Đến nay, quảng trường Grève chỉ còn lại chút vết tích ít ỏi so với thời xưa. Đó là cái tháp con xinh đẹp dựng lên ở góc phía bắc quảng trường đã bị vùi dập dưới lớp vôi quét bẩn thỉu, nó mài mòn cả các góc cạnh điêu khắc sắc nét, có lẽ cái tháp rồi ra cũng sẽ biến mất hẳn, bị chìm ngập dưới dòng lũ của nhà cửa mới xây đang nuốt phăng rất nhanh chóng mọi tòa nhà cũ ở Paris.
Những người, như chúng ta, không bao giờ đi ngang qua quảng trường Grève mà không thương hại và không thiện cảm đoán nhìn cái tháp con tội nghiệp đó, bị nghẹt giữa hai căn lều thời Louis XV chúng ta có thể dễ dàng hình dung trong trí óc toàn bộ dãy dinh thự quanh quảng trường và thấy lại nguyên vẹn cái quảng trường cổ Gothic của thế kỷ mười lăm.
Cũng như hiện nay, đó là một hình thang không đều, một cạnh là bến sông còn ba cạnh kia là một loạt nhà cao, hẹp và tối! Ban ngày, có thể ngắm nhìn vẻ đa dạng của những dinh thự, tất cả đều chạm trổ bằng đá hoặc gỗ, chúng giới thiệu đầy đủ các kiểu mẫu kiến trúc nhà ở khác nhau của thời trung cổ, ngược từ thế kỷ mười lăm lên thế kỷ mười một, từ chiếc cửa sổ kính bắt đầu truất phế hình cung nhọn, tới hình cung tròn roman từng bị hình cung nhọn thay thế và hiện nay, ở phía dưới hình cung nhọn đó, nó vẫn chiếm giữ tầng gác một của tòa nhà cổ ở tháp Roland, ngay góc quảng trường trông ra sông Seine, phía phố Hàng Da. Ban đêm, khối dinh thự này chỉ hiện lên đường viền ren đen của dãy góc nhọn những mái nhà trập trùng bao quanh quảng trường. Vì sự khác biệt căn bản nhất giữa thành phố hồi đó và thành phố bây giờ là hiện nay, các mặt nhà đều thông ra quảng trường và phố xá, còn hồi đó lại là các đầu hồi. Từ hai thế kỷ nay, nhà cửa đều xoay hướng ở giữa, về phía đông quảng trường, sừng sững một kiến trúc nặng nề và lai tạp gồm ba tòa nhà xây kề nhau. Người ta gọi nó bằng cái tên, chúng cắt nghĩa lịch sử, việc sử dụng và kiến trúc của nó: Nhà thái tử vì Charles V, thái tử, từng ở đó: Thương phẩm, vì nó dùng làm Tòa đô chính; Nhà cột (domus ad piloria), vì có dãy cột lớn đỡ ba tầng gác. Thành phố tìm thấy ở đó tất cả những gì cần thiết cho một đô thành tốt lành như Paris; một nhà nguyện để cầu Chúa; một phòng cãi để mở phiên tòa biện hộ và nếu cần thì bắt bẻ người của nhà vua; và trên tầng dưới nóc là một kho vũ khí đầy súng đạn. Vì thị dân Paris biết rằng không phải bất cứ trường hợp nào cũng chỉ cần cầu nguyện và biện hộ cho quyền tự trị của Khu thành cũ là đủ nên họ luôn dự trữ sẵn một kho thóc ở Tòa đô chính và dăm khẩu súng hỏa mai chính cống đã hoen gỉ.
Ngay từ hồi đó, quảng trường Grève đã mang vẻ rùng rợn mà đến nay nó vẫn còn giữ nguyên, do ý nghĩ đáng ghét tự gợi lên và do Tòa đô chính u ám của Dominique Boccador, đã thay thế cho Nhà cột. Phải nói một đài treo cổ và một giàn bêu tù thường trực, mà thời đó người ta gọi là cái cân và cái thang, được dựng cạnh nhau, ngay giữa lòng đường lát đá, đã góp phần không nhỏ khiến mọi người không thèm nhìn vào cái bãi tàn khốc đó, nơi bao kẻ tràn đầy sức khỏe và sinh lực đã từng hấp hối; nơi năm mươi năm sau lại nảy sinh cơn sốt Saint-Vallier, cái bệnh khủng bố bằng xử giảo, ghê tởm nhất trong mọi thứ bệnh, vì không phải do Chúa mà chính do con người gây ra.
Nhân tiện xin nói thêm, quả là điều an ủi khi nghĩ cách đây ba trăm năm, tội tử hình còn chất chồng những bánh sắt phơi thây, đài treo cổ bằng đá, tất cả các dụng cụ nhục hình thường trực và chôn chặt ở lòng đường, ở quảng trường Grève, khu chợ, quảng trường Thái tử, ngã tư giảo đài Croix-du-Trahoir, chợ Heo, đài treo cổ Montfaucon gớm ghiếc, rào chắn cảnh binh, bãi Chuột, cổng Saint-Denis, Champeaux, cổng Baudet, cổng Saint-Jacques, chưa kể vô vàn giảo đài của những đô trưởng, giám mục, tăng hội, tu viện trưởng, tăng viện trưởng đầy pháp quyền; chưa kể những vụ xử dìm trôi sông Seine, sau khi lần lượt mất hết mọi mảnh giáp trụ, mọi cực hình thừa mứa, mọi hình phạt kỳ quái và ngông cuồng, mọi nhục hình mà cứ năm năm một lần phải làm lại chiếc giường da ở tòa Đại Châtelet, hiện nay quả là điều an ủi khi thấy quyền bá chủ già cỗi của xã hội phong kiến đã gần như bị đuổi ra khỏi vòng pháp luật và khỏi thành phố, bị truy lùng từ đạo luật này tới đạo luật khác, bị xua đuổi từ chỗ này sang chỗ khác, cái quyền đó chỉ còn lại ở đô thành bát ngát Paris chúng ta một xó xỉnh ô nhục quảng trường Grève, một máy chém tồi tàn, lén lút, thấp thỏm, nhục nhã, hình như lúc nào cũng lo ngay ngáy bị bắt quả tang, vì nó chuồn thật nhanh sau khi đã chém đầu!
