Các thực khách chầm chậm bước vào phòng ăn lớn của khách sạn và ngồi vào chỗ của mình. Các bồi bàn bắt đầu dọn món một cách thong thả, vừa để những vị khách đến muộn có thời gian kịp vào bàn, vừa để đỡ công mang các món lên lại từ đầu. Những vị khách quen lâu năm, những người đã gắn bó với khu nghỉ dưỡng từ lâu khi mùa vụ đang vào độ cao điểm, cứ mỗi lần cánh cửa mở ra là lại chăm chú nhìn ra cửa với hy vọng xuất hiện những gương mặt mới.
Gương mặt mới! Đó là niềm vui tiêu khiển duy nhất ở mọi chốn nghỉ dưỡng. Chúng ta đến phòng ăn chủ yếu là để ngắm nghía những người vừa đến trong ngày, để tò mò xem họ là ai, làm nghề gì và đang nghĩ gì. Một khao khát bồn chồn dường như đã chiếm lấy tâm can chúng ta, một niềm mong mỏi những cuộc phiêu lưu thú vị, có chăng là những mối quen biết thân tình, hay thậm chí là những người tình tiềm năng. Trong lối sống kề vai sát cánh này, những người hàng xóm vô danh bỗng trở nên vô cùng quan trọng. Sự tò mò bị kích thích, lòng cảm thông trỗi dậy và bản năng giao thiệp nhân lên gấp bội.
Chúng ta nuôi dưỡng những mối thù ghét kéo dài một tuần, những tình bạn vắt vai một tháng, và nhìn ngắm mọi người qua lăng kính đặc thù của chốn suối khoáng thân mật. Đôi khi, trong một giờ trò chuyện sau bữa ăn tối dưới tán cây trong công viên, nơi có con suối chữa lành bệnh đang róc rách chảy, chúng ta phát hiện ra những con người có trí tuệ siêu việt và phẩm chất đáng ngạc nhiên, để rồi một tháng sau lại quên bẵng đi những người bạn mới từng vô cùng cuốn hút ấy ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Hơn nữa, tại đây, đặc biệt hơn bất cứ nơi nào khác, những mối quan hệ nghiêm túc và lâu bền được hình thành. Chúng ta gặp nhau mỗi ngày, nhanh chóng hiểu về nhau, và trong tình cảm nảy nở quá đỗi nhanh chóng giữa chúng ta ấy, phảng phất rất nhiều sự buông thả ngọt ngào của những tri kỷ lâu năm. Để rồi về sau, những ký ức lưu luyến biết bao về những giờ đầu tiên của tình bạn ấy, về sự đồng điệu ban đầu nơi tâm hồn bừng sáng, về những cái nhìn đầu tiên dò hỏi rồi đáp lời những suy nghĩ thầm kín cùng những nỗi niềm mà đôi môi chưa dám thổ lộ, về sự tâm tình chân thành đầu tiên cùng cảm giác tuyệt diệu khi mở rộng cõi lòng với một người dường như đang phơi bày chính tâm can họ cho bạn! Chính sự tẻ nhạt của những giờ phút trôi qua, hay sự đơn điệu của những ngày giống hệt nhau, lại càng làm cho bông hoa tình bạn đâm chồi nảy lộc một cách trọn vẹn và nhanh chóng hơn.
Đêm hôm đó, cũng như mọi buổi tối khác, chúng tôi ngóng chờ sự xuất hiện của những gương mặt lạ lẫm.
Chỉ có hai người xuất hiện, nhưng lại vô cùng kỳ lạ: một người đàn ông và một người phụ nữ — cha và con gái. Họ trông như bước ra từ trang sách của một truyền thuyết kỳ bí nào đó; thế nhưng ẩn chứa ở họ lại có một sức hút, dẫu không mấy dễ chịu, khiến tôi lập tức đinh ninh rằng họ là nạn nhân của một định mệnh nghiệt ngã nào đó.
