—Tôi đang ở đâu thế này?
—Ở đây, với em.
Giọng nói ấy thật dịu dàng, trầm ấm và ngọt ngào. Tôi đang nằm trên giường, đầu quấn băng dày đến mức những lớp vải đè nặng lên mí mắt. Việc nhìn ngó trở nên khó khăn, và tôi cũng quá yếu để có thể tự ngồi dậy, nhưng có lẽ tôi đang ở trong một căn phòng mờ tối. Một ngọn đèn đặt trên chiếc bàn nhỏ gần đó đã được vặn nhỏ lửa. Bên giường tôi có ai đó đang ngồi, và một bàn tay mềm mại, dịu dàng đang nắm lấy tay tôi.
—Đây là đâu vậy? —Tôi cất tiếng hỏi yếu ớt.
—Ở đây—buồng của em mà. Cố nghỉ ngơi đi anh.
—Có phải em đấy không, Berna?
—Vâng, xin anh đừng nói chuyện nữa.
Một niềm vui ngọt ngào bất chợt chạy dọc sống lưng tôi. Cả một khoảng trời nắng ấm bao trùm lấy tôi. Vậy là tất cả đã qua rồi, những giông bão, hỗn độn và cả vụ đắm tàu. Tôi đang trôi dạt trên một đại dương bình yên của sự thỏa nguyện. Tôi mãn nguyện nhắm nghiền mắt lại. Ồ, tôi hạnh phúc biết bao, thật sự hạnh phúc!
Đang ở trong buồng của nàng, ở cạnh nàng, và nàng đang chăm sóc tôi—chuyện gì đã xảy ra vậy? Bước ngoặt kỳ diệu nào đã mang lại điều tuyệt vời này? Khi tôi nằm đó trong không gian tĩnh lặng, cố gắng hồi tưởng lại những gì đã diễn ra trước đó, bộ óc bệnh hoạn tội nghiệp của tôi chỉ có thể mường tượng một cách yếu ớt giữa màn sương mờ của những bóng đen ám ảnh.
—Berna, —tôi nói—anh vừa có một giấc mơ tồi tệ.
—Vâng, anh yêu, anh đã bị ốm, ốm nặng lắm. Anh mắc bệnh sốt, sốt phát ban mê sảng. Nhưng đừng cố nghĩ ngợi nữa, cứ nằm nghỉ cho yên tĩnh đi anh.
Thế là tôi cứ nằm đó thêm một lúc lâu, rung động trước niềm vui mới lạ kỳ, đắm chìm trong sự thoải mái khôn tả từ sự hiện diện của nàng, và cảm thấy khỏe khoắn, vượng sức hơn sau mỗi nhịp thở. Những ký ức ùa về, những ký ức khiến tôi phải co rúm, sợ hãi và rùng mình vì sự hổ thẹn mà chúng mang lại. Thế nhưng, ý nghĩ rằng nàng đang ở bên tôi vẫn tựa như một phép lành thiêng liêng. Chắc chắn mọi chuyện đều tốt đẹp vì nó đã kết thúc bằng khung cảnh này.
Tuy nhiên, vẫn còn một điều gì đó khác, một ký ức mơ hồ hơn những điều khác, một bóng tối của những chiếc bóng khiến tôi bối rối. Rồi khi tôi đang vật lộn với nỗi sợ hãi và hồi hộp ngày một lớn dần, mọi thứ cuối cùng cũng hiện rõ trong tâm trí: bức điện tín, tin tức dữ dội, và khoảnh khắc tôi ngã gục. Một nỗi buồn vô hạn trào dâng trong lòng, và trong cơn đau đớn, tôi cất lời với cô gái.
—Berna, nói cho anh biết đi, có thật không? Mẹ anh mất rồi sao?
—Vâng, sự thật là vậy, anh yêu ạ. Anh phải cố gắng can đảm lên để vượt qua chuyện này.
