Vào ngày bà Gould chuẩn bị, theo lời bác sĩ Monygham, để “tổ chức một buổi tụ họp văn nghệ,” thuyền trưởng Fidanza rời mạn chiếc schooner của mình đang neo đậu ở cảng Sulaco. Trông anh điềm tĩnh, cương nghị và thong thả khi bước xuống xuồng rồi nhấc cặp mái chèo. Anh khởi hành muộn hơn mọi khi. Xế chiều đã về muộn khi anh cập bến Great Isabel và với những bước chân vững chãi leo lên sườn đảo.

Từ đằng xa, anh nhận ra Giselle đang ngồi trên chiếc ghế ngả lưng vào vách tường cuối nhà, ngay dưới cửa sổ phòng cô. Cô đang cầm khung thêu trên tay, giơ cao ngang tầm mắt. Sự bình lặng của bóng hình thiếu nữ ấy làm trầm trọng thêm cảm giác đấu tranh và giằng xé thường trực trong lồng ngực anh. Anh đâm ra bực bội. Anh có cảm giác như thể cô phải nghe thấy tiếng xiềng xích của anh — những chiếc xiềng xích bằng bạc — từ tận đẩu tận đâu. Và trong chuyến vào đất liền ngày hôm nay, anh đã chạm mặt vị bác sĩ có ánh mắt quỷ dữ, người đã nhìn anh chằm chằm.

Ánh mắt cô ngước lên đã làm dịu lòng anh lại. Nụ cười tươi tắn tựa đóa hoa của cô chiếu thẳng vào trái tim anh. Rồi cô cau mày. Đó là một lời cảnh giác cần phải cẩn trọng. Anh dừng lại cách đó một quãng, rồi cất giọng lớn và dửng dưng:

— Chào Giselle. Linda đã dậy chưa?

— Dạ rồi. Chị ấy đang ở phòng lớn với tía.

Lúc đó anh mới tiến lại gần, ngó qua khung cửa sổ vào phòng ngủ vì sợ bị Linda phát hiện nếu cô có việc quay lại đó, anh vừa mấp máy môi vừa nói:

— Em có yêu anh không?

— Hơn cả sinh mệnh em. — Cô vẫn cắm cúi thêu dưới ánh mắt ngắm nhìn của anh và tiếp tục nói, mắt dán vào khung thêu: — Nếu không em chẳng thể sống nổi. Em chịu không nổi đâu, Giovanni. Bởi cuộc sống này chẳng khác nào cõi chết. Ôi Giovanni, em sẽ chết mất nếu anh không đưa em đi.

Anh cười xòa hờ hững. — Đêm xuống anh sẽ ra cửa sổ, — anh nói.

— Không, đừng ra, Giovanni. Đừng đến tối nay. Linda và tía đã trò chuyện với nhau suốt từ trưa đến giờ.

— Chuyện gì thế?

— Chắc là về Ramirez, em nghe thoáng được vậy. Em không biết. Em sợ lắm. Lúc nào em cũng sợ hãi. Cảm giác ấy giống như phải chết đi sống lại hàng ngàn lần mỗi ngày. Tình yêu của anh đối với em cũng giống như kho báu của anh đối với anh vậy. Nó ở đó, nhưng chẳng bao giờ em có được cho đủ.

Anh lặng lẽ nhìn cô. Cô thật đẹp. Dục vọng trong anh đã lớn dần. Giờ đây anh có tới hai người chủ. Nhưng cô lại là kẻ không có khả năng duy trì cảm xúc lâu bền. Cô thật lòng trong những lời mình nói, thế nhưng ban đêm cô vẫn ngủ ngon giấc. Mỗi khi gặp anh, cô luôn bùng cháy. Để rồi sau đó, chỉ có sự trầm ngâm ít nói hơn là dấu hiệu cho thấy sự thay đổi trong cô. Cô sợ để lộ bản thân. Cô sợ nỗi đau, sợ tổn thương thể xác, sợ những lời sắc mỏng, sợ phải đối mặt với cơn giận dữ và chứng kiến bạo lực. Bởi tâm hồn cô mỏng manh và nhẹ bẫng, mang một sự chân thành mộc mạc trong từng bản năng. Cô thì thầm:

— Hãy từ bỏ dinh thự và vườn nho trên đồi ấy đi, Giovanni, nơi chúng ta đang phải để cho tình yêu của mình héo mòn.

Cô chợt nín lặng khi thấy Linda đang đứng lặng thinh ở góc nhà.

Nostromo quay sang người vợ đính hôn của mình bằng một lời chào, và không khỏi kinh ngạc trước đôi mắt trũng sâu, gò má hóp lại, cùng vẻ đau bệnh và tiều tụy hiện rõ trên khuôn mặt cô.

— Em bị ốm à? — anh hỏi, cố pha chút quan tâm vào câu hỏi ấy.

Đôi mắt đen của cô rực lửa nhìn anh. — Tôi gầy đi phải không? — cô hỏi.

— Có — hình như... một chút.

— Và già đi nữa chứ?

— Ngày tháng trôi qua đều đặn với tất cả chúng ta mà.

— Tôi sợ tóc mình sẽ bạc trắng trước khi nhẫn cưới được đeo vào tay, — cô nói chậm rãi, ánh mắt vẫn dán chặt vào anh.

Cô đợi xem anh sẽ nói gì, vừa xắn tay áo lên.

— Không có chuyện đó đâu, — anh đáp một cách lơ đễnh.

Cô quay đi như thể mọi chuyện đã ngã ngũ, rồi cặm cụi với công việc gia đình trong lúc Nostromo trò chuyện với cha cô. Việc trò chuyện với cụ già người Garibaldi này chưa bao giờ là dễ dàng. Tuổi tác không làm suy giảm các giác quan của cụ, chỉ là chúng dường như đã lùi sâu vào tận tâm can. Cụ trả lời chậm chạp, mang theo vẻ uy nghiêm đường bệ. Nhưng ngày hôm nay cụ có phần hoạt bát và nhanh nhẹn hơn; dường như có nhiều sức sống hơn trong con sư tử già ấy. Cụ đang bất an về sự vẹn toàn của danh dự gia đình. Cụ tin lời cảnh báo của Sidoni về dã tâm của Ramirez đối với cô con gái út. Và cụ không tin tưởng cô con gái út. Con bé vốn nông nổi. Cụ chẳng hé lộ nỗi bận tâm nào với “Cậu Gian’ Battista.” Đó là chút sĩ diện của tuổi già. Cụ muốn chứng tỏ rằng mình vẫn đủ sức một tay bảo vệ danh dự gia đình.

Nostromo ra về từ sớm. Ngay khi anh vừa khuất dạng trên con đường hướng về phía bãi biển, Linda bước qua ngưỡng cửa và với một nụ cười tiều tụy, cô ngồi xuống bên cạnh cha mình.