Người cha cao gầy, hơi còng xuống, với mái tóc bạc phơ; quá trắng so với gương mặt hãy còn trẻ trung của ông, và trong phong thái lẫn dáng điệu của ông phảng phất vẻ trang nghiêm cẩn trọng của một tín đồ phái Thanh giáo. Người con gái có lẽ chừng hai mươi tư hay hai mươi lăm tuổi. Cô rất mảnh khảnh, hốc hác, với gương mặt nhợt nhạt đến cực điểm mang một vẻ uể oải, thiếu sức sống; thuộc tuýp người mà đôi khi chúng ta bắt gặp, dường như quá ư yếu đuối trước những lo toan và nhọc nhằn của cuộc sống, quá kiệt sức để có thể di chuyển hay làm những việc mà chúng ta bắt buộc phải làm mỗi ngày. Mặc dầu vậy, cô gái vẫn rất xinh đẹp, mang vẻ đẹp thoát tục như một bóng ma. Chắc chắn chính cô là người đến đây để điều trị bằng nguồn nước khoáng.
Tình cờ làm sao, họ được xếp ngồi vào bàn ăn ở vị trí đối diện thẳng với tôi; và chẳng mấy chốc tôi nhận ra rằng người cha cũng mắc một căn bệnh kỳ lạ, có vẻ như có vấn đề gì đó về thần kinh. Mỗi khi với lấy thứ gì đó, bàn tay ông với những cái giật cục lại vẽ nên một thứ đường zích zắc dập dờn trước khi ông có thể chộp lấy thứ mình muốn. Chẳng mấy chốc, cử động ấy khiến tôi khó chịu đến mức tôi phải quay đầu đi để không phải nhìn thấy nó. Nhưng trước đó tôi cũng đã kịp nhận ra rằng cô thiếu nữ vẫn giữ nguyên chiếc găng tay trên bàn tay trái trong suốt bữa ăn.
Bữa tối kết thúc, tôi đi ra ngoài dạo một vòng quanh khuôn viên của khu nghỉ dưỡng như thường lệ. Có thể nói đó là một dạng công viên, kéo dài đến tận ga tàu nhỏ Auvergne, Chatel-Guyon, nằm ẩn mình trong một khe núi dưới chân ngọn núi cao, nơi phát nguyên những dòng suối sủi bọt lấp lánh, nóng hổi từ lò lửa của một cỗ núi lửa cổ đại. Xa hơn nữa, những mái vòm—những miệng núi lửa nhỏ đã tắt mà Chatel-Guyon là điểm khởi đầu—vươn lên những đỉnh răng cưa vượt qua dãy núi dài; trong khi phía bên kia các mái vòm là hai vùng đất rõ rệt, một vùng gồm những đỉnh núi nhọn hoắt như kim khâu, vùng kia là những dãy núi dựng đứng đầy hiểm trở.
Buổi tối hôm đó trời rất oi bức, tôi chỉ quanh quẩn đi lại dưới những tán cây xào xạc, ngắm nhìn núi non và lắng nghe những khúc nhạc phát ra từ sòng bạc Casino nằm trên một gò đất nhìn xuống khuôn viên.
Chẳng mấy chốc, tôi nhận thấy cha con họ đang chậm rãi bước về phía mình. Tôi chào họ theo kiểu cách lịch sự quen thuộc ở lục địa mà người ta vẫn thường dùng để chào những người bạn cùng khách sạn. Người đàn ông lập tức dừng bước.
“Xin lỗi ông,” ông nói, “nhưng tôi mạn phép hỏi liệu ông có thể chỉ cho chúng tôi một lối đi dạo ngắn, dễ đi và nếu được thì phong cảnh đẹp không?”
“Được chứ,” tôi đáp và ngỏ ý dẫn họ đi đến thung lũng nơi con sông chảy xiết qua—một khe núi sâu và hẹp nằm giữa hai sườn dốc lớn, đầy đá và cây cối.
Họ nhận lời, và trong lúc sải bước, chúng tôi tự nhiên bàn về công hiệu của nguồn nước khoáng. Đúng như tôi đoán, họ đến đây vì sức khỏe của cô con gái.
“Nó mắc một căn bệnh kỳ lạ,” ông nói, “mà các bác sĩ không tài nào xác định được nguyên nhân. Nó chịu đựng những triệu chứng thần kinh khó hiểu nhất. Lúc thì họ tuyên bố nó bị bệnh tim; lúc lại bảo bệnh gan; khi khác thì rắc rối ở cột sống. Hiện tại họ quy cho là bệnh dạ dày—cỗ máy và cơ quan điều tiết vĩ đại của cơ thể—căn bệnh biến hóa khôn lường với hàng ngàn hình thái, hàng ngàn kiểu tấn công. Đó là lý do chúng tôi có mặt ở đây. Bản thân tôi thì nghĩ đó là do thần kinh của nó. Dù thế nào đi nữa thì cũng thật đáng buồn.”
