Vào thời kỳ trị vì của người Tây Ban Nha và nhiều năm sau đó, thị trấn Sulaco—vẻ đẹp tươi tốt của những khu vườn cam là minh chứng cho bề dày lịch sử của nó—chưa bao giờ có tầm quan trọng về mặt thương mại vượt quá một cảng ven biển với lượng giao dịch buôn bán da bò và chàm ở mức khá lớn. Những chiếc thuyền buồm đáy phẳng cồng kềnh của những kẻ chinh xưa kia vốn cần một trận cuồng phong mới dịch chuyển nổi, trong khi những con tàu hiện đại đóng theo kiểu tàu lướt sóng có thể tiến băng băng chỉ nhờ những cánh buồm chao nhẹ, đã bị những cơn gió lặng bao trùm vịnh lớn ngăn không cho cập cảng Sulaco. Một số hải cảng trên thế giới bị coi là khó tiếp cận do sự hiểm trở của đá ngầm và bão tố ven bờ. Nhưng Sulaco lại tìm được một chốn ẩn náu tuyệt đối an toàn trước những cám dỗ của thế giới thương mại trong sự tĩnh lặng trang nghiêm của vùng biển Golfo Placido sâu thẳm, tựa như ẩn mình bên trong một ngôi đền khổng lồ hình bán nguyệt không mái mở ra đại dương, với những bức tường là dãy núi cao ngút ngàn được khoác lên tấm màn tang bằng mây khói.

Ở một bên của đường cong rộng lớn này dọc theo bờ biển thẳng tắp của nước Cộng hòa Costaguana, phần mỏm cuối cùng của dãy núi ven biển tạo thành một mũi đất nhỏ không có gì nổi bật mang tên Punta Mala. Từ giữa vịnh, người ta hoàn toàn không thể nhìn thấy mũi đất này; nhưng phần sườn của một ngọn đồi dốc ở phía sau thấp thoáng hiện lên mờ ảo như một bóng đen trên nền trời.

Ở phía bên kia, thứ trông giống như một chòm sương mù màu xanh cô lập lại lơ lửng nhẹ nhàng trên ánh chói lòa của đường chân trời. Đó là bán đảo Azuera, một vùng hỗn độn hoang vu gồm những mỏm đá sắc nhọn và những sườn đất đá bị cắt xẻ bởi các khe núi dựng đứng. Nó nhô ra ngoài khơi xa như một cái đầu đá xù xì vươn ra từ bờ biển phủ màu xanh lá ở tận cùng của một dải cát mảnh mai bao phủ bởi những bụi cây gai góc. Hoàn toàn không có nước ngọt, bởi nước mưa trôi tuột ngay lập tức xuống biển từ mọi phía, nơi đây được cho là không đủ đất để mọc nổi một ngọn cỏ, như thể bị nguyền rủa vậy. Những người nghèo khổ, bằng bản năng an ủi mơ hồ khi liên tưởng giữa cái ác và sự giàu có, sẽ bảo rằng nơi này mang lại chết chóc vì những kho báu bị cấm đoán của nó. Người dân bình thường trong vùng, những tá điền của các điền trang, những kẻ chăn gia súc trên các đồng bằng ven biển, hay những người da đỏ hiền lành đi bộ hàng dặm trời tới chợ với một bó mía hoặc một giỏ ngô trị giá chừng ba xu, đều biết rõ rằng những đống vàng lấp lánh đang nằm ẩn mình trong bóng tối của những vực thẳm khoét sâu vào các sườn đá của Azuera. Truyền thuyết kể rằng rất nhiều nhà thám hiểm thời xưa đã bỏ mạng trong cuộc tìm kiếm ấy. Chuyện cũng kể rằng trong ký ức của người đời, từng có hai thủy thủ lang thang—có lẽ là người Mỹ, nhưng chắc chắn là những kẻ tha hương phương tây nào đó—đã phỉnh phờ một tên mozo cờ bạc, vô tích sự, và cả ba đã đánh cắp một con lừa để chở giúp một bó củi khô, một bầu đựng nước và số lương thực đủ dùng trong vài ngày. Với sự chuẩn bị đó, cùng những khẩu súng lục giắt bên lưng, họ bắt đầu dùng dao rựa phát quang con đường xuyên qua các bụi cây gai ở phần eo của bán đảo.

