Một thông báo được viết dưới đề ngày 23 tháng 12 năm 1871 đã xuất hiện cùng với Tái bản thứ Mười. "Do nhu cầu về các ấn bản tiếp theo của cuốn sách này diễn ra quá nhanh, mãi cho đến tận bây giờ tôi mới có thể sửa chữa ở các trang 31, 87 và 97 ba lỗi tuyên bố được đưa ra trong các tái bản trước; và một vài lỗi khác không quá quan trọng ở các trang 96, 101 và 102. Nhân cơ hội này, tôi xin bổ sung rằng lời nhắc đến ở trang 83 không phải là sự ám chỉ đến các tạp chí nổi tiếng 'Penny' và 'Saturday', mà là đến các ấn phẩm định kỳ hàng tuần xuất hiện trước đó vài năm có hình thức tương tự. Một trong số đó, như tôi sau này phát hiện ra từ một lời nhắc đến muộn hơn của chính Dickens, có lẽ mang ít tính lành mạnh và giáo dục hơn. 'Khi còn đi học,' ông kể lại, 'tôi thường mua tờ Terrific Register, tự khiến bản thân khổ sở khôn tả và sợ mất mật, chỉ với cái giá nhỏ nhoi là một xu mỗi tuần; xét đến việc cứ mỗi số báo lại có một hình minh họa luôn kèm theo một vũng máu và ít nhất một xác chết, thì mức độ như vậy là rẻ rồi.' Một độc giả nhiệt tình viết thư cho tôi về sự chỉ dẫn của tôi tới quán Fox-under-the-hill ở trang 62 rằng: 'Xin phép ông cho tôi được nói rằng ngôi nhà đó, nay đã cửa đóng buông cài và gần như đổ nát, vẫn có thể tìm thấy ở cuối một con ngõ kỳ lạ và dốc đứng, có lối vào nằm ngay qua phố Salisbury. . . . Tôi nghĩ rằng nơi đó từng là lối đi dẫn đến bến thuyền nửa xu. Ngôi nhà giờ đây đã bị Công trình kè sông che khuất khỏi bờ nước.'" Tôi xin tiến hành trình bày chi tiết những thay đổi được nhắc đến ở trên.
Đoạn văn viết về James Lamert, bắt đầu từ dòng thứ mười ba của trang 31, nay được sửa lại thành: "Đồng minh và người cổ vũ chính cho cậu trong những màn trình diễn này là một thiếu niên có tài năng nhất định, lớn hơn cậu nhiều tuổi, tên là James Lamert, con ghẻ của dì bên mẹ cậu và do đó tính ra là một dạng họ hàng, người từng là ân nhân lớn và là bạn của cậu trong những ngày thơ ấu. Mary, con gái lớn của Charles Barrow, bản thân ông là một trung úy hải quân, có người chồng đầu tiên là một sĩ quan chỉ huy hải quân tên là Allen; sau cái chết do đuối nước của ông ấy tại Rio Janeiro, bà đã đến sống cùng em gái mình, vợ của viên thư ký trả lương hải quân, tại Chatham; tại nơi này, sau đó bà đã tái giá với Bác sĩ Lamert, một bác sĩ quân y, người có người con trai tên là James, ngay cả sau khi được cử đến Sandhurst để học tập, vẫn tiếp tục đến thăm Chatham từ kiếp này sang kiếp khác à nhầm từ thời điểm này sang thời điểm khác. Cậu ta có khiếu diễn kịch tư gia; và vì khu nhà ở của cha cậu nằm trong bệnh viện pháo binh ở đó, một nơi rộng lớn lụp xụp mà vào thời điểm đó hầu như không có ai ở, nên cậu ta có vô số không gian để tổ chức các[vi] buổi giải trí của mình." Hai sự sửa chữa khác là hệ quả của sự thay đổi này. Tại dòng 21 của trang 38, thay vì "người anh họ lớn tuổi hơn" hãy đọc là "người anh họ thông qua hôn nhân;" và tại dòng 31 của trang 49, cụm từ "người anh họ bên đằng mẹ" cần được đổi thành "người anh họ qua cuộc hôn nhân của dì."
