Khảo Luận Và Bình Phẩm Về Tác Phẩm Của Charles Dickens

Lượt đọc: 4 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Barnaby Rudge

❊ ❊ ❊

Barnaby Rudge được Dickens viết vào mùa xuân, trong thời kỳ danh tiếng của ông đang lên như diều gặp gió; tác phẩm ra đời ngay sau The Old Curiosity Shop, và chỉ một thời gian ngắn sau Pickwick. Dickens là một trong những người hiếm hoi nhưng lại rất chân thành, những người mà đỉnh cao thành công hầu như trùng khớp với thời thanh xuân rực rỡ nhất. Những lời mời gọi dành cho ông vào thời điểm đó tới tấp và dồn dập; điều này tất yếu xảy ra ở một giai đoạn nhất định trong sự nghiệp của bất kỳ nhà văn thành công nào. Ông vừa đủ thành công để được mời chào, nhưng chưa đủ thành công để khước từ chúng. Khi mới bắt đầu sự nghiệp, ông có thể dồn hết tâm huyết vào Pickwick bởi vì chẳng còn việc gì khác để mà dồn tâm huyết vào cả. Vào cuối đời, ông có thể dồn hết tâm huyết vào A Tale of Two Cities, bởi ông từ chối làm bất cứ việc gì khác. Nhưng có một giai đoạn xen kẽ, vào đầu cuộc đời ông, khi mà khối lượng công việc gần như quá sức tưởng tượng của ông, mà lại chưa đủ để chi trả cho các nhu cầu cuộc sống. Barnaby Rudge thuộc về giai đoạn này. Và thật là một lời tán dương đầy thú vị cho sự vĩ đại đầy kỳ lạ của Dickens khi mà trong thời kỳ căng thẳng của tuổi trẻ ấy, chúng ta không cảm nhận thấy sự căng thẳng mà chỉ thấy sự tươi trẻ. Khao khát viết đến kinh ngạc của chính ông đã ngang bằng hoặc thậm chí vượt xa khao khát đọc đến kinh ngạc của độc giả. Làm việc quá sức không hề khiến ông bớt đi tình yêu trừu tượng dành cho công việc. Những nhà xuất bản vô lý yêu cầu ông viết mười cuốn tiểu thuyết cùng lúc; nhưng chính ông còn muốn viết tận hai mươi cuốn. Toàn bộ giai đoạn này chứa đầy một cảm giác kỳ lạ trong ông, vừa thấy mình thật phong phú lại vừa thấy mình thật vô nghĩa; ông đã làm những công việc mà chẳng ai khác có thể làm được, thế mà ông vẫn chưa thể chắc chắn rằng mình đã là một ai đó có tên tuổi.

Barnaby Rudge đánh dấu kỷ nguyên này bởi nó cho thấy sự thật rằng ông vẫn còn bối rối về việc mình sẽ trở thành con người như thế nào. Ông đã chạm tới âm hưởng của thể loại lãng mạn thông thường trong Nicholas Nickleby; ông đã tạo ra vài nhân vật hài hước xuất sắc nhất trong Pickwick và The Old Curiosity Shop, nhưng ở đây, ông để lộ sự thật rằng vẫn còn là một câu hỏi về việc đâu là kim chỉ nam cuối cùng mà ông sẽ đi theo. Barnaby Rudge là một cuốn tiểu thuyết lãng mạn, lịch sử. Cấu trúc của nó gợi chúng ta nhớ đến Scott; một vài phần thực hiện của nó lại gợi nhớ, ôi chao!, đến Harrison Ainsworth. Đó là một cuốn tiểu thuyết lãng mạn lịch sử rất hay; Scott hẳn đã rất tự hào về nó. Nhưng nó vẫn khác biệt quá nhiều so với những tác phẩm thông thường của Dickens, đến mức người ta có thể tự hỏi liệu Dickens đã tự hào về nó đến mức nào. Cuốn sách, dẫu hiệu quả là vậy, gần như hoàn toàn tập trung vào việc xử lý một yếu tố nghệ thuật nhất định, mà (khi đứng độc lập) Dickens thường không hay sử dụng; một yếu tố mà nhiều người có tài năng kém hơn hẳn thường tỏ ra sử dụng thành công hơn; ý tôi là yếu tố tính chất tranh vẽ (picturesque).

