Tôi về nhà vừa kịp để nhấc máy điện thoại đang reo. Jean gọi từ Beverly Hills, và ngay từ những âm sắc đầu tiên tôi đã nhận ra sự hoảng loạn cố giấu sau từ ngữ:
- Em gọi để nói cho anh biết rằng em buộc phải rời khỏi nhà... nếu anh gọi về mà không thấy trả lời, anh đừng lo lắng gì cả.
- Có chuyện gì thế?
- Ồ, những đe dọa...
Giọng cô vỡ òa.
- Chúng đã đầu độc lũ mèo... để cảnh cáo...
- Maï ư?
- Không, Chamaco và Bang. Sau đó gọi điện thoại nặc danh: “Lần sau, đồ đểu, sẽ đến lượt mày. Đừng có mà dây vào việc của bọn ta, you lohite bitch.”
Giọng nói lấy lại hy vọng:
- Hẳn là bọn da trắng khiêu khích...
Khó tin lắm.
Câu nói còn vang trong tai tôi.
- Đừng có mà dây vào việc của bọn ta, you white bitch...
Trong một năm, “con chó cái ấy” đã đóng góp phần lớn những gì mình kiếm được cho các tổ chức da đen...
- Chúng cũng đã phá xe của em. Một bánh bị tháo vít... chúng bắn qua cửa sổ nhà bếp... mà em thì có mỗi mình ở nhà...
Chính vào khi ấy tôi nghe thấy tiếng mình lạnh lùng nói, đâu đó ở ngoài tôi, trong một thế giới khác, thế giới nơi là mẫu số chung lớn của sự chó má:
- Mang con Batka về nhà đi. Em sẽ không thể tìm được kẻ giữ nhà nào tốt hơn...
Bên kia đầu dây, một tiếng kêu nghẹn ngào:
- Sao, chính anh lại nói thế sao?
- Ừ, chính anh. Gọi điện cho Carruthers bảo anh ta đưa con chó về cho em ngay. Anh sẽ thấy yên tâm hơn.
- Anh muốn em lấy con chó đã được huấn luyện để cắn cổ người da đen về sao?
- Tự vệ chính đáng. Một tên khốn nạn là một tên khốn nạn, dù da nó màu gì.
Cô thét lên, điều rất hiếm với cô:
- Không bao giờ, anh nghe chưa, không bao giờ!
- Em đã báo cảnh sát chưa?
- Anh muốn em đi nói với họ là em bị những người da đen đe dọa, sau tất cả những lần chúng ta tham gia phản đối chống lại hành động tàn bạo của cảnh sát sao?
Tôi cố nén một tiếng rủa rồi từ từ lấy lại hơi, với giá một trăm franc một giây.
- Jean ạ, cái quyền thiêng liêng nhất, là không để cho người ta muốn làm gì mình thì làm...
Cô ngắt lời tôi:
- Em gọi anh chỉ để báo cho anh biết em không ngủ ở nhà nữa... anh đừng lo lắng gì.
Cô gác máy.
Tôi loay hoay, ở đầu cái sợi dây xích lo sợ mà đầu kia đang bị những bàn tay xa lạ bên Hollywood nắm chặt. Ở bên ấy có khá đủ những tên nghiện ngập, những tên điên và những tên gàn dở để có thể coi thường bất cứ lời đe dọa nào. Đến bốn giờ sáng tôi quyết định làm rõ vấn đề xem sao. Tôi gọi cho một người bạn, một thủ lĩnh da đen trẻ, một luật sư mà người ta không dám che giấu các tin tức. Tôi giải thích cho anh ta hiểu câu chuyện, và phía bên kia Đại Tây Dương, anh ta nín lặng hồi lâu kiểu triệu phú, khiến tôi tốn đến chục đô la.
- OK, anh ta bảo. Tôi nghĩ rằng chuyện này cũng sẽ không quá khó khăn...
Anh ta phải mất đúng ba mươi sáu tiếng đồng hồ mới cung cấp được cho tôi những giải thích cần thiết bằng một giọng có vẻ gì đó hơi mệt mỏi.
- Có nghiêm trọng không?
- Lúc này thì mới chỉ tệ thôi. Anh biết đấy, cô minh tinh “giàu có”, “nổi tiếng”, lại đi xuống nơi đó...
