Những Kẻ Nổi Loạn Và Bậc Hiền Triết

Lượt đọc: 169 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ii

❊ ❊ ❊

Samuel trở thành mẫu sinh viên đại học mà vào đầu thập niên chín mươi thường đánh xe ngựa bốn bánh và xe kéo giữa Princeton, Yale và thành phố New York để chứng minh rằng họ hiểu rõ tầm quan trọng xã hội của các trận đấu bóng bầu dục. Cậu ta tin tưởng một cách cuồng nhiệt vào phép tắc chuẩn mực — cách chọn găng tay, thắt cà vạt hay cầm dây cương của cậu đều được đám tân sinh viên dễ dãi bắt chước theo. Ngoài nhóm của mình, cậu bị coi là kẻ khá kiêu kỳ, nhưng vì nhóm của cậu chính là giới thượng lưu đích thực, điều đó chẳng bao giờ làm cậu bận tâm. Cậu chơi bóng bầu dục vào mùa thu, uống rượu mạnh vào mùa đông, và chèo thuyền vào mùa xuân. Samuel khinh thường tất cả những ai chỉ đơn thuần là vận động viên mà không phải quý tộc, hoặc chỉ là quý tộc mà chẳng phải vận động viên.

Cậu sống ở New York và thường đưa vài người bạn về nhà vào dịp cuối tuần. Đó là thời kỳ của xe buýt kéo bằng ngựa, và trong trường hợp xe quá đông đúc, việc đương nhiên phải làm đối với bất kỳ ai trong nhóm của Samuel là đứng lên nhường chỗ cho một phụ nữ đang đứng bằng một cái cúi chào trang trọng. Một tối nọ, vào năm thứ ba đại học của Samuel, cậu lên xe cùng hai người bạn thân. Trên xe có ba chỗ trống. Khi ngồi xuống, Samuel nhận thấy một người lao động mắt thâm quầng ngồi cạnh mình, người bốc mùi tỏi khó chịu, hơi ngả người sang phía Samuel và, vì mệt mỏi nên cứ ngả ngớn một cách tự nhiên, chiếm mất khá nhiều chỗ.

Chiếc xe đã đi được mấy dãy nhà thì dừng lại để đón bốn cô gái trẻ, và dĩ nhiên, ba người đàn ông lịch lãm liền vùng đứng dậy và nhường chỗ với đầy đủ phép tắc. Đáng tiếc là người lao động kia, vốn chẳng thông thạo gì về quy tắc cà vạt lẫn xe ngựa, đã không làm theo gương họ, và một cô gái trẻ đành phải đứng ngượng ngùng. Mười bốn con mắt trừng trừng nhìn kẻ vô lại với vẻ trách cứ; bảy đôi môi khẽ bĩu lại; nhưng đối tượng của sự khinh miệt ấy vẫn trơ trơ nhìn thẳng về phía trước, hoàn toàn phớt lờ hành vi đáng khinh của mình. Samuel là kẻ bị tác động mạnh mẽ nhất. Cậu cảm thấy nhục nhã khi có một người đàn ông lại cư xử như thế. Cậu cất tiếng nói lớn.

“Có một quý cô đang phải đứng,” cậu nói một cách nghiêm khắc.

Lẽ ra thế là quá đủ, nhưng đối tượng của sự khinh miệt chỉ ngước lên với vẻ mặt ngơ ngác. Cô gái đang đứng khúc khích cười và trao đổi những ánh nhìn đầy lo âu với các bạn của mình. Nhưng Samuel đã nổi giận.

“Có một quý cô đang phải đứng,” cậu nhắc lại, giọng có vẻ gay gắt hơn. Người đàn ông hình như đã hiểu.

“Tôi trả tiền vé xe mà,” hắn điềm tĩnh nói.

Samuel đỏ bừng mặt và siết chặt tay, nhưng người thu vé đang nhìn về phía họ, thế nên trước cái điều ra hiệu cảnh cáo của đám bạn, cậu đành nén cơn giận âm ỉ trong lòng.

Họ đến nơi cần đến và bước xuống xe, nhưng người lao động nọ cũng xuống theo, vừa xách theo chiếc xô nhỏ vừa bước đi. Nhìn thấy cơ hội của mình, Samuel không còn kiềm chế được bản tính quý tộc của mình nữa. Cậu quay lại, tung ra một câu mỉa mai đậm chất tiểu thuyết rẻ tiền, lớn tiếng bàn tán về quyền được đi xe cùng con người của những loài động vật bậc thấp.

Chỉ trong tích tắc, người thợ đã vứt chiếc xô xuống và giáng một cú đấm thẳng vào cậu. Bất ngờ, Samuel lĩnh trọn cú đấm vào cằm và ngã ngửa dài ra rãnh đường lát đá cuội.

“Đừng có nhạo báng tao!” kẻ tấn công thét lên. “Tao đã làm việc suốt cả ngày. Tao mệt mỏi lắm rồi!”

Vừa nói, sự giận dữ bỗng chốc tan biến khỏi đôi mắt hắn và lớp mặt nạ mệt mỏi lại bao trùm lấy khuôn mặt hắn. Hắn quay người nhặt chiếc xô lên. Bạn bè của Samuel nhanh chóng bước tới hướng cậu.

“Đợi đã!” Samuel từ từ đứng dậy và xua tay ra hiệu ngăn lại. Lúc nào đó, ở đâu đó, cậu đã từng bị đánh một cú như thế này rồi. Rồi cậu sực nhớ ra — Gilly Hood. Trong sự tĩnh lặng, khi đang phủi bụi trên người, toàn bộ khung cảnh căn phòng ở Andover hiện rõ trước mắt cậu — và cậu trực giác nhận ra rằng mình lại sai nữa rồi. Sức lực và thời gian nghỉ ngơi của người đàn ông này là để gánh vác gia đình. Hắn có nhu cầu cần chỗ ngồi trên xe buýt hơn bất kỳ cô tiểu thư nào.

“Không sao đâu,” Samuel cộc lốc nói. “Đừng động vào hắn. Tao đúng là một thằng ngốc chết tiệt.”

Dĩ nhiên phải mất hơn một giờ, hay một tuần, để Samuel sắp xếp lại những suy nghĩ của mình về tầm quan trọng cốt lõi của phép tắc chuẩn mực. Ban đầu, cậu chỉ đơn giản thừa nhận rằng sự sai trái của mình đã khiến cậu trở nên bất lực — giống như nó từng khiến cậu bất lực trước Gilly — nhưng cuối cùng, sai lầm của cậu đối với người công nhân đã ảnh hưởng đến toàn bộ thái độ của cậu. Thói kiêu kỳ suy cho cùng cũng chỉ là sự giáo dưỡng tốt trở thành độc đoán; thế nên bộ quy tắc của Samuel vẫn còn đó nhưng nhu cầu áp đặt nó lên người khác đã phai nhạt đi ở một khúc cống rãnh nào đó. Ngay trong năm đó, cả lớp đã thôi không còn gọi cậu là kẻ kiêu kỳ nữa.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.