Vào buổi tối thứ hai, một làn khói xoắn ốc thẳng đứng (chắc chắn chỉ có thể xuất phát từ đống lửa trại của họ) lần đầu tiên trong ký ức con người xuất hiện mờ nhạt trên bầu trời phía trên một sườn núi sắc nhọn ở mỏm đá. Thủy thủ đoàn của một chiếc tàu buôn ven biển đang thả trôi theo dòng nước lặng cách bờ ba dặm, đã sững sờ ngắm nhìn nó cho đến khi trời tối hẳn. Một ngư dân da đen sống trong một căn lúp xúp cô độc ở một vịnh nhỏ gần đó từng chứng kiến lúc họ khởi hành và vẫn đang canh chừng một dấu hiệu nào đó. Ông gọi vợ mình ra ngay khi mặt trời sắp lặn. Họ đã cùng nhau theo dõi điềm báo kỳ lạ ấy với lòng đố kỵ, sự hoài nghi và nỗi sợ hãi kính cẩn.

Những kẻ phiêu lưu báng bổ ấy không hề đưa ra thêm dấu hiệu nào khác. Những tên thủy thủ, người da đỏ và con lừa bị đánh cắp không bao giờ quay trở lại nữa. Riêng về phần tên mozo, một người gốc Sulaco—vợ hắn đã quyên tiền để làm lễ cầu siêu cho hắn, và con vật bốn chân tội nghiệp kia vì không vướng tội lỗi nên có lẽ đã được buông tha cho chết đi; nhưng hai gã gringo nọ, vừa như bóng ma vừa như người sống, được tin là vẫn đang sống giữa những hòn đá cho đến tận ngày nay, chịu đựng lời nguyền định mệnh từ chính chiến công của chúng. Linh hồn chúng không thể rời bỏ thể xác đang gác miếu canh giữ kho báu đã tìm thấy. Giờ đây chúng vừa giàu có, vừa đói khát—một giả thuyết kỳ lạ về những hồn ma gringo dai dẳng phải chịu đựng trong thể xác cằn cỗi và khô khốc của những kẻ dị giáo ngoan cố, trong khi một tín điều Cơ Đốc đúng nghĩa lẽ ra đã biết từ bỏ để được giải thoát.

Đó chính là những cư dân huyền thoại của Azuera đang canh giữ khối tài sản bị cấm đoán; và bóng đen trên bầu trời ở một bên cùng vệt sương mù xanh mờ ảo làm lu mờ rìa sáng của đường chân trời ở phía bên kia, chính là dấu hiệu của hai điểm ngoài cùng của khúc uốn mang tên Golfo Placido, bởi vì chưa từng có một cơn gió mạnh nào thổi qua vùng nước nơi đây.

Khi băng qua đường tưởng tượng kéo từ Punta Mala đến Azuera, những con tàu từ châu Âu đến Sulaco ngay lập tức mất đi những cơn gió mạnh của đại dương. Chúng trở thành “mồi ngon” cho những luồng gió thất thường đôi khi đùa giỡn với chúng suốt ba mươi giờ liền. Trước mặt chúng, phần đầu của vùng vịnh lặng gió hầu như bị chiếm trọn vào các ngày trong năm bởi một khối mây dày đặc và bất động. Vào những buổi sáng trời quang hiếm hoi, một bóng đen khác lại đổ xuống vùng vịnh. Bình minh ló dạng ở phía sau bức tường cao ngút ngàn và nhấp nhô của dãy Cordillera, một tầm nhìn sắc nét về những đỉnh núi tối sẫm đang dựng đứng sườn dốc của chúng trên một bệ đài cao ngất bằng rừng rậm mọc lên từ ngay mép bờ biển. Giữa số đó, đỉnh trắng của ngọn Higuerota sừng sững uy nghi trên nền trời xanh. Những cụm đá trọc khổng lồ rải những chấm đen li ti lên mái vòm tuyết mịn màng.

Rồi, khi ánh mặt trời giữa trưa rút khỏi vùng vịnh cùng bóng râm của các dãy núi, những đám mây bắt đầu cuồn cuộn kéo ra từ các thung lũng phía dưới. Chúng quấn lấy những vách đá trơ trụi của các vực thẳm phía trên sườn đồi phủ đầy rừng cây bằng những mảnh rách u ám, che khuất các đỉnh núi, và bốc lên thành những vệt giông bão quét qua vùng tuyết trắng của Higuerota. Dãy Cordillera biến mất khỏi tầm mắt bạn như thể nó đã tan biến thành những khối hơi nước xám và đen khổng lồ trôi lững lờ ra phía biển rồi tan vào hư không dọc theo suốt bờ trước cái nắng chói chang của ban ngày. Rìa hao mòn của tầng mây luôn cố gắng vươn tới, nhưng hiếm khi chạm tới được phần giữa của vịnh. Mặt trời—như lời các thủy thủ vẫn nói—đang nuốt chửng chúng. Trừ khi tình cờ có một đám mây giông u ám tách ra khỏi khối chính để hoành hành khắp vịnh cho đến khi thoát ra được vùng khơi xa ngoài Azuera, nơi nó đột ngột bùng lên những ngọn lửa và va đập như một con tàu hải tặc nham hiểm của bầu trời, đang neo đậu lơ lửng trên đường chân trời và giao chiến với biển cả.