Tại dòng 15 của trang 41, cụm "người bác độc thân, bạn đồng sự làm công chức," v.v., nên được đổi thành "người bác vào thời điểm này là bạn đồng sự làm công chức," v.v. Tại dòng 11 của trang 54, "Charles-court" cần được sửa thành "Clare-court." Lời ám chỉ đến một trong những địa danh ưa thích của ông tại dòng 23 của trang 62 nên được sửa lại như sau: "một quán rượu nhỏ bên bờ nước tên là Fox-under-the-hill, có lối đi tiếp cận qua một đường hầm ngầm mà chúng tôi từng bỏ lỡ khi cùng nhau tìm kiếm."
Đoạn văn ở trang 87, có liên quan đến một người bạn thuở nhỏ từng ở cùng ông, theo tôi tưởng tượng, tại ngôi trường đầu tiên của ông, nên được viết lại như sau: "Tuy nhiên, trong việc này, sau đó tôi đã tự phát hiện ra lỗi lầm của chính mình: sự thật là chính mối liên hệ của quý ông này, không phải với học viện Wellington, mà với một trường học do ông Dawson điều hành ở phố Hunter, quảng trường Brunswick, nơi các anh em của Dickens sau đó theo học, mới là điều dẫn đến sự quen biết sớm giữa họ. Tôi có cảm giác rằng họ cũng từng ở với nhau trong một thời gian ngắn tại văn phòng của ông Molloy ở New-square, Lincoln's-inn; nhưng dù có phải vậy hay không, chắc chắn rằng Dickens rời trường chưa được mấy tháng thì cha ông đã tạo đủ mối quen biết với một luật sư ở Gray's-inn, ông Edward Blackmore, để xin cho ông một công việc ổn định trong văn phòng của ông ấy." Có một lời nhắc đến sau đó về chính quý ông này (tại trang 182) là "bạn học cùng trường với ông tại chỗ ông Dawson ở phố Henrietta," đoạn này lẽ ra phải được sửa lại thành "từng biết ông khi bản thân ông là một thư ký luật sư ở Lincoln's-inn."
Tại trang 96, tôi từng tuyên bố rằng ông John Dickens làm phóng viên cho tờ Morning Chronicle; và tại trang 101 rằng ông Thomas Beard làm phóng viên cho tờ Morning Herald; trong khi thực tế là ông Dickens, dù từng có mặt tại phòng báo chí cho các tờ báo khác, lại không làm phóng viên cho tờ Chronicle, và ông Beard mới chính là người làm phóng viên cho tờ nhật báo đó; và ở chỗ (tại trang 102) người ta nói Dickens liên kết với ông Beard trong một nhóm phóng viên đại diện lần lượt cho tờ Chronicle và tờ Herald, thì đoạn văn lẽ ra chỉ nên mô tả ông là "có liên quan đến một nhóm phóng viên, trong chiến dịch tranh cử vùng Devonshire của Lãnh chúa John Russell đã nhắc đến ở trên, với cộng sự trưởng của ông là ông Beard, người được giao phó quyền chỉ huy cho tờ Chronicle trong chuyến công tác đặc biệt này."
Tại trang 97, tôi đã mắc một sai lầm về "tác phẩm văn học được xuất bản đầu tiên" của ông, khi vội vã cho rằng chính ông đã quên mất tác phẩm cụ thể đó là gì. Một độc giả tinh tế và tốt bụng đã nhận thấy thật khó có khả năng Dickens lại có thể vấp phải sai lầm về một vấn đề như vậy; và khi tự mình tìm kiếm tận nơi (như lẽ ra tôi đã phải làm), người ấy đã phát hiện ra rằng cái mà tôi cho là một tác phẩm khác thực chất chỉ là một tác phẩm dưới một tựa đề khác. Do đó, mô tả về bản thảo được in đầu tiên của ông phải là "(Mr. Minns and his Cousin, như cách ông đặt tên sau này, nhưng đã xuất hiện trên tạp chí dưới nhan đề A Dinner at Poplar Walk)." Có một sai lầm khác ở trang 159, khi dùng từ "bandy-legged" (chân vòng kiềng) thay vì "bulky-legged" (chân đồ sộ) và ở trang 177, dùng "fresh fields" thay cho "fresh woods."
