Từ một người nông dân nghèo khó nhưng đáng kính ở Echizen, Yamada Kwacho đã vươn lên trở thành một thương gia giàu có và nổi tiếng ở Tokyo. Theo lời khuyên của lãnh chúa xứ Echizen, Kwacho đã đến Tokyo ngay sau thời kỳ Duy tân. Tại đây, nắm bắt thời cơ cơn sốt đồ Tây đang bùng nổ ở kinh đô lúc bấy giờ, ông đã dùng số tiền bán trang trại nhỏ của mình để mở một trong những cửa hàng "kiểu châu Âu" đầu tiên tại Tokyo. Việc kinh doanh của ông phất lên và phát triển nhanh chóng đến quy mô khổng lồ. Giờ đây, dẫu hãy còn đang ở độ tráng niên, Kwacho nhận ra rằng tài sản của mình còn vương giả hơn cả vị chủ nhân cũ là lãnh chúa xứ Echizen ngay cả vào thời kỳ huy hoàng nhất của ông ta.

Chàng nông dân trẻ tuổi xứ Echizen từng rất đỗi hài lòng với địa phận khiêm tốn của mình, dẫu cho tước vị từng được lãnh chúa ban tặng. Thế nhưng, vị thương gia giàu có và nổi tiếng ở Tokyo ấy về bản chất vẫn là một chàng nông dân Echizen bảo thủ và đầy tự trọng. Bất chấp thực tế rằng khối tài sản kếch xù có thể mở ra cho ông lối vào giới thượng lưu, Kwacho hoàn toàn không có ý định bước ra khỏi cuộc sống bình lặng và kín đáo. Rất có thể, chính những trải nghiệm trong những năm đầu đời hôn nhân đã khiến ông nhìn bằng đôi mắt hoài nghi và ác cảm đối với lối sống của tầng lớp thượng lưu. Dù thế nào đi nữa, một tổ ấm xinh đẹp nơi ngoại ô Tokyo cùng bầu bạn với vài người hàng xóm bình dị đã đủ mang lại cho ông niềm hạnh phúc trọn vẹn.

Tham vọng của Ohano có sánh ngang với chồng mình hay không lại là điều chẳng mảy may rõ ràng. Làm chủ một mái ấm tiện nghi, là người vợ đoan trang của một công dân đáng kính, đồng thời là mẹ của năm người con trai và một con gái, bà tỏ ra mãn nguyện với số phận của mình.

Tuy nhiên, trong tính cách của Ohano vẫn luôn tồn tại một nét yếu đuối và mềm mỏng. Thuở thiếu thời, điều đó suýt chút nữa đã trở thành nguyên nhân hủy hoại cuộc đời bà. Nếu không có bản lĩnh vững vàng của người chồng, có lẽ Ohano đã chẳng thể gượng dậy về mặt đạo đức. Về sau này, điểm yếu ấy biểu hiện qua niềm vui gần như ngây ngô khi bà thầm kín hoài niệm trong tâm trí về những trải nghiệm mà bà chẳng bao giờ dám thốt lên lời, dẫu là với vị thần linh yêu quý nhất, chứ đừng nói đến người chồng trầm mặc của mình. Kỳ lạ thay, Ohano lại dành cho cô con gái nhiều tình thương hơn hẳn các con trai — một điều vô cùng hiếm thấy ở người phụ nữ Nhật Bản.

Thuở nhỏ, Masago nổi bật chủ yếu nhờ tính cách hiền lành và trầm tĩnh. Sự lãnh đạm tự nhiên ấy, vốn khác thường ở một đứa trẻ thuộc tầng lớp của cô, từng nhận những đánh giá trái chiều từ các giáo viên tại ngôi trường công lập mà cô theo học. Người thì cho rằng cô chậm chạp, thậm chí u sầu; kẻ lại quả quyết rằng vẻ ngoài vô cảm ấy ẩn chứa sự tao nhã và nét thanh cao bẩm sinh của dòng dõi cao quý. Masago sở hữu vẻ đẹp kiều diễm theo nét Yamato dịu dàng. Khác với những người anh em trai khỏe mạnh, mặt tròn, vạm vỡ và luôn tràn trề sức sống, Masago có khuôn mặt trái xoan, đôi mắt dài mang nét mộng mơ, miệng nhỏ với đôi môi mỏng cong duyên dáng. Làn da cô mịn màng, và đôi bàn tay nhỏ bé chẳng thua kém gì những tiểu thư theo học tại trường dành cho con cháu quý tộc.

