Mùa xuân trên xứ Yukon! Những ngọn núi uy nghi đội trọn chiếc mão tuyết ngàn đời! Khúc ca nửa đêm cuồng nhiệt của bày muông thú! Từ những vì tinh tú nhân từ đến từng ngọn cỏ len lỏi trong gió, cả thế giới căng tràn niềm vui, một vùng đất rực rỡ tựa ngọc trai và tinh khôi tựa trinh nữ!
Sau nỗi ám ảnh của đêm dài dằng dặc, mùa xuân bừng tỉnh với niềm vui thỏa bừng sáng dưới ánh dương, một sự thăng hoa rạng rỡ. Tấm thảm xanh nhút nhát phủ đầy các thung lũng và vươn lên những đỉnh cao; những cụm liễu tơ run rẩy bên hồ nước và dòng suối; hoa loa kìm dại lấp đầy các hũng sâu bằng một làn sương tím mờ ảo; kéo theo những dải tuyết rách rưới cuối cùng trên đồi, mùa đông lầm lũi rút lui.
Có lẽ tôi hơi nhạy cảm quá mức, nhưng đã có những khoảnh khắc xuất thần khi tôi thấy cỏ xanh hơn, bầu trời xanh thẳm hơn so với cảm nhận của phần đông; tôi phó mặc trái tim mình cho sự ngỡ ngàng và niềm hân hoan; tôi hòa nhịp với âm điệu khải hoàn của muôn loài; tôi chỉ là một hạt bụi nhỏ dâng lời ca tụng; tôi đang sống, thế nên tôi hân hoan.
Chỉ có sự phóng đại mới diễn tả hết mùa xuân vàng óng ấy, khi chúng tôi giương buồm xuôi theo làn nước lấp lánh ánh nắng của hồ Bennett. Chưa bao giờ tôi cảm thấy hạnh phúc đến thế. Và quả thực, một đám đông vô cùng náo nức đã cùng giương buồm với chúng tôi, một lần nữa hướng ánh mắt mong chờ về miền đất El Dorado trong giấc mơ của họ. Những tâm hồn từng bị nén chặt nay sủi bọt cuồng nhiệt; những trái tim đập dũng mãnh; hy vọng dâng cao. Con đường mòn gian khó đã chìm vào quên lãng. Làn nước trong vắt, sáng ngời tung bọt cười giòn giã ở mũi thuyền; cơn gió lộng thổi thốc từ phía sau. Những người đàn ông lực lưỡng vanh ngực đón nhận và tận hưởng từng luồng gió mát rượi.
Phải, họ là những con người mạnh mẽ, kiên cường, những kẻ được phương Bắc dung túng để sinh tồn, đã được tôi luyện, săn chắc và từng trải, là những Đứa con được Chọn của Thử thách, những kẻ đã qua lửa đỏ của Đường mòn. Những khúc ca khải hoàn vang lên trong bầu không khí đêm; những người đàn ông với ánh mắt sắc bén, cảnh giác, gào thét những câu hát ngắt quãng trong lúc bì bõm chèo chống; tiếng đàn banjo, măng-đô-lin, vĩ cầm, sáo hòa quyện vào nhau trong một thứ âm thanh hỗn độn đến điên cuồng. Một lần nữa, đại quân xâm chiếm hùng hậu của những kẻ mới đến Cheechakos lại ào ạt tiến lên, nhưng lần này đi cùng tiếng cười và niềm hân hoan.
Đêm tĩnh lặng tuyệt vời chưa bao giờ tối tăm, những hồ nước sâu thẳm vô cùng thanh bình, những ngọn núi lớn uy nghiêm trầm mặc. Trên bầu trời rực sáng, vầng trăng nhợt nhạt như một hồn ma dường như luôn tỏ ý chối từ chính sự tồn tại của mình. Thế giới là một bản giao hưởng lớn nhịp nhàng mà ngay cả thủy triều cuồn cuộn của những kẻ săn vàng cũng không thể phá hỏng.
Thế nhưng, ẩn dưới mọi tiếng cười và niềm vui ấy, bạn vẫn có thể cảm nhận được tinh thần của con đường mòn: căng thẳng, tàn nhẫn và ngự trị tối cao. Trong đà tiến không thể cản phá của sức người, khi mái chèo cong quằn theo nhịp đập mạnh mẽ, khi cánh buồm căng phồng trước gió, khi con sóng háo hức chồm lên ở mũi thuyền, bạn có thể cảm nhận được ngọn lửa đam mê đang khuấy động lồng ngực và tôi luyện cánh tay họ. Klondike hoặc là tay trắng! Một lần nữa khẩu hiệu ấy lại vang lên trên những đôi môi râu rua; một lần nữa lòng tham vàng lại âm ỉ cháy trong ánh mắt họ. Bản năng nguyên thủy trỗi dậy: chiến thắng bằng mọi giá, hất văng kẻ ngáng đường, chiến đấu quyết liệt, tàn bạo, hệt như loài chó sói – đó chính là luật lệ, luật lệ đẫm máu của Con đường Vàng. Những bản năng cơ bản bùng lên, ganh ghét, thù hận và sợ hãi chiến thắng, và với sự phấn khích ngày càng dâng cao, đội tàu hùng hậu của những kẻ săn vàng tiếp tục lao về phía thung lũng kho báu.