Kể từ Chủ nhật hôm đó, khi gã Ramirez u mê và tuyệt vọng đợi cô ở cầu tàu, cô đã hoàn toàn không còn hoài nghi gì nữa. Sự ghen tuông điên cuồng của gã đàn ông ấy chẳng có gì là bất ngờ cả. Nó chỉ đóng đinh một cách chính xác, tựa như một chiếc đinh cắm phập vào tim cô, cái cảm giác hão huyền và lừa dối — thứ mà thay vì mang lại hạnh phúc và sự an tâm, lại là tất cả những gì cô nhận được trong mối quan hệ với người chồng hứa hôn của mình. Cô đã lướt qua, trút ngập sự phẫn nộ và khinh miệt lên đầu Ramirez; nhưng chính vào ngày Chủ nhật ấy, cô đã suýt chết vì khốn khổ và hổ thẹn khi nằm trên tấm bia đá chạm khắc tên tuổi của Teresa — tấm bia do các kỹ sư và thợ máy của xưởng đường sắt quyên góp tiền để bày tỏ lòng kính trọng đối với anh hùng Thống nhất nước Ý. Cụ già Viola đã không thể thực hiện ước nguyện chôn cất vợ mình dưới lòng biển; và Linda đã khóc nghẹn trên phiến đá ấy.

Sự sỉ nhục vô cớ đó khiến cô bàng hoàng. Nếu hắn muốn bóp nát trái tim cô — thì cứ việc. Gian’ Battista muốn làm gì cũng được. Nhưng sao lại giẫm đạp lên từng mảnh vụn; sao lại cố tình hạ nhục tâm hồn cô? A! Hắn không thể bóp nát nó đâu. Cô lau khô những giọt nước mắt. Còn Giselle! Cả Giselle nữa! Đứa em út từ tấm bé, cứ hễ chập chững biết đi là lại túm lấy vạt áo cô để được che chở. Thật là giả dối xiết bao! Nhưng chắc con bé cũng chẳng đành lòng. Khi dính líu đến đàn ông thì cái sinh linh nhẹ dạ khốn khổ ấy chẳng tài nào cưỡng lại nổi.

Linda thừa hưởng một phần tính kiên định gan góc của dòng họ Viola. Cô quyết định không nói một lời nào. Nhưng dẫu sao cô cũng là đàn bà, cô dồn cả sự cuồng nhiệt vào tính gan góc ấy. Những câu trả lời cụt lủn của Giselle, vốn bắt nguồn từ sự cẩn trọng đầy sợ hãi, đã đẩy cô đến bờ vực phát điên bởi vẻ cộc lốc mang sắc thái khinh miệt. Có lần, cô lao vào chiếc ghế mà người em gái lười biếng đang nằm và cắn ngập dấu răng vào ngay phần cuống chiếc cổ trắng ngần đẹp nhất Sulaco. Giselle hét lên. Nhưng con bé cũng mang trong mình bản lĩnh của nhà Viola. Dù suýt ngất vì sợ hãi, cô bé vẫn thản nhiên cất giọng uể oải: “Madre de Dios! Chị định ăn sống em à, Linda?” Và cơn bùng nổ ấy trôi qua mà không để lại chút dấu vết nào đối với cục diện hiện tại. “Chị ấy chẳng biết gì cả. Chị ấy không thể biết được gì đâu,” Giselle tự nhủ. “Chắc là không đúng đâu. Không thể nào có chuyện đó được,” Linda cố thuyết phục chính mình.

Thế nhưng, khi chạm mặt thuyền trưởng Fidanza lần đầu tiên sau cuộc gặp với gã Ramirez điên dại, sự chắc chắn về bất hạnh của cô lại trỗi dậy. Cô đứng từ ngưỡng cửa dõi theo bóng anh đi về phía chiếc thuyền, lòng thầm hỏi với vẻ bất cần: “Tối nay bọn họ có hẹn hò không nhỉ?” Cô đinh ninh sẽ không rời khỏi ngọn tháp lấy nửa bước. Khi anh vừa khuất bóng, cô liền bước ra và ngồi xuống bên cha.

Cụ già người Garibaldi đáng kính cảm thấy, theo lời cụ tự nhận, “mình vẫn còn là một thanh niên.” Dạo gần đây, không bằng cách này hay cách khác, rất nhiều lời đồn đại về Ramirez đã đến tai cụ; và sự khinh miệt cùng ác cảm dành cho gã đàn ông rõ ràng chẳng thể sánh được với con trai cụ đã khiến cụ bồn chồn đứng ngồi không yên. Giờ đây cụ ngủ rất ít; nhưng suốt mấy đêm liền, thay vì đọc sách — hay chỉ ngồi ngắm nghía chiếc kính bạc của bà Gould kẹp trên sống mũi trước cuốn Kinh Thánh mở rộng — cụ lại cầm khẩu súng trường cũ lững thững tuần tra khắp hòn đảo để canh chừng danh dự gia đình.

Linda đặt bàn tay nâu gầy lên đầu gối cụ, cố xoa dịu cơn kích động. Ramirez không có ở Sulaco. Chẳng ai biết hắn đang ở đâu. Hắn đã đi rồi. Mọi lời khoác lác của hắn chẳng có ý nghĩa gì sất.

— Không, — cụ già ngắt lời. — Nhưng chính cậu Gian’ Battista đã nói với ta — hoàn toàn tự nguyện — rằng cái tên nô lệ hèn nhát đó đang chè chén và cờ bạc với đám cợt nhả ở Zapiga, tận phía bên kia bờ bắc vịnh. Hắn có thể lôi kéo mấy gã đồi bại nhất trong cái thị trấn toàn những kẻ da đen khốn nạn ấy để giúp hắn giở trò với con bé... Nhưng ta chưa đến nỗi già. Không đời nào!

Cô hết lời phân tích để bác bỏ khả năng xảy ra bất kỳ vụ mưu hại nào; và cuối cùng cụ già cũng chịu im lặng, đưa hàm nhai nhai chòm râu trắng. Đàn bà thường có những ý nghĩ cố chấp cần phải chiều chuộng — người vợ tội nghiệp của cụ cũng vậy, và Linda thì giống hệt mẹ nó. Đàn ông mà đôi co thì chẳng ra thể thống gì. “Có khi thế. Có khi thế,” cụ lầm bầm.

Trong lòng cô chẳng hề yên ổn chút nào. Cô yêu Nostromo. Cô hướng đôi mắt đượm vẻ dịu dàng của người mẹ về phía Giselle đang ngồi đằng xa, lẫn trong nỗi cay đắng ghen tuông của một kẻ bại trận bị tổn thương. Rồi cô đứng dậy, bước về phía em gái.

— Nghe đây — cô em, — cô lạnh lùng lên tiếng.

Vẻ ngây thơ vô điều kiện ánh lên từ đôi mắt mở to ngập sắc tím và sương mai ấy vừa khiến cô căm phẫn vừa nể phục. Con nhỏ Chica ấy sở hữu một đôi mắt thật đẹp — thứ sinh linh đê tiện mang làn da trắng trẻo và sự lừa dối đen tối này. Cô không biết mình muốn khoét đôi mắt ấy ra trong những tiếng thét trả thù hay phủ lên vẻ ngây thơ kỳ lạ và trơ trẽn ấy những nụ hôn xót xa và yêu thương. Và đột nhiên, đôi mắt ấy trở nên trống rỗng, thẫn thờ nhìn cô, ngoại trừ chút sợ hãi vẫn chưa được chôn giấu đủ sâu bên dưới muôn vàn cảm xúc trong lòng Giselle.

