Tối nào Willy cũng có mặt ở Waldmann. Đây là một nhà hàng dành cho những người đi dã ngoại, nằm ở ngoại ó thanh phố nơi chiều và tối đều có khiêu vũ. Tôi cũng tới đó, bởi Kari Bröger kể với tôi rằng thỉnh thoảng Adele có mặt ở đó. Và tôi muốn gặp lại Adele.
Tất cả các cửa sổ phòng khiêu vũ trong vườn của Waldmann đều sáng đèn. Bóng những người đang nhảy lướt trên những tấm rèm cửa buông xuống. Tôi đứng tại quầy bar và đưa mắt tìm kiếm Willy. Tất cả các bàn đều có người, thậm chí khóng còn một chiếc ghế trống. Trong những tháng đầu tiên sau chiến tranh này, một cơn sốt giải trí đã thực sự bùng nổ.
Đột nhiên tôi nhìn thấy một cái bụng trắng bóc, lóa sáng, và một cái đuôi én xòe ra đường bệ. Đó là Willy trong chiếc áo đuôi tôm. Bị lóa mắt, tôi nhìn chằm chằm vào cậu ta. Áo đuôi tôm đen, gi lê trắng, tóc đỏ... cậu ta đúng là một cột cờ sống.
Willy kẻ cả nhận lấy sự ngưỡng mộ của tôi. "Này, cậu đang ngạc nhiên hả?" cậu ta nói và xoay người như một con công. “Cái áo tưởng niệm đức Hoàng đế Wilhelm của tớ! Từ một áo khoác lính có thể làm ra mọi thứ, hả?"
Cậu ta vỗ nhẹ vào vai tôi. "Ngoài ra, cậu ở đây là tốt đấy. Hôm nay có cuộc thi nhảy, tất cả chúng ta đều tham gia, sẽ có những giải thưởng thượng hạng! Nửa giờ nữa bắt đầu."
Vậy là đến lúc đó còn có thể tập luyện. Willy có bạn nhảy trông như một nữ đô vật, một tạo vật có thân hình chắc nịch, lực lưỡng như một con ngựa chiến. Cậu ta đang tập nhảy one-step, điệu nhảy trên hết đòi hỏi tốc độ cao. Ngược lại Karl đang nhảy với một cô nhân viên Sở lương thực, cô ta như một con ngựa thồ, được thắng dây cương với đủ loại nhẫn và dây chuyền. Cậu ta kết hợp công việc làm ăn và giải trí theo cách dễ chịu vậy đấy. Nhưng còn Albert — Albert không ngồi cùng bàn với chúng tôi. Hơi bối rối, cậu ta vẫy tay từ một góc xa chào chúng tôi. Cậu ta ngồi cùng một em tóc vàng.
"Kẻ này đang rời bỏ chúng ta," Willy tiên đoán.
Bản thân tôi cũng để mắt tìm kiếm cho mình một nàng nhảy giỏi.
Việc này không hề dễ dàng, vì một số cô khi ngồi ở bàn trông duyên dáng như nai tơ, mà khi khiêu vũ lại như voi có chửa. Thêm nữa các cô nàng mảnh mai rất được ưa chuộng. Nhưng rồi tôi cũng bắt cặp được với một cô thợ may nhỏ nhắn.
Tiếng kèn hiệu vang lên. Một người với bông cúc cài trên khuy áo bước lên phía trước và tuyên bố có đôi bạn nhảy đến từ Berlin sẽ biểu diễn vũ điệu mới nhất: điệu foxtrot. Ở đây chúng tôi chưa biết điệu nhảy này, mà chỉ mới nghe loáng thoáng về nó.
Tò mò, chúng tôi đứng dồn lại. Ban nhạc chơi một điệu nhạc giật cục.
Hai vũ công nhảy cẫng lên như hai con cừu xung quanh nhau. Đôi khi họ tách xa nhau ra, rồi lại móc hai cánh tay với nhau và khập khiễng xoay tròn.
Willy nghển cổ, tròn mắt xem. Đây là một điệu nhảy hợp ý cậu ta.
