Một phen hoảng hốt — Những điều kỳ quặc của Fletcher — Vùng Trossachs — Cẩm nang du khách — Một bức tranh khôi hài — Chỗ ở xứ cao nguyên — Phong cảnh hùng vĩ — Thay đổi lộ trình — Một ngọn thác — Lối vào thung lũng Glencoe — Đèo Glencoe — Hồ Leven — Một buổi chiều tháng Bảy — Dịch vụ bưu chính tại Loch Earn Head — Thiếu nữ ở quán trọ — Ấn tượng về Glencoe — Một cuộc phiêu lưu — Các dòng thác sưng phù vì mưa — Hành trình hiểm trở — Những sự cố và tai nạn — Cây cầu gãy — Một quyết định may mắn — Phu trượng bưu điện gặp nguy — Cuộc giải cứu — Thoát nạn trong gang tấc — Quán trọ miền cao nguyên và những vị khách — Sự thoải mái theo kiểu Anh tại Dalmally — Đề xuất bữa tối tại Glasgow — Nỗi lòng mong mỏi về nhà.
Từ Loch Earn Head, Dickens viết thư vào thứ Hai, ngày 5 tháng 7, sau khi đến nơi trong trạng thái "ướt như chuột lột" vào lúc bốn giờ chiều hôm đó: "Do có quá nhiều việc phải giải quyết tại một rạp hát đông nghẹt vào tối thứ Bảy, chúng tôi rời Edinburgh vào lúc bảy rưỡi sáng hôm qua, và đi cùng người dẫn đường Fletcher đến một nơi gọi là Khách sạn của Stewart, cách Callander chín dặm về phía xa hơn. Chúng tôi đã quên đặt phòng trước, nên đành phải biến phòng ngủ của chính mình thành phòng khách; và tài nghệ sắp xếp đồ đạc của tôi trong phòng đã phát huy tác dụng vô cùng to lớn. Fletcher ngủ trong một cái chuồng có ba ô cửa kính gắn liền với một phần của cửa sổ; ba ô cửa kính còn lại là của một người ngủ ở bên kia bức vách. Sáng nay anh ta kể với tôi rằng suốt cả đêm anh ta đã gặp ác mộng và hét lên những tiếng kinh hãi, anh ta thừa nhận thế. Người lạ mặt nọ, như cậu có thể đoán, đã thuê một chiếc xe ngựa và phóng đi với tốc độ tối đa ngay khi ánh rạng đông vừa hé lộ. Vì rất mệt mỏi (bởi chúng tôi ngủ chưa đầy ba tiếng trong đêm hôm trước), chúng tôi nằm ì cho đến tận mười giờ sáng nay, rồi đến mười một giờ rưỡi thì đi qua vùng Trossachs để đến hồ Katrine, nơi tôi đã đi dạo từ khách sạn sau buổi trà chiều hôm qua. Thật không thể diễn tả nổi khung cảnh ấy huy hoàng đến thế nào. Trời mưa như chưa từng mưa ở bất cứ đâu ngoại trừ nơi này. Chúng tôi đưa Kate đi qua một con đèo đá để đi ngắm hòn đảo của Nữ thần Hồ nước, nhưng cô ấy đã bỏ cuộc chỉ sau năm phút đầu tiên, và chúng tôi để mặc cô ấy ở đó trông vừa đẹp như tranh vẽ vừa đầy khó chịu, với Tom" (người hầu mà họ dẫn theo từ Devonshire Terrace) "giữ một chiếc ô che trên đầu, trong khi chúng tôi tiếp tục leo lên. Khi chúng tôi quay lại, cô ấy đã lên xe ngựa. Chúng tôi ướt sũng đến tận da thịt, và cứ giữ nguyên trạng thái đó mà đi suốt hai mươi bốn tính. Fletcher rất tốt bụng, và tỏ ra cực kỳ hữu ích ở những chốn khỉ ho cò gáy này. Thói quen xông vào nhà bếp và quầy bar của anh ta, vốn từng làm mọi người khó chịu ở Broadstairs, nay lại vô cùng có ích ở đây. Do không ngờ chúng tôi tới tận sáu giờ, họ vẫn chưa nhóm lửa khi chúng tôi đặt chân đến; và nếu cậu được chứng kiến cảnh anh ta (người chịu trách nhiệm cho sự thiếu sót đó) chạy ra chạy vào phòng khách và hai phòng ngủ với một chiếc ống bão lớn, rồi trong cơn bấn loạn thổi tắt ngúm từng đống lửa một, cậu chắc sẽ cười lăn cười bò. Trên đầu anh ta đội một chiếc mũ cao nguyên lớn, sau lưng mặc chiếc áo khoác trắng, tạo nên một dáng vẻ mà ngay cả nhân vật có một không hai kia cũng chẳng thể tả nổi. . . .