Bạn học của Masago cho rằng tính tình trầm lặng của cô là biểu hiện của sự kín đáo, thậm chí là láu cá. Chưa ai từng thấy cô bày tỏ quan điểm về bất kỳ vấn đề gì, mặc dù chẳng ai chăm chú theo dõi các cuộc tranh luận kỹ hơn cô. Hậu quả là khi lớn lên, những người bạn gái thuở đầu còn hoài nghi và dè chừng trước gương mặt tĩnh lặng, kiệm lời ấy, cuối cùng lại vô tình đem những bí mật của mình ra thổ lộ với cô. Bởi họ thừa biết rằng, dẫu chẳng thể mong đợi nhận lại bất kỳ lời tâm sự nào, thì những bí mật ấy vẫn được cất giữ an toàn trong cái đầu nhỏ bé lặng thầm của Masago, kín đáo chẳng khác nào chưa từng được thốt lên.

Ohano cũng nhanh chóng tận dụng tài lắng nghe và tâm hồn dễ tiếp thu của đứa con gái. Dẫu Masago đã đến tuổi cần phải được giữ gìn nghiêm ngặt khỏi những tâm sự kiểu ấy, Ohano vẫn thấy mình dần trút bầu tâm sự, kể cho con nghe những bí mật đầy mê hoặc và bị cấm đoán vẫn còn vương vấn trong tâm trí. Bà thường ngồi đối diện con gái hàng giờ liền để miêu tả thật sinh động về các cung điện ở Kyoto. Một người từng trải hơn Masago chắc chắn sẽ nhận ra rằng, đối với một người có xuất thân như thế, sự hiểu biết của Ohano về những chốn ấy là vô cùng bất thường. Thế nhưng đứa trẻ chỉ hỏi rất ít và tỏ ra say mê trước câu chuyện rực rỡ của mẹ. Chỉ có một lần, ngước đôi mắt dài kỳ lạ lên nhìn thẳng vào mặt mẹ, cô cất lời:

— Con vốn thuộc về cung điện, phải không mẹ?

Và trước khi Ohano kịp ý thức được lời mình nói, bà đã đáp:

— Đúng vậy, con thực sự thuộc về nơi đó, Masago à.

Khi bước sang tuổi mười bảy, Masago bày tỏ mong muốn độc lập đầu tiên với gia đình. Đó là việc xin được gửi đến một trường nữ sinh cao cấp tại Kyoto.

Trước đề nghị được ngỏ trực tiếp ấy, Kwacho tỏ ra khó chịu. Ông quả quyết rằng học vấn như thế là quá đủ cho một thiếu nữ thuộc tầng lớp của con bé. Hơn nữa, ông mong muốn con sớm kết hôn và đã bắt đầu tiến hành các thủ tục dạm hỏi.

Masago lắng nghe lời cha mà không đáp lời, ngoại trừ một cái cúi đầu lặng lẽ tuân theo ý muốn của ông. Cô không tranh cãi với cha, bởi cô thừa hiểu rằng Ohano, dẫu chẳng mấy khôn ngoan hay mưu mẹo, lại có sức ảnh hưởng rất lớn đối với Kwacho. Thế là thiếu nữ lặng lẽ tìm gặp mẹ, lúc ấy đang bận rộn giặt giũ cho một chú chó cảnh lông xù nhỏ xíu ở hiên sau nhà. Bà ngoảnh lại mỉm cười với con gái qua bờ vai khi đang xoa bóp cơ thể nhỏ bé đang co giật vì lạnh của con vật.

— Nó đủ trắng rồi đấy ạ, — Masago điềm đạm nói, ra hiệu về phía chú chó bằng một cử động nhẹ của đầu. Nghe lời phán quyết ấy, Ohano liền thả chú chó ra. Nó lăng xăng chạy nhảy trên hiên nhà một lát, rũ rũ cái thân hình nhỏ nhắn vẫn còn ướt sũng, rồi lao vút qua lớp cửa shoji vào trong nhà, biến mất dưới tấm thảm phủ trên chiếc lò sưởi hibachi ấm áp, nơi nó cuộn tròn run rẩy vì dễ chịu.

Ohano hất chỗ nước thừa ra bồn hoa và xắn ống tay áo lên. Khuôn mặt bà ửng hồng vì vận động, và nước đã văng đầy vạt áo. Mái tóc cũng có phần xõa xợi, nhưng trông bà chẳng khác nào hiện thân của một người phụ nữ nội trợ khỏe mạnh khi quay sang nhìn con gái.

