Tình cờ Gringoire lại đi theo cô Bohémienne. Chàng thấy cô ta cùng con dê đi vào phố Hàng Dao; chàng bèn đi theo vào phố Hàng Dao.
- Sao lại không? - Chàng thầm nhủ.
Vốn là triết gia lang thang trên vỉa hè Paris, Gringoire nhận thấy không có gì thuận lợi hơn cho chuyện mơ mộng bằng đi theo một người đàn bà đẹp mà không biết người đó đi đâu. Trong việc tự nguyện từ bỏ quyền tự do ý chí, trong cái ý lông bông phụ thuộc vào một ý bông lông khác, ý bông lông này tự nó cũng không hề biết, còn xen lẫn ý thức độc lập kỳ dị và phục tùng mù quáng một cái gì đó trung gian giữa nô lệ và tự do làm Gringoire thích thú, chàng chủ yếu vốn có một tính cách ba phải, dao động và phức tạp, luôn luôn cực đoan, thường xuyên lơ lửng giữa mọi khuynh hướng nhân sinh và lấy cái nọ để trung lập cái kia. Chàng sẵn sàng tự ví mình với ngôi mộ Mahomet, bị thu hút ngược chiều bởi hai hòn đá nam châm và suốt đời do dự giữa trên cao và dưới thấp, giữa vòm mái và lòng đường, giữa rơi ngã và leo trèo, giữa đỉnh trời và tâm đất.
Nếu còn sống đến ngày nay, chắc chắn Gringoire sẽ là điểm trung gian tuyệt diệu giữa cổ điển và lãng mạn!
Nhưng tiếc thay, chàng không đến nỗi quá cổ sơ để sống ba trăm năm. Sự vắng mặt chàng tạo nên khoảng trống mà ngày nay càng cảm thấy rất rõ.
Tóm lại, để theo dõi khách qua đường như vậy (và nhất là khách đàn bà), điều Gringoire đang sẵn sàng làm, không còn hoàn cảnh nào thích hợp hơn là đang lúc không biết ngủ đâu.
Cho nên chàng đăm chiêu tư lự theo sau cô gái rảo bước cạnh con đê xinh đẹp lóc cóc chạy, vừa nhìn thị dân ra về và các quán rượu đóng cửa, đó là những nhà hàng duy nhất mở cửa hôm đó.
- Dù sao, - chàng loáng thoáng nghĩ, - cô ta cũng phải có chỗ ở tại đâu đó: dân Bohémienne vốn tốt bụng. Biết đâu đấy?...
Và trong những chấm lửng kèm theo câu hỏi đầy ngụ ý đó, đầu óc chàng cũng nảy ra bao ý nghĩ khá thú vị.
Trong lúc đó, thỉnh thoảng đi ngang qua những đám thị dân cuối cùng đang đóng cửa, chàng lại nghe lỏm được vài mẩu chuyện làm đứt đoạn mạch liên tưởng ước đoán tươi vui.
Vừa rồi là hai ông già bắt chuyện với nhau.
- Thầy Thibaut Fernicle, ngài có thấy rét không?
(Điều này Gringoire thừa biết ngay từ đầu mùa đông rồi).
- Rét thật, thầy Boniface Disome ạ! Liệu mùa đông này có giống ba năm trước đây không, vào năm 80 giá củi tới tám xu một bó?
- Ồ! Có thấm gì hả thầy Thibaut, dạo đầu mùa đông năm 1407, trời còn băng giá suốt từ ngày lễ Saint-Martin tới ngày lễ Chandeleur! Mà rét cóng đến nỗi trong phòng xử án, ngòi bút viên lục sự cứ viết được ba chữ lại đông mực! Đâm ra ngưng trệ cả việc ghi chép biên bản của tòa án.
Lát sau là những bà láng giềng đứng ở cửa sổ tay cầm nến bị sương làm nổ lách tách.
- Này chị La Boudraque, chồng chị có kể lại cái chuyện tai hại đó không?
- Không. Chuyện gì thế hả chị Turquant?
- Con ngựa của ông Gille Godin, quản lý văn khế ở tòa Châtelet hoảng sợ vì các sứ thần Flandre và đám rước của họ, đã xô ngã ngài Philippot Avrillot, dòng Célestin.
- Thật à?
- Lại chả thật.
- Ngựa của thị dân! Thế thì quá lắm. Giá như ngựa của kỵ binh thì cũng còn đỡ!
Rồi cửa sổ khép lại. Nhưng Gringoire vẫn bị lạc mất dòng suy nghĩ rồi.
May thay, chàng nhanh chóng tìm lại và dễ dàng nối tiếp dòng suy nghĩ, nhờ cô Bohémienne, nhờ Djali, vẫn đi trước mặt; đó là hai sinh vật thanh cao, trang nhã và duyên dáng, khiến chàng phải ngắm nhìn từ cặp chân xinh xắn, hình dáng đẹp đẽ đến cử chỉ yêu kiều, gần như hòa hợp làm một trước mắt chàng chiêm ngưỡng; với vẻ thông minh và thân thiện, cả hai tưởng như đều là con gái; với vẻ nhẹ nhàng, thanh thoát, yểu điệu trong dáng đi, cả hai đều giống như dê.
Nhưng phố xá mỗi lúc một thêm tối om vắng ngắt. Lệnh giới nghiêm đã điểm từ lâu, và chỉ thỉnh thoảng lắm mới lại gặp một khách đi đường trên phố, một ánh sáng nơi cửa sổ. Gringoire theo sau cô gái Ai Cập, bước vào khu phố bàn cờ chằng chịt ngõ hẻm, ngã tư và ngõ cụt, vây quanh nhà mồ cũ Saint-Innocent, không khác gì cuộn chỉ bị con mèo làm rối.
