Vào một buổi sáng lạnh giá trong tháng Giêng, Hoàng thái hậu đã qua đời. Bà vừa trở về sau buổi lễ kỷ niệm ba mươi năm ngày mất của tiên đế. Kiệt sức, suy sụp và đau ốm, bà đã quay về điền trang của mình, bởi chuyến viếng thăm Kyoto đã vượt quá sức chịu đựng của bà.

Đêm đó, những sứ giả vội vã lên đường về kinh đô, và sáng hôm sau, nhà vua — vị Thiên hoàng — cùng hoàng hậu đã đến bên giường bệnh của vị Hoàng thái hậu đang hấp hối.

Suốt đêm dài, tiểu công chúa Sado-ko co ro một mình trong căn phòng tối tăm. Mở to đôi mắt không giọt lệ, cô bé nhìn qua cánh cửa shoji ra ngoài khoảng sân, nơi lớp tuyết ma quái đang phủ lên những tán cây và khóm hoa yêu dấu một tấm áo lạnh lẽo, buốt giá, lấp lánh ánh trăng kỳ ảo. Cô nghe thấy những tiếng động và sự xôn xao trong cung điện nhưng chẳng màng bận tâm; tiếng trống trầm đục từ bên ngoài vang lên rồi nhanh chóng lịm tắt. Sáng sớm, khi trời hãy còn mờ xám, các bậc tôn quý đã đến nơi. Sado-ko biết rằng một thảm kịch sắp giáng xuống cung điện và người bà kính yêu của mình, thế nên cô bé đã thức trắng suốt đêm để chờ đợi giây phút cuối cùng.

Cô bé không hề hay biết rằng ở căn phòng bệnh phía dưới, vị Thiên hoàng với cõi lòng tan nát đang quỳ gối bên cạnh mẫu thân, khẩn khoản van xin bà như một người phàm trần, chỉ xin bà thốt lên một lời, bày tỏ dù chỉ một nguyện vọng trước lúc rời xa ông. Hoàng thái hậu hé đôi mắt mệt mỏi, cố gắng cất lời. Bà chỉ có thể thều thào bằng giọng yếu ớt đến mức con trai bà gần như không nghe rõ:

— Sado-ko... Hãy xin ngài chăm sóc... Sado-ko!

Rồi đôi mắt bà khép lại như thể việc cất lên tiếng nói đã vắt kiệt chút sức lực cuối cùng, nhưng Thiên hoàng hiểu rằng bà đã nghe thấy những lời ông thì thầm bên tai.

— Thưa mẫu thân thiêng liêng, công chúa Sado-ko sẽ được trẫm trực tiếp chăm sóc. Con bé sẽ được nuôi dưỡng và đối xử như vị công chúa cao quý nhất ở Nhật Bản, và khi đến tuổi cập kê, vinh dự lớn lao nhất trong quyền hạn của trẫm sẽ được ban cho con bé.

Hoàng thái hậu không còn có thêm cử động nào khác.

— Công chúa! — Một tiếng gọi vang lên phá vỡ không gian tối tăm của căn phòng, nơi đứa trẻ đang co ro bên cánh cửa shoji. — Thưa tiểu thư cao quý!

Sado-ko không nhúc nhích, dẫu cô bé đang mở to đôi mắt nhìn về phía cánh cửa lùa — nơi Natsu, người hầu của cô, đang bước vào, cẩn thận nâng cao chiếc đèn lồng andon cháy sáng trên đầu. Nàng hầu chưa nhìn thấy bóng hình nhỏ bé bên cửa shoji nên cứ bước lững thững về phía chiếc giường. Một tiếng kêu kinh ngạc thốt lên từ miệng nàng khi phát hiện ra chiếc giường trống không. Ngay lúc ấy, công chúa cất tiếng gọi, bằng một giọng kỳ lạ dường như chẳng phải của chính mình.

— Ta ở đây, hỡi người hầu trung thành.