Linda cất giọng: — Ramirez đang khoác lác khắp thị trấn rằng hắn sẽ cướp mày khỏi hòn đảo này.

— Thật là ngớ ngẩn! — người kia đáp, và trong một cơn bướng bỉnh sinh ra từ sự kìm nén lâu ngày, cô nói thêm bằng một giọng nửa đùa nửa thật đầy run rẩy: — Hắn không phải là kẻ dám làm thế đâu.

— Không ư? — Linda nghiến răng rít lên. — Không phải sao? Vậy thì hãy cẩn thận đấy, vì tía dạo này đêm nào cũng mang súng lê bước quanh nhà.

— Làm vậy không tốt cho sức khỏe của tía đâu. Chị phải bảo tía đừng thế nữa chứ, Linda. Tía có chịu nghe lời em đâu.

— Ta sẽ chẳng nói gì nữa — không bao giờ nói thêm nửa lời với ai nữa — Linda thét lên đầy phẫn uận.

Tình cảnh này không thể kéo dài mãi được, Giselle thầm nghĩ. Giovanni phải nhanh chóng đưa cô đi — ngay trong lần tới anh ghé qua. Dù có bao nhiêu bạc đi chăng nữa cô cũng chẳng đời nào chịu đựng thêm những nỗi sợ hãi này. Nói chuyện với chị gái chỉ tổ khiến cô phát ốm. Nhưng cô chẳng hề bận tâm về sự cảnh giác của tía. Cô đã nài nỉ Nostromo đừng đến cửa sổ vào đêm nay. Anh đã hứa sẽ tránh mặt lần này. Và cô hoàn toàn không hay biết, không thể đoán hay tưởng tượng ra rằng anh còn có một lý do khác để đặt chân lên hòn đảo này.

Linda đi thẳng đến ngọn tháp. Đã đến giờ thắp đèn. Cô mở khóa cánh cửa nhỏ, nặng nề bước lên chiếc cầu thang xoắn ốc, mang theo tình yêu dành cho vị Thuyền trưởng Bốc vác vĩ đại như một gánh nặng xiềng xích nhục nhã ngày một trĩu nặng. Không; cô không thể vứt bỏ nó được. Thôi được; cứ để Trời định đoạt số phận của hai kẻ đó đi. Vừa bước quanh chiếc đèn lồng ngập tràn ánh hoàng hôn và vầng trăng chiếu rọi, cô vừa cẩn trọng chớp lấy thời cơ thắp sáng ngọn đèn. Rồi hai tay cô buông thõng dọc thân người.

— Lại còn dưới ánh mắt chứng giám của mẹ nữa chứ, — cô thì thầm. — Chính em ruột của mình — con bé Chica ấy!

Toàn bộ hệ thống quang học khúc xạ với các phụ kiện bằng đồng và những vòng lăng kính tỏa sáng lung linh như một ngôi đền hình vòm khảm kim cương, bên trong không chứa ngọn đèn dầu thường, mà là một ngọn lửa linh thiêng ngự trị trên cả đại dương. Và Linda, người giữ ngọn hải đăng với bộ đồ đen cùng khuôn mặt tái nhợt, gục đầu xuống chiếc ghế gỗ, đơn độc với nỗi ghen tuông, đứng cao vời vợi trên cả những ô nhục và đam mê chốn trần gian. Một cơn đau buốt nhói kéo dài như thể có ai đó đang túm lấy mái tóc đen ánh đồng của cô mà giật phăng một cách tàn nhẫn, khiến cô phải đưa tay lên ôm thái dương. Họ sẽ gặp nhau. Bọn họ sẽ gặp nhau. Và cô thừa biết ở đâu nữa. Ngay tại cửa sổ. Những giọt mồ hôi đau đớn túa ra rơi lã chã trên má, trong khi ánh trăng ngoài khơi khép lại, tựa như một thanh bạc khổng lồ chắn ngang lối vào Vịnh Lặng — hang động âm u ngập mây mù và sự tĩnh lặng bên bờ biển vỗ sóng rì rào.

Linda Viola đột ngột đứng thẳng dậy, ngón tay đặt lên môi. Hắn chẳng hề yêu cô hay em gái cô. Mọi chuyện trông vô lý đến mức khiến cô hoảng sợ, nhưng đồng thời cũng thắp lên trong cô chút hy vọng. Sao hắn không cướp cô đi nhỉ? Điều gì đã ngăn cản hắn? Hắn thật khó mà hiểu nổi. Bọn họ đang chờ đợi điều gì cơ chứ? Mục đích của màn dối trá và lừa lọc này là gì? Chẳng phải vì tình yêu đâu. Làm gì có thứ tình yêu đó. Hy vọng giành lại hắn về cho riêng mình đã khiến cô phá vỡ lời thề không rời khỏi ngọn tháp vào đêm nay. Cô phải lập tức nói chuyện với tía, người vốn khôn ngoan và sẽ thấu hiểu mọi chuyện. Cô cắm cổ chạy xuống chiếc cầu thang xoắn ốc. Đúng lúc vừa đẩy cánh cửa ở tầng trệt mở ra, cô nghe thấy tiếng súng đầu tiên vang lên trên đảo Great Isabel.

Cô khựng lại như thể viên đạn vừa găm thẳng vào ngực mình. Cô cắm cổ chạy không ngừng nghỉ. Căn nhà tối om. Cô đứng trước cửa gọi lớn: “Giselle! Giselle!” rồi lao vụt ra sau góc nhà, hét to tên em gái bên khung cửa sổ đang mở mà chẳng nhận được lời đáp; nhưng khi cô đang hoảng loạn chạy vòng quanh nhà, Giselle từ trong cửa bước ra, phóng vụt qua người cô, chạy một mạch trong im lặng, tóc xõa tung và mắt trừng trừng nhìn thẳng về phía trước. Con bé lướt đi trên thảm cỏ tựa như đang đi trên đầu ngón chân, rồi biến mất.

Linda bước đi chậm chạp, hai tay đưa về phía trước. Khắp hòn đảo chìm trong tĩnh lặng; cô chẳng biết mình đang đi đâu. Tán cây nơi Martin Decoud đã trải qua những ngày cuối đời, ngắm nhìn cuộc đời trôi qua như một chuỗi hình ảnh vô hồn, đổ một cái bóng đen kịt xuống bãi cỏ. Bệnh cạnh đó, cô đột nhiên nhìn thấy tía mình đang đứng lặng lẽ một mình dưới ánh trăng.

Cụ già người Garibaldi — vạm vỡ, đứng thẳng, với mái tóc và bộ râu trắng như tuyết — mang một vẻ tĩnh mịch hùng vĩ trong dáng đứng bất động, tay tỳ lên khẩu súng trường. Cô nhẹ nhàng đặt tay lên cánh tay cụ. Cụ chẳng mảy may nhúc nhích.

