Thời gian chúng tôi tắm tính khoảng từ tiết Lao động mùng Một tháng Năm cho đến hết Quốc khánh tháng Mười. Mấy đứa cá biệt đặc biệt mê nước, đến tận mùa thu muộn khi sương đã phủ trắng, hở ra là vẫn nhảy tòm xuống sông. Hồi đó chúng tôi đương nhiên chẳng biết bơi mùa đông là gì, chỉ cảm thấy không xuống nước thì người ngứa ngáy khó chịu. Sông đóng băng rồi, chúng tôi mới đành chịu không tắm được nữa. Thế là cứ khô khan suốt cả một mùa đông, mặc cho cáu bẩn trên người tích tụ lại dày hơn cả đồng tiền xu. Hồi đó chúng tôi nào biết người thành phố vào mùa đông còn có thể tắm nước nóng.

Lần đầu tiên tôi tắm nước nóng là sau khi nhập ngũ, được điều về thị trấn huyện lỵ để thay mặc quân phục. Lúc đó tôi đã hai tuổi. Mùa đông năm ấy, huyện chúng tôi tuyển tổng cộng chín trăm tân binh, tập trung tại thị trấn huyện lỵ, sau khi phát quân phục thì bị lùa như lùa vịt vào hai nhà tắm. Người nhà tiễn đưa đứng đợi ở ngoài nhà tắm để cầm lại quần áo chúng tôi vừa thay ra. Hồi đó trong thị trấn tổng cộng chỉ có hai nhà tắm. Một cái là nhà tắm công cộng, một cái là nhà tắm nhà máy cao su. Nhà tắm công cộng còn gọi là nhà tắm nhân dân, dùng để phục vụ người dân thị trấn tắm rửa, nghe nói bên trong có một hồ nước rất lớn, hơn nữa còn lát gạch đá hoa cương. Nhà tắm nhà máy cao su là để cho công nhân nhà máy cao su tắm, quy mô rất nhỏ, cơ sở vật chất cũng kém. Tôi xui xẻo bị phân vào nhà tắm của nhà máy cao su. Nhà tắm đó thực chất chỉ là đào một cái hố trên mặt đất, xung quanh trát một lớp xi măng. Trong hố xi măng đổ mấy chục thùng nước nóng. Ở góc tường tạm chừng vài cái lò sưởi. Trên tường, dưới đất trong nhà tắm đâu đâu cũng trát một lớp bẩn đen sì dính nháp, đoán chừng là ghét bẩn kỳ cộ từ người công nhân cao su ra. Trong phòng tỏa ra một thứ mùi hôi nồng nặc, khó ngửi hơn tất cả mọi thứ mùi ở nông thôn. Rất nhiều người bịt mũi chạy ra nói không tắm nữa không tắm nữa! Nhưng cán bộ vũ trang dẫn đội nói, các đồng chí đã là quân nhân rồi, quân lệnh như sơn, bảo tắm là phải tắm, không tắm chính là trái lệnh quân thế là mọi người đành cuống cuồng cởi quần áo. Ba trăm thanh niên, trần truồng, hô lên một tiếng, lao đầu vào nhà tắm, nhảy tòm xuống hồ nước giống như thả sủi cảo vậy. Hồ nước lập tức chật ních người, trông tựa như một khu rừng bằng thịt. Nước trong hồ ào ào tràn ra ngoài, lênh láng trên mặt đất, chảy tuột ra căn phòng bên ngoài, làm ướt sũng cả quần áo chúng tôi vừa cởi ra. Lần tắm cái gọi là này, chẳng qua chỉ là dùng nước nóng dính vào cơ thể mà thôi. Đứa nào sức yếu chen không vào nổi, đến thân thể còn chẳng ướt nổi. Thế nhưng kể từ sau đó, tôi đã biết được một chuyện rằng con người ta trong mùa đông giá rét, có thể dùng nước nóng để tắm ở trong nhà.