Người phụ nữ vội vã tiến lên, ánh đèn vẫn dao động trên đầu. Nàng khựng lại đầy kinh hoàng trước dáng hình nhỏ nhắn, tĩnh lặng của công chúa, và nhận ra cô bé đã mặc y phục chỉnh tề. Rõ ràng đứa trẻ đã tự mình thay đồ sau khi nàng rời đi vào ban đêm.

Người hầu đặt chiếc đèn andon xuống, rồi cúi đầu sát mặt đất. Sau màn hành lễ, nàng tiến lại gần Sado-ko hơn và cất giọng với sự thân mật mà những năm tháng phục vụ tiểu thư đã cho phép nàng.

— Thưa tiểu thư cao quý, sao người vẫn chưa cởi y phục đi ngủ?

— Ta không ngủ, — đứa trẻ điềm tĩnh đáp.

Nàng hầu chộp lấy đôi tay cô bé với tiếng kêu đầy xót xa.

— Tay lạnh ngắt thế này! — Nàng thốt lên ngay lập tức. — Thưa điện hạ tôn kính, người đang lâm bệnh!

— Không, — Sado-ko lắc đầu. — Ta không bệnh, Natsu-no. Nhưng hãy nói cho ta biết mục đích ngươi đến đây. Tại sao ngươi lại đến phòng ta sớm thế này?

Trong ánh nhìn nghiêm nghị của Sado-ko giờ đây chẳng còn chút nét trẻ thơ nào nữa. Cô bé dường như đã già đi sau một đêm. Trước lời nói ấy, người hầu bật khóc nức nở, đấm hai tay vào ngực, rồi cuối cùng lại cúi gục đầu xuống sàn. Công chúa kiên nhẫn chờ đợi cho đến khi nàng hầu lấy lại được phần nào bình tĩnh. Bấy giờ, cô mới nghiêm khắc lên tiếng, y hệt phong thái của người bà đáng kính:

— Này nàng hầu, biểu lộ cảm xúc như thế là thất lễ. Hãy nói rõ lý do ngươi đến đây, nếu ngươi muốn.

— Ôi, thưa điện hạ cao quý, Hoàng Thái hậu... — Nàng lạiòa khóc.

Sado-ko chồm người tới trước, đặt tay lên vai nàng hầu và nhìn thẳng vào khuôn mặt nàng.

— ...đã mất rồi sao? — Cô thì thầm hỏi.

Nàng hầu lặng lẽ cúi gằm đầu. Sau đó là một khoảng lặng kéo dài dằng dặc. Sado-ko đứng bật dậy, hai tay áp chặt vào hai bên má. Đôi mắt cô nhìn trân trân qua kẽ các ngón tay nhỏ bé đang hé mở, ánh lên vẻ kinh hoàng tột độ. Sự im lặng kỳ lạ của cô đã làm dịu tiếng khóc của người hầu; nàng run rẩy đứng dậy.

— Và nếu điện hạ cao quý rộng lòng tha thứ, — nàng thưa, — Hoàng thượng đang ngự ở tầng dưới và hạ lệnh triệu tập người diện kiến ngay lập tức.

Sado-ko không nói cũng chẳng cử động. Nàng hầu run rẩy chạm vào một bên tay áo đang rủ xuống của cô.

— Xin người đừng nhìn với ánh mắt đó, thưa chủ nhân dịu hiền, — nàng khẩn khoản; — các vị thần sẽ không bỏ rơi người đâu. Chính Hoàng thượng đã thương xót nhận người làm dưỡng nữ, và ngày mai người sẽ đến kinh đô vĩ đại với tư cách là người được ngài bảo hộ.

Đôi tay Sado-ko rời khỏi khuôn mặt. Giọng cô không còn nét trẻ thơ và trở nên khản đặc.

— Xin hãy dẫn ta xuống dưới, hỡi người hầu trung thành.

