Thiếu nữ khoác một chiếc khăn choàng đen mỏng quanh vai, nhưng trước cơn gió băng giá thổi từ hồ tới, nàng run lên bần bật như một cành cây nhỏ. Gương mặt nàng tái nhợt, tựa sáp, mang một vẻ gần như siêu thoát, và nàng nhìn tôi với nụ cười ngọt ngào đáng thương nhất trên đời.
– Em xin lỗi vì đã làm anh giội mình; nhưng em muốn cảm ơn anh vì bức thư và sự đồng cảm của anh.
Vẫn là giọng nói trong trẻo ấy, ẩn chứa cả những rung cảm dịu dàng.
– Anh thấy đấy, giờ em chỉ có một mình. – Giọng nàng ngập ngừng, nhưng rồi lại kiên cường nói tiếp: – Em chẳng còn ai quan tâm đến mình nữa, và em đã ốm, ốm nặng đến mức tự hỏi sao mình vẫn sống nổi. Em biết là anh đã quên em, và em không trách anh đâu. Nhưng em chưa bao giờ quên anh, và em chỉ muốn gặp anh thêm một lần nữa.
Nàng nói một cách hoàn toàn bình thản và điềm tĩnh.
– Berna! – Tôi kêu lên. – Đừng nói vậy. Những lời trách cứ của em làm anh đau lòng lắm. Thật sự anh đã cố gắng tìm em, nhưng khu trại này rộng lớn quá. Có tới hàng ngàn con người ở đây. Hết lần này đến lần khác anh đi dò hỏi, nhưng chẳng ai hay biết cả. Rồi anh nghĩ chắc chắn em đã quay về rồi, mà dạo ấy lại quá bận rộn với việc đóng thuyền và chuẩn bị lên đường. Không, Berna, anh không quên đâu. Đã bao nhiêu đêm liền anh thức trắng nghĩ về em, hoài niệm, và khao khát được gặp lại em – nhưng chẳng lẽ em lại quên anh chút nào sao?
Tôi thấy đôi môi nhạy cảm của nàng nhếch lên một nụ cười gần như cay đắng.
– Không! Dù chỉ một chút cũng không.
– Ồ! Anh xin lỗi, Berna. Anh xin lỗi vì đã chăm sóc em quá tệ. Anh sẽ không bao giờ tha thứ cho bản thân mình. Em cũng đã ốm nặng cơ mà. Trông em gầy guộc và trắng bệch làm sao! Em trông như thể một cơn gió cũng có thể thổi bay đi mất. Lẽ ra đêm nay em không nên ra ngoài thế này, cô gái ngốc ạ. Nào, hãy khoác chiếc áo của anh vào đây.
Tôi quấn áo cho nàng và vui mừng thấy cơn run rẩy của nàng dịu lại. Khi cài khuy áo cho nàng sát cổ, tôi không khỏi kinh ngạc trước thân hình gầy gò và nét thanh tú trên gương mặt nàng. Dưới ánh hào quang ngọc bích của bầu trời rực sáng, đôi mắt xám to tròn của nàng thật long lanh.
– Berna, – tôi lại cất lời, – tại sao em lại đến đây, tại sao chứ? Lẽ ra em nên quay về mới phải.
– Quay về ư, – nàng lặp lại; – quả thực em rất muốn, ồ, mong biết bao. Nhưng anh không hiểu đâu – họ không cho phép em. Sau khi họ gom hết tiền của ông ấy – và họ thực sự đã lấy hết, mặc dù họ cứ thề thốt là ông chẳng có gì – họ bắt em phải đi theo họ. Họ bảo em phải trả tiền cọc cho đám tang của ông, cùng tiền công chăm sóc và thuốc thang cho em khi em ngã bệnh. Họ bắt em phải đi cùng và làm tôi tớ cho họ. Em đã phản kháng, đã vùng vẫy. Nhưng ích gì chứ? Em chẳng thể làm gì chống lại họ được nữa. Em yếu đuối lắm, và em vô cùng sợ ả ta.
