Đúng thế, Claude Frollo không phải là nhân vật tầm thường.
Ông ta thuộc một gia đình trung lưu mà lối nói không thích đáng của thế kỷ trước thường vẫn gọi là đại tư sản hoặc tiểu quý tộc, gia đình này thừa hưởng của anh em Paclet khu thái ấp Tirechappe, trực thuộc giám mục Paris, mà hăm mốt căn nhà đã là đối tượng cho biết bao vụ kiện tụng trước tòa vào hồi thế kỷ mười ba. Vì là chủ nhân của lãnh địa, Claude Frollo là một trong số trăm bốn mươi mốt lãnh chúa được coi là có đất phát canh trong vùng Paris và ngoại thành; do đó từ lâu vẫn thấy tên ông được ghi theo tư cách này, giữa lâu đài Tancarville của ngài François Le Rez và trường trung học Tour, trong cuốn Pháp điển lưu trữ tại Saint-Martin-des-Champs.
Từ nhỏ, Claude Frollo đã được cha mẹ chuẩn bị cho bước vào hàng giáo phẩm. Chàng được học đọc tiếng Latinh, được dạy luôn phải nhìn xuống và nói nhỏ. Ngay từ bé, ông bố đã bắt chàng tới lưu trú ở trường trung học Torchi bên Khu đại học. Chàng lớn lên ở đây, giữa cuốn sách lễ và bộ từ điển.
Thực ra đó là một đứa trẻ u buồn, nghiêm trang, đứng đắn, học rất chăm và mau hiểu biết. Chàng không hò hét lúc ra chơi, ít đua đòi nhậu nhẹt trên phố Fouarre, chẳng biết dare alapas et capillos laniare* là gì, và không hề có mặt trong cuộc bạo loạn năm 1463 mà các nhà chép sử đã trịnh trọng ghi dưới tiêu đề: “Cuộc nổi loạn thứ sáu ở Khu đại học”. Chàng ít khi chế giễu các học trò tốt nghiệp ở Montagu vì những cappettes* trở thành tên gọi bọn chúng, hoặc những học trò được học bổng ở trường trung học Dormans vì cái đầu hớt trọc và tấm áo choàng ba mảnh bằng dạ màu xanh lá cây, xanh da trời và tím, azurini coloris et bruni* như đã ghi trong hiến chương của đức hồng y ở Quatre-Couronnes.
Cho những cái tát và rứt tóc mình (định thức của Matthieu Paris về một cuộc nổi loạn học trò vào năm 1229).
Áo khoác ngắn.
Azurini coloris et bruni: Mặc áo xanh da trời và tím.
Ngược lại, chàng rất chăm chỉ tới các trường lớn, trường nhỏ ở phố Jean-de-Beauvai. Người học trò đầu tiên mà tu viện trưởng ở Saint-Pierre de Val trông thấy, khi ông bắt đầu giảng về giáo quy, đó là Claude Frollo, chàng luôn luôn đứng lì ở chân cột ngay trước bục giảng của trường Saint-Vendregesile, tay cầm nghiên mực bằng sừng, miệng ngậm ngòi bút, hí hoáy viết trên đầu gối sờn vải, còn mùa đông thì hà hơi vào ngón tay cho đỡ lạnh. Người thính giả đầu tiên mà ngài Miles d’Islier, tiến sĩ pháp lệnh luật, trông thấy mỗi sáng thứ hai hớt hải tới, khi cửa trường sếp Saint-Denis vừa mở ra, đó là Claude Frollo. Cho nên, mới mười sáu tuổi, cậu học sinh trẻ đã có thể đương đầu với một ông cha ở nhà thờ về môn thần học huyền bí, với một ông cha ở giáo nghị hội về môn thần học giáo quy, với một vị tiến sĩ ở Sorbonne về môn thần học kinh viện.
Học xong môn thần học, chàng lao vào môn pháp lệnh luật. Từ cuốn Người chủ mọi phán quyết, chàng nhảy sang bộ Pháp lệnh tập của Charlemagne, rồi trong cơn thèm khát học hỏi, chàng lần lượt ngốn hết cuốn pháp lệnh này tới cuốn khác, nào pháp lệnh của Théodore, giám mục Hispale, rồi pháp lệnh của Bouchard, giám mục Worms, pháp lệnh của Yves, giám mục Chartres; rồi pháp lệnh của Gratien, tiếp nối với bộ pháp lệnh tập của Charlemagne; rồi tuyển tập của Grégoire IX; rồi thông điệp Super Specula của Honorius III, chàng tìm hiểu, chàng làm quen với cả một thời kỳ của dân luật lẫn giáo luật rộng lớn và hỗn tạp, chúng chống đối nhau và hình thành giữa buổi lộn xộn thời trung cổ, một thời kỳ do giám mục Théodore mở ra năm 618 và giáo hoàng Grégoire chấm dứt năm 1227.