Ở nhiều nơi, người ta thường có thói quen nói một cách mỉa mai về yếu tố thường được gọi một cách chung chung là tính chất tranh vẽ. Nó luôn bị coi là một hình thức nghệ thuật hạ đẳng, tầm thường, và thậm chí là giả tạo. Tuy nhiên, có hai điều cần lưu ý về nó. Điều đầu tiên là, ngoại trừ một vài trường hợp, các nghệ sĩ văn học vĩ đại nhất không chỉ đặc biệt thông minh trong việc sử dụng tính chất tranh vẽ mà còn đặc biệt yêu thích nó. Ví dụ như Shakespeare, ông rất thích những nét tương phản thuần túy mang tính hình ảnh, những nét mà dù có khi tương đồng với quan điểm tâm linh được nhắc đến, nhưng lại hoàn toàn khác biệt về bản chất. Chẳng hạn, có sự châm biếm tuyệt vời trong ý tưởng về việc Touchstone dạy cho những gã nhà quê trong rừng biết về sự khôn ngoan và danh dự của thế giới. Có một triết lý xuất sắc trong ý tưởng về việc một gã hề trở thành đại diện cho nền văn minh trong rừng sâu. Nhưng hoàn toàn tách biệt khỏi ý nghĩa sâu xa này của tình tiết, thì bản thân hình ảnh gã hề, trong bộ trang phục sặc sỡ và chiếc mũ có chuông, đứng trên phông nền xanh của rừng già và những dáng vẻ thô kệch của đám mục đồng, là một ví dụ mạnh mẽ về tính chất tranh vẽ thuần túy. Có sự mỉa mai bi thảm tuyệt vời trong cuộc đối đầu của triết gia sầu muộn giữa những nấm mồ với gã đào mộ vui vẻ. Nó tóm gọn điểm cốt yếu rằng xác chết cũng có thể buồn cười; chỉ những linh hồn đã chết mới là bi kịch. Nhưng tách biệt khỏi sự mỉa mai đó, bản thân hình ảnh gã đào mộ kỳ quái, vị hoàng tử mặc đồ đen, và chiếc đầu lâu là một bức tranh theo đúng nghĩa mạnh mẽ nhất của từ tính chất tranh vẽ. Caliban và hai gã say rượu bị đắm tàu là một biểu tượng tuyệt vời; nhưng chúng cũng là một cảnh tượng tuyệt vời. Bottom, với cái đầu lừa, ngồi giữa vòng tròn của các yêu tinh, là một màn hài kịch chuyển động xuất sắc, nhưng cũng là một bức tĩnh vật xuất sắc. Falstaff với thân hình to lớn, Bardolph với cái mũi đỏ rực, là những kiệt tác bằng ngòi bút; nhưng chúng vẫn sẽ là những bản phác thảo tuyệt vời ngay cả khi dùng bút chì. Vua Lear, trong cơn bão, là một bức tranh phong cảnh cũng như một bài nghiên cứu về nhân vật. Có điều gì đó mang tính trang trí ngay cả trong việc nhấn mạnh vào làn da sẫm màu của Othello, hay sự dị dạng của Richard III. Tác phẩm của Shakespeare còn hơn cả tính chất tranh vẽ; nhưng nó mang tính chất tranh vẽ. Và điều tương tự được nói ở đây về ông như một ví dụ, phần lớn cũng đúng với văn học hạng nhất. Divine Comedy của Dante vô cùng quan trọng như một triết lý; nhưng nó cũng quan trọng đơn thuần như một bức tranh toàn cảnh. Faery Queen của Spenser làm chúng ta hài lòng như một ẩn dụ; nhưng nó vẫn sẽ làm chúng ta hài lòng ngay cả khi chỉ là giấy dán tường. Mạnh mẽ hơn nữa là trường hợp của Chaucer, người yêu thích tính chất tranh vẽ thuần túy, thứ luôn bao gồm cả những gì chúng ta thường gọi là cái xấu xí. Thân hình to lớn và khuôn mặt đỏ rực gây sửng sốt của gã Sompnour mang đúng tinh thần như đầu lâu và trang phục sặc sỡ của Shakespeare; chính tinh thần đó đã trang bị cho gã thợ xay của Chaucer những chiếc kèn túi, và khoác cho vị bác sĩ của ông bộ trang phục màu đỏ thẫm. Đó là tinh thần mà trong khi tạo ra nhiều thứ khác, lại rất thích tạo ra một bức tranh.