Nàng rùng mình, rồi một vẻ sợ hãi thoáng hiện trong đôi mắt. Tôi đặt tay lên cánh tay nàng và kéo nàng sát vào lòng.
– Tối nay em đã lẻn đi đấy. Ả ta tưởng em đang ngủ trong lều. Ả canh chừng em như mèo canh chuột, hầu như chẳng cho em nói chuyện với ai cả. Ả vừa to con vừa khỏe mạnh, còn em thì nhỏ bé và yếu ớt nhường này. Chỉ cần nổi giận lên là ả có thể giết chết em. Rồi ả đi bêu rếu với tất cả mọi người rằng em là kẻ vô tích sự, là kẻ vô ơn bội nghĩa, là một đứa tồi tệ đủ đường. Có lần khi em dọa bỏ trốn, ả bảo sẽ vu oan cho em tội trộm cắp và tống giam em vào ngục tối. Ả là hạng đàn bà độc ác như thế đấy.
– Chuyện này thật kinh khủng, Berna. Thời gian qua em đã phải sống thế nào?
– Ồ, em phải làm việc, làm việc cho bọn họ. Họ mở một quán ăn nhỏ và em làm bồi bàn. Em đã nhìn thấy anh mấy lần, nhưng anh lúc nào cũng bận rộn hoặc mãi miết chìm trong mộng tưởng nên chẳng thấy em, còn em thì chẳng tài nào tìm được cơ hội để lên tiếng. Nhưng ngày mai chúng em sẽ xuôi hồ, nên em nghĩ mình phải lẻn ra đây để nói lời tạm biệt.
– Không phải tạm biệt chứ, – tôi ngập ngừng; – không phải tạm biệt đâu.
Giọng nàng điềm tĩnh, đôi mắt khép hờ.
– Vâng, em sợ là mình phải nói điều đó thôi. Khi chúng em xuống dưới kia rồi, thì mọi thứ là chấm hết, là vĩnh biệt. Anh càng ít dính líu đến em càng tốt.
– Ý em là sao?
– Ý em là thế này. Những kẻ đó không phải người đàng hoàng. Bọn chúng đê tiện lắm. Em buộc phải đi cùng chúng; em chẳng thể trốn thoát. Dù em vẫn trong trắng như chính em gái của anh vậy, nhưng việc em cứ ở cạnh bọn chúng đã làm vấy bẩn danh tiếng của em trong mắt tất cả mọi người rồi. Em nhìn cách đàn ông nhìn em là em biết. Thôi, anh cứ đi con đường của mình và mặc kệ em với số phận an bài đi.
– Không bao giờ! – tôi lạnh lùng đáp. – Em coi anh là loại người gì vậy, Berna?
– Bạn của em... anh biết đấy, sau khi ông mất, lúc em ngã bệnh nặng, em chỉ muốn chết quách đi cho rồi. Thế rồi em nhận được thư của anh, và em cảm thấy mình phải gặp lại anh lần nữa vì... em vẫn nghĩ về anh rất nhiều. Chưa có người đàn ông nào đối xử tốt với em như anh. Hầu hết bọn họ đều... là thứ người khác loại. Đã có lúc em nghĩ về anh rất nhiều, và em muốn làm một điều gì đó thật nhỏ nhoi để chứng tỏ rằng em thực lòng biết ơn. Trên thuyền, em thường chú ý đến anh vì anh rất trầm tính và hay đăm chiêu. Hơn nữa, anh lại là bạn cùng phòng với ông nội, lại dịu dàng và tử tế với ông. Trông anh cũng khác biệt so với những kẻ khác; đôi mắt anh rất hiền từ...
– Thôi nào, Berna, đừng nhắc chuyện đó nữa.
– Không, em thực lòng muốn nói. Em chỉ muốn thổ lộ những suy nghĩ của một cô gái nghèo dành cho anh thôi. Nhưng giờ thì mọi thứ sắp kết thúc cả rồi. Cả hai chúng ta sẽ chẳng còn phải bận tâm gì về nhau nữa... và em chỉ muốn tặng anh món quà này – để thỉnh thoảng anh nhớ về Berna.