Chiếc bàn bày các giải thưởng được bê ra. Chúng tôi xô tới xem. Có ba giải cho mỗi điệu nhảy one-step, boston va foxtrot. Foxtrot bị loại đối với chúng tôi, chúng tôi không biết điệu nhảy đó; nhưng với cả hai điệu kia thì chúng tôi sẽ xông tới như Blücher[1].
1. Gebhard Leberecht von Blücher (1742 - 1819) là thống chế của nước Phổ.
(N. D. )
Mỗi giải nhất đều bao gồm mười quả trứng mòng biển hoặc một chai rượu. Willy nghi ngờ đi hỏi liệu trứng mòng biển có ăn được không. Yên tâm, cậu ta quay lại. Giải nhì là sáu quả trứng mòng biển hoặc một cái mũ hoàn toàn bằng len, giải ba gồm bốn quả trứng hoặc hai bao thuốc lá, nhãn hiệu Vinh quang anh hùng nước Đức.
"Bọn mình sẽ không đời nào nhận thứ thuốc lá đó," Karl sành sỏi về thuốc lá, tuyên bố.
Giải đấu bắt đầu. Đối với boston, chúng tôi dự kiến Karl và Albert; điệu one-step: Willy và tôi. Tuy nhiên, chúng tôi không đặt nhiều hy vọng vào Willy. Cậu ta chỉ có thể giành chiến thắng nếu các trọng tài có khiếu hài hước.
Ở điệu boston, Karl và Albert đấu cùng với ba cặp khác ở vòng loại.
Karl đang dẫn đầu; cái cổ áo cao của bộ lễ phục cùng đôi ủng da sơn sáng bóng của cậu ta kết hợp với dây chuyền và nhẫn trên mình con ngựa thồ tạo ra một hình ảnh sang trọng gây ngỡ ngàng đến mức không ai có thể cưỡng lại. Về tư thế và phong cách cậu ta là độc tôn, nhưng về sự hài hòa thì Albert ít nhất cũng không kém. Các trọng tài đưa ra nhận xét đánh giá, như thể tại Waldmann đang có cuộc đấu loại ở ngày phán xử cuối cùng.
Karl giành chiến thắng và lấy mười quả trứng mòng biển, bởi vì cậu ta biết quá rõ thương hiệu rượu; chính cậu ta đã bán chúng ở đây. Cậu ta hào phóng tặng cho chúng tôi chai rượu thưởng của mình; cậu ta có thứ ngon hơn ở nhà. Albert được giải nhì. Cậu ta ngượng nghịu nhìn chúng tôi khi mang sáu quả trứng mòng biển của mình đến cho cô nàng tóc vàng. Willy huýt một tiếng sáo đầy ngụ ý.
Ở điệu one-step tôi quay vun vút với cô thợ may nhỏ nhắn và cũng lọt vào vòng chung kết. Tôi lấy làm lạ thấy Willy vẫn thản nhiên ngồi và không hề đăng ký tham gia nhảy. Tôi đã tỏa sáng bằng một biến tấu đặc biệt với những động tác nhún thấp và đảo ngược người trước đây tôi chưa từng biểu diễn. Cô gái nhỏ nhắn nhảy nhẹ nhàng như một chiếc lông chim, và chúng tôi đoạt giải nhì, đem ra chia nhau. Tôi hãnh diện quay về bàn với chiếc huy chương bạc danh giá của Hiệp hội khiêu vũ thể thao toàn đế chế trên ngực áo.
"Willy đồ con lừa," tôi nói, "tại sao cậu không thử ít nhất một lần, biết đâu cậu đã đoạt huy chuơng đồng!"
"Phải, đúng vậy," Karl về hùa với tôi, "tại sao cậu không làm điều đó?"
Willy đứng dậy, vươm vai, chỉnh lại cái áo đuôi tôm nhìn chúng tôi đầy ngạo mạn và đáp gọn lỏn: "Tại thế đấy!"
Đúng lúc đó người đàn ông cài bông cúc gọi các đôi ra thi foxtrot.
Chỉ có vài cặp đứng lên tham gia. Willy không bước đi mà là vung chân phi ra sàn nhảy.
"Cậu ta biết khỉ gì đâu," Karl bĩu môi phì một cái.
