn được nữa, ví dụ như electron, mang điện tích (điện tử), và hạt photon, mang ánh sáng (quang tử).

- Nguyên tử không phải là một hạt cơ bản, vì nó được cấu tạo từ nhiều hạt electron xoay quanh một hạt nhân nằm ở giữa, giống như các hành tinh xoay quanh Mặt Trời vậy. Hạt nhân được cấu tạo từ các proton và nơtron xếp chặt bên cạnh nhau.

- Trước kia người ta nghĩ rằng proton và nơtron cũng là các hạt cơ bản, nhưng ngày nay chúng ta đã biết rằng chúng được cấu tạo từ những phần tử nhỏ hơn gọi là hạt quark gắn kết với nhau nhờ hạt trao đổi gluon, những phần tử có lực rất mạnh tác động lên hạt quark nhưng không tác động đến electron hay photon.

.

–––––––––––

“Tại sao nó lại tỏa sáng ạ?” George hỏi.

“Nó càng thu nhỏ lại bao nhiêu,” chú Eric nói, “thì càng nóng lên bấy nhiêu. Càng nóng lên thì nó càng tỏa sáng rực rỡ hơn. Chẳng mấy chốc nó sẽ trở nên quá nóng.” Chú chộp lấy hai cặp kính râm hình thù kỳ lạ từ một đống đồ linh tinh trên sàn.

“Đeo cái này vào,” chú bảo George, và tự mình cũng đeo kính lên. “Ánh sáng sẽ chói đến mức cháu không thể nhìn nổi bằng mắt thường đâu.”">

Vừa hay George đeo cặp kính đen sì lên thì quả cầu nổ từ trong ra, bắn tung lớp vỏ khí nóng rực bên ngoài đi khắp mọi hướng. Sau vụ nổ, quả cầu sáng rực tựa Mặt Trời.

“Wao!” George reo lên. “Đó là Mặt Trời ạ?”

“Có thể,” chú Eric đáp. “Các ngôi sao được sinh ra như vậy, và Mặt Trời của chúng ta cũng là một ngôi sao. Khi một khối lượng khổng lồ khí và bụi kết hợp lại, trở nên dày đặc và nóng rực, như cháu vừa thấy đấy, thì các phần tử ở trong lòng quả cầu bị ép chặt với nhau đến nỗi chúng bắt đầu tan chảy hoặc cụm lại, và sản sinh ra một nguồn năng lượng cực lớn. Hiện tượng đó gọi là phản ứng tổng hợp hạt nhân. Phản ứng này mạnh đến nỗi khi xảy ra, nó làm bắn tung lớp vỏ ngoài của quả cầu, và phần còn lại biến thành một ngôi sao. Đó chính là những gì cháu vừa được chứng kiến đấy.”

Ngôi sao giờ đang tỏa sáng rực rỡ ở xa xa. Đó quả là một cảnh tượng tuyệt đẹp. Nếu không có cặp kính râm đặc biệt, hẳn họ đã không thể nhìn thấy gì mấy, vì ngôi sao sáng quá.

George ngắm ngôi sao không chớp mắt, kinh ngạc trước năng lượng của nó. Thỉnh thoảng nó lại nhìn thấy những luồng khí mạnh sáng rực văng ra khỏi bề mặt ngôi sao xa tới hàng nghìn dặm, với vận tốc không thể tưởng tượng nổi.

“Và ngôi sao sẽ cứ sáng như thế này mãi ạ?” George hỏi.

“Không có gì là mãi mãi cả, George à.” chú Eric trả lời. “Nếu các ngôi sao tỏa sáng mãi mãi thì chúng ta sẽ không có mặt trên đời này. Trong lòng của chúng, các ngôi sao biến các phần tử nhỏ thành những phần tử lớn hơn. Đây chính là phản ứng tổng hợp hạt nhân: các phần tử nhỏ bị tan chảy và hòa quyện vào nhau, và các nguyên tử lớn hơn được tạo ra từ các nguyên tử nhỏ hơn. Năng lượng mà sự tổng hợp này giải phóng ra là hết sức lớn, và chính năng lượng ấy đã làm cho ngôi sao tỏa sáng. Hầu như tất cả những thành phần cấu tạo nên chú cháu ta đều đã được tạo ra trong lòng các ngôi sao tồn tại trước Trái Đất rất lâu. Vì vậy cháu có thể nói rằng tất cả chúng ta đều là con cháu của các ngôi sao! Khi các ngôi sao nổ, cách đây đã lâu lắm rồi, chúng ném vào khoảng không những nguyên tử lớn mà chúng đã tạo ra ấy. Chuyện cũng sẽ xảy ra tương tự với ngôi sao cháu đang ngắm, bên ngoài cửa sổ này. Nó sẽ nổ tung khi cuộc đời của nó kết thúc, khi không còn các phần tử nhỏ để kết hợp lại thành các phần tử lớn nữa. Vụ nổ này sẽ đưa vào không gian mọi nguyên tử lớn mà ngôi sao đã tạo ra trong lòng mình.”

