Phải mất ba ngày chúng tôi mới có thể khởi hành trở lại, và đối với tôi, mỗi ngày dài đằng đẵng như cả năm trời. Tôi vô cùng bực bội trước sự chậm trễ ấy. Liệu những bao bột mì kia có bao giờ khô nổi không? Tôi tha thiết nhìn xuống dòng sông Yukon rộng lớn và xanh ngắt, thầm nguyền rủa dòng nước cứ từng khoảnh khắc lại cuốn nàng rời xa tôi thêm. Tại sao nàng lại ra đi đột ngột thế? Tôi chắc chắn rằng đó là một sự ép buộc. Tôi nơm nớp lo sợ hiểm nguy. Rồi một lát sau, tôi bình tĩnh lại. Thật ngốc nghếch khi cứ lo lắng mãi. Nàng vẫn đủ an toàn. Chúng tôi sẽ gặp lại nhau ở Dawson.

Cuối cùng thì chúng tôi cũng lên đường. Một lần nữa, chúng tôi lướt nhanh trên dòng sông khúc khuỷu ấy, lúc thì cuồn cuộn trôi dưới bóng râm của bờ đất dốc, lúc lại vòng qua một dải cát bồi. Cảnh vật đối với tôi thật gớm ghiếc: những vách đất sét với hàng thông ngó đầu nhìn qua đỉnh, những bãi phẳng viền liễu, những đầm lầy cỏ lác, cùng những ngọn đồi xám xịt xấu xí cứ lặp đi lặp lại đến mỏi mòn.

Con sông mới lắm khúc khuỷu và ngóc ngách làm sao! Mới hiểm độc làm sao với những khúc gỗ chìm! Mới bội bạc làm sao với những dòng nước xoáy! Nó bắt đầu choán lấy tâm trí tôi gần như một nỗi ám ảnh. Rồi đến một ngày, hồ Labarge hiện ra trước đôi mắt đang mừng rỡ của tôi. Chặng đường đi sắp đến hồi kết.

Một lần nữa, với cánh buồm căng gió, chúng tôi lao đi trước gió. Một lần nữa, chúng tôi hòa mình vào đội thuyền của những kẻ tìm vàng Argonaut, và giờ đây, khi cái đích đã hiển hiện trước mắt, ai nấy đều nhân đôi nỗ lực. Có lẽ những mảnh đất màu mỡ sẽ bị chiếm hết sạch trước khi chúng tôi đặt chân đến thung lũng. Thật là một ý nghĩ phát điên sau biết bao cay đắng chúng tôi đã phải chịu đựng! Chúng tôi phải tiến lên.

Không một kẻ nào trong cả đoàn thuyền ấy lại không tưởng tượng rằng vận may đang mở rộng vòng tay đón đợi họ. Họ nói chuyện với vẻ hân hoan tột độ. Ánh mắt họ rực sáng lòng ham muốn vàng. Họ gồng mình trên mái chèo và mái dòm. Bị đánh bại vào phút chót ư? Ồ, điều đó thật không thể tưởng tượng nổi! Một sự thèm khát dữ dội như loài hổ báo trùm lên họ; một nỗi sợ hãi hoảng loạn kết hợp với lòng tham thúc giục họ tiến bước.

Labarge hiện lên như một hồ nước mộng mơ, soi bóng những ngọn núi hùng vĩ vào tận đáy sâu (vì chẳng bao lâu sau khi chúng tôi đến nơi, một sự tĩnh lặng chết chóc bao trùm). Nhưng chúng tôi chẳng còn mắt mô mà ngắm nghía vẻ đẹp ấy. Nam châm vàng đang hút chúng tôi quá mạnh mẽ rồi. Chúng tôi nguyền rủa sự tĩnh mịch tuyệt mỹ đã vắt kiệt mồ hôi chúng tôi trên mái chèo; chúng tôi nguyền rủa ngọn gió chẳng bao giờ chịu thổi; nguyền rủa những dòng chảy lúc nào cũng chống lại chúng tôi. Giữa sự tĩnh lặng đến nghẹt thở ấy, hàng hà sa số muỗi mòng bu vào tấn công, làm chúng tôi lòa cả mắt, phủ kín thức ăn mỗi khi chúng tôi há miệng, biến cuộc sống của chúng tôi thành một địa ngục trần gian đầy khổ ải. Thế mà, con đường gian khó sắp đi đến đích rồi.