Chúng tôi nhổm người trên ghế chờ xem cái gì sẽ đến. Cô nàng dạy sư tử bước đến trước mặt Willy. Cậu ta khoát tay thật rộng trước khi đưa cánh tay ra mời cô. Âm nhạc nổi lên.
Đúng khoảnh khắc đó Willy biến thành một con lạc đà nổi máu hoang dã. Cậu ta tung người lên không, cà nhắc cà nhót, nhảy cẫng, quay tròn, vung hai cẳng chân và quăng bạn nhảy hết sang phải lại sang trái, rồi cậu ta chồm chồm những bước ngắn kiểu lợn phi nước kiệu xuyên khắp gian phòng, với cô diễn viên xiếc không ở phía trước, mà ngay bên cạnh, đang phô diễn tài đu xà ngang trên cánh tay phải dang thẳng của cậu ta, trong khi cậu ta tha hồ nhảy vung vít ở phía bên trái mà không lo giẫm lên chân cô gái.
Lúc này cậu ta bắt chước một chiếc đu quay quay tít tại chỗ khiến tà áo đuôi tôm của cậu ta xòe ngang ra, tiếp theo đó cậu ta bắt đầu nhảy tưng tưng xuyên qua sàn diễn như một con dê bị ong đốt đít, nện móng ầm ầm, xoay tít, hú hét, và kết thúc bằng một cú quay kinh hồn trên một chân, trong khi tay phải vung cô bạn nhảy của mình lên cao.
Không ai trong khán phòng nghi ngờ rằng mình đang được xem một bậc thầy cho tới nay còn chưa được biết tới biểu diễn siêu foxtrot. Willy đã nhận ra cơ may của mình và tận dụng nó. Cậu ta giành chiến thắng tuyệt đối, đến nỗi sau cậu ta một lúc lâu không có giải nào được trao, và mãi sau nữa mới có giải nhì. Cậu ta đắc thắng giơ lên khoe chúng tôi chai rượu.
Tuy nhiên Willy đã đổ mồ hôi nhiều tới mức cái áo đuôi tôm bị thôi màu khiến cả sơ mi lẫn gi lê trở nên đen sì sì, so với chúng cái áo đuôi tôm xem ra còn sáng màu hơn.
Phần thi đấu đã kết thúc, nhưng những điệu nhảy vẫn tiếp tục.
Chúng tôi ngồi bên bàn uống cạn giải thưởng của Willy. Chỉ thiếu Albert -
không thể dứt cậu ta ra khỏi cô nàng tóc vàng.
Willy huých tôi: "Này cậu, Adele kia kìa."
"Đâu?" tôi vội hỏi.
Cậu ta chỉ ngón tay cái của mình vào đám đông trên sàn nhảy. Quả đúng thế, cô đang nhảy điệu valse với một gã cao kều tóc đen.
"Cô ấy đến đây lâu chưa?" tôi hỏi, vì tôi mong rằng cô ấy đã nhìn thấy chiến thắng của chúng tôi.
"Cách đây năm phút," Willy đáp.
"Với thằng cò hương đó à?"
"Với thằng cò hương đó!"
Adele hơi ngả đầu ra trong khi nhảy, một tay đặt trên vai anh chàng tóc đen. Khi ngắm khuôn mặt nhìn nghiêng của cô ây, đôi lúc tôi thấy nghẹt thở. Trong ánh đèn trần của gian phòng, nó thật giống với ký ức của tôi về những buổi tối trước chiến tranh. Nhưng nhìn thẳng, mặt cô ấy tròn hơn, và khi cười thì cô ấy hoàn toàn xa lạ.
Tôi hớp một ngụm lởn từ chai rượu của Willy. Đúng lúc này cô thợ may nhỏ nhắn lướt ngang qua trong điệu nhảy, cô ấy mảnh mai và duyên dáng hơn Adele. Mới đây, trong lớp sương mù trên Phố Lớn, tôi đã không nhìn ra nhưng Adele đã trở thành một phụ nữ thực thụ với bộ ngực đầy đặn và đôi chân chắc khỏe. Tôi không thể nhớ trước kia cô ấy đã như vậy hay chưa; tôi có lẽ đã không để ý.
"Táo chín mọng rồi hả?" Willy nói.