Ngược lại, cô con gái với vẻ ngoài chỉn chu hoàn hảo lại tạo nên một sự tương phản rõ rệt, khiến người mẹ ngắm nhìn với ánh mắt đầy trìu mến và tán thưởng.

— Nào Masago, con đã thêu xong chưa thế? — bà vui vẻ hỏi.

Cô gái lặng lẽ lắc đầu.

— Vậy thì đi đi; lấy khung thêu ra đây nào, — Ohano giục, — rồi hai mẹ con mình cùng làm.

— Không ạ, — Masago đáp, ngồi xuống tấm chiếu hiên và tựa lưng vào lan can, — con không muốn làm việc. Con muốn nói chuyện với mẹ.

Thân hình tròn trịa của Ohano nhanh chóng di chuyển lại ngồi đối diện với Masago. Cơ hội được tán gẫu buổi sáng cùng con gái là điều bà chẳng bao giờ nỡ từ chối.

Bà vừa hé miệng định nói thì Masago đã nhẹ nhàng đưa tay che kín khuôn miệng đang đỏ thắm ấy.

— Không; mẹ đừng nói gì vội, hãy lắng nghe con đã.

Masago thoáng mỉm cười trước biểu cảm trên gương mặt mẹ rồi nhanh chóng tiếp lời:

— Lắng nghe con đây. Con đã mười bảy tuổi rồi — theo cha nói thì đã đủ lớn, hầu như là đến tuổi kết hôn. Nhưng con không muốn lấy chồng.

— Nhưng mà... — Ohano chực ngắt lời.

— Không; mẹ đừng cắt ngang lời con. Con muốn đi học xa — một trường tư thục ở Kyoto, nơi những người giàu có khác gửi con cái theo học, và cũng là nơi đôi khi con có thể nhìn thấy những cung điện ấy, cùng những vị quý cô quý ông mà mẹ từng kể cho con nghe rất nhiều.

— Nhưng Masago à, thiếu nữ ở độ tuổi của con ai mà chẳng muốn lấy chồng; và cha con đã chọn...

— Xin mẹ hãy để con nói cho hết, nếu không con sẽ chẳng thèm nói chuyện với mẹ nữa đâu. Con chẳng hiểu tại sao, nhưng con hoàn toàn không có chút ham muốn kết hôn nào; và đôi khi con cảm thấy mình giống như kẻ đang bị bóp nghẹt giữa cái thị trấn nhỏ bé tẻ nhạt này. Tại sao chúng ta, những kẻ nắm giữ của cải nhiều hơn cả khối người sống trong cung điện ở Tokyo, lại phải chịu cảnh giam cầm ở đây, giống như những con chim bị cắt cụt cánh? Có khối tài sản ấy để làm gì nếu ta chẳng thể sử dụng nó? Ồ, có biết bao nhiêu sự kiện vui tươi diễn ra ở kinh đô mỗi ngày và mỗi đêm. Con đọc được điều đó trên những tờ báo mà thỉnh thoảng cha mang từ Tokyo về nhà. Thành phố ấy mới rực rỡ và lộng lẫy làm sao, mẹ ơi, lại có biết bao nhiêu người nước ngoài kỳ lạ để ngắm nhìn. Con được sinh ra là dành cho một nơi như thế — chứ không phải cái thị trấn buồn tẻ, tĩnh mịch này. Chà, dẫu chỉ được ngắm nhìn tất cả những điều ấy với tư cách là một kẻ đứng ngoài cuộc thì con cũng mãn nguyện rồi, đằng này lại cứ phải chôn chân ở đây trong khi... Ồ!

Cô vỗ hai tay vào nhau với một cử động đầy biểu cảm. Ohano trân trân nhìn con bé đầy kinh hoàng, quan sát gương mặt đang ửng đỏ cùng đôi mắt sắc lẹm.

— Ồ mẹ ơi, — cô tiếp lời, — rất nhiều người nói rằng con không thuộc về nơi này. Họ nhận ra sự khác biệt giữa con với những người xung quanh — tất cả mọi người ở đây đều thế. Mẹ biết rõ điều đó mà. Từ khi con còn là một đứa trẻ, những lúc mẹ kể cho con nghe những câu chuyện cổ tích về các cung điện ở Kyoto ấy...

— Đó không phải là chuyện cổ tích, — Ohano dịu dàng đáp.