Tiêu hóa xong môn pháp lệnh luật, chàng lao vào y khoa và văn nghệ. Chàng nghiên cứu môn dược thảo, môn thuốc cao. Chàng chuyên trị các bệnh sốt, các loại vết thương, sưng tấy, mụn nhọt. Jacques d’Espars cho chàng đỗ y sĩ vật lý, Richard Hellain cho chàng đỗ y sĩ giải phẫu. Chàng cũng theo học hết các cấp bậc cử nhân, cao học và tiến sĩ nghệ thuật. Chàng học ngôn ngữ, tiếng Latinh, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái, ba yếu địa hồi đó ít ai dám xông vào. Thật là một cơn sốt tiếp thu và tích lũy vốn liếng khoa học. Năm mười tám tuổi, chàng đã hoàn thành bốn khoa đại học. Chàng trẻ tuổi đó hình như cho cuộc đời chỉ có mục đích duy nhất là: kiến thức.
Vào khoảng thời gian đó, mùa hè quá nóng của năm 1466 làm phát sinh bệnh dịch hạch lớn, làm chết hơn bốn chục ngàn nhân mạng ở lãnh địa tử tước Paris, và trong đó, theo lời sử gia Jean de Troye, có “tiên sinh Arnoul, chiêm tinh hoàng gia, một người rất tử tế, khôn ngoan và dễ thương”. Khu đại học loang đi tiếng đồn là phố Tirechappe đặc biệt bị bệnh dịch hoành hành nặng nhất. Đó chính là nơi ở của gia đình Claude ngay giữa lãnh địa. Cậu học sinh hốt hoảng chạy vội về nhà. Bước qua cửa, bố và mẹ đã chết từ hôm qua. Một đứa em trai nhỏ xíu mới đẻ còn sống, bị bỏ mặc trong nôi, đang la khóc. Cả gia đình chỉ còn sót lại có thế với Claude. Anh thanh niên bế đứa em, ra đi tư lự. Từ trước tới giờ, chàng chỉ sống trong sách vở, nay bắt đầu sống với cuộc đời.
Tai họa này là một khủng hoảng trong đời sống của Claude. Mồ côi cha mẹ, mười chín tuổi đã là anh cả, làm chủ gia đình, chàng đột ngột bị lôi tuột ra khỏi mơ mộng học đường để rơi xuống thực tế đời sống. Thành ra, lòng đầy thương cảm, chàng đem hết say mê và tận tụy dồn cho đứa bé em trai; tình người đó thật là điều kỳ lạ và êm dịu đối với chàng, một người xưa nay chỉ biết yêu mê sách vở.
Tình cảm này phát triển tới mức độ đặc biệt. Ở một tâm hồn tươi mới như vậy, nó như mối tình đầu. Từ nhỏ đã cách biệt với cha mẹ, rất ít khi gần gũi họ, sống thầm kín và gần như giam hãm trong sách vở, trước hết chỉ khao khát có học tập và nghiên cứu, từ trước đến giờ hoàn toàn chú trọng có mỗi trí thông minh, nó càng phát triển trong khoa học, và trí tưởng tượng, nó càng mở rộng trong văn học, gã học trò tội nghiệp chưa có thời giờ cảm thấy vị trí của trái tim. Chú em trai mất cha mất mẹ, thằng nhỏ đó, đột nhiên từ trên trời rơi vào tay, biến chàng thành con người khác. Chàng chợt thấy còn bao thú khác trên đời, ngoài những lý luận ở Sorbonne và câu thơ của Homerus, thấy con người cần yêu thương, cuộc sống không có tình thương và tình yêu chỉ là một bộ máy khô dầu, cót két và chói tai; nhưng đang ở vào lứa tuổi chỉ biết thay đổi một ảo tưởng này bằng ảo tưởng khác, chàng lại tưởng chỉ duy nhất cần thiết có tình cảm máu mủ và gia đình, chỉ cần tình yêu em trai là đầy đủ cho cả cuộc đời.
Cho nên chàng bập vào yêu đứa em Jehan với niềm say mê của một cá tính vốn thâm trầm, nồng nhiệt, tập trung. Đứa bé tội nghiệp yếu đuối, xinh xắn, hồng hào, tóc hung và quăn, đứa em mồ côi không nơi nương tựa nào khác ngoài đứa anh mồ côi, làm chàng xáo động hết tâm tư; vốn hay tư lự, chàng lo nghĩ về Jehan với lòng xót thương vô hạn. Chàng chăm sóc, chăm nom nó như đối với một vật hết sức mỏng manh và nương nhẹ. Đối với đứa trẻ, chàng còn hơn một người anh, mà trở thành người mẹ.