- Phố xá gì mà lại rắc rối thế này.
Gringoire thầm nhủ, lạc giữa trăm nghìn lối ngõ luôn luôn quay về chỗ cũ, nhưng ở đó cô gái xem chừng rất quen thuộc đường đi, không chút lưỡng lự và mỗi lúc một bước nhanh hơn. Mỗi khi rẽ sang một phố khác, nếu chàng không nhìn thấy khối bát giác của giàn bêu tù ở phố Chợ, với nóc trổ thủng nổi bật thành một riềm đen trên khung cửa sổ còn sáng đèn ở phố Verdelet, chàng đã hoàn toàn không còn biết mình đang ở đâu. Từ nãy đến giờ, chàng bắt đầu làm cô gái phải để ý; cô đã nhiều bận lo ngại quay đầu lại nhìn; có lần cô còn dừng hẳn lại, lợi dụng ánh đèn từ hàng bánh mì hé cửa, để nhìn chàng chằm chằm suốt từ đầu tới chân; rồi Gringoire thấy cô nhìn xong, lại khẽ bĩu môi như chàng từng biết và bỏ đi.
Cái bĩu môi làm Gringoire suy nghĩ. Rõ ràng nét nhăn mặt duyên dáng đó đầy vẻ khinh khỉnh và chế nhạo. Cho nên chàng bắt đầu cúi đầu, đếm gạch lát đường và đi theo hơi cách xa một tí, đến một góc phố rẽ làm khuất bóng cô gái, chàng bỗng nghe tiếng cô kêu thét lên.
Chàng vội rảo bước chạy tới.
Phố xá tối om. Tuy nhiên, nắm xơ gai tẩm dầu cháy trong lồng sắt, đặt dưới chân tượng Đức mẹ đồng trinh ở đầu phố, đủ cho Gringoire thấy rõ cô Bohémienne đang giãy giụa trong cánh tay hai gã đàn ông đang cố bịt miệng để cô đừng kêu. Con dê con tội nghiệp, hết sức hoảng sợ, chúc sừng kêu be be.
- Ôi tuần canh, cứu chúng tôi với!
Gringoire kêu ầm và mạnh dạn bước tới. Một trong hai người đang giữ cô gái, liền quay lại nhìn chàng. Đó là khuôn mặt khủng khiếp của Quasimodo.
Gringoire không bỏ chạy, nhưng cũng không tiến thêm bước nào.
Quasimodo chạy lại, gạt tay một cái đủ khiến chàng lộn cổ ngã lăn ra đường, rồi vội chạy vụt vào bóng tối, ôm theo cô gái nằm rũ trên cánh tay hắn như dải lụa. Kẻ tòng phạm bước theo hắn, còn con dê tội nghiệp rên rỉ kêu be be cũng chạy theo cả bọn.
- Cứu tôi với! Chúng nó giết người! - Cô Bohémienne khốn khổ gào lên.
- Đứng lại! Lũ khốn kiếp, thả ngay con đĩ đó ra cho tao!
Đột nhiên vang lên tiếng gầm như sấm của một kỵ sĩ từ ngã tư bên cạnh vụt lao ra.
Đó là một đại úy cung thủ ngự lâm quân, trang bị từ đầu đến chân, tay cầm siêu đao.
Chàng giằng cô Bohémienne khỏi tay Quasimodo đang ngơ ngác, đặt vắt ngang yên ngựa và giữa lúc tên gù ghê gớm sực tỉnh hoàn hồn, xông tới để giành lại con mồi thì mười lăm mười sáu cung thủ, vẫn theo sát đại úy, ùa tới, tay cầm gươm. Đó là một phân đội ngự lâm quân đi tuần tra, theo lệnh của ngài Robert d’Estouteville, đô trưởng Paris.
Quasimodo bị bao vây, bắt giữ, trói chặt. Nó gầm lên, sùi bọt mép, cắn cấu và nếu là ban ngày, chắc chắn chỉ riêng vẻ mặt, càng kinh sợ hơn vì tức giận, cũng đủ làm cả phân đội bỏ chạy. Nhưng ban đêm, nó bị tước mất vũ khí ghê gớm nhất là sự xấu xí.
Trong lúc xô xát, kẻ tòng phạm đã lủi mất.
Cô Bohémienne duyên dáng ngồi dậy trên yên ngựa viên sĩ quan, hai tay vịn lên đôi vai chàng trai trẻ và đăm đăm nhìn chàng vài giây, như vui sướng vì bộ mặt tươi cười và sự cứu giúp của chàng đối với cô. Rồi cô lên tiếng đầu tiên hỏi chàng, giọng nói dịu dàng lại càng ngọt ngào thêm:
- Thưa ngài hiến binh, tên ngài là gì ạ?
- Đại úy Phoebus de Châteauper, xin hân hạnh thưa quý nương! - Viên sĩ quan ưỡn thẳng người, đáp.
- Cảm ơn, - cô gái nói.
Rồi trong khi đại úy Phoebus vuốt đôi ria kiểu dân Bourguignon, cô gái đã tụt xuống ngựa, như mũi tên rơi xuống đất và chạy mất.
Một tia chớp cũng không biến nhanh bằng.
- Đếch ra làm sao! - Đại úy thốt lên, thít chặt thêm dây trói Quasimodo, - giá tao giữ được con đĩ còn hay hơn.
- Thưa đại úy, đành vậy thôi! - Một hiến binh nói, - con chim bông lau bay đi rồi, chỉ còn con dơi ở lại.