Thật là một sự giải thoát biết bao khi một trận bão đột ngột kéo đến! Những con sóng đầu bạc cuồn cuộn xung quanh chúng tôi, và gió đẩy thuyền dạt vào bờ đá dựng đứng, khiến chúng tôi suýt chuốc lấy một kết cục bi thảm. Nhưng cuối cùng mọi chuyện cũng qua đi, và chúng tôi lao vút vào sông Thirty-mile.

Đây là một dòng nước dữ dội, cuồn cuộn, hoàn toàn phù hợp với tâm trạng điên cuồng và thiếu kiên nhẫn của chúng tôi; nhưng nó lại đầy rẫy những cạm bẫy ẩn giấu. Chúng tôi siết chặt những mái chèo mỏi mệt. Chúng tôi buộc phải cảnh giác cao độ, vừa chèo vừa dò dửng để tránh những tảng đá ngầm có thể xé toạc con thuyền từ mũi đến lái. Có một tảng đá nổi tiếng kinh hoàng, nơi những chiếc xuồng thường vỡ vụn như vỏ trứng dưới búa, thế mà chúng tôi đã né được nó trong gang tấc. Tôi cảm thấy buồn nôn khi nghĩ đến cảnh tượng cay đắng thế nào nếu chúng tôi đâm sầm vào đó. Đó là một con sông độc ác, xấu xí, đầy rẫy những khúc cua thất thường và những dòng nước xoáy, với những vách đá cao và dựng đứng.

Hootalinqua, Big Salmon, Little Salmon, giờ đây đối với tôi chỉ còn là những cái tên. Tất cả những gì tôi có thể nhớ là những ngày dài lao nhọc bên mái chèo, chiến đấu với nỗi ám ảnh ngày càng lớn về loài muỗi, và không ngừng tiến về thung lũng vàng. Sự căng thẳng kéo dài bắt đầu vắt kiệt sức lực chúng tôi. Chúng tôi bị thấp khớp, chúng tôi ho khù khụ vì lạnh. Ồ, chúng tôi mệt mỏi lắm rồi, mệt mỏi rã rời, thế mà con đường ấy sắp đi đến hồi kết.

Một buổi chiều Chủ nhật lộng gió ngập tràn ánh nắng là điều tôi nhớ mãi. Chúng tôi đang trôi bềnh bồng thì bắt gặp một bãi cỏ xinh xắn nơi một con lạch đổ ra sông. Đó là một chốn xanh mướt, mượt mà như nhung, tràn ngập ánh sáng, và bên bờ lạch có hai người đang cưa xẻ gỗ. Chúng tôi vui vẻ chào họ và hỏi xem họ đã tìm thấy triển vọng gì chưa. Họ có đang xẻ gỗ làm máng đãi vàng không?

Một người trong số họ bước tới. Anh ta trông vô cùng mệt mỏi, điềm tĩnh và trầm ngâm. "Không," anh ta đáp, "chúng tôi đang cưa đóng quan tài cho người đồng hành đã khuất."

Rồi chúng tôi nhìn thấy một thân hình mềm oặt nằm trong chiếc thuyền của họ và vội vã chèo đi, trong lòng đầy vẻ kinh hoàng và ngượng ngùng.

Lúc này nước sông đã chuyển sang màu bùn đất, cuồn cuộn trong những dòng xoáy lớn hoặc bị xáo trộn từ lòng sông bởi những đợt trồi lên bất thình lình. Trôi dạt trên dòng nước đặc sánh ấy, người ta có cảm giác như đứng yên một chỗ, và chỉ có hai bờ sông lướt qua mới trấn an chúng tôi rằng mình vẫn đang tiến bước. Cung đường này đối với tôi thật khủng khiếp, đầy vẻ hiểm ác, tội lỗi và bị Thượng Đế bỏ quên. Ở đường chân trời, những ngọn núi lởm chởm đâm phập một cách tàn nhẫn lên bầu trời.

Dòng sông như muốn nhấn chìm tôi. Có lúc nó trông giống như một dòng máu chảy thẳng vào con mắt của mặt trời lặn, vừa đẹp đẽ lại vừa kỳ quái và đe dọa. Sông ngày càng mở rộng, sâu hơn, và mỗi ngày có vô số dòng suối đổ về làm tăng thêm thể tích của nó. Những hòn đảo nhấp nhô giữa dòng một màu xanh ngắt. Lúc nào chúng tôi cũng nghe thấy tiếng nó ngân lên, một thứ âm thanh sôi sục, xì xào mà người ta cho là tiếng những viên sỏi cọ xát vào lòng sông.