–––––––––––

VẬT CHẤT

- Vật chất được tạo nên từ nhiều loại nguyên tử khác nhau. Loại nguyên tử, hay nguyên tố, được quyết định bởi số lượng proton có trong hạt nhân. Số lượng này có thể lên đến 118, số nơtron bằng hoặc hơn thế rất nhiều.

- Nguyên tử đơn giản nhất là hyđrô, hạt nhân của nó chỉ có một proton và không có nơtron nào.

- Nguyên tử lớn nhất có trong tự nhiên là uranium, hạt nhân của nó bao gồm 92 proton và 148 nơtron.

- Các nhà khoa học cho rằng 90% tổng số nguyên tử trong Vũ Trụ là nguyên tử hyđrô.

- 10% còn lại là 117 nguyên tử khác với nhiều tỷ lệ khác nhau. Có một số nguyên tử đặc biệt hiếm.

- Khi các nguyên tử nối lại với nhau thành chuỗi thì chúng tạo thành một phân tử. Có vô số phân tử, với đủ các kích cỡ khác nhau, và các nhà khoa học luôn không ngừng tạo ra các phân tử mới trong phòng thí nghiệm.

- Trước khi các ngôi sao ra đời, chỉ có thể tìm được những phân tử đơn giản nhất trong vũ trụ. Thường thấy nhất là phân tử Hyđrô, nằm trong đám mây khí khổng lồ trong không gian vũ trụ, nơi những ngôi sao sẽ ra đời.

–––––––––––

Bên ngoài cửa sổ, ngôi sao trông có vẻ giận dữ. Ánh sáng vàng rực của nó đang chuyển sang màu đỏ ối trong khi nó tiếp tục lớn lên, cho tới khi lớn đến nỗi không còn nhìn thấy gì khác ngoài ô cửa nữa. George thấy như ngôi sao sắp sửa nổ tung bất kỳ lúc nào. Chú Eric lại bấm và cái điều khiển từ xa và lập tức ô cửa sổ lùi ra xa ngôi sao vẫn đang mỗi lúc một phình ra và đỏ hơn.

“Đáng kinh ngạc không!” chú Eric reo lên. “Đầu tiên quả cầu thu nhỏ lại và một ngôi sao ra đời, rồi ngôi sao mỗi lúc một to lên! Và giờ lại còn sắp nổ tung! Mà cháu có làm gì thì cũng nhớ không được bỏ kính ra đấy nhé!”

George nhìn ngôi sao như bị thôi miên. Đột nhiên, mãi lâu sau khi nó đã lớn đến một kích cỡ không ai có thể tưởng tượng nổi, thì vụ nổ lớn nhất mà George từng chứng kiến xảy ra ngay trước mắt cậu chàng. Toàn bộ ngôi sao nổ tung, ném vào khoảng không một lượng lớn khí nhẹ nóng đỏ, cùng với tất cả những nguyên tử mới mà nó đã tạo ra. Sau vụ nổ, George thấy tất cả những gì còn lại của ngôi sao chỉ là một đám mây mới tuyệt đẹp, đầy màu sắc kỳ lạ và vật chất mới.

“Ôôôô-aaaa!” nó kêu lên, cảm thấy như đang được ngắm một màn bắn pháo hoa ngoạn mục nhất trần đời.

“Cháu thấy đấy,” chú Eric nói, “dần dần, đám mây rực rỡ màu sắc mà cháu đang thấy đây sẽ hòa với các đám mây khác, từ những ngôi sao xa xôi khác đã phát nổ. Khi chúng nguội đi, toàn bộ khí trong những đám mây này sẽ quyện vào với nhau thành một đám mây khác lớn hơn nhiều, và các ngôi sao khác sẽ lại được sinh ra từ trong đó. Ở gần nơi những ngôi sao này xuất hiện, mọi nguyên tố còn thừa sẽ cụm lại thành những vật thể có kích thước lớn nhỏ khác nhau, nhưng tất cả đều quá nhỏ để tự trở thành một ngôi sao. Một số vật thể này sẽ trở thành tinh cầu, và cùng với thời gian, tinh cầu sẽ trở thành hành tinh. Trong thực tế thì cần một khoảng thời gian rất dài – phải mất hàng chục triệu năm!”

“Wao!” George đã hoàn toàn bị mê hoặc.

“Nhưng chú cháu mình không thể đợi lâu đến thế được, vì cháu còn phải về nhà để ăn tối nữa chứ,” chú Eric nói, đi đến chỗ Cosmos và nhấn một vài phím nữa. “Để chú làm cho nó chạy nhanh lên một chút. Nào!”