Điều này làm tôi nhớ đến bàn tay hay co giật của chính ông.
“Có lẽ nó mang tính di truyền,” tôi nói, “thần kinh của chính ông cũng hơi bất ổn phải không?”
“Tôi ư?” ông điềm tĩnh đáp. “Hoàn toàn không, thần kinh của tôi từ xưa đến nay vẫn luôn điềm tĩnh nhất.” Rồi đột ngột, như thể vừa chợt nhớ ra:
“Vì cái này,” chạm vào bàn tay mình, “không phải do thần kinh, mà là hậu quả của một cú sốc, một cú sốc khủng khiếp mà tôi từng phải chịu đựng. Ông hãy tưởng tượng xem, đứa con gái này của tôi đã bị chôn sống đấy!”
Tôi không sao thốt nên lời, chết lặng vì ngạc nhiên.
“Vâng,” ông tiếp lời, “chịu chôn sống; nhưng hãy nghe câu chuyện này, nó ngắn thôi. Đã một thời gian Juliette có vẻ mắc chứng rối loạn nhịp tim. Cuối cùng chúng tôi chắc chắn rằng đó là bệnh thực thể và vô cùng lo sợ điều tồi tệ nhất. Một ngày nọ chuyện đó đã xảy ra, nó được khiêng về trong trạng thái bất động—đã chết. Nó ngã xuống chết ngay khi đang đi dạo trong vườn. Các bác sĩ vội vã đến nhưng chẳng cứu vãn được gì. Nó đã ra đi. Suốt hai ngày hai đêm tôi tự mình túc trực bên con bé, và chính tay tôi đã đặt nó vào cỗ quan tài, rồi đi theo quan tài ra nghĩa trang và chứng kiến nó được đặt vào hầm mộ của gia đình. Lúc đó ở vùng nông thôn, thuộc tỉnh Lorraine.
“Đó cũng là nguyện vọng của tôi, rằng nó phải được chôn cất cùng với trang sức của mình, vòng tay, vòng cổ và nhẫn, tất cả đều là quà tôi tặng nó, cùng chiếc váy dạ hội đầu tiên trong đời. Ông có thể hình dung được tâm trạng của tôi khi lủi thủi trở về nhà. Nó là tất cả những gì tôi còn lại, vợ tôi đã qua đời từ nhiều năm trước. Quả thực tôi đã trở về trong tâm trí nửa điên dại, tự giam mình trong phòng và đổ sụp xuống ghế trong trạng thái choáng váng, chẳng thể nhúc nhích, chỉ là một cái xác tàn tạ còn đang thở mà thôi.
“Chẳng mấy chốc, lão gia nhân Prosper của tôi, người đã giúp tôi đặt Juliette vào quan tài và tiễn đưa nó vào giấc ngủ ngàn thu, bước vào phòng một cách không tiếng động để xem có nài nỉ tôi ăn chút gì được không. Tôi lắc đầu, không đáp lại lời nào. Lão vẫn cố gặng:
“‘Thưa ông không nên thế; việc này sẽ làm ông ngã bệnh mất. Liệu ông có cho phép tôi giúp ông lên giường nghỉ ngơi không?’
“‘Không, không,’ tôi đáp. ‘Hãy để mặc tôi.’
“Lão đành chịu thua và lùi bước đi ra.
“Không biết bao nhiêu tiếng đồng hồ đã trôi qua. Thật là một đêm! Quả là một đêm kinh hoàng! Trời rất lạnh; đống củi trong lò sưởi lớn nhà tôi đã tàn từ lâu; và những cơn gió bấc mùa đông mang theo cái lạnh cắt da cứ gào thét quanh ngôi nhà và cào cấu vào khung cửa sổ nhà tôi với một thứ âm thanh kỳ lạ đầy ám ảnh.
“Tôi đã nói rồi, những giờ phút dài đằng đẵng cứ thế trôi đi. Tôi vẫn ngồi nguyên ở chỗ ngã quỵ xuống, suy sụp, tan nát; đôi mắt trân trân nhìn mở trừng trừng nhưng thân thể thì kiệt quệ, chết lặng; tâm hồn chìm đắm trong tuyệt vọng. Bỗng chiếc chuông lớn reo vang một tiếng thật đớn.