"Ồ, câm mõm đi!" tôi giận dữ đáp.
Điệu valse kết thúc. Adele tựa lưng vào cánh cửa. Tôi đi lại phía đó.
Cô ấy chào tôi, trong khi vẫn tiếp tục tán chuyện và cười với gã tóc đen của cô ấy. Tôi dừng lại và nhìn cô ấy. Tim tôi đập như thể tôi đang đứng trước một quyết định lớn.
"Bạn nhìn gì tôi thế?" cô ấy hỏi.
"Ồ, không có gì," tôi nói, "chúng ta nhảy được không?"
"Điệu này không được, điệu sau nhé," cô ấy nói và cùng gã bạn đồng hành bước ra sàn nhảy.
Tôi đợi cô ấy, rồi chúng tôi nhảy với nhau một bài boston. Tôi cố gắng hết sức, và cô ấy mỉm cười tán thưởng.
"Thì ra bạn đã học nhảy ngoài mặt trận."
"Ở đó lại càng không," tôi nói, "nhưng ban nãy chúng tôi vừa đoạt giải đấy."
Cô ấy vội ngước nhìn. "Thật tiếc, lẽ ra chúng mình có thể thi cùng nhau. Giải thưởng đó là gì?"
"Sáu quả trứng mòng biển và một huy chương," tôi trả lời, và tôi thấy nóng bừng ở trán. Các cây đàn violin chơi khẽ đến mức có thể nghe thấy tiếng nhiêu bước chân lướt trên sàn.
"Bây giờ chúng mình khiêu vũ với nhau," tôi nói, "bạn còn nhớ các buổi tối chúng mình chạy đuổi theo nhau từ câu lạc bộ thể thao không?"
Cô ấy gật đầu.
"Ừ khi đó chúng mình vẫn còn khá trẻ con. Nhìn kìa, cô gái mặc chiếc váy màu đỏ ấy - kiểu áo thụng này hiện nay đang mốt nhất đấy. Đẹp, đúng không?”
Những cây đàn vĩ cầm chuyển giai điệu sang đàn cello. Run rẩy, như tiếng khóc bị kìm nén, chúng rung lên qua những âm thanh nâu vàng.
"Khi tôi nói chuyện với bạn lần đầu tiên, cả hai chúng mình đã bỏ chạy," tôi nói, "hồi đó là tháng sáu, bên trên tường thành tôi nhớ rõ như vừa mới đây thôi."
Adele vẫy tay với ai đó. Rồi cô ấy mới quay đầu lại.
"Ừ, ngớ ngẩn thật đấy. Mà bạn có nhảy được tango không? Anh tóc đen đằng kia là một vũ công tango tuyệt vời."
Tôi không trả lời. Tiếng nhạc tắt.
"Bạn có muốn đến bàn của chúng tôi ngồi một lát không?" tôi hỏi.
Cô nhìn nhìn về phía bàn.
"Anh chàng mảnh dẻ đi đôi giày da láng là ai vậy?"
"Karl Bröger," tôi đáp. Cô ấy đến ngồi với chúng tôi. Willy rót cho cô ấy một ly và kể một câu chuyện tiếu lâm. Cô ấy cười và nhìn sang Karl.
Đôi khi cô cũng liếc nhìn con ngựa thồ của Karl - đó chính là cô gái với bộ váy thời trang. Tôi ngạc nhiên quan sát Adele, cô ấy đã thay đổi biết bao. Lẽ nào ở đây ký ức cũng lại lừa dối tôi? Hay ký ức cứ sinh sôi và sinh sôi, cho đến khi che lấp mất thực tại? Giờ đây ngồi ở bàn là một cô gái xa lạ, hơi ồn ào, nói quá nhiều. Phải chăng bên dưới vẻ ngoài này còn ẩn một người khác, người mà tôi biết rõ hơn? Liệu một sự thay đổi như thế có thể chỉ vì bạn đã già đi? Có thể lỗi đó là do những năm qua, tôi nghĩ, chả gì đã hơn ba năm trôi qua, hồi đó cô ấy mười sáu tuổi và là một đứa trẻ, bây giờ cô ấy mười chín và đã trưởng thành. Và đột nhiên tôi bị nhấn chìm bởi một nỗi buồn không tên về thời gian - thời gian cứ trôi, cứ trôi và thay đổi, rồi khi ta quay lại, chẳng còn tìm thấy gì nữa. Phải, chia tay đã khó nhưng gặp lại xem ra đôi khi còn khó hơn.
