Giữa vô số những người yêu chuộng tự do mệt mỏi nhưng mãn nguyện đang tìm đường về nhà tối hôm đó, trong lúc một nhóm nhiệt thành vẫn đang diễu hành trên phố, những ngọn đèn vẫn chiếu rọi từ các ô cửa sổ, và những cảnh sát rã rời đang lê bước trên các tuyến tuần tra bất tận, có gã gác cửa—người từng giương cao lá cờ trong Đại đội A của Đoàn diễu hành số 1. Người bạn thợ đồng hồ cùng đi với hắn để ăn chút quà đêm, đồng thời chia sẻ niềm vui chiến thắng lẫn những lời nguyền rủa căm hờn. Thế nhưng, gã gác cửa vừa mới nâng ly chúc mừng đại nghĩa được một ngụm đầu thì vợ hắn đã cắt ngang lời diễn văn bằng cách đưa cho hắn một tờ giấy. Cô bảo rằng một cậu bé mặc áo len xanh đã mang đến cho hắn vào khoảng mười giờ sáng, ngay sau khi hắn vừa lên đường để nhập hội với đoàn của mình.
Phong bì rẻ tiền và thô ráp; bên ngoài không đề địa chỉ. Gã gác cửa mở ra. Bức thư không gửi cho ai và cũng không có chữ ký. Nội dung vô cùng ngắn ngủn, chỉ vọn vẹn mấy từ đơn giản: "Tối qua mày không thấy tao. Hãy nhớ Điều 3."
Gã gác cửa đặt bức thư xuống, liếc nhanh về phía người bạn đang vùi mặt vào vại nước. Hắn nhận ra nét chữ; hắn biết kẻ mà mình đã không nhìn thấy; hắn nhớ đến Điều 3—điều khoản quy định rằng: "Hình phạt duy nhất và tất yếu dành cho kẻ phản bội là cái chết." Mặt hắn cắt không còn một giọt máu và hắn vội vàng nốc cạn ly rượu.
"Ai mang cái này đến thế?" hắn hỏi.
"Tôi đã bảo anh rồi," vợ hắn đáp; "một cậu nhóc mặc áo len xanh; trông nó có vẻ như là người ở mến tàu." Cô dọn thức ăn lên bàn, và tiện thể nói thêm: "Em đoán là anh quá bận rộn với chuyện chính trị nên chẳng màng nghe ngóng gì về vụ án mạng phải không?"
"Vụ án mạng á?" gã thợ đồng hồ thốt lên. Gã gác cửa vò nát bức thư rồi nhét vào túi áo khoác, trong khi người vợ đọc cho hai người nghe câu chuyện về phát hiện ấy. Gã thợ đồng hồ lắng nghe với vẻ đầy tò mò.
"Benham!" hắn lẩm bẩm. "Tôi chưa bao giờ nghe cái tên này, còn anh thì sao?"
"Anh biết hắn mà, Ned," vợ gã gác cửa nói; "gã hay đi lại với ông Gaspard ấy."
Bằng một sự thúc bách vô thức, ánh mắt hai người đàn ông chạm nhau; người vợ quay đi để pha một ấm trà, để lại hai kẻ đang sợ hãi nhìn chằm chằm vào đối phương.
"Đồ nhảm nhí!" gã thợ đồng hồ bất an lên tiếng. "Đó chỉ là lời huênh hoang của hắn thôi. Hắn có lý do gì để mà...?" Hắn ngập ngừng rồi nói thêm, "Hôm nay có gặp hắn không, Ned?"
"Không," Ned đáp, tay mân mê bức thư.
"Hắn không tham gia đoàn diễu hành à?"
"Tôi không thấy hắn."
"Cậu gặp hắn lần cuối khi nào?"
Gã gác cửa ngập ngừng.
"Đêm họp ủy ban gần đây nhất của chúng ta," cuối cùng hắn thì thầm.
"Ồ, có gì đâu mà lo," gã thợ đồng hồ trấn an. Hắn chẳng có bức thư nào trong túi cả.
Gã gác cửa há miệng định nói, nhưng thấy vợ đang đi tới, hắn liền ngậm lại và cắm cúi ăn bữa tối của mình.
"Thư gì thế, Ned?"
"À, chuyện đoàn diễu hành ấy mà," hắn đáp.