Tôi có thể cảm nhận được nàng đang cúi người xuống phía mình, cảm nhận được bàn tay nàng đang nắm lấy tay tôi, cảm nhận được mái tóc nàng lướt qua má mình, thế nhưng ngay lúc đó tôi thậm chí đã quên mất cả sự hiện diện của nàng. Tôi chỉ nghĩ đến Mẹ, đến sự tận tụy của Người và đến việc tôi đã chẳng làm được bao nhiêu để báo đáp công ơn ấy. Vậy là đây là đoạn kết: một nấm mồ chật hẹp, nỗi đau xé lòng và bóng ma dằn vặt cứ mãi đeo bám.
Tôi hình dung ra Mẹ đang ngồi bên khung cửa sổ hướng về phía tây, hai bàn tay đan nhẹ vào nhau đặt trên đùi, đôi mắt đăm đăm nhìn qua làn nước biển xám xịt. Tôi thừa biết chẳng có ngày nào trong đời mà Người lại không ngồi như thế và nghĩ về tôi. Tôi có thể đoán được nỗi đau thắt lòng mà gương mặt hiền từ ấy luôn cố giấu đi, nỗi niềm khát khao mà đôi môi dịu điều ấy không thốt nên lời, niềm thương đau mà đôi mắt ngọt ngào ấy vẫn hằng che giấu. Khi ngồi đó giữa buổi hoàng hôn u ám kỳ lạ của quê hương, để chiếc kim đan rơi xuống đùi, tôi biết Người đang cầu nguyện cho tôi. Ôi, Mẹ ơi! Mẹ ơi!
Những tiếng nấc nghẹn ngào chẹn lấy cổ họng tôi, và Berna đang nắm chặt lấy tay tôi. Chỉ một lát sau, tôi dần bình tĩnh lại.
—Berna, —tôi nói—bây giờ anh chỉ còn mỗi em thôi, chỉ có mình em thôi, cô bé ạ. Thế nên em phải yêu anh, không được rời xa anh nhé.
—Em sẽ không bao giờ rời xa anh đâu—nếu anh muốn em ở lại.
—Chúa phù hộ cho em, anh yêu. Anh không thể diễn tả hết sự an ủi mà em mang lại cho anh đâu. Bây giờ anh sẽ cố gắng nằm yên.
Tôi sẽ mãi ghi nhớ những ngày tháng đó khi sức khỏe của tôi dần hồi phục. Chiếc giường tôi nằm kê ở phòng khách của căn buồng, và từ khung cửa sổ, tôi có thể phóng tầm mắt nhìn ra thành phố. Tuyết đã rơi, những ngày đông sáng rực như kim cương, và làn khói bốc lên thẳng tắp giữa bầu không khí lấp lánh. Căn phòng nhỏ được dán giấy tường họa tiết hoa tầm xuân khiến tôi liên tưởng đến ghềnh Whitehorse. Trên tường treo vài bức tranh nhỏ đóng khung; sàn nhà được trải thảm màu nâu trầm, và một chiếc lò sưởi nhỏ tỏa ra hơi ấm dễ chịu. Qua ô cửa treo rèm, tôi có thể nhìn thấy nàng đang bận rộn trong căn bếp nhỏ của mình.
Nàng để tôi ở một mình rất nhiều, một mình với những suy nghĩ của riêng tôi. Thường thì khi mọi thứ chìm trong tĩnh lặng, tôi biết nàng đang ngồi đó phía sau tấm rèm, ngồi trầm ngâm suy tư, y hệt như tôi đang suy nghĩ vậy. Sự yên tĩnh chính là chủ đạo trong cuộc sống của chúng tôi, sự yên tĩnh và ánh nắng vàng. Căn buồng nhỏ ấy cứ như cách xa thành phố sinh ra từ vàng đến cả trăm dặm, bởi nó quá đỗi thanh bình. Ở nơi đây chẳng mảy may vương vấn chút âm hưởng nào của sự náo nhiệt buông thả hay ánh hào quang của sự trụy lạc. Trông nàng mới ngọt ngào làm sao trong bộ trang phục gia đình tinh tươm, chiếc áo chít eo gọn gàng, chiếc tạp dề trắng có yếm và tay áo, cùng dáng vẻ đích thực của một người nội trợ nhỏ bé. Và chưa từng có ai tận tụy làm y tá chăm sóc người bệnh như nàng.