Trong số tất cả những kẻ đã lên đường cùng chúng tôi, chỉ một vài người đi được đến đoạn đường này. Trong số đó, Mervin và Hewson đã vượt lên tít đằng trước, những kẻ chiến thắng của con đường mòn, xứng đáng được xếp hàng ngũ với Những Người đàn ông miền Bắc Thâm sơn, những tay cự phách của Thung lũng Yukon. Đâu đó trong đoàn thuyền là viên nhân viên ngân hàng, gã lai và Bullhammer, trong khi nhà Winklestein đã dẫn trước ba ngày đường.
Những tên Do Thái này mới có độc chiêu, Prodigal bình luận; họ mở nhà hàng 'Elight' ở Bennett và kiếm bộn tiền từ đậu, bột mì cùng thịt xông khói. Mụ vợ làm đầu bếp, lão chồng làm việc vặt còn cô con gái chạy bàn. Họ vơ vét được khối tiền, và giờ thì cao chạy xa bay đến Dawson trên một chiếc sà lan nhỏ gọn, xinh xắn với đống tài sản đã được quy đổi thành những xấp tiền xanh.
Tôi vẫn ráo riết ngóng chờ và ngày nào cũng hy vọng sẽ bắt kịp chiếc sà lan của họ, bởi trong đầu tôi cứ vương vấn hình bóng Berna. Gương mặt nhỏ nhắn, mang nét dịu dàng đầy khắc khoải của nàng cứ ám ảnh tôi, và tôi cứ lặp đi lặp lại trong tâm trí cuộc gặp gỡ cuối cùng của chúng tôi.
Có lúc tôi tự trách mình vì đã để nàng đi quá dễ dàng, nhưng rồi tôi lại thấy biết ơn vì đã không để trái tim lấn át lý trí. Bởi tôi bắt đầu tự hỏi liệu mình đã trao trọn trái tim cho nàng hay chưa, trao đi một cách dễ dàng, tự nguyện và chẳng giữ lại chút gì. Và thực sự, nghĩ đến điều đó, tôi lại thấy một niềm vui kì lạ chạy dọc sống lưng. Nàng hiện lên trong mắt tôi là tất cả những gì xinh đẹp, đáng yêu và ngọt ngào nhất.
Giờ đây chúng tôi đang lướt đi trên mặt hồ Tagish. Với mái đầu điểm bạc trần trụi trước gió và câu thánh ca trên môi, Salvation Jim điều khiển tay chèo dưới ánh nắng gay gắt. Gương mặt anh ngập tràn sự phơi phới, ánh mắt sáng ngời niềm hy vọng nhân từ. Ngồi rướn người qua mạn thuyền, Prodigal đang thả câu rê để bắt loài cá hồi khổng lồ sống dưới đáy sâu. Gã Jam-wagon, như thể tỏ vẻ chán ghét trước sự nhàn rỗi bất đắc dĩ của chúng tôi, đang ngủ gục ở mũi thuyền. Lúc gã ngủ, tôi để ý thấy chiếc mũi thanh tú, đôi môi mỏng cay đắng, cùng đôi tay trần vạm vỡ được xăm trổ những họa tiết kỳ lạ. Gã giữ gìn răng và móng tay sạch sẽ làm sao! Thoạt nhìn đã thấy dáng dấp của một kẻ dòng dõi quý phái vương vấn trên người gã. Gã từng quậy phá ở những xứ sở kỳ lạ nào? Những người phụ nữ xinh đẹp, kiều diễm nào đang khóc thương gã ở chốn nước Anh xa xôi?
Ôi, những ngày tháng diệu kỳ ấy, không gian bầu trời ngập tràn ánh sáng, những ngọn núi vĩ đại khổng lồ, đoàn quân phiêu lưu hăng hái, chẳng hề nao núng trước sự mênh mông ảm đạm!
Chúng tôi đến Vịnh Windy, nơi gồ ghề, hoang vu và tuyệt vọng. Đổ ập xuống nơi đây là cơn cuồng phong mang theo sự đe dọa và kinh hoàng trên đôi cánh, xô những chiếc thuyền và sà lan vỡ nát vào bờ đá sắc nhọn. Trong đêm, chúng tôi nghe thấy tiếng la hét; chúng tôi nhìn thấy những mảnh tàu vỡ chất đống trên bờ biển, nhưng chúng tôi vẫn chèo vượt qua. Suốt mười hai tiếng đồng hồ mệt mỏi, chúng tôi quăng mình vào mái chèo, và cuối cùng hiểm nguy cũng qua đi.