— Tía đã làm gì thế? — cô cất giọng bình thường hỏi.

— Ta đã bắn hạ tên Ramirez — đồ đạc giả! — cụ đáp, mắt vẫn đăm đăm nhìn về phía bóng tối đậm đặc nhất. — Hắn đến như một tên trộm, và ngã xuống cũng như một tên trộm. Con bé cần phải được bảo vệ.

Cụ không hề có ý định nhúc nhích lấy một ly, hay bước tới dù chỉ một bước chân. Cụ cứ đứng đó, gồ ghề và bất động, tựa như bức tượng của một ông lão đang canh giữ danh dự cho gia đình mình. Linda rụt bàn tay đang run rẩy khỏi cánh tay cụ — một cánh tay vững chãi và cứng cáp tựa đá tảng — rồi lặng lẽ bước vào màn đêm đen kịt. Cô nhận ra sự chuyển động của những hình thù mờ ảo trên mặt đất và khựng lại. Tiếng lầm bầm trong tuyệt vọng và những giọt nước mắt bỗng vang lên rõ hơn trước thính giác đang căng ra của cô.

— Em đã van xin anh đừng đến tối nay cơ mà. Ôi Giovanni của em! Thế mà anh đã hứa. Ôi! Tại sao... tại sao anh lại đến đây hả Giovanni?

Đó là giọng của em gái cô. Nó vụn vỡ trong một tiếng nấc nghẹn ngào xé lòng. Và tiếng của vị Thuyền trưởng Bốc vác tháo vát, kẻ vừa là chủ nhân vừa là nô lệ của kho báu San Tome, người đã bị cụ Giorgio bắt quả tang khi đang lén lút băng qua bãi đất trống để tiến về phía khe núi nhằm kiếm thêm ít bạc, vang lên đáp lời với vẻ dã dượi và điềm nhiên, nhưng phát ra từ mặt đất nghe yếu ớt đến giật mình:

— Anh có cảm giác như mình không thể sống nổi qua đêm nay nếu không được nhìn thấy em thêm lần nữa — vì tinh tú của anh, đóa hoa nhỏ của anh.

Buổi tụ họp văn nghệ vừa tàn, những vị khách cuối cùng đã ra về, và ngài Quản lý cũng đã lui về phòng riêng thì bác sĩ Monygham — người được mong đợi từ tối nhưng mãi vẫn chưa thấy xuất hiện — lái xe vượt qua con đường lát gỗ dưới ánh đèn điện của phố Calle de la Constitucion vắng lặng, và phát hiện ra cánh cổng lớn của dinh thự Casa vẫn đang mở toang.

Ông khập khiễng bước vào, nện gót lên cầu thang và bắt gặp tên Basilio béo tốt đang chuẩn bị tắt đèn ở phòng khách sala. Viên quản gia giàu có trố mắt kinh ngạc trước vị khách đột nhập muộn màng này.

— Đừng có tắt đèn, — vị bác sĩ ra lệnh. — Tôi muốn gặp phu nhân.

— Phu nhân đang ở phòng làm việc cancillaria của ngài Quản lý, — Basilio đáp bằng một giọng điệu ngọt xớt. — Ngài Quản lý sẽ khởi hành đi lên mỏ trong tiếng nữa. Hình như có chút rắc rối với đám thợ thuyền thì phải. Bọn dân đen vô lại chẳng có chút lý trí lẫn liêm sỉ nào cả. Lại còn lười biếng nữa chứ, thưa ngài. Lười biếng hết chỗ nói.

— Chính cậu mới là kẻ lười biếng và đần độn vô phương cứu chữa, — vị bác sĩ đáp với cái biệt tài chọc điên người khác từng khiến ông được yêu mến rộng rãi như thế. — Đừng có tắt đèn.

Basilio cung kính lùi ra. Bác sĩ Monygham chờ đợi trong căn phòng khách sáng rực ánh đèn, thoáng nghe thấy tiếng đóng cửa vọng lại từ tận cùng căn nhà. Tiếng cựa quậy của chiếc cựa giày nhỏ dần rồi mất hút. Ngài Quản lý đã lên đường đi mỏ.

Với tiếng sột soạt đều đặn từ chiếc váy dài quét đất, lấp lánh ánh kim cương cùng thứ lụa là óng ả, đầu cúi thấp như đang oằn mình trước sức nặng của mái tóc vàng óng mà những sợi bạc đã lẩn khuất vào trong, “đệ nhất phu nhân Sulaco,” như cách thuyền trưởng Mitchell thường miêu tả bà, bước đi dọc theo hành lang sáng rực. Bà giàu có vượt cả những giấc mơ vĩ đại nhất về tiền tài, được ca tụng, yêu mến, kính trọng, tôn vinh, và có lẽ cũng cô độc chẳng kém gì bất kỳ sinh linh nào từng tồn tại trên cõi đời này.

Câu nói của vị bác sĩ: “Bà Gould! Chờ tôi một phút!” đã khiến bà giật mình dừng bước ngay trước ngưỡng cửa căn phòng khách sáng đèn nhưng trống hoơ trống hoắc. Từ sự tương đồng về tâm trạng và hoàn cảnh, khung cảnh vị bác sĩ đứng thui thủi một mình giữa những bộ bàn ghế đã đánh thức trong ký ức đầy cảm xúc của bà cuộc gặp gỡ bất ngờ với Martin Decoud; bà dường như văng vẳng nghe thấy trong không gian tĩnh lặng tiếng của gã đàn ông đã chết thảm từ bao năm trước vang lên câu nói: “Antonia bỏ quên chiếc quạt ở đây rồi.” Nhưng đó là giọng của vị bác sĩ cất lên, có chút biến đổi vì phấn khích. Bà chú ý đến đôi mắt đang ánh lên của ông.

— Bà Gould, họ đang cần bà. Bà có biết chuyện gì xảy ra không? Bà còn nhớ những gì tôi nói với bà hôm qua về Nostromo chứ? Chà, hình như có một chiếc lancha — một chiếc thuyền có mui, xuất phát từ Zapiga chở theo bốn tên da đen, lướt ngang qua đảo Great Isabel — đã được một người phụ nữ cất giọng gọi từ trên vách đá — thực ra chính là Linda — ra lệnh cho họ (đêm trăng sáng rõ) vòng ra bãi biển để đón một người bị thương vào thị trấn. Người chủ thuyền (người đã kể lại toàn bộ câu chuyện này cho tôi nghe) dĩ nhiên đã làm theo ngay lập tức. Ông ta bảo rằng khi vòng xuống phía sườn thấp của đảo Great Isabel, họ thấy Linda Viola đang đứng đợi sẵn. Họ đi theo cô ta: cô ta dẫn họ đến dưới một cội cây cách căn nhà nhỏ không xa. Ở đó họ tìm thấy Nostromo đang nằm trên mặt đất, đầu gối lên đùi cô em út, còn cụ Viola thì đứng cách đó một quãng tay tỳ vào khẩu súng. Theo chỉ dẫn của Linda, họ khiêng một chiếc bàn trong nhà ra làm cáng sau khi đã bẻ gãy bốn chân bàn. Họ đang ở đây rồi, thưa bà Gould. Ý tôi là Nostromo và... cả Giselle nữa. Bọn da đen đã khiêng anh ta vào trạm xá gần cảng. Anh ta bắt người trực phải đi gọi tôi tới. Nhưng người anh ta muốn gặp không phải là tôi — mà chính là bà, thưa bà Gould! Chính là bà.

