Khảo Luận Và Bình Phẩm Về Tác Phẩm Của Charles Dickens

Lượt đọc: 4 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Người Bạn Chung

❊ ❊ ❊

Có một điều dường như chắc chắn. Dickens có thể mang khuynh hướng xã hội chủ nghĩa hoặc không; người ta có thể dẫn chứng khía cạnh khẳng định qua bài văn châm biếm của ông nhắm vào ông Podsnap, kẻ cho rằng "tập trung hóa" là điều "không mang chất Anh"; người ta cũng có thể phản bác lại bằng thực tế rằng ông cũng đã châm biếm không hề nương tay cả các quan chức nhà nước và đô thị theo kiểu hiện đại nhất. Thế nhưng, có một tình trạng mà chắc chắn Dickens sẽ ghê tởm và kịch liệt phản đối, đó chính là tình trạng thực tế mà chúng ta đang đối mặt ngày nay. Vào lúc này, thật vô ích khi tranh luận liệu chủ nghĩa xã hội có phải là sự đánh đổi tự do của con người lấy miếng cơm manh áo hay không. Con người đã bán mất tự do của mình rồi; chỉ có điều họ vẫn chưa nhận được miếng cơm nào.

Một sự can thiệp không ngừng nghỉ và đầy khắt khe đối với người nghèo đã và đang diễn ra; họ đã bị cai trị như nô lệ, chỉ là họ không được cho ăn như nô lệ mà thôi. Trẻ em bị ép buộc phải đến trường; chỉ là chúng không được cung cấp một mái nhà để ở. Các quan chức đưa ra những chỉ dẫn gia đình chi tiết nhất về tấm chắn lửa; chỉ là họ không cấp cho tấm chắn lửa đó. Các quan chức đưa ra những chỉ thị nghiêm ngặt nhất về sữa; chỉ là họ không hề mang sữa đến. Tình cảnh này có lẽ là điều nực cười nhất trong toàn bộ lịch sử áp bức. Chúng ta ép kẻ khốn cùng phải đào bới; nhưng như một sự nhượng bộ, chúng ta lại không đưa cho hắn một cái xẻng. Chúng ta bắt Sambo phải nấu nướng; nhưng chúng ta tôn trọng lòng tự trọng của hắn đến mức từ chối cung cấp cho hắn ngọn lửa.

Tình trạng này ít nhất không thể nào kéo dài mãi được. Chúng ta hoặc phải trao cho người lao động nhiều của cải và tự do hơn, hoặc phải nuôi sống họ tử tế như cách chúng ta bắt họ làm việc tử tế. Nếu chúng ta khăng khăng gửi thực đơn cho họ, thì tự nhiên họ sẽ gửi hóa đơn lại cho chúng ta. Điều này có thể dẫn đến kết quả (tôi không có ý định chứng minh ở đây rằng nó sẽ xảy ra) là việc huấn luyện người dân Anh thành những bầy tôi bị chăn dắt một cách nhân đạo; và điều này lại có thể đồng nghĩa với việc làm phai nhạt khỏi tâm thức chúng ta tất cả những yêu tinh, người khổng lồ, quái vật và những điều kỳ ảo mà chúng ta đang bắt đầu mơ hồ cảm nhận và nhớ lại trên mảnh đất này. Nếu đúng như vậy, tác phẩm của Dickens có thể được coi là một viễn cảnh vĩ đại—một viễn cảnh, như Swinburne đã nói, nằm giữa một giấc ngủ này và một giấc ngủ khác. Có thể nói rằng giữa quá khứ xám xịt của sự suy thoái lãnh thổ và tương lai xám xịt của sự lệ thuộc kinh tế, những đám mây kỳ lạ đã tan đi, và chúng ta đã được chiêm ngưỡng vùng đất của những người đang sống.

Sau cùng, Dickens hoàn toàn đúng một cách đáng kinh ngạc về nhân vật Eugene Wrayburne. Thay vì trách cứ ông ta vì không hiểu thế nào là một quý ông, các nhà phê bình sẽ phải kinh ngạc trước sự chính xác mà ông đã quan sát được những giá trị và điểm yếu của tầng lớp quý tộc. Ông hoàn toàn đúng khi cho rằng một người như vậy có đủ thông minh để khinh miệt những lời mời mà chính hắn lại không đủ nghị lực để từ chối. Ông hoàn toàn đúng khi để Eugene (giống như ông Balfour) luôn đúng trong lập luận ngay cả khi hắn rõ ràng sai trong thực tế. Dickens hoàn toàn đúng khi mô tả Eugene là kẻ có khả năng nuôi dưỡng một kiểu cần cù giả tạo và thứ yếu đối với bất cứ thứ gì không đem lại lợi nhuận; hoặc theo đuổi một cách đam mê bất cứ thứ gì không phải là công việc của mình. Ông hoàn toàn đúng khi làm cho Eugene thực lòng trân trọng những phẩm chất tốt đẹp căn bản—ở người khác. Ông hoàn toàn đúng khi khiến hắn thực sự giỏi trong việc kết hợp một cách duyên dáng giữa sự châm biếm và tình cảm, cả hai đều hoàn toàn chân thành. Ông cũng đúng khi chỉ ra rằng phương thuốc duy nhất cho tình trạng trí tuệ này là một cú giáng mạnh vào đầu.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.