Nếu lúc trước George còn tưởng căn bếp đã là bừa bộn lắm rồi, thì căn phòng bên cạnh này lại còn bữa bãi theo một quy mô khác hẳn. Trong phòng xếp đống hàng chồng hàng chồng sách, chồng chất cao đến nỗi một vài cột sách ngất ngưởng ấy gần chạm trần nhà. Khi Freddy xông thẳng qua giữa phòng thì vở, sách bìa mềm, sách bọc da và những tờ giấy rời tứ tán bay lên quanh nó tựa như một cơn lốc xoáy.

“Bắt lấy nó!” chú Eric hét lớn, chú đang cố hướng cho chú lợn quay trở lại bếp.

“Cháu đang cố đây!” George hét lên đáp lại, vừa hay bị một cuốn sách bìa bọc bóng lộn tương ngay vào mặt.

“Nhanh lên!” chú Eric nói. “Phải đuổi nó ra khỏi đây.”

Với một cú nhảy ngoạn mục, bố Annie lao gọn mình lên lưng Freddy và túm lấy hai tai con vật. Dùng cặp tai như một thứ vô lăng, chú Eric quay đầu chú lợn – lúc này vẫn đang chạy khá nhanh – và cưỡi nó như cưỡi một con ngựa đực chưa được thuần hóa phi qua cánh cửa, trở lại bếp.

Còn lại một mình, George ngây người ngắm nhìn xung quanh. Trước nay nó chưa bao giờ đặt chân vào một căn phòng nào giống thế này. Căn phòng không chỉ bừa bộn một cách huy hoàng tuyệt diệu khi tất tật giấy giờ đang bay lượn trên không từ từ hạ cánh xuống đất, mà còn đầy những đồ vật hết sức thú vị nữa.

Trên tường, một tấm bảng đen to tướng chi chít ký hiệu và những nét nguệch ngoạc uốn éo bằng phấn màu khiến nó chú ý. Trên bảng cũng có rất nhiều chữ, nhưng George không đứng lại để đọc. Còn quá nhiều thứ khác cho nó tha hồ nhìn ngắm. Ở một góc phòng, một chiếc đồng hồ quả lắc to tướng đang chậm rãi kêu tích tắc, tiếng tích tắc của quả lắc đu đưa qua lại cùng nhịp với một chuỗi trái bóng nhỏ màu bạc treo trên sợi dây rất mảnh, dường như luôn chuyển động không ngừng. Trên một cái giá gỗ là cái ống dài bằng đồng hướng về phía cửa sổ. Trông nó rất đẹp và cổ kính, George không thể không chạm thử vào lớp kim loại, cảm giác vừa êm ái vừa lành lạnh.

Chú Eric quay trở vào phòng, vạt áo tuột ra ngoài quần, tóc tai dựng đứng, cặp kính vẹo đi nom thật lạ, nhưng bộ cười thoải mái lại đang hiện rõ trên khuôn mặt. Trên tay chú cầm một cuốn sách mà chú đã chộp được khi cưỡi con Freddy phi ra khỏi phòng.

“George, thật là hết sảy!” Chú Eric trông rất phấn khởi. “Chú tưởng chú đã đánh mất nó rồi cơ đấy – đây là cuốn sách mới của chú! Chú chẳng tìm thấy nó ở đâu cả. Thế mà chú lợn của cháu lại tìm ra nó hộ chú! Thật là một kết quả bất ngờ!”

George đứng ngây ra đó, tay để trên cái ống kim loại, há hốc miệng nhìn chú Eric. Nó đã đinh ninh rằng sắp gặp phải rắc rối đến nơi vì những thiệt hại mà chú lợn của nó vừa mới gây ra. Nhưng chú Eric còn không tỏ ra bực mình nữa. Chú không giống bất cứ người nào George đã từng gặp – hình như chú không bao giờ nổi cáu, cho dù có chuyện gì xảy ra trong nhà đi chăng nữa. Thật chẳng hiểu ra làm sao.

“Thế là chú phải cảm ơn cháu vì đã giúp chú hôm nay rồi,” chú Eric kỳ cục nói tiếp, trong lúc đặt cuốn sách bị thất lạc lên trên một cái hộp các tông.