— Tôi ư? — bà Gould thì thầm, hơi co mình lại.

— Vâng, là bà! — vị bác sĩ bật thốt lên. — Anh ta đã van xin tôi — kẻ thù của anh ta, theo như anh ta nghĩ — hãy đưa bà đến gặp anh ta ngay lập tức. Hình như anh ta có chuyện muốn nói riêng với một mình bà.

— Không thể nào! — bà Gould lẩm bẩm.

— Anh ta bảo tôi rằng: “Hãy nhắc để bà ấy nhớ rằng tôi đã từng làm vài việc để giữ cho mái nhà trên đầu bà ấy được yên ổn”... Thưa bà Gould, — vị bác sĩ tiếp lời trong cơn kích động tột độ. — Bà có nhớ chuyện số bạc không? Số bạc trên chiếc thuyền nhẹ — đã bị mất ấy?

Bà Gould nhớ chứ. Nhưng bà chẳng hề hé môi rằng bản thân căm ghét cái ý nghĩ nhắc đến đống bạc đó đến nhường nào. Vốn là hiện thân của sự bộc trực, bà nhớ lại với nỗi kinh hoàng tột độ rằng có những lúc duy nhất trong đời mình, bà đã giấu giếm chồng sự thật chính về số bạc ấy. Bà đã bị nỗi sợ hãi làm cho lầm đường lạc lối vào thời điểm đó, và bà chưa bao giờ tha thứ cho chính mình. Hơn thế nữa, đống bạc ấy — thứ vốn dĩ đã chẳng đời nào lọt xuống đây nếu chồng bà được thông báo về tin tức do Decoud mang về — lại chính là nguyên nhân gián tiếp suýt cướp đi sinh mạng của bác sĩ Monygham. Và những chuyện đó hiện lên trong mắt bà thật đáng sợ làm sao.

— Thế nhưng, nó có thực sự bị mất hẳn không? — vị bác sĩ thốt lên. — Từ trước đến nay tôi vẫn luôn cảm thấy có một bí ẩn xoay quanh Nostromo của chúng ta. Tôi thực sự tin rằng giờ đây, khi cận kề cái chết...

— Cận kề cái chết ư? — bà Gould lặp lại.

— Vâng. Vâng... Có lẽ anh ta muốn kể cho bà nghe điều gì đó liên quan đến số bạc mà...

— Ồ, không! Không đâu! — bà Gould khẽ thốt lên với giọng nghẹn ngào. — Chẳng phải nó đã mất đi và chấm dứt rồi sao? Chẳng phải vẫn còn thừa thãi kho báu để khiến mọi người trên thế giới này đau khổ hay sao?

Vị bác sĩ đứng im lặng trong vẻ phục tùng và đầy thất vọng. Cuối cùng, ông rụt rè lên tiếng, giọng rất khẽ:

— Và còn con bé nhà Viola, Giselle thì sao? Chúng ta phải làm gì đây? Trông có vẻ như tía và chị nó đã...

Bà Gould thừa nhận rằng bà cảm thấy mình có bổn phận phải làm những gì tốt nhất cho hai đứa trẻ này.

— Tôi có một cỗ xe volante ở đây, — vị bác sĩ nói. — Nếu bà không phiền khi bước lên chiếc xe đó...

Ông đứng đợi trong tâm trạng đầy sốT ruột cho đến khi bà Gould quay trở lại, khoác thêm bên ngoài bộ trang phục dạ hội chiếc áo choàng màu xám có chiếc mũ trùm đầu sâu.

Cứ như thế, khoác chiếc áo choàng với phần mũ trùm kín đầu tựa nữ tu trùm lên trang phục dạ hội, người phụ nữ tràn đầy sức chịu đựng và lòng trắc ẩn này đã đứng bên cạnh chiếc giường nơi vị Thuyền trưởng Bốc vác hào hoa đang nằm bất động ngửa mặt lên trời. Sắc trắng của ga giường và gối nệm tạo nên một sự tương phản tối tăm và đầy mạnh mẽ với gương mặt rám nắng, cùng đôi bàn tay gân guốc, khéo léo trên tay lái, trên dây cương và trên cò súng, nay đang buông thõng bất động trên tấm chăn trắng.

— Con bé vô tội, — vị Thuyền trưởng cất giọng trầm và đều đều, như thể sợ rằng một âm thanh lớn hơn sẽ làm đứt đoạn sợi dây liên kết mong manh mà tâm trí anh vẫn đang cố níu giữ với thân xác. — Con bé vô tội. Chỉ một mình tôi gánh chịu tất cả. Nhưng không sao cả. Với những chuyện này, tôi chẳng cần phải thanh minh với bất kỳ người đàn ông hay người phụ nữ nào còn sống trên đời.

Anh dừng lại. Gương mặt bà Gould, trắng bệch dưới bóng râm của chiếc mũ trùm đầu, cúi xuống nhìn anh với một nỗi buồn vô hạn và kiên định. Và những tiếng nấc nghẹn ngào khe khẽ của Giselle Viola — người đang quỳ sụp dưới chân giường, mái tóc vàng ánh sắc đồng buông xõa rải rác khắp chân vị Thuyền trưởng — hầu như chẳng làm gợn đục thêm sự tĩnh lặng của căn phòng.

— Ha! Lão Giorgio — kẻ canh giữ danh dự của nhà ngươi! Thật nghĩ sao khi lão Vecchio lại có thể lỏ tót đến bên ta với bước chân nhẹ nhàng và tay súng chuẩn xác đến thế. Bản thân ta cũng chẳng thể làm tốt hơn. Chỉ là tốn phí một viên đạn thì hơi tiếc. Danh dự vốn đã được bảo toàn rồi... Thưa bà, con bé ấy sẽ sẵn sàng theo chân Nostromo tên trộm đến tận cùng thế giới... Tôi đã thốt lên lời đó rồi. Lời nguyền đã được phá giải!

Một tiếng rên khe khẽ phát ra từ cô gái khiến anh phải buông thõng ánh nhìn xuống.

— Tôi không thể nhìn thấy em ấy... Không sao cả, — anh tiếp tục, với chút tàn dư của vẻ bất cần hào hoa ngày nào trong giọng nói. — Một nụ hôn là quá đủ, nếu như thời gian không cho phép nhiều hơn. Một tâm hồn nhẹ bẫng, thưa bà! Tươi sáng và ấm áp, tựa như ánh ban mai — chóng chìm trong mây mù, và cũng chóng bình yên trở lại. Bọn họ sẽ bóp nát nó giữa những toan tính của họ mất. Thưa bà, xin hãy dành cho con bé ánh nhìn trắc ẩn — nổi danh từ đầu này đến đầu kia xứ sở chẳng kém gì sự dũng cảm và gan lì của kẻ đang trò chuyện với bà đây. Con bé rồi sẽ nguôi ngoai theo thời gian thôi. Và ngay cả Ramirez cũng không phải là kẻ tồi. Tôi không giận đâu! Không! Chẳng phải Ramirez là kẻ đã đánh gục vị Thuyền trưởng Bốc vác Sulaco này.