Chỉ trong chớp mắt, hàng chục triệu năm mà chú Eric vừa nói tới đã trôi qua. Lớp khí từ vụ nổ của hàng chục ngôi sao đã tập hợp lại thành một đám mây khổng lồ. Trong đám mây này, những ngôi sao mới đang xuất hiện khắp mọi nơi, cho tới khi một ngôi sao hiện ra ngay bên ngoài cửa sổ. Vẻ rực rỡ của ngôi sao ấy khiến cho tất cả các ngôi sao kia trở nên rất khó phát hiện. Cách ngôi sao mới này một quãng, lớp khí còn lại của đám mây đang lạnh buốt dần và tụ thành những thiên thạch nhỏ phủ băng. George nhìn thấy một trong những thiên thạch này đang lao thẳng về phía ô cửa sổ. Nó mở miệng toan cảnh báo cho chú Eric, nhưng tảng thiên thạch di chuyển quá nhanh. George chưa kịp nói gì thì nó đã đập vào tấm kính “xoảng” một tiếng ầm vang, làm cả căn nhà như rung lên.

George sợ quá nhảy dựng lên và ngã khỏi chiếc sôfa. “Cái gì thế ạ?” nó hét lên hỏi chú Eric.

“Ối!” chú Eric nói, tay vẫn gõ lia l trên bàn phím của Cosmos. “Chú xin lỗi. Chú không nghĩ là nó sẽ đập thẳng vào như thế.”

“Ông phải cẩn thận hơn chứ,” Cosmos trách móc. “Đây có phải là lần đầu tiên chúng ta gặp tai nạn đâu.”

“Đó là cái gì thế ạ?” George hỏi, bây giờ nó mới nhận ra mình đang ôm chặt một con gấu nhồi bông nhỏ mà hẳn là Annie đã bỏ quên trên sôfa. Nó thấy hơi chóng mặt.

“Chúng ta vừa bị một sao chổi tí hon đập phải,” chú Eric thừa nhận, vẻ hơi ngượng ngùng. “Xin lỗi tất cả. Chú không cố ý để chuyện đó xảy ra.”

“Một cái gì tí hon cơ ạ?” George hỏi, cảm thấy căn phòng đang quay tít quanh mình.

Chú Eric gõ một vài lệnh nữa cho Cosmos. “Chú nghĩ hôm nay thế là đủ rồi,” chú nói. “Cháu có ổn không, George?” Chú tháo kính ra và nhìn chăm chú vào mặt George. “Trông cháu hơi xanh đấy.” Giọng chú nghe đầy lo ngại. “Ôi chà chà, thế mà chú cứ tưởng là sẽ vui lắm. Annie!” chú gọi với vào trong bếp. “Con đem ra cho George một cốc nước nhé! Ôi chà chà. Ôi chà chà ơi.”

Annie đi vào, bước bằng mấy đầu ngón chân. Con bé đang cầm hết sức cẩn thận tách trà đầy, nhưng nước trà vẫn sóng sánh ra cả hai bên. Chú lợn Freddy bám theo con bé dính như keo, cặp mắt lợn của nó ngước lên nhìn Annie vẻ đầy âu yếm ngưỡng mộ. Con bé chìa tách trà ra cho George.

“Đừng lo,” con bé ân cần nói. “Lần đầu tiên tớ cũng thấy chóng hết cả mặt. Bố,” – nó lên giọng ra lệnh – “bố phải để cho George về nhà đi. Bạn ấy xem Vũ Trụ thế là đủ lắm rồi.”

“Ừ, ừ, bố nghĩ con nói đúng đấy,” chú Eric nói, trông vẫn rất lo lắng.

“Nhưng lý thú thế cơ mà!” George phản đối. “Cháu không xem thêm được ạ?”

“Không, thật đấy, chú nghĩ thế là đủ rồi,” chú Eric vội nói, vớ lấy một cái áo khoác mặc vào. “Ngay bây giờ chú sẽ dẫn cháu về nhà. Cosmos, mi có nhiệm vụ trông Annie mấy phút đấy nhé. Đi thôi, George, đưa chú lợn của cháu đi nào.”

“Hôm khác cháu quay lại được chứ ạ?” George háo hức hỏi.

Chú Eric thôi không loay hoay với nào là áo khoác, nào là chìa khóa, nào là giày đi ngoài trời nữa, và mỉm cười. “Chú dám chắc là được chứ,” chú đáp

“Nhưng cậu phải hứa không cho ai biết về Cosmos,” Annie thêm vào.

“Nó là một bí mật à?” George háo hức hỏi.

“Đúng thế,” Annie nói. “Nó là một bí mật lớn khổng lồ kinh khủng tuyệt vời, lớn hơn gấp vạn gấp triệu gấp ti tỉ lần bất kỳ bí mật nào cậu đã từng được nghe.”

“Thôi nào, Annie,” chú Eric nghiêm khắc nói. “Bố đã bảo với con ti tỉ không phải là một số thực kia mà. Hãy chào tạm biệt George và chú lợn của bạn ấy đi.”

Annie vẫy tay và mỉm cười với George.

“Tạm biệt, George,” Cosmos cũng lên tiếng. “Cám ơn cậu đã sử dụng năng lực mạnh mẽ vô cùng của tôi.”

“Cảm ơn, Cosmos,” George lịch sự nói.

Rồi chú Eric dẫn nó và Freddy ra khỏi hành lang, ra khỏi cửa trước và trở về với cuộc sống thực trên hành tinh Trái Đất.