Vào ban đêm, khối mây dâng cao hơn che khuất cả vùng vịnh tĩnh lặng bên dưới bằng một màn đêm đặc quánh, trong đó người ta có thể nghe thấy tiếng những trận mưa rào bắt đầu và dứt đột ngột—lúc ở đây, lúc ở nơi khác. Quả thực, những đêm mây mù này đã trở thành câu cửa miệng của các thủy thủ dọc theo toàn bộ bờ biển phía tây của một đại lục vĩ đại. Bầu trời, đất liền và biển cả cùng biến mất khỏi thế giới khi vùng Placido—theo cách nói dân gian—chìm vào giấc ngủ dưới tấm áo poncho đen của nó. Những vì sao hiếm hoi còn lại bên dưới vẻ cau có hướng ra biển của vòm trời tỏa sáng mờ nhạt như thể chiếu vào miệng một hang động tối tăm. Giữa không gian bao la ấy, con tàu của bạn trôi dạt vô hình dưới chân bạn, những cánh buồm của nó phấp phới không thể nhìn thấy trên đầu bạn. Ngay cả con mắt của Chúa Trời—họ nói thêm với giọng điệu báng bổ đầy cay độc—cũng chẳng thể dò ra nổi hành động của bàn tay con người đang làm gì ở trong đó; và bạn hoàn toàn có thể tự do cầu viện ác quỷ mà không sợ bị trừng phạt, ngay cả khi sự độc ác của chính ác quỷ cũng bị đánh bại bởi màn đêm mù mịt ấy.

Các bờ biển xung quanh vịnh đều rất dốc đứng; ba hòn đảo nhỏ không người ở nằm sưởi ấm dưới ánh nắng mặt trời ngay bên ngoài bức màn mây, đối diện với lối vào cảng Sulaco, mang tên “Những hòn đảo Isabel.”

Đó là đảo Isabel Lớn; đảo Isabel Nhỏ, có hình tròn; và đảo Hermosa, hòn đảo nhỏ nhất.

Hòn đảo cuối cùng ấy chẳng lớn hơn một bàn chân và rộng chừng bảy bước chân, chỉ là một chỏm phẳng của một tảng đá xám bốc khói như một hòn than hồng sau trận mưa rào, và chẳng ai dám dại dột đặt bàn chân trần lên đó trước khi mặt trời lặn. Trên đảo Isabel Nhỏ, một cây cọ già xơ xác với thân cây dày phình ra xù xì đầy gai góc, chẳng khác nào một mụ phù thủy giữa chốn loài cọ, đang xào xạc một chùm lá khô ảm đạm trên lớp cát thô ráp. Đảo Isabel Lớn có một con suối nước ngọt chảy ra từ sườn bị cỏ dại che khuất của một khe núi. Trông giống như một chiếc nêm đất màu xanh ngọc bích dài một dặm, nằm trải phẳng trên mặt biển, nó mang trên mình hai thân cây rừng đứng sát bên nhau, tỏa bóng râm mát rượi dưới chân lớp thân nhẵn nhụi của chúng. Một khe núi kéo dài suốt chiều dài của hòn đảo chứa đầy bụi cây; và mở ra một vết nứt sâu hun hút đầy dây leo ở phía cao rồi trải rộng ra ở phía bên kia thành một vùng lõm nông giáp với một dải bờ cát nhỏ.

Từ đầu thấp của đảo Isabel Lớn đó, tầm nhìn lao qua một khoảng trống cách xa hai dặm, đột ngột như thể được băm chặt bằng rìu khỏi đường cong đều đặn của bờ biển, thẳng vào vùng nước cảng Sulaco. Đó là một vùng nước hình chữ nhật, trông giống như một hồ nước. Ở một bên, các sườn đồi ngắn có rừng che phủ và các thung lũng của dãy Cordillera chạy vuông góc thẳng xuống tận mép nước; ở bên kia, khung cảnh rộng mở của đồng bằng Sulaco vĩ đại hòa vào sự huyền bí pha lê của những khoảng cách xa xôi được bao phủ bởi lớp sương mù khô. Thị trấn Sulaco—những chóp tường, một mái vòm lớn, những ánh sáng lấp lánh của các chòi quan sát màu trắng ẩn hiện trong một lùm cây cam rộng lớn—nằm giữa những ngọn núi và đồng bằng, cách xa cảng của nó một chút và nằm ngoài tầm nhìn trực diện từ phía biển.