Đó là một chiếc mặt dây chuyền nhỏ bé, cũ kỹ, bên trong có chứa một lọn tóc mềm mại như lụa của nàng.
– Em biết nó chẳng có giá trị gì, nhưng xin anh hãy giữ nó vì em.
– Nhất định anh sẽ giữ, Berna ạ, sẽ giữ nó mãi mãi, và đeo nó vì em. Nhưng anh không thể để em rời đi thế này được. Nào, cô bé, không còn cách nào khác sao? Chẳng lẽ chịu thua sao? Chắc chắn phải có cách nào đó chứ. Berna, Berna, nhìn anh này, nghe anh nói đây! Có cách nào không? Anh phải làm gì đây? Nói cho anh biết đi, nói đi em.
Nàng dường như lả đi trong vòng tay tôi. Thú thực tôi không hề có ý đó, nhưng chẳng hiểu sao nàng đã nằm gọn trong vòng tay tôi. Nàng mảnh mai và yếu ớt đến mức tôi sợ làm tổn thương nàng.
Rồi tôi cảm nhận được lồng ngực nàng phập phồng mạnh mẽ, và tôi biết nàng đang khóc. Tôi để nàng khóc một lát, rồi nhẹ nhàng nâng gương mặt tái nhợt đang tựa vào vai mình lên. Gương mặt ấy đẫm lệ. Tôi hết lần này đến lần khác hôn lên mặt nàng. Nàng cứ ngoan ngoãn nằm im trong vòng tay tôi. Nàng không hề tìm cách trốn thoát hay che giấu khuôn mặt, mà dường như đã phó mặc hoàn toàn cho tôi. Những giọt nước mắt của nàng mặn đắng trên môi tôi, thế nhưng đôi môi nàng lại lạnh ngắt, và nàng chẳng đáp lại những nụ hôn của tôi.
Cuối cùng nàng cũng lên tiếng. Giọng nàng tựa một tiếng thở dài.
– Ồ, giá mà mọi chuyện có thể như thế!
– Như thế nào, Berna? Nói cho anh nghe đi?
– Giá mà anh có thể đưa em đi khỏi bọn họ, bảo vệ em, chăm sóc cho em. Ồ, giá mà anh có thể cưới em, biến em thành vợ của anh. Em sẽ là người vợ tuyệt vời nhất trên đời dành cho anh; em sẽ làm lụng vất vả đến chai cả tay chân vì anh; em sẽ chịu đói chịu khổ vì anh, và sẵn sàng bước đi trên trần thế này bằng chân trần vì anh. Ôi người em yêu, người em yêu ơi, hãy thương xót cho em!
Tựa như một luồng sáng chói lọi vừa lóe lên trong tâm trí, làm tôi choáng váng và bối rối. Tôi nghĩ đến nàng công chúa trong những giấc mơ của mình. Tôi nghĩ đến Garry và Mẹ. Liệu tôi có thể đưa nàng về diện kiến họ không?
– Berna, – tôi nghiêm giọng nói, – nhìn anh đi.
Nàng vâng lời.
– Berna, hãy nói cho anh biết, bằng tất cả những gì em coi là trong sạch và thiêng liêng nhất, em có yêu anh không?
Nàng im lặng và quay mặt đi.
– Không, Berna, – tôi nói, – em không yêu; em đang sợ hãi thì đúng hơn. Đó không phải thứ tình yêu mà em từng mơ ước. Đó không phải là hình mẫu lý tưởng của em. Đó có thể là lòng biết ơn và sự gắn bó, một thứ tình cảm nào đó, nhưng tuyệt đối không phải là thứ ánh sáng rực rỡ chói lọi, không phải thứ đam mê có thể nâng bổng người ta lên thiên đường hoặc kéo xuống tận địa ngục.
– Sao anh biết được chứ? Biết đâu rồi điều đó cũng sẽ đến theo thời gian. Em quan tâm đến anh rất nhiều. Em luôn nghĩ về anh. Em sẽ là một người vợ chân thành, tận tụy...