"Thế thì anh nhận được muộn quá nhỉ. Của ai gửi thế?"
"Nếu cô chịu rót trà," hắn bực dọc quát lên, "và dẹp cái quỷ sứ thư từ ấy đi, thì mọi chuyện sẽ khá hơn nhiều đấy."
"Chà, anh có cần phải nổi đóa lên với vợ như thế không," bà Evans nói. "Đâu phải cách đối xử với vợ mình, phải không thưa ông?"
"Thưa ông" lịch sự quở trách bạn mình, nhưng rồi biện hộ rằng cả hai đều đã mệt mỏi, và chân mệt thì hay cáu bẳn. Đưa trà cho họ xong, cô để mặc họ ngồi với nhau; công việc của cô vẫn chưa hoàn tất cho đến khi ba đứa con nhỏ đã yên vị trên giường.
Cảm giác lần đầu tiên thấy cổ mình lửng lơ ở khoảng cách có thể với tới một sợi dây thừng ắt hẳn là điều gì đó vô cùng bất an. Gã gác cửa, dẫu có tham gia hội kín, vẫn là một kẻ nhát gan, với nỗi sợ hãi tôn sùng dành cho luật pháp. Bàn chuyện này nọ, ba hoa khoác lác về chúng bên chén trà lại là chuyện hoàn toàn khác với việc thực sự bị cuốn vào đó, dù chỉ là gián tiếp. Ned Evans dẫu sao cũng là một người có học thức: hắn đọc báo, đọc các vụ án và biên bản xét xử; hắn từng nghe nói về kẻ đồng phạm trước và sau khi phạm tội. Chẳng phải hắn là kẻ đồng phạm sau khi phạm tội đó sao? Hắn tưởng tượng họ không treo cổ những kẻ như vậy; nhưng nếu họ bắt được hắn, và mọi chuyện về Gaspard cùng hội kín lộ tẩy, liệu họ có khép hắn vào tội đồng phạm trước khi phạm tội không? Chiếc thòng lọng xem ra thực sự quá gần, và trong trí tưởng tượng đầy sợ hãi của hắn, khi hắn nằm thao thức bên cạnh người vợ đang ngáy ngủ, sợi dây thừng cứ lơ lửng ngay trên đầu. Kẻ khốn khổ ấy kẹt giữa gươm đày và biển thẳm—giữa luật pháp nghiêm khắc và Điều 3 tàn nhẫn. Hắn không dám trở mình, sợ vợ sẽ hỏi điều gì đang làm hắn bứt rứt; hắn nằm im nhất có thể, nguyền rủa cay đắng sự dại dột của bản thân vì đã dấn thân vào những chuyện thế này, nguyền rủa cay đắng tên người Pháp đã lừa hắn sập bẫy rồi bỏ mặc hắn mắc kẹt ở đó. Làm sao hắn có thể cứu lấy cái cổ của mình đây? Và hắn bứt rứt céi rách viền chiếc áo ngủ thô kệch đang siết chặt lấy cổ họng, mang theo gợi ý rợn ngợp về những gì có thể xảy ra. Tên Gaspard đó đang ở đâu? Lão đã trốn chạy ra hải ngoại rồi chứ? A, nếu hắn có thể chắc chắn về điều đó, và chắc chắn rằng kẻ đáng sợ kia sẽ không quay trở lại! Hay lão đang ẩn nấp trong một xó xỉnh bí mật nào đó, chực chờ lẻn ra để trả thù cho một hành vi vi phạm Điều 3? Gã gác cửa vẫn luôn khiếp sợ kẻ đó; dưới ánh sáng lập lòe của vụ án mạng này, hình bóng Gaspard phình đại thành một con quái vật gớm ghiếc, đe dọa giáng trả chớp nhoáng và tàn nhẫn cho sự bất tuân hay phản bội. Không; hắn phải kiên định. Nhưng còn cảnh sát thì sao? Chà, người ta thế nào rồi cũng phải ngủ, và cuối cùng hắn cũng thiếp đi, tay kéo vạt áo ngủ ra xa cổ họng: nếu hắn ngủ thiếp đi với thứ đó đang đè nặng, Chúa mới biết hắn sẽ mơ thấy những gì.