“Giúp ấy ạ?” George yếu ớt nhắc lại, không thể tin nổi vào tai mình.

“Đúng thế, giúp,” chú Eric cả quyết. “Và bởi vì cháu có vẻ rất yêu thích khoa học, có lẽ chú có thể cho cháu biết thêm một đôi điều, coi như để cảm ơn. Chú cháu ta nên bắt đầu từ đâu nhỉ? Cháu muốn biết gì nào?”

Đầu óc George đầy ắp những câu hỏi đến nỗi nó thấy khó mà chọn ra mỗi một câu. Thay vào đó, nó chỉ vào cái ống kim loại. “Cái gì đây ạ?” nó hỏi.

“Chọn khá lắm, George, chọn khá lắm,” chú Eric sung sướng nói. “Đó là chiếc kính viễn vọng của chú. Nó đã cổ lắm rồi – bốn trăm năm về trước nó thuộc về một người tên là Galileo. Ông ấy sống ở Ý và rất thích ngước lên nhìn bầu trời đêm. Vào thời đó, người ta tin rằng mọi hành tinh trong hệ Mặt Trời của chúng ta đều xoay quanh Trái Đất – họ nghĩ rằng ngay cả Mặt Trời cũng xoay quanh hành tinh của chúng ta.”

“Nhưng cháu biết là không phải vậy,” George nói, gh mắt nhìn vào chiếc kính viễn vọng cổ. “Cháu biết là Trái Đất xoay quanh Mặt Trời mà.”

“Bây giờ thì cháu biết,” chú Eric nói. “Một trong những mục đích của khoa học là thu thập kiến thức dựa trên kinh nghiệm – cháu biết được sự thực đó là nhờ có phát hiện của Galileo từ bao nhiêu năm xưa ấy. Nhờ nhìn qua chiếc kính viễn vọng của mình, ông nhận ra rằng Trái Đất và mọi hành tinh khác trong hệ Mặt Trời đều xoay quanh Mặt Trời. Cháu có nhìn thấy gì không?”

“Cháu nhìn thấy Mặt Trăng,” George đáp, nheo mắt nhìn vào chiếc kính viễn vọng, đã được đặt nghiêng chênh chếch để có thể nhìn qua cửa sổ phòng khách lên bầu trời đêm. “Trông như là ông trăng đang mỉm cười ấy.”

“Đó là những vết sẹo của một quá khứ dữ dội, dấu vết của vô số thiên thạch đã va chạm lên bề mặt của nó đấy,” chú Eric nói. “Cháu không thể nhìn được xa lắm với chiếc kính viễn vọng của Galileo, nhưng nếu cháu đến một đài quan sát thiên văn và nhìn qua một chiếc kính viễn vọng thật lớn, cháu sẽ thấy những ngôi sao cách đây hàng tỉ, hàng tỉ dặm[1] – những ngôi sao ở xa đến nỗi khi ánh sáng của chúng đến được với hành tinh của chúng ta thì có thể chúng thực ra đã chết rồi.”

“Sao mà cũng chết được ạ? Thật ạ?” George hỏi dồn.

“Ồ, có chứ,” chú Eric đáp. “Nhưng trước tiên chú muốn chỉ cho cháu biết một ngôi sao được sinh ra như thế nào, và rồi chúng ta sẽ xem xem nó sẽ chết đi ra sao. Hãy chờ một lát, George, trong khi chú chuẩn bị mọi thứ – chú nghĩ là cháu sẽ thích cho mà xem.”

–––––––––––

MẶT TRĂNG

- Mặt trăng là vệ tinh tự nhiên của một hành tinh.

- Một vệ tinh là một vật thể xoay quanh một hành tinh, và vệ tinh tự nhiên có nghĩa là nó không do con người chế tạo ra.

- Khoảng cách trung bình đến Trái Đất: 238.854 dặm (384.399 km)

- Đường kính: 2.160 dặm (3.476 km), bằng 27,3% đường kính Trái Đất.

- Diện tích bề mặt: 0,07 x diện tích bề mặt Trái Đất.

- Thể tích: 0,020 x thể tích Trái Đất. Khối lượng 0,0123 x khối lượng Trái Đất.

- Trọng lực ở đường xích đạo: bằng 16,54% trọng lực của Trái Đất ở đường xích đạo.