Trong cung điện lúc này đã sáng sủa hơn đôi chút, bởi một vầng thái dương nhợt nhạt đang nhô lên bầu trời xám ngắt. Đâu đâu cũng mang dấu hiệu của một ngày mới ảm đạm sắp sửa ló dạng. Dọc theo những hành lang ngoằn ngoèo của cung điện, công chúa và người hầu tiến về căn phòng tang lễ tôn nghiêm. Đến trước cửa, họ dừng lại và bàn tay công chúa tuột khỏi tay người hầu. Sau khi ra hiệu cho người hầu đẩy cánh cửa lùa ra, cô bước một mình vào căn phòng. Bên ngoài, nàng hầu sấp mặt xuống những tấm chiếu tatami, nức nở nghẹn ngào vào tay áo. Bên trong, tiểu thư nhỏ tuổi ngập ngừng giây lát trong nỗi hoang mang, rồi lao vụt đến bên chiếc giường tang, gục xuống bên thi thể bất động, chẳng mưu cầu gì đến những người xung quanh mà vòng tay ôm chặt lấy thân hình ấy. Thế nhưng, không một tiếng khóc nào thốt lên từ đôi môi cô, bởi cô đã được vị Hoàng thái hậu quá cố nuôi dạy kỹ càng để trở thành một Ái nữ của Thần Mặt Trời.

Những ngày tháng sau đó trôi qua đối với Sado-ko trong sự mờ ảo và phi thực tế. Những người phụ nữ và đàn ông xa lạ với khuôn mặt lạnh lùng, vô cảm luôn túc trực quanh cô. Cô hầu như không thể phân biệt được ai với ai, và việc phải lắng nghe những lời dặn dò, khuyên nhủ của họ khiến cô kiệt sức. Rồi cô bắt đầu một cuộc hành trình. Điều kỳ lạ là khi cô được khiêng vào cỗ kiệu che kín rèm và các tấm rèm được buông xuống, cô biết rằng giờ đây mình sắp được đưa đi vượt qua những bức tường cung điện xám xịt. Cuộc hành trình diễn ra vào ban đêm, và vị tiểu công chúa mệt mỏi đã ngủ thiếp đi suốt dọc đường, nhờ thế cô tránh được sự mệt mỏi của thời gian dài đằng đẵng.

Buổi sáng, đôi mắt cô mở ra trước một thế giới hoàn toàn mới. Khi ánh ngày chiếu qua những tấm rèm bằng tre của chiếc norimon, cô vạch rèm nhìn ra và thấy họ đang đi dọc theo thứ có vẻ như là một con đường lát đá, hai bên là những tòa nhà vô tận chẳng giống bất cứ thứ gì cô từng thấy trước đây. Dù đám đông người tụ tập khắp nơi, một sự im lặng kỳ lạ và trang nghiêm bao trùm khi đoàn kiệu và đám rước của công chúa đi qua, mọi người đều cúi rạp đầu xuống đất. Sado-ko có thể thấy nhiều phụ nữ và vài người đàn ông đang khóc. Cô không hề biết rằng toàn bộ đất nước đã để tang người mà cô vô cùng yêu quý.

Sado-ko, ngoan ngoãn và chẳng gặng hỏi điều gì, đã chứng kiến đám tang lớn của Hoàng thái hậu; như một chiếc bóng nhỏ bé lặng câm, cô ở lại cùng các họ hàng khác trong sảnh dành cho người tang chế, rồi vẫn với sự mơ hồ non nớt, cô được khiêng trên chiếc norimon dưới sự hộ tống dành riêng cho một vị hoàng thân, đi qua một khu rừng tre và băng qua Yumento Ukibashi — “Cây cầu của những giấc mơ”. Cuối cùng họ cũng đến được sảnh thờ cúng. Hoàng thái hậu — người có nguyện vọng tha thiết nhất là được chôn cất gần cung điện mùa hè nơi bà đã trải qua những năm tháng cuối đời — lại được an táng ở một nơi xa xôi, giữa lăng mộ của hàng ngàn tổ tiên.

Chương III: Masago