Bây giờ, điều thứ hai cần lưu ý để bào chữa cho tính chất tranh vẽ là, chính điều khiến nó có vẻ tầm thường lại thực sự khiến nó có vẻ quan trọng; ý tôi là thực tế rằng nó nhất thiết phải bao gồm các nét tương phản. Nó tập hợp lại những kiểu nhân vật nổi bật so với bối cảnh của họ, nhưng lại khác biệt đột ngột với nhau, như gã hề giữa các nàng tiên hay gã khờ trong rừng. Và sự hòa giải táo bạo này không phải là dấu hiệu của sự phù phiếm mà là của sự nghiêm túc tột độ. Một người chỉ xử lý những sự hài hòa, chỉ ghép các vì sao với các thiên thần hay cừu con với hoa xuân, thì quả thực có thể là người phù phiếm; vì anh ta chỉ tiếp nhận từng tâm trạng một, và có lẽ quên đi mỗi tâm trạng khi nó trôi qua. Nhưng một người dám kết hợp một thiên thần và một con bạch tuộc thì phải có cái nhìn nghiêm túc nào đó về vũ trụ. Người viết một cuộc đối thoại giữa hai Cơ đốc nhân thời sơ khai có thể chỉ là một nhà văn viết đối thoại đơn thuần. Nhưng người viết một cuộc đối thoại giữa một Cơ đốc nhân thời sơ khai và Mắt xích còn thiếu (Missing Link) thì phải là một triết gia. Các kiểu nhân vật được nói đến càng khác biệt rộng rãi, thì triết lý nói về chúng càng phải nghiêm túc và phổ quát. Dấu hiệu của một nhà văn nhẹ dạ và thiếu suy nghĩ là sự hài hòa trong chủ đề của anh ta; dấu hiệu của một nhà văn chu đáo là sự đa dạng rõ rệt trong đó. Nhà thơ trữ tình phù phiếm nhất có thể viết một bài thơ hay về những chú cừu; nhưng cần một cái gì đó táo bạo và nghiêm trang hơn cả một nhà thơ, cần một nhà tiên tri đầy cảm hứng, mới có thể nói về việc con sư tử nằm chung với con cừu.

Dù sao đi nữa, Dickens ủng hộ mạnh mẽ quan niệm này: rằng những văn nhân vĩ đại không hề coi thường tính chất hội họa thuần túy. Tác phẩm của không ai có phẩm chất tự minh họa cao như của ông. Ít có tác phẩm của ai được minh họa một cách triệt để và hăng hái hơn; ít có tác phẩm của ai mang lại niềm vui lớn hơn khi minh họa. Theo quy luật, phẩm chất hấp dẫn này trong những nhân vật kỳ ảo của câu chuyện không thể tách rời khỏi phẩm chất pha trò của họ trong câu chuyện. Chiếc mũi đỏ của Stiggins liên quan rõ rệt đến thực tế rằng ông ta là thành viên của Hiệp hội Kiêng rượu Ebenezer; Quilp nhỏ bé, bởi vì chỉ cần một chút về hắn cũng đã quá đủ rồi. Ông Carker cứ cười, cười mãi và là một kẻ phản diện; ông Chadband béo vì trong trường hợp của ông, béo đồng nghĩa với đáng ghét. Câu chuyện quan trọng hơn bức tranh rất nhiều; đó không chỉ đơn thuần là sự nuông chiều tính chất tranh vẽ. Thông thường, đó là tình yêu trí tuệ đối với sự hài hước; không phải tình yêu thuần túy đối với sự kỳ dị.