- Thì sao?
- Thì, là quá đấy. Jean Seberg, đối với những người phụ nữ da đen trong phong trào, là quá đấy...
Tôi im lặng. Tôi hiểu. Rất con người.
- Nói đúng ra không phải là sự ghen tị hay thèm muốn... mà là oán hận. Những người phụ nữ của chúng tôi sống trong tình trạng giới nghiêm, trong nỗi sợ, trong nghèo đói... nhưng dẫu sao tất cả những cái đó cũng là của riêng họ. Thành thử khi một nữ minh tinh điện ảnh xuống đó và thu hút mọi cái nhìn cùng mọi sự quan tâm... họ cảm thấy mình bị mất cắp. Họ có cảm tưởng một ngôi sao điện ảnh đến lấy đi của họ một ít của cải, một ít nỗi bi kịch, một ít tình bằng hữu của họ... Anh hiểu không?
- Tôi hiểu.
Cả hai chúng tôi im lặng.
Tôi cảm thấy tâm hồn anh ta cũng nặng nề như tôi, nhưng trọng lượng khác nhau.
- Thành thử, đám bạn bè của họ đã tổ chức một chiến dịch uy hiếp nhỏ để loại Jean ra. Để các bà phụ nữ của chúng tôi có thể giữ lấy nỗi khốn khổ cho riêng họ và giữ lấy cái đặc quyền đuợc đau khổ và bị đối xử bất công, không chia sẻ với một nữ minh tinh điện ảnh. Anh hiểu không?
- Tôi hiểu.
- Anh thấy đấy, khi một ngôi sao điện ảnh xuất hiện trong cái thế giới nhỏ nhoi bị rào chắn và vây hãm của họ, thì cô ta sẽ trở thành cái gì, trong ấy?
- Cô ta sẽ trở thành một ngôi sao.
- Đúng. Anh thấy vấn đề rồi đấy.
- Phải. Tôi thấy rồi.
- Cho nên, những người phụ nữ của chúng tôi đã tính toán để loại cô ấy ra... nhu vậy, tụ họ vẫn nguyên là những ngôi sao của nỗi niềm da đen của họ, của cứ điểm bị vây hãm của họ. Tất cả chỉ có thế.
- Tất cả chỉ có thế. Cảm ơn.
- Thôi nhé, hẹn sớm gặp nhau.
- Hẹn sớm gặp nhau. Cảm ơn. .
- Anh còn muốn gì nữa, thế thôi.
- Vâng. Thế thôi.
Có tiếng chuông gọi cửa.
Đã ba giờ sáng. Tôi, nguời vốn cần ngủ tám tiếng một ngày, lại đang tích lũy những đêm trắng... Tôi cứ ngồi nguyên cạnh máy điện thoại. Người ta lại bấm chuông nữa. Tôi sẽ không ra mở cửa cho họ đâu. Họ cứ việc mà ở ngoài ấy, trong nỗi niềm da đen riêng của họ. Tôi bước đến cửa và mở ra. Cái tính tò mò đáng nguyền rủa ấy, lúc nào tôi cũng chờ một ai đó, chẳng biết là ai.
Đương nhiên, đúng là họ.
Từ Rễ trời[1], đối với những người Phi ở Paris, tôi đã trở thành một kiểu Foccart[2] - Tả ngạn.
Tôi sầm mặt nhìn họ. Đấy là một trong những thời điểm phân biệt chủng tộc mà cứ trông thấy một làn da đen cũng gây tác động đến tôi gần như là trông thấy làn da trắng.
Họ vào bếp và họ chén trứng luộc. Trong số họ có một anh chàng Mỹ da đen ở Paris loại creep[3] mà tôi nghi thường làm báo cáo ngầm về những người da đen Mỹ ở Paris cho các cơ quan đặc biệt Mỹ. Cộng thêm anh chàng nhà thơ ở Tennessee đang thản nhiên tiếp tục một thiên trường thoại hẳn đã được khỏi đầu ở Saint-Germain-des-Prés từ hai mươi bốn giờ trước. Giọng anh ta khản đặc. Cứ muốn rót dầu vào cổ họng cho anh ta.