Anh khựng lại, dồn chút sức lực rồi cất giọng lớn hơn, có phần cuồng nhiệt, tuyên bố:

— Tôi chết đi trong sự phản bội — bị phản bội bởi...

Nhưng anh đã không nói rõ bản thân bị phản bội bởi ai hay bởi điều gì.

— Em ấy sẽ chẳng bao giờ phản bội tôi đâu, — anh lại bắt đầu, mở trừng đôi mắt. — Em ấy rất mực thủy chung. Chúng tôi đã dự tính đi đến một nơi rất xa — và sẽ đi rất sớm. Vì em ấy, tôi có thể dứt áo ra đi khỏi đống kho báu bị nguyền rủa đó. Vì đứa trẻ ấy, tôi sẵn sàng bỏ lại cả rương lẫn rương khobáu đầy ắp. Thế mà Decoud đã nẫng đi bốn thỏi. Bốn thỏi kim loại. Tại sao chứ? Picardia! Để phản bội tôi ư? Sao tôi có thể đem trả lại kho báu khi thiếu mất bốn thỏi vàng? Lão bác sĩ chắc chắn sẽ bảo rằng chính tôi đã cuỗm đi mất. Lão bác sĩ sẽ nói thế. Than ôi! Nó vẫn đang trói buộc tôi đến tận bây giờ!

Bà Gould cúi thấp người, bị thôi miên — lạnh buốt vì nỗi sợ hãi.

— Chuyện gì đã xảy ra với Don Martin vào đêm đó vậy, Nostromo?

— Ai mà biết được chứ? Tôi từng tự hỏi chuyện gì rồi sẽ đến với mình. Giờ thì tôi đã rõ. Cái chết đã ập đến với tôi bất ngờ. Hắn đã bỏ đi! Hắn đã phản bội tôi. Và rồi các người nghĩ rằng chính tôi đã giết hắn! Các người ai cũng giống nhau cả, những kẻ cao sang quyền quý. Đống bạc đã giết chết tôi. Nó đã trói buộc tôi. Cho đến tận lúc này nó vẫn còn giam cầm tôi. Chẳng một ai biết nó đang nằm ở đâu. Thế nhưng bà lại là vợ của Don Carlos, người từng đặt nó vào tay tôi và căn dặn: “Hãy bảo vệ nó bằng chính mạng sống của bà.” Để rồi khi tôi trở về, và tất cả các người đều nghĩ rằng nó đã mất toi, thì tôi nghe thấy gì nào? “Chẳng có gì quan trọng cả. Cứ để mặc nó đi. Nào Nostromo trung thực, hãy lên đường cứu lấy mạng sống của chúng ta đi!”

— Nostromo! — bà Gould thì thầm, cúi thật thấp người. — Chính tôi đây, từ tận đáy lòng mình, cũng từng căm ghét cái ý niệm về đống bạc đó.

— Thật kỳ diệu làm sao! — khi một người như bà lại có thể căm ghét thứ của cải mà các người vốn rất rành rẽ cách chớp lấy từ tay người nghèo khổ. Thế giới này được xây dựng dựa trên những người nghèo, như lời cụ Giorgio từng nói. Bà luôn đối xử tử tế với người nghèo. Nhưng ẩn chứa trong sự giàu sang luôn là một lời nguyền rủa nào đó. Thưa bà, tôi có nên tiết lộ cho bà biết kho báu đang giấu ở đâu không? Chỉ riêng mình bà thôi nhé... Lấp lánh! Vô nhiễm!

Một nỗi kháng cự đầy đau đớn và vô thức vương vấn trong giọng nói, trong ánh mắt anh, hiện rõ mồn một trước người phụ nữ sở hữu trực giác thấu cảm thiên bẩm. Bà quay mặt đi trước sự khuất phục thảm hại của kẻ sắp chết, cảm thấy kinh hãi, không muốn nghe thêm bất cứ điều gì về số bạc ấy nữa.

— Không, thưa Thuyền trưởng, — bà nói. — Giờ đây chẳng ai còn tơ tưởng đến nó nữa. Hãy cứ để nó mất đi vĩnh viễn.

Nghe những lời ấy, Nostromo nhắm nghiền mắt, không thốt thêm nửa lời, cũng chẳng cử động mảy may. Ngay bên ngoài cửa phòng bệnh, bác sĩ Monygham trong trạng thái kích động tột độ, đôi mắt lấp lánh vẻ sốt sắng, bước đến chỗ hai người phụ nữ.

— Thế nào, bà Gould? — ông cất giọng suồng sã gần như thô bạo vì sự thiếu kiên nhẫn. — Hãy nói cho tôi biết, tôi đã đoán trúng phải không? Quả nhiên có một điều bí ẩn. Bà đã nắm được manh mối rồi chứ? Anh ta vừa nói với bà là...

— Anh ta chẳng nói gì với tôi cả, — bà Gould điềm tĩnh đáp.

Ánh lửa của mối hiềm khích bản năng dành cho Nostromo vụt tắt trong mắt bác sĩ Monygham. Ông ngoan ngoãn lùi lại một bước. Ông không tin lời bà Gould. Nhưng lời nói của bà chính là mệnh lệnh. Ông chấp nhận câu từ chối ấy như một định mệnh khó lý giải, khẳng định chiến thắng của trí tuệ Nostromo trước chính bản thân ông. Ngay trước người phụ nữ ấy — người mà ông dành trọn sự tôn sùng thầm kín — ông đã phải nhận thất bại dưới tay vị Thuyền trưởng Bốc vác hào hoa, kẻ đã sống một cuộc đời dựa trên giả định về sự trung thực, chính trực và dũng cảm không bao giờ vẩn đục!

— Xin hãy phái người đi lấy xe cho tôi ngay lập tức, — bà Gould cất giọng từ bên trong chiếc mũ trùm đầu. Rồi quay sang Giselle Viola, bà nói tiếp: — Lại gần đây với ta nào, con yêu; lại gần hơn chút nữa. Chúng ta sẽ đợi ở đây.

Giselle Viola như một đứa trẻ vỡ vụn tâm can, khuôn mặt che khuất sau mái tóc rủ xuống, lủi thủi bò đến sát bên cạnh bà. Bà Gould luồn tay qua cánh tay của đứa con gái bất xứng thuộc về lão Viola thuần khiết — vị anh hùng nước cộng hòa không một tì vết. Chầm chậm, từng chút một, tựa như một đóa hoa tàn rũ xuống, đầu của cô gái — kẻ sẵn sàng theo chân một tên trộm đến tận cùng thế giới — tựa vào bờ vai của Dona Emilia, đệ nhất phu nhân Sulaco, người vợ của ngài Quản lý mỏ San Tome. Và bà Gould, cảm nhận tiếng nấc nghẹn ngào bị nén lại đầy căng thẳng và bấn loạn ấy, đã có khoảnh khắc đắng cay đầu tiên và duy nhất trong cuộc đời mình. Khoảnh khắc ấy thật xứng đáng với chính bác sĩ Monygham vậy.