Nhưng trong một cuốn sách, Dickens đột nhiên thừa nhận rằng ông thích sự kỳ dị ngay cả khi không có yếu tố hài hước. Trong một trường hợp, ông làm rõ rằng ông tận hưởng những bức tranh thuần túy với tình yêu thuần túy dành cho tính chất tranh vẽ. Nơi đó chính là Barnaby Rudge. Quả thực đã có những gợi ý về điều này trong nhiều tình tiết trong các cuốn sách của ông; đáng chú ý, ví dụ, là cảnh tượng tuyệt vời về cái chết của Quilp—một cảnh tượng mà trong đó gã lùn vẫn giữ nét kỳ ảo rất lâu sau khi hắn không còn chút hài hước nào nữa. Tuy nhiên, gã lùn đó vốn được định để trở nên hài hước. Sự hài hước mang màu sắc kinh khủng, nhưng vẫn là sự hài hước, chính là mục đích tồn tại và vị trí của Quilp trong cuốn sách. Tiếng cười là mục tiêu cho mọi sự kỳ quặc của hắn. Nhưng tiếng cười không phải là mục tiêu cho những sự kỳ quặc của Barnaby Rudge. Trang phục ngớ ngẩn và con quạ xấu xí của cậu ta được sử dụng cho mục đích kỳ dị thuần túy; chỉ để tạo ra một loại bản phác thảo kiểu Gothic.

Chính tình yêu dành cho tranh ảnh này thường thúc đẩy người ta quay lại với tiểu thuyết lịch sử. Nhưng rất điển hình cho sự quan tâm sống động của Dickens đối với thời đại của chính mình, đó là mặc dù ông đã viết hai cuốn tiểu thuyết lịch sử, nhưng không cuốn nào trong số đó thuộc về lịch sử quá xa xưa. Cả hai thực ra đều thuộc về lịch sử rất gần; chỉ là chúng thuộc về những phần của lịch sử gần đây, những phần đặc biệt mang tính chất tranh vẽ. Tôi không nghĩ rằng điều này xuất phát từ việc ông tự nhận thức rằng mình không biết lịch sử. Chắc chắn là ông không biết lịch sử; và ông có thể đã hoặc chưa nhận thức được sự thật đó. Nhưng nhận thức đó không ngăn cản ông viết một cuốn Lịch sử nước Anh. Nó cũng không ngăn cản ông chèn vào tất cả hoặc bất kỳ tác phẩm nào của mình những câu chuyện về quá khứ đầy hình ảnh, chẳng hạn như câu chuyện về những thanh kiếm gãy trong Master Humphrey’s Clock, hay cơn ác mộng thú vị không thể chối cãi về người phụ nữ trên xe ngựa, thứ giúp làm dịu đi cái kết êm đẹp của Pickwick. Tệ nhất là, nó cũng không ngăn cản ông giáo điều ở bất cứ đâu và mọi nơi về quá khứ, thứ mà ông chẳng biết gì cả; nó không ngăn cản ông bảo những hồi chuông hãy nói với Trotty Veck rằng thời Trung cổ là một thất bại, cũng không ngăn cản ông tuyên bố một cách trang trọng rằng điều tốt nhất mà các tu sĩ thời trung cổ từng làm là tạo ra sự yên tĩnh hèn hạ và hợm hĩnh của một thành phố nhà thờ hiện đại. Không, không phải sự tôn kính lịch sử đã ngăn cản ông xử lý quá khứ xa xôi; mà thay vào đó là một thứ gì đó tốt đẹp hơn nhiều—một sự quan tâm sống động đến thế kỷ sống động mà ông đã sinh ra. Ông hẳn đã tự nghĩ mình đủ khả năng trí tuệ để viết một cuốn tiểu thuyết về Công đồng Trent hay Cuộc Thập tự chinh đầu tiên. Ông hẳn đã tự nghĩ mình đủ khả năng để phân tích tâm lý của Abelard hoặc đưa ra một bản phác thảo châm biếm tươi sáng về Thánh Augustine. Phải thẳng thắn thừa nhận rằng không phải cảm giác về sự kém cỏi của bản thân đã ngăn cản ông; tôi e rằng đó là cảm giác về sự kém cỏi của Thánh Augustine. Ông không thể thấy được điểm mấu chốt của bất kỳ lịch sử nào trước khi làn sóng chậm chạp đầu tiên của Cách mạng Pháp trỗi dậy. Ông có thể hiểu được các cuộc cách mạng của thế kỷ mười tám; tất cả các cuộc cách mạng khác của lịch sử (quá nhiều và quá huy hoàng) đều vô nghĩa đối với ông. Nhưng các cuộc cách mạng của thế kỷ mười tám thì ông hiểu; và do đó, ông quay lại với chúng, như tất cả các tiểu thuyết gia lịch sử quay lại, để tìm kiếm tính chất tranh vẽ. Và từ sự thật này, một kết quả quan trọng đã theo sau.