"Sao mặt mũi cậu trông kỳ cục thế, Ernst?" Willy hỏi. "Đói à?"
"Cậu ấy buồn chán," Adele cười nói. "Trước đây cậu ấy cũng luôn như thế. Hãy hoạt bát lên một chút nào! Các cô gái thích thế hơn là cứ ngồi đó với vẻ mặt đưa đám!"
Qua rồi, tôi nghĩ, lần này qua hẳn rồi. Không phải vì cô ấy tán tỉnh anh chàng tóc đen và Karl Bröger, không phải vì cô ấy thấy tôi nhàm chán, không phải vì cô ấy đã thay đổi - không, chỉ là bây giờ tôi thấy tất cả mọi thứ đều vô mục đích. Tôi đã chạy đôn chạy đáo, tôi gõ lên tất cả các cánh cửa tuổi trẻ của tôi và muốn vào đó một lần nữa, tôi đã nghĩ rằng tuổi trẻ sẽ lại đón nhận tôi, bởi vì tôi vẫn còn trẻ và tôi đã xiết bao mong ước có thể quên đi; nhưng tuổi trẻ vụt chạy khỏi tôi như một ảo ảnh, nó vỡ vụn không tiếng động, tan ra như tro khi tôi chạm vào, tôi không thể hiểu được, ít nhất ở nơi đây nó phải còn lưu lại một chút gì đó chứ, tôi đã gắng thử đi thử lại, và trở nên lố bịch và buồn vì điều đó... Nhưng giờ đây tôi nhận ra rằng một cuộc chiến thầm lặng, không lời cũng đã hoành hành trong miền ký ức, và tiếp tục tìm kiếm sẽ là vô nghĩa đối với tôi. Thời gian xen giữa như một bờ vực rộng hoác, tôi không thể quay lại, không còn lựa chọn nào khác, tôi phải hành quân đi lên phía trước, đến một nơi bất kỳ, bởi vì tôi chưa có mục tiêu.
Tôi nắm chặt ly rượu của mình và nhìn lên. Adele ngồi đó và vẫn đang căn vặn Karl xem có thể mua được tất lụa nhập lậu ở đâu... Các điệu nhảy vẫn tiếp tục như trước, và ban nhạc vẫn đang chơi đúng bản valse từ vở Ngôi nhà của ba cô gái... và chính tôi vẫn còn ngồi trên đúng cái ghế đó, vẫn thở và sống như trước... Phải chăng sét đã đánh xuống và cuốn phăng tôi đi, phải chăng khung cảnh xung quanh tôi đột nhiên chìm xuống, phải chăng con người tôi không còn lại chút gì và vừa mới đây thôi tôi mới thực sự đánh mất tất cả?
Adele đứng lên và chia tay Karl.
"Vậy là ở cửa hiệu Meyer và Nickel," cô ấy vui vẻ nói, "phải rồi, ở đó họ buôn bán ngầm đủ thứ. Ngày mai tôi sẽ đến đó. Tạm biệt nhé, Ernst!"
"Để tôi tiễn bạn một quãng," tôi nói.
Ra đến bên ngoài, cô bắt tay tôi. "Bạn không thể đi cùng nữa, đã có người chờ tôi ở đây."
Tôi thấy mình ngớ ngẩn và đa sầu, nhưng tôi không thể tự chủ được: tôi bỏ mũ xuống và cúi thật thấp chào cô ấy, như thể tôi đang thực hiện một cuộc chia tay lớn - không phải với cô ấy - mà với toàn bộ quá khứ. Cô ấy chăm chú nhìn tôi một giây.
"Đôi khi bạn thật buồn cười." Rồi vừa hát, cô ấy vừa chạy xuôi theo con phố.
Những đám mây kéo đi, và bầu trời đêm trong trẻo trên thành phố.
Tôi nhìn ra xa hồi lâu. Đoạn tôi quay lại.