Thỉnh thoảng nàng lại đọc cho tôi nghe từ một trong số ít cuốn sách mà tôi luôn mang theo trong mọi chuyến hành trình: một hai trang từ tác giả Stevenson yêu quý của tôi, một bài thơ từ người nghệ sĩ hào hiệp Henley, một đoạn văn bừng sáng từ Thoreau của tôi. Những lời đọc ấy biết bao lần kéo tôi về lại thời điểm mà, khi đã chán ngấy việc khua cần trên những vũng nước vàng óng, tôi thường ngồi bên rìa con suối nhỏ chảy xiết và đọc sách cho đến khi màn đêm xám xịt buông xuống! Lúc ấy tôi hạnh phúc biết bao, vậy mà tôi lại chẳng hề hay biết. Giờ đây mọi thứ dường như đã đổi thay. Cuộc sống đã mất đi hương vị. Sự ngọt ngào chẳng còn nữa. Ngay cả thành công cũng trở nên cay đắng hơn cả thất bại. Liệu tôi có bao giờ tìm lại được niềm say mê xưa cũ, niềm vui tuổi trẻ, và sự thỏa mãn với toàn thế giới ấy nữa không?
Việc kéo dài thời gian dưỡng bệnh thật ngọt ngào, thế nhưng rồi cũng đến lúc tôi không thể để nàng phục vụ mình mãi được. Chuyện gì sẽ xảy ra với chúng tôi đây? Lúc nào tôi cũng nghĩ về điều đó, và nàng thừa biết tôi đang trăn trở điều ấy. Đôi khi tôi thấy đôi gò má nàng ửng lên sắc đỏ rực rỡ, ánh mắt rực sáng đầy háo hức. Có bao giờ lại tồn tại một hoàn cảnh kỳ lạ đến thế? Nàng ngủ ở căn bếp nhỏ, và ngăn cách giữa chúng tôi chỉ là tấm rèm che mỏng manh ấy. Chỉ một cơn gió thoảng qua cũng làm nó lay động. Cứ thế, tôi nằm đó suốt những đêm dài đằng đẵng trong căn buồng yên tĩnh. Tôi nghe thấy tiếng thở của nàng. Thậm chí đôi khi tôi còn nghe thấy tiếng nàng thì thầm trong giấc ngủ. Tôi biết nàng đang ở đó, chỉ cách tôi có vài thước. Tôi luôn nghĩ về nàng. Tôi yêu nàng hơn tất cả mọi thứ trên đời. Sức khỏe và thể lực của tôi ngày một hồi phục, thế nhưng dẫu có đánh đổi cả gia tài trên thế gian này, tôi cũng chẳng đời nào bước qua tấm rèm nhỏ ấy. Nàng ở đó an toàn tuyệt đối như thể được bảo vệ bằng gươm giáo vậy. Và nàng thừa biết điều đó.
Có một lần trong cơn đau đớn tột cùng, tôi đã gọi nàng vào ban đêm, và nàng đã đến bên tôi. Nàng đến với sự dịu dàng của một người mẹ, với những lời ve vuốt ngọt ngào, cùng tình yêu bao la ngời sáng trong ánh mắt. Nàng cúi xuống bên tôi, đặt lên môi tôi một nụ hôn. Khi nàng rướn người qua chiếc giường, tôi vòng tay ôm lấy nàng. Cả hai chúng tôi ở đó trong bóng tối, nàng và tôi, với những nụ hôn ấm nồng trên môi, mái tóc nàng lướt nhẹ qua trán tôi, và một tình yêu cháy bỏng đang thiêu đốt chúng tôi. Ồ, thật khó khăn biết bao, nhưng rồi tôi vẫn buông tay, đẩy nàng ra xa và giục nàng rời đi.