- Về phương diện chính trị chúng ta sẽ không đi đến đâu cả khi mà mười bảy triệu người da đen còn chưa có đại diện ở bộ phận chóp bu của nghiệp đoàn tội ác, anh ta gào lên giữa hai quả trứng luộc. Sự chậm trễ của chúng ta bắt đầu khi độc quyền tội ác được tổ chức không có chúng ta. Phải đánh vào chóp bu của bọn Cosa Nostra, nắm lấy quyền chỉ huy...
Anh ta ngừng lại, một quả trứng trám đầy miệng, cặp kính chói ngòi phép biện chứng, dưới mái tóc bù xù kiểu châu Phi trông giống như một mớ dây thép gai được nạp điện, và tại sao anh ta lại quấn cái khăn len quanh cổ, ngay giữa tháng Năm? Và lúc bốn giờ sáng, sau bao đêm mất ngủ, quả trứng luộc giữa khuôn mặt gỗ mun ấy trông thật kỳ lạ.
- Cậu đề xuất gì nào? tay creep hỏi.
Tôi bảo:
- Trả lời cẩn thận đấy, Pogo. Cái thằng đểu kia sẽ tâu báo trực tiếp với CIA. ngay.
Họ cười. Vì đó là lối nói đùa thông thường giữa những người luư vong Mỹ, cho nên sự thật ấy chẳng mếch lòng ai.
- Tớ đề xuất gì à? Bắt cóc bọn người Ý cầm đầu Cosa Nostra. Uy hiếp các gia đình[4]. Đòi chia sẻ quyền lực...
Tôi nhìn thấy đôi mắt tay creep đang ghi nhớ, bút chì cầm tay.
Có người bấm chuông.
Tôi sẽ đặt ở cửa một tấm biển: Foccart - Tả ngạn, mở cửa đến hai giờ sáng. Tôi mệt đến mức thấy vây quanh mình là một lô trứng luộc đang ăn những cái đầu da đen.
Tôi ra mở cửa. Là Cosso, cô gái Mali đẹp nhất Paris.
Tôi thông báo:
- Hết giờ rồi. Trở về Mali đi, tôi xin cô.
- Anh ấy không yêu em nữa, cô báo tin cho tôi.
- Cosso, hãy đến điện Élysée và nói chuyện với Foccart. Còn tôi thì chẳng làm gì được.
- Anh ấy bảo em là tất cả chấm dứt rồi. Em phải làm gì bây giờ?
- Đi vào bếp mà ăn trứng luộc.
Tôi đi nằm. Nhưng không ngủ được. Tôi nghĩ đến Jean. Mỹ là một đất nước mà bất cứ chuyện gì cũng có thể xảy ra. Tôi mua vé máy bay, nhưng lại hoãn khỏi hành khi một người bạn gọi điện báo tin một “đơn vị” cuối cùng của Những người Pháp Tự Do sẽ xuống đường chiều nay tại Champs-Élysées. “Đơn vị” cuối cùng, đó là một thứ mà tôi chưa bao giờ cưỡng lại được. Tôi kinh tởm những thứ đa số. Bao giờ chúng cũng trở nên đáng sợ. Cho nên có thể hình dung ra nỗi bối rối của tôi khi đến Champs-Élysées. Khấp khỏi hy vọng, tôi thấy đổ ra ồ ạt hàng trăm nghìn người gây nên một cảm giác nhất tề khiến tôi nổi cả da gà. Tức thì, tôi đứng về phía chống lại. Đến đây với ý định cùng với vài trăm người tự phát giương cao ngọn cờ tam tài có hình chữ thập Lorraine trước những tiếng cười nhạo, tôi cảm thấy mình bị mất cắp. Tôi quay lưng lại với họ. Mọi cuộc đổ xô ồ ạt có tính chất nhân khẩu học, dầu thuộc phái tả hay phái hữu, đối với tôi đều đáng ghê tởm.
Tôi là một kẻ theo phe thiểu số bẩm sinh.
❀ ❀ ❀
[1] Tên một tiểu thuyết của Romain Gary, được giải thưởng Goncourt năm 1956.
[2] Foccart (1913-1997), chính trị gia người Pháp, tổng thư ký của dinh tổng thống Pháp về các vấn đề châu Phi.
[3] Ý chỉ người xấu.
[4] Tức là các “gia đình” Mafia.