— Hãy nguôi ngoai đi con. Chẳng mấy chốc nữa đâu, nó sẽ quên béng con để mà nhớ đến kho báu của mình thôi.

— Thưa bà, anh ấy yêu em. Anh ấy yêu em thật lòng, — Giselle thầm thì trong tuyệt vọng. — Anh ấy yêu em như chưa từng có ai trên đời được yêu thương nhường ấy.

— Tôi cũng từng được yêu thương như thế, — bà Gould đáp với giọng điệu nghiêm nghị.

Giselle bấu chặt lấy bà đầy co giật. — Ồ thưa bà, nhưng bà sẽ mãi sống trong sự tôn sùng cho đến hết cuộc đời, — cô nức nở.

Bà Gould giữ nguyên sự im lặng cho đến khi cỗ xe tới nơi. Bà đỡ cô gái đang trong cơn nửa tỉnh nửa mê bước lên xe. Sau khi vị bác sĩ khép cửa chiếc xe landau lại, bà nhoài người ra hướng về phía ông.

— Anh chẳng thể làm gì được nữa sao? — bà thì thầm.

— Không thể đâu, bà Gould. Hơn nữa, anh ta cũng chẳng để chúng ta chạm vào người. Chẳng còn ích gì nữa. Tôi vừa ghé vào nhìn một thoáng... Thật vô ích.

Nhưng ông vẫn hứa sẽ ghé gặp cụ già Viola và đứa con gái còn lại ngay trong đêm nay. Ông có thể mượn chiếc thuyền của cảnh sát để chèo ra đảo. Ông đứng lại trên đường, dõi theo chiếc xe landau đang lầm lũi lăn bánh phía sau đàn la trắng.

Tin đồn về một vụ tai nạn — tai nạn của thuyền trưởng Fidanza — đã lan truyền dọc theo những dãy cầu cảng mới xây với hàng đèn đường cùng bóng dáng sừng sững của những chiếc cần trục cao chót vót. Một nhúm kẻ lang thang đêm hôm — nghèo khổ nhất trong những người nghèo — đứng vây quanh cửa trạm xá, thì thầm to nhỏ dưới ánh trăng rọi xuống con đường vắng ngắt.

Bên cạnh người bị thương chẳng có ai ngoài tay nhiếp ảnh gia tái mét, nhỏ thó, gầy guộc và khát máu — kẻ căm ghét giới tư bản, đang ngồi vắt vẻo trên chiếc ghế cao cạnh đầu giường, hai đầu gối co lên cao và cằm chống vào hai bàn tay. Hắn ta được gọi đến bởi một tên đồng lõa làm việc ca đêm ở cầu tàu, kẻ từng nghe ngóng được từ một tên da đen trên chiếc lancha rằng thuyền trưởng Fidanza vừa được đưa lên bờ trong tình trạng trọng thương khó giữ được tính mạng.

— Đồng chí có trăn trối điều gì không? — hắn lo lắng cất tiếng hỏi. — Đừng quên rằng chúng ta đang cần quỹ cho hoạt động của mình. Bọn nhà giàu phải bị trừng trị bằng chính vũ khí của chúng.

Nostromo không đáp lời. Tên kia cũng chẳng nài nỉ thêm, tiếp tục cuộn tròn người trên chiếc ghế đẩu, mái tóc xù bù xù dựng ngược, trông hoang dã hệt như một con khỉ gù. Rồi sau một khoảng lặng kéo dài —

— Đồng chí Fidanza, — hắn trang trọng mở lời, — đồng chí đã từ chối mọi sự giúp đỡ từ gã bác sĩ đó. Hắn ta thực sự là kẻ thù nguy hiểm của nhân dân phải không?

Trong căn phòng mờ ảo ánh đèn, Nostromo chậm chạp xoay đầu trên gối, mở hé đôi mắt và phóng về phía sinh kỳ dị đang vắt vẻo bên mép giường một cái nhìn đầy ẩn ý và sâu xa thăm thẳm. Đoạn, đầu anh ngả ngược trở lại, đôi mi sụp xuống, và vị Thuyền trưởng Bốc vác đã trút hơi thở cuối cùng mà không thốt ra nửa lời hay phát ra một tiếng rên rỉ nào sau một giờ đồng hồ bất động, chỉ bị cắt đứt bởi những cái run rẩy ngắn ngủi minh chứng cho những nỗi thống khổ tột cùng.

Bác sĩ Monygham, khi chèo thuyền cảnh sát hướng ra các hòn đảo, ngước nhìn ánh trăng vằng vặc phản chiếu trên mặt vịnh cùng dáng hình đen sẫm cao vút của Great Isabel đang hắt một luồng sáng từ xa xuyên qua màn mây phủ.

— Chèo nhẹ tay thôi, — ông tự nhủ, lòng băn khoăn không biết mình sẽ đối mặt với điều gì trên ấy. Ông cố hình dung ra Linda và cha cô, nhưng lại cảm thấy một sự ngần ngại kỳ lạ trào dâng trong tâm trí. — Chèo nhẹ tay thôi, — ông lặp lại lần nữa.

* * * * * *

Kể từ khoảnh khắc bóp cò súng nhắm vào kẻ dám mạo phạm danh dự gia đình, Giorgio Viola vẫn đứng yên một chỗ không hề dịch chuyển. Cụ đứng đó, khẩu súng trường chống xuống đất, bàn tay nắm lấy nòng súng gần phía đầu ruồi. Sau khi chiếc lancha chở Nostromo rời khỏi bờ để đi mãi không về, Linda bước tới và dừng lại trước mặt cụ. Cụ dường như không hề hay biết sự hiện diện của con gái, nhưng khi cô đánh mất vẻ bình tĩnh giả tạo và thét lên:

— Tía có biết mình vừa bắn chết ai không?

Cụ liền đáp:

— Tên lang thang Ramirez.

Mặt cắt không còn giọt máu, Linda trân trân nhìn cha với ánh mắt điên dại rồi cười phá lên vào mặt cụ. Một lúc sau, cụ cũng hòa giọng cùng cô bằng một tiếng cười trầm đục vang vọng từ xa như tiếng vọng lại từ tràng cười của cô. Rồi cô nín bặt, và cụ già cất giọng ngỡ ngàng:

— Nó kêu lên bằng giọng của cậu Gian’ Battista.

Khẩu súng tuột khỏi bàn tay đang mở ra của cụ, nhưng cánh tay vẫn giữ nguyên tư thế vươn ra như thể vẫn có thứ gì đó chống đỡ. Linda lao tới giật mạnh lấy tay cụ.

— Tía đã quá già để hiểu được chuyện này rồi. Vào nhà thôi.