—Hãy chơi một ván bài sòng phẳng, —tự nhủ lòng mình như thế. Tôi phải thật sự, thật sự cẩn trọng. Hoàn cảnh của chúng tôi chứa đầy hiểm nguy. Thế nên tôi ép bản thân phải lạnh lùng với nàng, và nàng tỏ ra vô cùng ngạc nhiên lẫn đau lòng trước sự thay đổi ở tôi. Sau đó, dường như nàng càng cố gắng hơn nữa để làm tôi vui lòng. Nàng thay đổi kiểu tóc, diện những chiếc nơ ruy băng xinh xắn. Nàng nói cười rôm rả, nhẹ nhàng với một vẻ phấn khích bất thường. Nàng bày tỏ những cử chỉ điệu đà, nũng nịu vô cùng đáng yêu trong mắt tôi. Nàng luôn nhìn tôi bằng ánh mắt lo âu đầy tha thiết. Trái tim nàng ngây thơ, và nàng chẳng thể hiểu nổi sự lạnh lùng bất chợt của tôi. Tuy nhiên, đêm hôm đó đã cho tôi một cái nhìn chớp nhoáng về bản chất của chính mình, và điều đó khiến tôi hoảng sợ. Cô gái ấy cuốn hút đến mức không từ ngữ nào tả xiết, và tôi thừa biết mình chỉ cần cất lời là nàng sẽ đến bên tôi. Thế nhưng tôi đã kiềm chế bản thân. Tôi rút lui sau bức tường phòng thủ. —Hãy chơi cho sòng phẳng, —tự nhủ—hãy chơi cho sòng phẳng.
Thế nên khi tôi khỏe mạnh và vạm vỡ hơn, nàng lại có vẻ mất đi sự vui tươi vốn có. Lúc nào nét mặt nàng cũng vương vấn vẻ lo âu, tha thiết ấy. Có lần từ phía nhà bếp phát ra âm thanh như tiếng nấc nghẹn ngào bị kìm nén, và một lần nữa vào giữa đêm, tôi nghe thấy tiếng khóc của nàng. Rồi thời điểm tôi đủ khỏe để đứng lên và rời đi cuối cùng cũng đến.
Tôi mặc quần áo vào, trông hốc hác như một bóng ma gầy giơ xương đúng như cảm giác của tôi lúc bấy giờ. Nàng đang ở trong bếp, ngồi lặng lẽ chờ đợi.
—Berna, —tôi gọi.
Nàng bước ra, nụ cười bừng sáng trên gương mặt.
—Anh sắp đi đây.
Nụ cười vụt tắt, để lại trên gương mặt nàng nét kiêu kỳ cao ngạo, nhưng ẩn sâu bên trong lại là nỗi sợ hãi đang chực chờ.
—Anh sắp đi ư? —Nàng ngập ngừng hỏi.
—Ừ, —tôi đáp cộc lốc—anh đi đây.
Nàng không nói gì.
—Em đã sẵn sàng chưa? —Tôi nói tiếp.
—Sẵn sàng... là sao hả anh?
—Đúng vậy, em cũng sẽ đi cùng.
—Đi đâu cơ chứ?
Tôi bất ngờ ôm chầm lấy nàng vào lòng.
—Thì đi làm đám cưới chứ sao, cô thiên thần đáng yêu của anh ạ. Nào Berna, chúng ta sẽ tìm vị mục sư gần nhất. Ta không thể lãng phí thêm phút giây quý giá nào nữa.
Ngay lúc đó, dòng nước mắt trào ra khóe mi nàng. Nhưng nàng vẫn ngập ngừng lùi lại. Nàng lắc đầu.
—Sao thế Berna, có chuyện gì vậy? Em không muốn đi cùng anh sao?
—Em nghĩ là không.
Này Chúa tôi, có chuyện gì không ổn vậy em? Em không yêu anh sao?
—Có, em yêu anh chứ. Chính vì yêu anh nên em mới không đi.