Kết quả theo sau là đây: hai cuốn tiểu thuyết lịch sử duy nhất của ông đều là những câu chuyện về các cuộc cách mạng—các cuộc cách mạng thế kỷ mười tám. Hai cuộc cách mạng thế kỷ mười tám này có vẻ khác nhau, và có lẽ đúng là khác nhau về mọi mặt ngoại trừ việc chúng là các cuộc cách mạng và thuộc thế kỷ mười tám. Cách mạng Pháp, chủ đề của A Tale of Two Cities, là một cuộc nổi dậy ủng hộ tất cả những gì ngày nay được gọi là sự khai sáng và giải phóng. Cuộc bạo loạn Gordon vĩ đại, chủ đề của Barnaby Rudge, là một cuộc nổi dậy ủng hộ một thứ gì đó mà ngày nay sẽ bị gọi là chủ nghĩa Tin lành ngu muội và mù quáng đơn thuần. Tuy nhiên, cả hai đều thuộc về thời đại mà Dickens xuất thân một cách điển hình hơn—thế kỷ mười tám đầy hoài nghi nhưng cũng đầy sáng tạo của châu Âu. Dù đám đông nổi dậy ở phe đúng hay phe sai, họ đều thuộc về thời đại mà một đám đông có thể trỗi dậy, mà một đám đông có thể chiến thắng. Không có sự phát triển nào của khoa học trí tuệ hay sự hèn nhát về đạo đức khiến việc chiến đấu trên đường phố trở nên bất khả thi, dù là vì nền cộng hòa hay vì Kinh thánh. Nếu chúng ta muốn biết đâu là mối liên kết thực sự, tồn tại trong chân lý cuối cùng, tồn tại một cách vô thức trong tâm trí Dickens, kết nối cuộc bạo loạn Gordon với Cách mạng Pháp, thì mối liên kết đó có thể được xác định, dù không đầy đủ lắm. Cách gần nhất và chân thực nhất để nói về nó là cả hai cuộc cách mạng đó đều không thể xảy ra ở Fleet Street vào chiều mai.