– Đúng, anh biết chứ, Berna; nhưng em không yêu anh, không hề yêu; em thấy đấy, cưng à. Nó hoàn toàn khác biệt. Em có thể quan tâm chăm sóc cho đến tận ngày tận thế, thì đó vẫn không phải là thứ cảm xúc kia; nó không phải là tình yêu theo đúng cách mà anh từng hình dung, từng mơ ước. Nghe này, Berna! Đây chính là lúc sự khác biệt về sắc tộc giữa chúng ta xuất hiện. Em sẽ lao đầu vào chuyện này một cách mù quáng. Em sẽ không suy tính, không tự kiểm chứng và thử thách bản thân. Đối với anh, đây là vấn đề nghiêm trọng nhất trong cuộc đời, là điều phải được nhìn nhận từ mọi góc độ, phải được cân nhắc và đong đếm kỹ càng.
Khi tôi thốt ra những lời đó, lương tâm tôi đang thì thầm một cách cay độc: “Đồ ngốc! Đồ hèn nhát! Kẻ lươn lẹo, một tên hèn nhát đáng khinh! Thiếu nữ này đã trao phó cả thân phận vào tay ngươi, vào danh dự, lòng hiệp sĩ và tư cách nam nhi của ngươi, vậy mà ngươi lại tự rào mình sau bức tường của những lề thói ước lệ.”
Thế nhưng, tôi vẫn tiếp tục nói.
– Rồi em sẽ dần yêu anh theo thời gian, nhưng chúng ta phải chờ thêm một thời gian nữa chứ, cô bé. Chẳng lẽ điều đó không hợp lý sao? Anh quan tâm đến em rất nhiều, rất nhiều, nhưng anh không biết liệu mình có yêu em theo cái cách vĩ đại mà con người ta nên yêu hay không. Chúng ta không thể đợi thêm một chút nữa sao, Berna? Anh sẽ chăm sóc cho em, cưng nhé; như vậy chẳng phải sẽ tốt hơn sao?
Nàng gỡ tay tôi ra, thở dài đầy sầu muộn.
– Vâng, em đoán thế là ổn rồi. Ồ, em sẽ không bao giờ tha thứ cho bản thân vì đã thốt ra những lời đó với anh. Lẽ ra em không nên nói, nhưng vì em quá tuyệt vọng. Anh chẳng thể hiểu được điều đó có ý nghĩa thế nào với em đâu. Xin anh hãy quên nó đi, được chứ?
– Không, Berna, anh sẽ không bao giờ quên, và anh sẽ luôn biết ơn em vì đã nói ra những điều đó. Tin anh đi em yêu, mọi chuyện rồi sẽ ổn cả thôi. Mọi thứ không đến nỗi tồi tệ thế đâu. Em chỉ đang hoảng sợ thôi, cô bé ngoan ạ. Anh sẽ canh chừng để không ai làm hại em cả, và tình yêu rồi sẽ đến với cả hai chúng ta vào một thời điểm thích hợp, thứ tình yêu mang theo cả sự sống và cái chết, sự hờn ghét và lòng tôn sùng, sự ngất ngây và nỗi đau khổ, thứ vĩ đại nhất trên đời. Ôi người anh yêu, hãy tin tưởng anh! Chúng ta chỉ mới biết nhau trong một khoảng thời gian quá ngắn ngủi. Hãy chờ đợi thêm một chút nữa thôi, thêm chút nữa thôi em.
– Vâng, phải thế rồi, thêm một chút nữa thôi.
Giọng nàng yếu ớt và vô hồn. Nàng tự gỡ tay mình ra khỏi tôi.
– Giờ thì, chúc anh ngủ ngon; có lẽ họ đang điểm danh thiếu em rồi.
Gần như trước khi tôi kịp nhận ra thì nàng đã biến mất vào màn đêm giữa những lều trại, để lại tôi đứng đó trong bóng tối với cõi lòng đầy rẫy những hoài nghi, sự dằn vặt và nỗi đớn đau.
Ôi, một tên hèn nhát lươn lẹo và đáng khinh bỉ làm sao!