"Thật là may mắn," Viên Giám đốc Cảnh sát, người có thói quen nhìn đời bằng lăng kính màu hồng, nói với một thuộc cấp, "khi gã Benham này dường như không có họ hàng và rất ít bạn bè."
"Chẳng có mụ góa phụ nào đến khóc lóc cả," tên thuộc cấp nhận xét kèm theo một cái gật đầu đồng tình.
"Chẳng ai biết gì về hắn ngoài việc hắn đến Kirton vài tháng trước, chẳng làm gì cả, hình như có rất nhiều tiền, hay nhậu nhẹt, chơi vài ván bài, chẳng hại ai và có vẻ như cũng chẳng quen ai."
"Ơ, tôi từng thấy hắn đi với ông Puttock mà."
"Đúng thế; nhưng ông Puttock cũng chẳng biết gì về hắn, ngoại trừ việc hắn bảo mình đến từ Shepherdstown. Đó là lý do tại sao Puttock lại lịch sự với hắn. Nơi đó thuộc khu vực bầu cử của ông ta."
"Ngài có manh mối nào chưa ạ?" tên thuộc cấp rụt rè hỏi.
Viên Giám đốc định lắc đầu phủ nhận, thì một thám tử bước vào phòng.
"Vâng, tôi đã tìm ra một kẻ mất tích cho các sếp đây," hắn nói với giọng đầy mãn nguyện.
"Một kẻ mất tích!" viên cấp trên mỉa mai nhắc lại. "Ở một nơi cỡ cái thị trấn này thì lúc nào tôi chẳng kiếm cho anh được chục kẻ."
Viên trung sĩ vẫn điềm nhiên tiếp lời,
"François Gaspard, được biết đến là một chính trị gia kiêm nhà hoạt động kích động, tối qua đã không về phòng trọ ở phố Kettle, đáng lẽ phải làm Quan chức điều phối trong Đại đội B của Đoàn diễu hành số 3 vào ngày hôm nay, nhưng đã không xuất hiện, tối nay cũng không ló mặt, không nợ tiền nhà xu nào, và cũng chẳng mang theo quần áo."
"Ồ!" Viên Giám đốc cáu kỉnh thốt lên. "Có để lại địa chỉ không?"
"Không để lại địa chỉ nào thưa ngài."
"Lão ta đi bằng cách nào, và đi đâu?"
"Không rõ thưa ngài."
"Lạy Chúa!" viên Giám đốc rên rỉ, "thế lương của các anh dùng để làm gì?"
Sự điềm đạm của viên trung sĩ quả là bất khả chiến bại.
"Xin hãy cho tôi thời gian," anh ta nói, và câu nói suýt bị lọt thỏm trước tiếng gõ cửa mạnh mẽ vang lên. Ngay sau đó Kilshaw xồng xộc lao vào.
"Thế này là thế nào, Dawson?" hắn hét lên với viên Giám đốc; "vụ án mạng này là sao hả?"
"Anh chưa nghe thấy gì sao, thưa ngài?"
"Tôi đã rời khỏi thị trấn để tránh cáiớ náo động chết tiệt này trong ngày hôm nay, và chỉ vừa mới quay lại thôi."
Dawson mỉm cười kín đáo. Ông ta hoàn toàn hiểu được việc những sự kiện trong ngày sẽ chẳng thể nào thu hút nổi ông Kilshaw.
"Nhưng có thật không," Kilshaw sốt sắng tiếp lời, "rằng ông Benham đã bị sát hại?"
"Vâng, mọi chuyện có vẻ là như vậy, thưa ngài," và Dawson thuật lại toàn bộ sự việc.
"Và động cơ là gì?" Kilshaw hỏi.
"Cướp của, tôi đoán thế. Các túi quần áo của hắn đều trống rỗng, và theo thông tin chúng tôi có được thì dạo này hắn rất rủng rỉnh tiền bạc; hắn kiếm tiền từ đâu thì tôi không rõ."
"À!" Kilshaw trầm ngâm nói; "túi áo trống rỗng ư? Thế các anh không có manh mối nào sao?"
"Không hẳn là thứ mà ngài có thể gọi là manh mối. Ngài có quen vị này không, thưa ngài?"
Kilshaw đáp rằng ông Puttock từng giới thiệu Benham với ông ta và mối quan hệ ấy vẫn tiếp tục—đó hoàn toàn là một mối quan hệ chính trị.