Sau khi nhập ngũ, bộ đội đóng quân ở vùng nông thôn hẻo lánh, xung quanh ngay cả một con sông có thể tắm cũng không có. Chúng tôi ngày ngày lăn lộn bùn đất, lại còn nuôi lợn trồng rau, bẩn như những con khỉ mốc, trên người phát ra mùi hôi thối. Nhưng bộ đội ra bộ đội, đãi ngộ vượt trội hơn hẳn nông dân. Cứ đến dịp lễ tết lớn, lãnh đạo đơn vị lại cử người đến thị trấn liên hệ trước nhà tắm. Liên hệ xong xuôi liền dùng xe tải chở chúng tôi đi. Ngày hôm đó đơn vị bao trọn cả nhà tắm, người dân không được phép vào bên trong. Chúng tôi có thể thỏa thích tắm táp. Cái huyện mà chúng tôi đóng quân là khu căn cứ cách mạng lão thành, có tình cảm sâu nặng với quân đội con em chúng tôi. Nhân viên nhà tắm đối xử với chúng tôi đặc biệt khách khí, cung cấp trà nước miễn phí, lại còn cung cấp xà phòng miễn phí, khiến chúng tôi vô cùng cảm động. Vị lãnh đạo nhà tắm to béo nọ nói với chúng tôi: Cứ tắm cho thoải mái vào, các đồng chí, đến được một lần không dễ dàng gì. Có ý kiến gì cứ việc nêu ra bất cứ lúc nào, chúng tôi sẽ sửa đổi bất cứ lúc nào. Lãnh đạo dẫn đội của chúng tôi nói: Các đồng chí, tắm cho kỹ vào, tắm cho cẩn thận vào, tắm không tốt là có lỗi với tấm lòng thành của nhân dân đối với quân đội con em chúng tôi. Chúng tôi ở trong nhà tắm thông thường phải ngâm mất sáu tiếng đồng hồ, chín giờ sáng bước vào, ba giờ chiều đi ra. Dưới sự dẫn dắt của các cựu binh, chúng tôi đi đến hồ lớn có nhiệt độ nước không quá cao để ngâm trước, ngâm cho ngấm đủ nước, rồi trèo lên, hai người một cặp, kỳ cọ ghét bẩn trên người cho nhau. Kỳ cho đến khi người đỏ lựng lên, dường như lột đi một lớp da, mà quả thực là lột đi một lớp da thật. Kỳ ghét xong, lại xuống nước ngâm tiếp. Ngâm một lát, lại lên trên kỳ ghét. Lần này là kỳ kỹ, đến cả kẽ chân cũng phải kỳ cho tới. Kỳ xong xuôi, các đồng chí cựu binh đứng trên thành hồ, nói: Đứa nào không sợ bỏng, biết hưởng phúc thì theo tao ra hồ nhỏ mà ngâm. Thế là chúng tôi đi theo cựu binh đến hồ nhỏ. Nước trong hồ nhỏ ít nhất cũng phải sáu mươi độ, nước trong vắt nhìn thấu tận đáy, bốc lên những làn hơi nước nghi ngút. Một tân binh đưa tay ra thử, á lên một tiếng. Cựu binh khinh bỉ nhìn cậu ta một cái, nói: Làm gì mà kinh hãi thế hả? Sau đó, giống như đang biểu diễn cho chúng tôi xem vậy, anh ta nín thở, hai tay tì lên thành hồ, nhắm nghiền mắt, từ từ thả người trượt xuống hồ. Người đã xuống hồ rồi, vài phút sau vẫn im lìm không một tiếng động, cứ như thể hy sinh rồi vậy, chúng tôi thầm nghĩ vẩn vơ nhưng không dám ho he. Qua một hồi lâu, vị cựu binh trong hồ nước đó mới thở phào ra một hơi thật dài, dài tận ba mét. Dưới sự chỉ dạy của một cựu binh thật thà, chúng tôi xếp hàng ngồi xổm bên thành hồ, dùng tay múc nước nóng hắt lên người, để làn da dần dần thích ứng. Sau đó, từ từ thả gót chân xuống nước. Thả từng chút một, rít hơi qua kẽ răng xì xì. Dần dần thả toàn bộ bàn chân xuống dưới. Cựu binh nói, mặc dù có bỏng rát đến đâu đi nữa, phần nào đã thả xuống rồi thì tuyệt đối không được nhấc lên. Chúng tôi tuân theo lời dạy của anh ta, cắn chặt răng, từng chút một thả chân xuống, cuối cùng cũng thả xuống được đến phần gốc đùi. Lúc này bạn sẽ cảm thấy, giống