Ban ngày trời nóng đến ngột ngạt và đầy rẫy muỗi mòng; ban đêm thì lạnh giá, ẩm ướt và bị muỗi ám ảnh. Tôi chịu đựng những cơn đau nhức nhối do chứng đau dây thần kinh gây ra. Không sao cả, mọi chuyện sẽ sớm kết thúc thôi. Chúng tôi đang ở chặng đua nước rút cuối cùng. Chặng đường sắp đi đến đích rồi.

Về đích thật rồi đấy. Đột nhiên rẽ qua một khúc cua, chúng tôi đồng loạt reo lên vui sướng. Kìa bức vết sẹo lớn xám xịt trên sườn núi — "Vết lở", và tụ tập bên dưới nó trông như những chiếc vỏ sò trên bờ biển là một binh đoàn lều trại. Đó chính là thành phố sinh ra từ vàng.

Run lên vì háo hức, chúng tôi chèo thuyền cập bờ. Mọi rắc rối của chúng tôi đã chấm dứt. Cuối cùng chúng tôi đã đạt được miền đất hứa Eldorado của mình, tạ ơn Chúa, tạ ơn Chúa!

Một nhóm kẻ lang thang đang tiến lại đón chúng tôi. Trông họ thật lạ lùng và bình tĩnh.

"Thế còn vàng thì sao?" Đứa con hoang đàng lên tiếng hỏi; "còn nhiều đất trống để cắm mốc không?"

Một kẻ trong số họ nhìn chúng tôi bằng ánh mắt khinh miệt. Hắn nhai trầu một lát rồi mới cất lời.

"Mấy tên gà mờ tốt nhất là xách gói về thẳng nhà ngay đi. Chẳng còn lấy một tấc đất nào để mà cắm mốc đâu. Mọi thứ có thể thấy được đã bị xắm cọc hết từ mùa Thu ngoái rồi. Phần còn lại toàn là bùn đất. Chẳng có việc gì làm cả và cứ mười người tranh nhau một việc! Cả cái xứ này là một trò lừa bịp. Mấy tên gà mờ tụi bây mau về nhà ngay đi cho lành."

Đúng vậy, sau bao nhiêu vất vả, bao nhiêu đày ải, tốt hơn hết là chúng tôi nên quay về nhà ngay. Đã có rất nhiều người đang chuẩn bị làm điều đó. Thế nhưng, còn đám đông cuồn cuộn kéo tới phía sau mà chúng tôi chỉ là những kẻ đi tiên phong thì sao? Còn đội quân hừng hực khí thế, hàng hà sa số những kẻ gà mờ kia thì sao? Trải dài hàng trăm dặm, sông hồ trắng xóa những chiếc thuyền kỳ dị của họ. Xa hơn nữa là hàng vạn, hàng triệu con người khác đang oằn mình vật lộn vượt qua những đầm lầy muỗi mòng bu bám, lưng còng xuống dưới những gánh nặng không thể chối từ. Liều lĩnh, bất khuất, được thắp sáng bởi niềm hy vọng, họ trèo đèo lội suối, vượt qua những ghềnh thác; họ chết đuối trên các con sông, họ mục rữa trong các đầm lầy. Không gì có thể ngăn cản họ. Nam châm vàng đang lôi kéo họ tiến lên; bùa mê của lòng tham vàng đã ngự trị trong tim họ.

Và đây là kết cục đó sao. Vì điều này mà họ đã thế chấp nhà cửa và làm tan nát những trái tim. Vì điều này mà họ đã đối mặt với hiểm nguy và gánh chịu đau khổ: để rồi nhận lại lời khuyên hãy quay về.

Vùng đất này đang tự thanh lọc lấy những đứa con của nó. Từ trước đến nay nó vẫn luôn đào thải những kẻ yếu đuối. Giờ thì hãy để những kẻ nhụt chí quay về. Vùng đất này chỉ dành cho những kẻ Mạnh mà thôi.

Tuy nhiên, thật đáng buồn biết bao, biết bao mệt mỏi nhường kia, để rồi cái kết lại là sự vỡ mộng và thất bại.

Quả thật, những con đường dẫn đến xứ vàng sao mà tàn nhẫn đến thế.