"Ngài có biết gì về hắn trước khi hắn đến đây không?"
Kilshaw chợt nhận ra mình đang bị chất vấn, trong khi mục đích ban đầu của hắn là đi chất vấn người khác.
"Các anh nói," hắn nhận xét, "rằng các anh không có cái gọi là manh mối. Ý các anh là sao?"
"Ngài có thể kể cho ông Kilshaw nghe nếu ngài muốn," viên Giám đốc nói với viên trung sĩ, và anh ta bèn lặp lại thông tin của mình.
"Gaspard! Chẳng phải đó là gã mà Thủ tướng..." và ông Kilshaw khựng lại ngay. Chỉ một giây sau, hắn gắt gỏng hỏi, "Có giấy tờ nào trên thi thể không?"
"Không có gì thưa ngài."
"Tôi cho rằng chẳng có gì thực sự kết nối gã Gaspard này với vụ án nhỉ?"
"Ồ, hiện tại thì chưa có gì thưa ngài. Ngài vừa nói là đã quen biết người quá cố trước khi hắn...?"
"Nếu tôi được gọi ra tòa điều trúng, tôi sẽ kể tất cả những gì mình biết," Kilshaw đứng dậy nói. "Cũng chẳng có mấy đâu."
"Ngài có tình cờ biết hắn có họ hàng gì không, thưa ngài?"
"Hừm. Tôi tin là hắn góa vợ."
"Con cái thì sao?"
Ông Kilshaw cười nhạt, đáp: "Thú thật là tôi không biết."
Rồi hắn nhanh chóng tẩu thoát khỏi tên Dawson dai như đỉa đó. Khi ra bên ngoài, hắn chợt khựng lại. "Có nên bảo chúng đi tìm Medland không nhỉ?" hắn tự hỏi với một tiếng cười khúc khích đầy ác ý. "Thôi, cứ đợi thêm chút nữa đã," và hắn bước đi, tự hỏi liệu có chút may mắn nào khiến ông Benham bị giết để bảo vệ Thủ tướng hay không. Ý nghĩ vẩn vơ này nhanh chóng bị hắn xua đi bằng một tiếng cười; dẫu có thành kiến đến đâu, trong đầu hắn chưa từng xuất hiện ý nghĩ rằng chính Medland lại nhúng tay vào chuyện này. Dù sao đi nữa, hắn vẫn là một kẻ có óc thực tế, và hắn nhanh chóng đi đến một kết luận được thốt lên bằng câu nói:
"Tên ngốc khốn khổ ấy cứ thích khoe tiền cơ. Không biết bây giờ ai đang giữ năm trăm đồng của ta nhỉ?"
Những mối hoài nghi của hắn hẳn đã được giải tỏa nếu tấm thảm của Aladin hay một cỗ máy thần kỳ nào đó đưa hắn đến nơi con tàu hơi nước Pride of the South đang rẽ sóng vượt đại dương, hải trình từ Kirton đi San Francisco, với đặc quyền ghé qua một số cảng Nam Mỹ. Một gã đàn ông thấp đậm, được nhận lên tàu vào phút chót làm phụ bếp để thay thế cho một kẻ trốn việc, đang nằm ngửa ngắm những vì sao sáng lấp lánh, hút thuốc lá và thỉnh thoảng khẽ chạm tay lên một cục bướu nhỏ giấu trong vách áo. Hắn có vẻ đang hòa bình với cả thế giới, dù cũng sẵn sàng gây chiến nếu cần thiết, và con dao sáng loáng, sạch sẽ của hắn nằm gọn ngay trong tầm với. Hắn trở mình nằm nghiêng để chìm vào giấc ngủ, lồng ngực phập phồng theo nhịp thở đều đặn, không đứt quãng. Có lúc hắn mỉm cười: hắn đang nghĩ đến Ned Evans, gã gác cửa; rồi hắn khẽ lắc đầu, nhắm mắt lại và quên đi mọi phiền muộn của thế giới mệt mỏi này. Ngủ đi những đứa trẻ, ngủ đi—như người ta vẫn bảo—những kẻ lương thiện: M. François Gaspard đã ngủ như thế trên con đường đi tìm những chân trời góc bể mới.