như có muôn vàn cây kim đang châm chích vào đùi mình, trước mắt hoa lên những đốm lửa vàng, trong hai tai ù đặc. Bạn nhất định phải cắn chặt răng, tuyệt đối không được dao động, dao động một cái là hỏng hết bét. Bạn cảm thấy mồ hôi nóng hổi giống như những con sâu nhỏ đang bò ra từ lỗ chân lông của mình. Sau đó, dưới sự cổ vũ của cựu binh, bạn nhắm tịt mắt, cắn chặt răng, mang theo quyết tâm thà chết chứ không sợ, phắt một cái dìm toàn bộ cơ thể vào trong làn nước nóng. Lúc này trong lòng bạn sẽn trăm mối cảm xúc đan xen, đa số mọi người sẽ phóng vút lên mặt nước giống như tên lửa. Cựu binh nói, ý chí có kiên định hay không, tất cả đều nhìn vào khoảnh khắc này đây. Cậu vừa ngoi ra ngoài, chẳng khác nào công cốc, cả đời này cũng chẳng có phúc được tắm nước nóng đàng hoàng nữa đâu. Lúc này dù thế nào đi chăng nữa cậu cũng phải nhẫn tâm, cắn chặt răng, tự nhủ: Ta thà bị luộc chín trong hồ chứ quyết không ngoi lên nữa. Lúc này có lẽ bạn sẽ cảm thấy có hàng vạn cây kim thép đang châm cứu cho mình, tim bạn đập nhanh hơn cả tim chim sẻ, máu trong mạch máu tuần hoàn như nước sôi, mồ hôi vã ra như mưa, toàn bộ những thứ bẩn thỉu trong máu đều theo mồ hôi tuôn ra ngoài. Qua giai đoạn này rồi, bạn cảm thấy cơ thể mình không biết đã đi đâu mất, bạn cơ bản không còn là chính mình nữa. Thứ duy nhất bạn có thể cảm nhận được là cái đầu của mình, bộ phận duy nhất bạn có thể sai khiến là mí mắt của mình, nếu như mí mắt được tính là một bộ phận. Ngay cả mí mắt cũng lười chẳng buồn mở. Lúc này bạn cứ việc nhắm nghiền mắt lại, gối đầu lên thành hồ mà đánh một giấc đi. Cho dù có chết ở thế này, bạn cũng vô cùng hạnh phúc phải không nào? Ngâm mình trong làn nước nóng thế này tựa như thần tiên khoảng một tiếng đồng hồ, sau đó điều động lại ý thức đang lơ mơ, tự lẩm bẩm với chính mình: Thôi được rồi, anh bạn trẻ, đến lúc phải lên rồi, không lên nữa là tan thành nước đấy. Bạn cố gắng tìm lại cơ thể của mình, dùng hai tay bám chặt lấy thành hồ, từ từ nhấc cơ thể lên, bạn có muốn nhanh cũng chẳng nhanh nổi. Cuối cùng bạn cũng trèo lên được rồi. Bạn cúi đầu nhìn, cơ thể mình đỏ lựng như một con tôm hùm luộc chín, tỏa ra một thứ mùi hương tươi mới. Nhiệt độ trong nhà tắm vốn dĩ rất cao, thế nhưng bạn lại cảm thấy gió mát hiu hiu, cứ như thể bước vào động phủ của thần tiên vậy. Bạn nhìn thấy một chiếc ghế dài, vội vàng nằm vật xuống. Nếu không tìm được ghế dài, bạn cứ tùy ý tìm một chỗ nào đó mà nằm xuống. Bạn cảm thấy toàn thân từ trên xuống dưới, có một cảm giác kỳ quặc nói đau chẳng phải đau, nói tê chẳng phải tê, cảm giác này chẳng biết là hạnh phúc hay đau khổ, dẫu sao thì cũng sẽ khiến bạn khắc ghi suốt đời. Nằm trên chiếc ghế dài lạnh ngắt, bạn cảm thấy trời đất quay cuồng, toàn thân nhẹ bẫng, có chút cảm giác đang cưỡi mây đạp gió. Nằm nửa tiếng đồng hồ, bạn trèo dậy, lại ra hồ nước nóng ngâm thêm mười phút, rồi đến chỗ vòi sen, dội nước qua người một lượt, kỳ thực dội hay không cũng chẳng sao, vào thời đại đó, chúng tôi chẳng có nhiều khái niệm vệ sinh cho lắm. Tắm một trận như thế này, quả thực gần như lột xác thành người khác, chúng tôi sảng khoái tinh thần, tự thấy đẹp đẽ vô cùng.