— Không, nhưng thuở ấy con cứ nghĩ đó là truyện. Và con đã tưởng tượng rằng có một ngày các vị thần sẽ rủ lòng thương, để con được thuộc về thế giới tươi đẹp mà mẹ từng nhắc đến. Thế mà giờ đây, khi vừa tròn mười bảy tuổi, con lại bị đem gả phắt đi cho một tên thanh niên ngốc nghếch nào đó trước khi kịp có bất kỳ cơ hội nào để ngắm nhìn...

Giọng cô nghẹn lại, và nỗi xúc động ấy hiếm hoi đến mức Ohano không sao chịu đựng nổi khi chứng kiến. Cả trái tim lẫn ngôn từ trong lồng ngực bà đều trào dâng.

— Con có quyền được ngắm nhìn nó chứ, — bà cất lời. — Con thuộc về nơi đó — là một phần của nó, Masago à. Chính cha con cũng là...

Bà lập cập lấy tay che miệng lại vì bàng hoàng và sợ hãi trước những gì mình suýt thốt ra.

Masago bỗng trở nên tái mét, đôi mắt mở lớn, cánh mũi mỏng phập phồng. Cô trân trân dán đôi mắt dài kỳ lạ vào mắt mẹ. Rồi cô chồm tới nắm lấy đôi vai bà. Giọng cô thì thầm:

— Mẹ còn điều gì giấu con phải không. Nói ngay cho con biết đi.

Nửa giờ sau, Masago thui thủi một mình trên hiên nhà. Cô ngồi trong tư thế hoàn toàn chìm đắm vào suy tưởng. Đôi mắt cụp xuống đang dán chặt vào những ngón tay thon thả được xòe ra trên lòng đùi. Đó là những ngón tay nhỏ nhắn, thon gọn và có khuôn móng tay hồng hào hoàn hảo. Masago cứ ngẩn ngơ ngắm nghía chúng từ nãy đến giờ. Bỗng nhiên, cô giơ cao một bàn tay nhỏ, rồi chậm rãi đưa lên áp vào mặt.

— Hóa ra đó là lý do khiến chúng đẹp đến vậy — đôi bàn tay của mình! — cô thì thầm.

Đêm đó, Ohano quyết định không để cho chồng mình được yên giấc cho đến khi ông chịu hứa với bà một điều. Họ nằm trên những tấm đệm riêng biệt dưới cùng một chiếc màn chống muỗi. Kwacho hoàn toàn chẳng tài nào chợp mắt nổi khi tiếng lẩm bẩm của Ohano cứ vang lên đều đều. Sau khi lắng nghe suốt hai tiếng đồng hồ dòng suối Eloquence và những lời trách móc trẻ con cứ tuôn trào không dứt, trong khi chỉ đáp lại bằng những âm tiết cộc lốc ngắt quãng, ông bỗng chồm dậy trên giường và chất vấn "một nửa" của mình rằng liệu có định thức trắng đêm hay không. Ngay lập tức, con người nhỏ thó nhưng vô cùng bướng bỉnh ấy cũngồmmấy ngồi dậy, chống hai khuỷu tay lên đầu gối, và thông báo với gã chồng đang nổi giận lôi đình rằng đó chính là ý định của bà, và thực tế là bà chẳng trông mong gì được chợp mắt vào bất kỳ đêm nào nữa cho đến khi ông chịu nhượng bộ trước tham vọng của cô con gái độc nhất — suy cho cùng lại là một ước nguyện vô cùng đáng khen ngợi: mong mỏi có được tri thức rộng mở hơn.

Câu trả lời của Kwacho không xuất phát từ sự thấu hiểu đột ngột đối với những phẩm chất của Masago, mà đơn giản vì ông cũng đã buồn ngủ và mệt mỏi lắm rồi. Còn biết bao việc phải giải quyết ở cửa hàng vào ngày mai, và ý định thức trắng thêm những đêm nữa của Ohano quả thực không phải là viễn cảnh dễ chịu chút nào.

— Nó sẽ được đi với một điều kiện, — ông nói.

— Vâng? — người vợ háo hức hỏi.

— Rằng nó phải đính hôn trước với Kamura Junzo.

— Chuyện đó thì chẳng có vấn đề gì rắc rối cả, — Ohano quả quyết, rồi nằm xuống kéo chăn đắp lên người. Chỉ vài phút sau, cả hai đã chìm vào giấc ngủ.

CHƯƠNG IV

LỄ ĐÍNH HÔN