- Mặt Trăng mất 27,3 ngày để xoay một vòng quanh Trái Đất. Chu kỳ chiếu sáng của Mặt Trăng trên bầu trời đêm là 29 ngày rưỡi.

- Tác động rõ nhất của lực hút Mặt Trăng lên Trái Đất chính là thủy triều trên các đại dương. Vùng biển ở phía Trái Đất đối diện Mặt Trăng bị hút mạnh về phía Mặt Trăng vì ở gần hơn. Điều này tạo ra một đợt thủy triều ở vùng biển phía đó. Tương tự như vậy, vùng biển ở bên Trái Đất cách xa Mặt Trăng bị hút về phía Mặt Trời không mạnh bằng Trái Đất vì ở xa hơn. Điều này tạo ra một đợt thủy triều khác ở vùng biển phía bên kia Trái Đất.

- Mặc dù lực hấp dẫn của Mặt Trời mạnh hơn Mặt Trăng nhiều, ảnh hưởng của nó lên thủy triều chỉ bằng một nửa ảnh hưởng của Mặt Trăng bởi vì Mặt Trời ở quá xa. Khi Mặt Trăng gần như thẳng hàng với Mặt Trời và Trái Đất, lực hút của Mặt Trăng và Mặt Trời kết hợp với nhau để tạo ra những đợt thủy triều lớn (gọi là “triều sóc vọng”), hai lần một tháng.

- Mặt Trăng không có khí quyển, vì vậy bầu trời trên Mặt Trăng luôn luôn tối đen, kể cả vào ban ngày. Kể từ khi sự sống thời gian bắt đầu trên Trái Đất, trên Mặt Trăng chưa từng có trận động đất hay vụ núi lửa phun trào nào. Nên tất cả các sinh vật sống đã từng hiện diện trên Trái Đất đều nhìn thấy cùng một hình ảnh giống nhau trên Mặt Trăng.

- Từ Trái Đất chúng ta chỉ thấy được cùng một phía của Mặt Trăng. Bức ảnh đầu tiên chụp phía bên kia của Mặt Trăng là do một tàu vũ trụ thực hiện vào năm 1959.

––––

ÁNH SÁNG VÀ CÁC NGÔI SAO

- Mọi thứ trong Vũ Trụ đều cần thời gian để di chuyển, kể cả ánh sáng.

- Trong không gian, ánh sáng luôn di chuyển với vận tốc tối đa có thể: 186.282,024 dặm (229.792,458 km) mỗi giây. Vận tốc này được gọi là vận tốc ánh sáng.

- Ánh sáng chỉ mất khoảng 1,3 giây để đi từ Trái Đất đến Mặt Trăng.

- Mặt Trời ở cách xa chúng ta hơn Mặt Trăng.

- Khi ánh sáng rời Mặt Trời, mất khoảng 8 phút 30 giây nó mới đến được với chúng ta trên Trái Đất.

- Các ngôi sao khác trên bầu trời cách xa Trái Đất hơn Mặt Trời rất, rất nhiều. Ngôi sao gần chúng ta nhất sau Mặt Trời, có tên là Proxima Centauri, và ánh sáng phải mất 4,22 năm mới di chuyển được từ đây đến Trái Đất.

- Tất cả các ngôi sao khác còn cách xa chúng ta hơn. Ánh sáng của hầu hết mọi ngôi sao chúng ta nhìn thấy trên bầu trời đêm đều đã di chuyển mất hàng trăm, hàng nghìn, hay thậm chí hàng vạn năm mới đến được mắt chúng ta. Mặc dù chúng ta vẫn nhìn thấy chúng, rất có thể một số ngôi sao trong số này không còn tồn tại nữa, nhưng chúng ta chưa biết điều đó bởi vì ánh sáng từ vụ nổ khi chúng chết đi vẫn chưa đến được với chúng ta.

- Khoảng cách trong vũ trụ có thể được đo bằng thuật ngữ năm áng sáng, tức là quãng đường ánh sáng đi được trong vòng một năm. Một năm ánh sáng bằng khoảng 6.000 tỉ dặm (tức là 9500 tỉ km)

–––––––––––

❀ ❀ ❀

[1] Đơn vị đo chiều dài, 1 dặm = 1,6km.