Những sự sửa chữa trên đã được thực hiện trong Tái bản thứ Mười. Đến Tái bản thứ Mười một, những dòng này được đặt ở phần đầu (với đề ngày 23 tháng 1 năm 1872): "Kể từ khi ấn bản nói trên được đưa đi in, một bức thư được xuất bản đã khiến cho một ghi chú bổ sung ngắn là cần thiết đối với những nhận xét được đưa ra ở các trang 155-6." Nhận xét đó xuất hiện[vii] trong bài đánh giá của tôi về câu chuyện ngớ ngẩn rằng ông Cruikshank là người sáng tạo ra Oliver Twist, và cùng với ghi chú được nhắc đến, nay được thể hiện theo hình thức dưới đây. "Tuy nhiên, liệu tất cả vòng nguyệt quế của Ngài Benjamin có nên thuộc về người kể lại câu chuyện hay không,* hay liệu có phần nào thuộc về thẩm quyền được viện dẫn cho nó, thì thật không may là vẫn chưa hoàn toàn rõ ràng. Lẽ ra sẽ khó mà có sự nghi ngờ nào, nếu ngụ ngôn đó chỉ giới hạn ở phía bên kia Đại Tây Dương; nhưng nó đã được tái sản xuất và lưu hành rộng rãi ở cả phía chúng ta; và người nghệ sĩ lỗi lạc mà nó vu khống bằng quy kết phát minh cho ông lại không được bảo vệ trước những lời ác ý đó. Bức thư của Dickens giúp tôi khỏi phải dùng đến từ ngữ duy nhất có thể áp dụng được để mô tả một câu chuyện có sự phi lý đáng kinh ngạc và quái dị đến mức cho rằng một trong những kiệt tác thiên tài của tác giả thực ra chỉ là sự minh họa cho các bản khắc axit của ông Cruikshank!" Ghi chú cho các từ "người kể lại câu chuyện:" "*Vấn đề này đã được giải quyết một phần, kể từ ấn bản lần trước của tôi, bởi thông báo của ông Cruikshank trên tờ Times rằng, mặc dù Tiến sĩ Mackenzie đã 'nhầm lẫn một số tình tiết liên quan đến việc ông Dickens xem xét một số bức vẽ và bản phác thảo,' nhưng thực chất thông tin của ông về việc ai là người đã sáng tạo ra Oliver Twist cùng toàn bộ các nhân vật của nó đều bắt nguồn từ chính ông Cruikshank. Do đó, phần tồi tệ nhất của câu chuyện ngụ ngôn trên không có tác giả là Tiến sĩ Mackenzie; và ông Cruikshank cần được chúc mừng vì sự thận trọng trong việc giữ im lặng một cách tuyệt đối về điều đó chừng nào ông Dickens còn sống."
Trong Tái bản thứ Mười hai, tôi đã đề cập trong ghi chú ở trang 149 về một tác phẩm nhỏ mà mọi thông báo về nó trước đó đều bị bỏ sót; và phần kết của ghi chú đó nay được viết lại như sau: "Ông trước đây từng viết cho họ, mà không đề tên mình, tác phẩm Sunday under Three Heads; và sau đó ông viết bổ sung thêm một tập sách Young Couples." Tại trang 157, cụm "tệ nạn giáo xứ" được sửa trong cùng ấn bản thành "thói quen giáo xứ;" và tại trang 173, "trong các tác phẩm sau này của ông" thành "trong các tác phẩm mới nhất của ông."
Tôi đã nhận được thư từ một số độc giả nhiệt tình, trong đó có ba hoặc bốn người từng là học sinh tại Học viện Wellington-house trước hoặc sau thời gian học của Dickens, và một người từng theo học cùng trường với ông; nhưng những nhận xét mà họ gợi ý sẽ thích hợp hơn nếu được đi kèm trong tập thứ ba và cũng là tập kết thúc của tôi.
Palace Gate House, Kensington,
Ngày 29 tháng 10 năm 1872.
[viii]