Chú bé Jehan chết mẹ khi còn bú. Claude gửi nó cho bà vú nuôi. Ngoài thái ấp Tirechappe, chàng còn thừa hưởng của gia đình bên nội thái ấp Moulin, thuộc khu vực tháp vuông Gentilly. Ấp Moulin là một cối xay dựng trên đồi, gần lâu đài Winchestre (Bicêtre). Ở đó có bà thợ xay đang nuôi đứa con bụ bẫm; nơi này lại không xa Khu đại học. Claude ẵm bé Jehan tới đó gửi nuôi.
Từ đó, cảm thấy phải đèo bòng thêm gánh nặng, chàng sống rất nghiêm túc. Việc chăm lo đứa em không phải chỉ là trò giải trí mà còn trở thành mục đích của học tập. Chàng quyết tâm hiến mình trọn vẹn cho một tương lai được Chúa chứng giám, và ngoài hạnh phúc cùng tiền đồ của chú em, chàng sẽ không bao giờ có vợ con nào khác. Cho nên hơn bao giờ hết, chàng càng gắn chặt với cái nghiệp tu hành. Tư cách, kiến thức, địa vị cận thần đối với giám mục Paris, khiến các cánh cửa giáo hội mở rộng trước mắt chàng. Hai mươi tuổi, do lệnh đặc miễn của đức giáo hoàng chàng trở thành linh mục và được cử làm thầy tư tế trẻ nhất ở nhà thờ Đức Bà, giáo đường mang danh altare pigrorum* vì ở đó làm lễ muộn nhất.
Bàn thờ của bọn lười.
Ở nhà thờ Đức Bà, càng vùi đầu thêm vào sách vở thân yêu, chỉ rời ra khoảng một giờ để chạy tới ấp Moulin, chàng nhanh chóng được cả tu viện kính trọng và khâm phục vì kiến thức lẫn lối sống khắc khổ, vốn hiếm thấy vào tuổi này. Từ tu viện, danh tiếng bác học của chàng lan ra ngoài dân chúng; theo thói thường hồi đó, dân chúng dễ biến tiếng tăm bác học thành tiếng tăm phù thủy.
Hôm ngày lễ Quasimodo, đúng lúc chàng vừa làm lễ xong ở bàn thờ của bọn lười, nơi đó ở ngay cạnh cửa của dân hát thánh ca sát liền với chính điện mé tay phải, gần tượng Đức mẹ đồng trinh, chàng chợt chú ý tới đám đông bà già đang léo nhéo quanh chiếc giường trẻ vô thừa nhận.
Chàng liền đến gần đứa nhỏ khốn nạn đang bị ghét bỏ và hăm dọa. Cảnh cùng cực, hình thù quái gở, sự ruồng bỏ, nỗi lo lắng cho chú em, ý tưởng kỳ quái đột nhiên nảy ra trong óc là nếu mình chết, chú em Jehan thân yêu cũng rất có thể bị vứt bỏ khốn khổ trên chiếc giường đặt trẻ vô thừa nhận, mọi cái đó cùng lúc ập vào tâm tư; chàng liền thấy cảm thương vô hạn và bế đứa trẻ đi.
Lúc nhấc thằng bé ra khỏi bao tải, chàng thấy nó quả thực dị tướng. Thằng quỷ con tội nghiệp có mụn cóc trên mắt trái, cổ rụt, xương sống cong queo, xương ức nhô ra, chân khoèo; nhưng coi nó khỏe mạnh; tuy không hiểu nó bi bô thứ ngôn ngữ gì, nhưng tiếng hét tỏ ra đầy sức lực, khỏe khoắn, Claude thấy nó xấu xí càng thêm thương; vì yêu quý em trai, chàng tâm nguyện sẽ nuôi thằng bé này, để mai sau, dù chú Jehan có phạm lỗi lầm gì cũng sẽ được chuộc lại bằng công việc từ thiện này, do chàng làm vì cậu em. Đó cũng là thứ đầu tư bằng nghĩa cử, được thực hiện vì chú em; đây là món hàng từ thiện chàng muốn tích trữ sẵn, phòng một ngày kia, gặp lúc cậu em túng thiếu, có thể đem loại tiền duy nhất này ra để trả suất quá giang nhập cảnh thiên đường.
Chàng làm lễ rửa tội cho đứa con nuôi và đặt tên là Quasimodo, muốn qua đó ghi nhớ cái ngày gặp thằng bé, hoặc giả muốn dùng tên đó để chỉ rõ tất cả đặc điểm, thiếu sót và quái dị bẩm sinh của đứa nhỏ tội nghiệp. Thật thế, Quasimodo chột mắt, gù lưng, chân khèo, chỉ là một thứ gần đủ.