"Các quán trọ, từ trong ra ngoài, đúng là những chốn kỳ quặc nhất có thể tưởng tượng được. Nhìn từ ngoài đường, quán này," ở Loch Earn Head, "trông giống như một bức tường trắng bị trổ nhầm mấy ô cửa sổ. Dù vậy, chúng tôi có một phòng khách khá ổn ở tầng một: rộng bằng (nhưng không cao bằng) phòng nghiên cứu của tôi. Các phòng ngủ nhỏ đến mức sau khi cởi bốt ra, cậu không thể cựa quậy bước đi mà không làm mẻ mấy miếng thịt trên chân mình. Ở miền cao nguyên này chẳng có cái chậu rửa mặt nào vừa được cái mặt tôi; chẳng có cái ngăn kéo nào chịu mở ra sau khi cậu đã nhét quần áo vào đó; chẳng có cái bình đựng nước nào đủ lớn để làm ướt chiếc bàn chải đánh răng của cậu. Những túp lều thì nghèo nàn và khốn khổ vượt quá mọi lời miêu tả. Đồ ăn (dành cho những ai đủ tiền trả) thì 'không đến nỗi nào,' như M. sẽ nói: bánh yến mạch, thịt cừu, món hầm hỗn hợp, cá hồi đánh từ hồ, bia chai nhỏ, mứt cam, và rượu whisky. Riêng cái khoản thứ hai thì hôm nay tôi đã nốc khoảng một pint. Thời tiết ở đây là thứ mà người ta gọi là 'ẩm dịu' — nghĩa là bầu trời chính là một cột nước khổng lồ chẳng bao giờ chịu ngớt trút xuống; và rượu vào người cũng chẳng tác dụng gì hơn nước lã. . . . Ngày mai tôi sẽ bắt tay vào làm việc, và hy vọng trước khi rời khỏi đây sẽ viết thư cho cậu lần nữa. Các cuộc bầu cử đúng là một mớ hỗn độn buồn thảm. Việc họ bầu cho Sibthorp mà lại gạt bỏ Bulwer, thề có Chúa, đúng là một nỗi ô nhục quốc gia. . . . Tôi chẳng lấy làm lạ khi con quỷ từng bay qua Lincoln. Lơ-gơ của người dân ở đó còn đặc sệt hơn cả nó nữa. . . . Tôi không làm phiền cậu bằng những bản tường thuật về ngọn Ben nọ ngọn Ben kia, hay đủ thứ hồ mang tên kỳ lạ, nhưng quả thực đây là một vùng đất tuyệt diệu. Cách mà những làn sương mù lảng vảng trong ngày hôm nay, những đám mây la đà trên sườn đồi; những thung lũng sâu thẳm, những vách đá cao ngất, những ngọn thác cuồn cuộn, và những dòng sông gầm rú ở các vực sâu bên dưới; tất cả đều vô cùng vĩ đại. Ngôi nhà này bị kẹp chặt xung quanh bởi những đỉnh cao chót vót mất hút trong mây; và mặt hồ dài mười hai dặm cứ trải dài cái chiều dài ê chề của nó trước những khung cửa sổ. Trong bức thư tới, có lẽ tôi sẽ vươn tới tầm siêu việt; còn trong trang viết hiện tại này, tôi chỉ tự bó buộc mình trong sự nực cười. Nhưng tôi vẫn luôn," v.v. v.v.