Mười mấy năm sau, tôi đến Bắc Kinh học tập, làm việc, tuy là ở thủ đô, nhưng muốn tắm một lần vẫn không hề dễ dàng. Tỷ như trong thời gian học tập ở Học viện Nghệ thuật Quân đội, mỗi tuần nhà tắm mở cửa một lần. Bởi vì phải chú trọng vệ sinh, người ta đã dẹp bỏ hồ nước, toàn bộ đổi thành vòi hoa sen. Tổng cộng mười mấy cái vòi hoa sen, mà toàn trường có tới mấy trăm nam sinh, chỉ có thể là người tắm, người đứng chờ bên cạnh. Lò sưởi lại đốt không nóng, khiến người ta bị cóng lạnh như con khỉ. Mãi mới tắm xong, lại phải chống chọi với gió lạnh, giẫm chân lên đầy tro than khắp mặt đường để đi bộ về ký túc xá, đến cả một chút cảm giác tuyệt vời cũng chẳng tìm lại được nữa. Kể từ lúc đó tôi đã nghĩ: Tương lai nếu như có tiền hoặc có quyền, việc đầu tiên tôi làm chính là xây một nhà tắm ở ngay trong nhà mình, trong nhà tắm có hai hồ nước lớn nhỏ, một ngày hai mươi bốn giờ lúc nào cũng có nước nóng, nước trong hồ lớn hơi ấm một chút, nước trong hồ nhỏ thì cực kỳ nóng. Nghe nói rất nhiều lãnh đạo của Đảng ta thích ngồi trên bồn cầu để làm việc, nếu như tôi trở thành lãnh đạo gì đó, nhất định sẽ ngâm mình trong nhà tắm để làm việc, bàn làm việc sẽ nổi lềnh bềnh trên mặt nước. Họp hành cũng họp trong nhà tắm luôn, mọi người vừa kì lưng cho nhau vừa thảo luận, như vậy chắc chắn có thể cởi mở chân thành với nhau hơn, rất nhiều vấn đề khi mặc vest chỉnh tề không giải quyết được thì sẽ dễ dàng được giải quyết hơn. Đã có rất nhiều lần tôi nhận phỏng vấn của phóng viên, họ hỏi lý tưởng lớn nhất của tôi là gì, tôi liền bảo chính là tương lai xây một nhà tắm ở nhà, ngày nào cũng được tắm nước nóng.

Lại gần mười năm nữa trôi qua, trong nhà tôi đã lắp bình nóng lạnh chạy gas, về cơ bản đã giải quyết được vấn đề ngày nào cũng có thể tắm nước nóng, thế nhưng điều này vẫn còn cách xa lý tưởng của tôi một trời một vực. Tắm xong dưới bình nóng lạnh, lúc nào cũng cảm thấy hời hợt qua loa, hoàn toàn không hề sâu sắc chút nào, không có cái cảm giác lột xác thành người khác ấy. Điều tôi lý tưởng, điều tôi hướng về, điều tôi hoài niệm vẫn là cái nhà tắm lớn có hồ nước nóng và hồ nước siêu nóng ở thị trấn huyện lỵ kia, nếu muốn xây một nhà tắm lớn cỡ đó mang tính tư nhân mà lại có thể duy trì nước nóng liên tục mỗi ngày, số tiền tôi có vẫn còn kém xa, quyền lực của tôi lại càng kém xa vạn dặm. Con người như tôi kiếp này chẳng làm quan to gì được nữa đâu, thế nên việc trông chờ vào việc lợi dụng chức quyền để tự xây cho mình một cái nhà tắm lớn là điều không hề tồn tại, chỉ đành gửi gắm hy vọng vào việc tôi có thể viết ra một cuốn sách bán chạy, bán được mấy chục triệu bản, thu nhập tiền nhuận bút hàng trăm triệu tệ, đến lúc đó, nhà tắm lớn của tôi có thể được khởi công xây dựng rồi. Đến lúc đó hoan nghênh tất cả các vị đến nhà tôi tắm rửa, chúng ta vừa tắm vừa bàn chuyện văn học, đó sẽ là một cuộc sống hạnh phúc biết nhường nào cơ chứ!