—Em không muốn lấy anh ư?
—Không, không, em không thể. Anh thừa biết những gì em đã nói trước đây rồi mà. Em chẳng thay đổi gì đâu. Em vẫn là thế—một cô gái đã mất đi danh dự. Anh sẽ chẳng bao giờ có thể mang tên tuổi của mình trao cho em đâu.
—Em trong trắng như tuyết mới rơi mà, cô bé.
—Chẳng ai nghĩ thế ngoài anh cả, và chính điều đó mới tạo nên tất cả sự khác biệt. Ai nấy đều biết rõ. Không, em chưa bao giờ có thể kết hôn với anh, chưa bao giờ có thể mang họ của anh, và chưa bao giờ có thể trói buộc anh vào cuộc đời em.
—Thế thì, phải làm sao đây?
—Anh phải rời đi, hoặc là... ở lại.
—Ở lại ư?
—Vâng. Anh đã sống một mình với em suốt một tháng trời. Em đã nhặt được anh vào đêm hôm đó ở phòng khiêu vũ. Em đã mang anh đến đây. Em đã chăm sóc anh. Anh có nghĩ mọi người sẽ không gán cho chúng ta những suy nghĩ tồi tệ nhất không? Dù chúng ta trong trắng như trẻ thơ, nhưng anh có nghĩ em còn lại mảy may chút danh tiếng nào không? Người ta đã mặc định em là tình nhân của anh rồi. Mọi người đều biết cả; chẳng ai bận tâm đâu. Có biết bao kẻ đang sống theo lối đó ở nơi này. Nếu anh nói với họ rằng chúng ta trong sạch, họ sẽ chế giễu chúng ta thôi. Còn nếu anh bỏ đi, họ sẽ bảo rằng anh đã vứt bỏ em.
—Anh phải làm gì đây?
—Cứ ở lại đi. Ôi, sao chúng ta không thể tiếp tục sống như thế này chứ? Mọi chuyện ấm cúng tựa như một mái nhà vậy. Đừng rời xa em, anh yêu. Em không muốn trói buộc anh đâu. Em chỉ muốn được có ích cho anh, được giúp đỡ anh, được ở bên anh mãi mãi. Hãy yêu em một thời gian ngắn thôi cũng được. Rồi khi anh đã chán ngấy em, anh cứ việc đi, nhưng xin đừng đi lúc này.
Tôi ngẩn người, nhưng nàng vẫn tiếp tục nói.
—Làm lễ cưới thì có ý nghĩa gì chứ? Chúng ta yêu nhau cơ mà. Chẳng phải đó mới là hôn nhân đích thực sao? Nó còn hơn thế nữa; nó là một lý tưởng. Cả hai chúng ta đều tự do ra đi nếu muốn. Sẽ chẳng có sự ràng buộc nào ngoài những sợi dây tình ái. Chẳng phải điều đó rất tuyệt vời sao, khi hai con người gắn kết vì tình yêu, sống vì nhau, hy sinh vì nhau, mà không cần bất kỳ luật lệ do con người đặt ra nào phải bảo họ rằng: 'Các ngươi phải làm thế này'? Ồ, ở lại đi, ở lại nhé!
Vòng tay nàng ôm chặt lấy cổ tôi. Đôi mắt xám đong đầy vẻ nài nỉ. Đôi môi ngọt ngào lại mang nét u buồn quen thuộc ngày nào. Tôi đã đầu hàng trước uy quyền của tình yêu.
—Thôi được, —tôi nói—chúng ta sẽ cứ tiếp tục như thế này một thời gian, với một điều kiện—rằng sau này em phải cưới anh.
—Vâng, em sẽ cưới, em hứa đấy. Nếu anh không chán ghét em; nếu anh chắc chắn tuyệt đối rằng mình sẽ không bao giờ hối hận, thì khi ấy em sẽ kết hôn với anh với niềm hạnh phúc lớn lao nhất trên đời.
Và thế là tôi đã ở lại.