Chúng tôi đến hồ Tagish; một sự tĩnh lặng chết chóc, ánh nắng chói chang, và một màn sương muỗi đặc quánh. Chúng tôi mướt mồ hôi trong cái nóng oi bức; chúng tôi oằn mình, với đôi bàn tay phồng rộp, bấu chặt lấy mái chèo; chúng tôi nguyền rủa và làm việc quần quật như hàng ngàn kẻ khác trong đoàn thuyền kỳ dị ấy. Có những chiếc thuyền đủ mọi hình thù, vuông, chữ nhật, tròn, tam giác, dẹt, méo — miễn là nổi được. Chúng được đóng chủ yếu bằng những tấm ván, được cưa tay nhọc nhằn trong rừng, dày từ nửa inch đến bốn inch. Nhựa đường đen sì trét kín các kẽ hở của thớ gỗ thô. Chúng trôi dạt ngang dọc chẳng theo trật tự nào. Và trên những chiếc thuyền điên rồ ấy là hàng ngàn tay chèo nghiệp dư, bình thản lướt đi, đón nhận hiểm nguy với một cái đầu lạnh, và khi màn đêm buông xuống, bên những đống lửa trại, họ hào hứng kể cho nhau nghe về những lần thoát chết trong gang tấc.
Chúng tôi tiến vào sông Fifty-mile; chúng tôi đang lọt giữa một thung lũng khổng lồ; từng tầng thềm đất cao dần vươn lên ôm lấy những ngọn núi sừng sững mang vẻ đẹp uy nghiêm khắc khổ. Dưới đáy sâu kia, con sông nhỏ uốn lượn như một sợi dây bạc, và xuôi theo dòng nước ấy là đoàn quân háo hức. Họ phá tan sự tĩnh lặng bằng những tiếng vang dội nhất, đánh thức buông gấu khỏi giấc ngủ đông giá lạnh; khu rừng bốc cháy từ những ngọn lửa vô ý của họ.
Giờ đây con sông chính là con vật mang vác của chúng tôi, một cỗ mãnh thú nhẫn nại và hiền hòa. Nó điềm tĩnh và mượt mà đưa chúng tôi tiến về phía trước, thế nhưng ẩn trong khúc ca của nó vẫn phảng phất một nốt trầm đe dọa. Người ta từng kể cho chúng tôi nghe về hẻm núi và những ghềnh thác, và trong lúc chúng tôi quăng mình vào mái chèo và chiến đấu với lũ muỗi, chúng tôi tự hỏi khi nào hiểm nguy sẽ tới, và liệu mình sẽ vượt qua nó thế nào khi nó xuất hiện.
Rồi vào một buổi chiều tối nọ, khi chúng tôi đang lướt nhanh trên dòng sông phẳng lặng, dòng chảy bỗng trở nên xiết hơn. Hai bên bờ trôi thụt lùi với tốc độ lạ thường. Chúng tôi nhanh chóng quay ngoắt qua một khúc cua, và thế là chúng tôi đã trờ tới ngay miệng hẻm núi đáng sợ. Ngay trước mắt tưởng chừng là một bức tường đá đặc kín. Con sông trông như chẳng có lối thoát; nhưng khi đến gần hơn, chúng tôi thấy một khe nứt hẹp trên vách đá sừng sững, và dòng nước đang cuồn cuộn đổ dồn vào đó với một tiếng gầm giận dữ.
Dòng nước đang hung hăng kéo chúng tôi đi; chẳng còn cơ hội nào để quay đầu. Đứng ở vị trí của mình là gã Jam-wagon với ánh mắt sắc bén, tỉnh táo của một kẻ ưa mạo hiểm. Một cảm giác phấn khích chạy dọc qua tất cả chúng tôi. Với gương mặt đanh lại, chúng tôi sẵn sàng cho cuộc chiến.
Tôi ở mũi thuyền. Chợt tôi thấy ngay trước mặt một chiếc sà lan đang chật vật tìm đường vào bờ. Trên đó có ba người, hai phụ nữ và một đàn ông. Tôi thấy người đàn ông nhảy tót lên bờ với một sợi dây thừng và cố níu chiếc sà lan vào một thân cây. Ba lần anh ta thất bại, vừa chạy dọc bờ sông vừa gào thét điên cuồng. Tôi thấy một người phụ nữ nhảy xuống bờ. Rồi ngay khoảnh khắc đó, sợi dây đứt phựt, và chiếc sà lan cùng người phụ nữ còn lại bị cuốn phăng vào trong hẻm núi.