Một điểm tương đồng khác giữa hai cuốn sách có thể được tìm thấy trong thực tế rằng cả hai đều chứa đựng bản phác thảo về cùng một kiểu quý tộc thế kỷ mười tám, nếu kiểu quý tộc đó thực sự tồn tại trong thế kỷ mười tám. Gã dandy quỷ quyệt với thanh kiếm và nụ cười khinh bỉ dù sao cũng là sự cần thiết của tất cả các vở kịch và tiểu thuyết lãng mạn thông thường; do đó, ông Chester có quyền tồn tại trong cuốn tiểu thuyết lãng mạn này, và Foulon có quyền tồn tại trong một trang lịch sử mờ mịt và dễ gây tranh cãi không kém gì một cuốn tiểu thuyết lãng mạn. Những gì Dickens và các tiểu thuyết gia lãng mạn khác có lẽ bỏ sót khỏi bức tranh về tầng lớp đầu sỏ thế kỷ mười tám có lẽ là sự tự do của họ. Phải luôn nhớ rằng ngay cả khi là một kẻ bạo chúa trong thực tế, hắn thường là một người tự do trong lý thuyết. Dickens và các tiểu thuyết gia lãng mạn khiến kẻ bạo chúa thời tiền cách mạng trở thành một kẻ tin tưởng chân thành vào chế độ bạo chúa; nhưng thường thì hắn không phải vậy. Hắn hoài nghi về mọi thứ, ngay cả về vị trí của chính mình. Foulon lãng mạn nói về người dân, "Hãy để chúng ăn cỏ," với sự khinh miệt cay đắng và cố ý. Foulon thực sự (nếu hắn từng nói như vậy) có lẽ đã nói điều đó như một kiểu đùa cợ buồn tẻ vì hắn không thể nghĩ ra cách nào khác để thoát khỏi vấn đề. Tương tự như vậy, ông Chester, một kẻ yếm thế như ông ta, tin tưởng một cách nghiêm túc vào vẻ đẹp của việc làm một quý ông; một người đàn ông thực sự thuộc kiểu đó có lẽ đã không tin vào điều đó cũng như không tin vào bất cứ thứ gì khác. Dickens quá mạnh mẽ, có thể nói là quá năng nổ để hiểu được tâm lý mệt mỏi ở một tầng lớp được bảo vệ và nhàn rỗi. Ông có thể hiểu một kẻ bạo chúa như Quilp, một kẻ bạo chúa ngồi trên ngai vàng vì hắn đã leo lên đó, như một con khỉ. Ông không thể hiểu một kẻ bạo chúa ngồi trên ngai vàng vì hắn quá mệt mỏi để rời khỏi nó. Những nhà quý tộc cũ theo cách chết chóc lại khá tốt bụng. Họ thậm chí còn là những người nhân đạo; điều đó có lẽ giải thích cho mức độ mà họ đã khơi dậy lòng căm thù lành mạnh của nhân loại chống lại chính mình. Nhưng họ là những người nhân đạo mệt mỏi; mệt mỏi vì không làm gì cả. Do đó, những nhân vật như ông Chester phần nào không mang lại cảm giác chân thực về điều gì đó vô vọng và bất lực đã khiến con người tuyệt vọng về tầng lớp thượng lưu. Ông ta có một niềm vui trẻ con trong việc diễn kịch; ông ta có sự quan tâm đến cuộc sống; làm kẻ phản diện là sở thích của ông ta. Nhưng người đàn ông thực sự thuộc kiểu đó đã thấy mọi sở thích đều thất bại với mình. Hắn đã chán nản với chính mình như đã chán nản với hàng trăm người phụ nữ. Hắn duyên dáng và thậm chí không thể tự chiêm ngưỡng mình trong gương. Hắn dí dỏm và thậm chí không thể cười nhạo những câu đùa của chính mình. Dickens không bao giờ có thể hiểu được sự tẻ nhạt.