“Tôi giật nẩy mình đến mức chiếc ghế bên dưới kêu răng rắc. Âm thanh chậm rãi, trang nghiêm vang vọng khắp ngôi nhà trống trải. Tôi nhìn đồng hồ.
“Lúc đó là hai giờ sáng. Giờ này còn ai tới nữa chứ?
“Tiếng chuông lại giật réo lên hai hồi gấp gáp. Mấy người hầu thì muôn đời không đời nào đáp lời, có lẽ chẳng bao giờ nghe thấy tiếng chuông ấy. Tôi cầm lấy ngọn nến và lần mò ra cửa. Tôi định lên tiếng hỏi:
“‘Ai ở đấy?’ nhưng rồi vì hổ thẹn trước sự yếu đuối của mình, tôi tự trấn an bản thân và giật lùi các then cửa. Tim tôi đập thình thịch, mạch đập loạn nhịp, tôi giật mạnh cánh cửa hé mở và ở đó, trong bóng đêm, nhìn thấy một bóng hình tựa bóng ma, mặc toàn đồ trắng.
“Tôi lùi lại, câm lặng vì đau đớn, lắp bắp:
“‘Ai—ai đấy?’
“Một giọng nói cất lên:
“‘Là con đây, thưa cha.’
“Đứa con gái Juliette của tôi.
“Thực tình, tôi đã tưởng mình phát điên. Tôi rùng mình, lùi lại trước bóng ma đang tiến tới, dùng tay khua khoắng để xua đuổi ảo ảnh đó. Chính cái cử động ấy đã đeo bám tôi mãi đến tận bây giờ.
“Bóng ma lại cất lời:
“‘Cha ơi, cha ơi! Nhìn đi, con chưa chết đâu. Có kẻ đến định cướp trang sức của con—hắn cắt đứt ngón tay con—dòng—dòng máu túa ra đã làm con tỉnh lại.’
“Và lúc đó tôi mới thấy con bé bê bết máu. Tôi quỵ sụp xuống đầu gối, vừa thở hổn hển, vừa nức nở, vừa cười nghẹn ngào, tất cả trộn lẫn vào nhau. Ngay khi định thần lại, dẫu hãy còn ngơ ngác đến mức khó lòng thấm thía niềm hạnh phúc vừa rơi xuống đời mình, tôi ôm chầm lấy nó, bồng về phòng, rồi hoảng loạn giông chuông gọi Prosper nhóm lại lò sưởi, mang cho con bé một thức uống ấm và đi mời bác sĩ ngay lập tức.
“Lão ta chạy hộc tốc đến, bước vào, ngẩn người nhìn con gái tôi đang ngồi trên ghế—phát ra một tiếng rít kinh hoàng vì khiếp hãi rồi ngã ngửa ra sau—chết tươi.
“Chính lão là kẻ đã cạy hầm mộ, kẻ đã gây thương tích rồi cướp bóc con gái tôi, để rồi bỏ mặc nó ở đó; vì lão không thể xóa sạch mọi dấu vết tội ác của mình; và lão thậm chí còn chẳng buồn đưa cỗ quan tài trở lại vị trí cũ; hơn nữa lại đinh ninh chắc chắn rằng mình sẽ không bị nghi ngờ bởi một kẻ hết mực tin tưởng lão như tôi. Quả thực chúng tôi là những con người vô cùng bất hạnh, thưa ông.”
Ông im lặng.
Trong khi đó màn đêm đã buông xuống, bao trùm lên thung lũng nhỏ vắng lặng và tĩnh mịch trong bóng tối; một thứ cảm giác kinh hãi kỳ bí dường như phủ lấy tôi khi đứng trước những con sinh kỳ lạ này—cái xác sống lại, cùng người cha với những cử động đau đớn.
“Chúng ta quay về thôi,” tôi nói, “trời đêm nay đã trở lạnh rồi.”
Và vẫn trong sự im lặng, chúng tôi quay gót trở lại khách sạn, để rồi chẳng bao lâu sau tôi cũng rời khỏi thị trấn. Tôi hoàn toàn mất tin tức về hai vị khách kỳ lạ tại khu nghỉ dưỡng mùa hè ưa thích của mình.