Cụ để mặc cô dìu đi. Ngay ngưỡng cửa, cụ vấp ngã khuỵu xuống, suýt nữa thì ngã sụp nhào cùng đứa con gái. Sự kích động và hoạt bát suốt mấy ngày qua chẳng khác nào ngọn đèn dầu lóe lên trước lúc lụi tàn. Cụ bấu víu vào thành ghế.

— Bằng giọng của cậu Gian’ Battista, — cụ lặp lại với giọng nghiêm nghị. — Ta đã nghe thấy nó — tên Ramirez — khốn nạn...

Linda đỡ cụ ngồi xuống ghế, rồi cúi sà xuống, rít lên bên tai cụ:

— Tía vừa giết chết Gian’ Battista rồi.

Cụ già mỉm cười dưới chòm râu dày. Phụ nữ lúc nào cũng lắm điều tưởng tượng kỳ quặc.

— Con bé đâu rồi? — cụ hỏi, ngạc nhiên trước cái lạnh buốt thấu xương của bầu không khí và thứ ánh sáng leo lắt bất thường từ ngọn đèn mà cụ từng dùng để ngồi đọc Kinh Thánh mở rộng suốt nửa đêm.

Linda khựng lại giây lát, rồi quay mặt đi.

— Nó đang ngủ, — cô đáp. — Ngày mai chúng ta sẽ nói chuyện về nó.

Cô không sao chịu nổi khi phải nhìn mặt cụ. Cụ vừa khiến cô hoảng sợ vừa mang lại một nỗi xót xa gần như không thể chịu đựng nổi. Cô đã nhận ra sự thay đổi nơi cụ. Cụ sẽ chẳng bao giờ hiểu được những gì mình đã gây ra; và ngay cả đối với cô, mọi chuyện cũng vẫn là một ẩn số không thể giải mã. Cụ thều thào cất lời với vẻ nhọc nhằn:

— Đưa ta cuốn sách.

Linda đặt lên bàn cuốn sách bìa da đã sờn cũ — cuốn Kinh Thánh được một người Anh tặng cho cụ từ thủa nào ở Palermo.

— Con bé cần phải được bảo vệ, — cụ lặp lại bằng một giọng kỳ lạ và tang tóc.

Đứng sau chiếc ghế của cụ, Linda siết chặt hai bàn tay, nghẹn ngào khóc không thành tiếng. Đột nhiên cô giật mình lao về phía cửa. Cụ nghe thấy tiếng động liền hỏi:

— Con đi đâu thế?

— Ra ngọn hải đăng, — cô đáp, quay đầu nhìn cụ bằng ánh mắt đầy căm phẫn.

— Hải đăng! À phải... nghĩa vụ mà.

Vẫn dáng đứng thẳng tắp, tóc trắng phau, uy nghi như sư tử, mang vẻ anh dũng trong sự tĩnh lặng tuyệt đối, cụ thò tay vào túi chiếc áo sơ mi đỏ tìm chiếc kính mà Dona Emilia đã tặng. Cụ đeo nó lên. Sau một hồi lâu bất động, cụ mở cuốn sách ra, và từ trên cao, qua tròng kính, cụ đăm đăm nhìn những chữ in nhỏ chia thành hai cột. Một nét biểu cảm cứng nhắc và nghiêm nghị hằn lên những đường nét trên khuôn mặt cụ kèm theo một cái cau mày nhẹ, tựa như đang phản ứng lại một dòng suy nghĩ ảm đạm hay cảm giác khó chịu nào đó. Thế nhưng cụ chưa từng rời mắt khỏi trang sách trong lúc người ngả dần về phía trước, một cách nhẹ nhàng và từ tốn, cho đến khi mái tóc trắng như tuyết tỳ hẳn lên những trang sách đang mở rộng. Chiếc đồng hồ gỗ tích tắc đều đặn trên bức tường quét vôi trắng, và trong cái lạnh dần lan tỏa, cụ già người Garibaldi nằm đó đơn độc, vừng vức, chẳng khác nào một cội sồi già bị quật ngã bởi cơn gió độc bất chợt.

Ngọn hải đăng trên đảo Great Isabel vẫn cháy sáng không nguôi phía trên kho báu thất lạc của mỏ San Tome. Hòa vào sắc xanh thẫm của một đêm không trùm sao, ngọn đèn lồng phóng ra một tia sáng vàng óng hướng về phía chân trời xa tít. Tựa như một hạt bụi đen kịt bám trên ô kính sáng rực, Linda co ro ngoài hành lang, tựa đầu lên thành lan can. Vầng trăng đang lịm dần về phía tây chiếu rọi xuống người cô bằng thứ ánh sáng rực rỡ.

Bên dưới chân vách đá, tiếng mái chèo khua nước đều đặn từ một chiếc thuyền lướt qua bỗng im bặt, và bác sĩ Monygham đứng thẳng dậy ở phần lái thuyền.

— Linda! — ông cất giọng gọi lớn, ngẩng phắt đầu lên. — Linda!

Linda đứng thẳng dậy. Cô đã nhận ra giọng nói ấy.

— Cậu ấy chết rồi sao? — cô cất giọng hỏi vọng xuống, rướn người về phía trước.

— Đúng vậy, cô gái tội nghiệp của tôi ạ. Tôi đang vòng thuyền vào đây, — vị bác sĩ đáp lại từ bên dưới. — Chèo vào bãi đi, — ông ra lệnh cho đám thợ chèo.

Bóng hình đen đúa của Linda tách biệt hẳn lên dưới ánh đèn lồng, hai tay giơ cao qua đầu cứ như thể cô chuẩn bị lao mình xuống vực sâu.

— Chính tôi mới là người yêu anh ấy! — cô thì thầm, với khuôn mặt cứng đờ và trắng bệch như tạc tượng dưới ánh trăng. — Tôi! Chỉ có một mình tôi thôi! Con nhỏ đó rồi sẽ quên anh, kẻ phải chết thảm hại chỉ vì cái bộ mặt xinh đẹp của nó. Tôi chẳng thể hiểu nổi. Tôi không tài nào hiểu nổi. Nhưng tôi sẽ đời đời khắc ghi hình bóng anh. Không bao giờ quên!

Cô đứng đó lặng thinh và bất động, gom góp toàn bộ sức lực để trút hết nỗi thủy chung, niềm đớn đau, sự ngỡ ngàng và tuyệt vọng thành một tiếng thét lớn tột cùng.

— Không bao giờ! Hỡi Gian’ Battista!

Bác sĩ Monygham, khi đang chèo vòng thuyền cảnh sát, nghe thấy cái tên đó vọng qua đỉnh đầu mình. Đó lại là một chiến thắng nữa của Nostromo — chiến thắng vĩ đại nhất, đáng ghen tị nhất và cũng ám ảnh nhất trong tất cả. Giữa tiếng thét đích thực của một niềm đam mê bất tử vang dội từ Punta Mala đến Azuera rồi trải dài đến đường chân trời rực rỡ, được bao bọc bởi một đám mây trắng lớn tỏa sáng như một khối bạc nguyên chất, linh hồn của vị Thuyền trưởng Bốc vác hào hoa vẫn ngự trị trên vùng vịnh tối tăm nơi cất giấu những chiến lợi phẩm về kho báu và tình yêu của đời anh.