Không có dấu hiệu nào lạ lùng và có lẽ nham hiểm hơn về tình trạng thú vị nhưng không mấy lành mạnh của văn học hiện đại của chúng ta, hơn thực tế rằng sự tẻ nhạt đã được mô tả một cách đáng ngưỡng mộ trong đó. Các nhà văn hiện đại xuất sắc nhất của chúng ta không bao giờ thú vị như khi họ viết về sự tẻ nhạt. Ông Rudyard Kipling không bao giờ mạnh mẽ như khi ông vẽ nên những sa mạc ngáp dài, những khoảng lặng đau đớn, những đêm không ngủ, hay sự cô lập địa ngục. Sự phấn khích trong một trong những câu chuyện của ông Henry James trở nên căng thẳng, hồi hộp, và gần như không thể chịu đựng nổi trong suốt những nửa giờ mà không có bất cứ điều gì được nói hay làm. Chúng ta đang bước lại vào tâm trí, vào tâm trí thực sự của Foulon và ông Chester. Chúng ta bắt đầu hiểu được sự tuyệt vọng sâu sắc của những kẻ bạo chúa mà cha ông chúng ta đã lật đổ. Nhưng Dickens không bao giờ có thể hiểu được sự tuyệt vọng đó; nó không có trong tâm hồn ông. Và một sự trùng hợp thú vị là ở đây, trong cuốn sách Barnaby Rudge này, có một nhân vật được định là hoàn toàn kỳ quái, người mà, tuy nhiên, thể hiện nhiều yếu tố đó trong Dickens đã ngăn cản ông trở thành một người phiên dịch thực sự cho tầng lớp quý tộc mệt mỏi và hoài nghi.

Sim Tappertit là một kẻ ngốc, nhưng là một kẻ ngốc hoàn toàn đáng kính. Cần có chút chân thành để làm bộ làm tịch. Làm bộ làm tịch có nghĩa là người ta chưa làm khô cạn trong chính mình tất cả những sự phù phiếm trẻ trung và ngây thơ bằng sự tê liệt chậm chạp của chính lòng kiêu hãnh. Làm bộ làm tịch có nghĩa là người ta vẫn đủ tươi mới để tận hưởng ý kiến tốt từ đồng loại của mình. Mặt khác, kẻ yếm thế thực sự không có đủ sự thật trong mình để cố gắng tỏ ra giả tạo; hắn thậm chí chưa bao giờ nhìn thấy sự thật, chứ đừng nói đến việc cố gắng bắt chước nó. Bây giờ chúng ta hoàn toàn có thể lấy kiểu nhân vật ông Chester ở một bên, và Sim Tappertit ở bên kia, như đánh dấu vấn đề, cuộc xung đột, và chiến thắng thực sự đã mở ra thế kỷ mười chín. Dickens rất giống Sim Tappertit. Cuộc Cách mạng Tự do rất giống một cuộc cách mạng của Sim Tappertit. Nó thô kệch, nó quá đà, nó phi lý, nhưng nó sống động. Dickens thô kệch, phi lý, làm quá mọi thứ, nhưng ông sống động. Những nhà quý tộc thì hoàn toàn chuẩn mực, nhưng hoàn toàn chết; chết từ rất lâu trước khi họ bị đưa lên máy chém. Những nhà phê bình cổ điển than thở rằng Dickens không phải là một quý ông thì hoàn toàn đúng, nhưng họ cũng đã hoàn toàn chết. Cách mạng tự cho mình là hợp lý; nhưng Sim Tappertit cũng vậy. Nó thực sự là một cuộc nổi dậy khổng lồ của chủ nghĩa lãng mạn chống lại một lý trí đã trở nên chán ghét ngay cả chính nó. Sim Tappertit đã nổi dậy chống lại ông Chester; và, tạ ơn Chúa! hắn đã đặt chân lên cổ ông ta.

Charles Dickens, 1842

Từ một bức tượng bán thân của H. Dexter, được thực hiện trong chuyến thăm đầu tiên của Dickens đến Mỹ.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.