Dù Hạ viện đã giải tán từ sớm vào tối hôm đó, Câu lạc bộ Central vẫn họp rất muộn. Phòng hút thuốc đông nghịt người, và những cái lưỡi mặc sức rôm rả. Ai nấy đều có một vấn đề riêng để bàn tính; chẳng thiếu những lập luận đanh thép để chứng minh chuyện gì sẽ xảy ra, nhưng lại chẳng một ai biết chính xác điều gì sắp diễn ra. Những người lớn tuổi quây quần bên Puttock và Jewell, chăm chú nghe phân tích rằng sự nghiệp chính trị công khai của Thủ tướng đã chấm dứt; trong khi đám thanh niên lại trêu chọc Coxon — kẻ có vẻ đường bệ trước tuổi đôi khi khơi gợi trò đùa này —, gán cho ông ta biệt danh "Kẻ làm vua Coxon" và hào hứng bác bỏ ý kiến cho rằng ông ta không thích thú gì cái danh hiệu ấy. Đại tản Heseltine ghé qua vào khoảng mười một giờ; qua mấy câu gặng hỏi, ông ta tiết lộ rằng đã có những cuộc liên lạc — những cuộc liên lạc không chính thức, ông ta nhấn mạnh như vậy — từ phía Toàn quyền gửi cho Sir Robert cũng như cho Thủ tướng.
"Thực tình mà nói," ông ta bảo, "lão Flemyng tội nghiệp đang chạy đôn chạy đáo khắp nơi. May mà tối nay đến phiên lão trực đấy."
Chẳng mấy chốc, chính ông Flemyng xuất hiện, lớn tiếng đòi xì-gga và đồ uống, nhưng lại tỏ ra cực kỳ kín kẽ và kiệm lời một cách đáng ghét. Vâng, ông ta đã mang một bức thư cho Medland; vâng, và thêm một bức nữa cho Perry; không, ông ta hoàn toàn mù tịt về nội dung những bức thư ấy. Ông ta tin rằng Medland sẽ diện kiến Toàn quyền vào ngày mai, nhưng việc đoán định mục đích chính xác của cuộc gặp đó quá sức đối với ông ta. Liệu đó là việc từ chức hay giải tán quốc hội? Thật ra, ông ta chẳng biết gì hơn cái tay bồi bàn kia — cứ thế đấy; rất có thể sự dốt đặc cán mai của ông ta là thật, nhưng ông ta lại tỏa ra một bầu không khí hiểu biết mập mờ khiến sự tò mò của cử tọa dâng lên đến đỉnh điểm.
Một sứ giả bước vào và trao một lá thư cho Puttock, một lá khác cho Coxon. Hai người liếc nhìn thư của nhau trong chốc lát rồi cùng bước ra ngoài. Những cuộc tranh luận lại bùng lên dữ dội, người thì đinh ninh Medland tiêu đời đến nơi rồi, kẻ thì kịch liệt bác bỏ điều đó, còn một phe thứ ba thì chọn cách chờ đợi kết quả cuộc điều tra tử thi rồi mới chịu đưa ra quan điểm. Một tiếng đồng hồ trôi qua; tiếng ồn ngoài phố bắt đầu lắng xuống, và chiếc đồng hồ của nhà thờ Công giáo gần đó điểm mười hai tiếng. Đại tá Heseltine ngáp một cái, vươn vai rồi đứng dậy.
"Đi thôi, Flemyng," ông ta nói. "Hết tuồng cho tối nay rồi."
Ông ta dường như đã nói hộ tâm trạng chung của mọi người, nhưng chẳng ai muốn thừa nhận một cái kết hụt hẫng đến vậy, nên việc chuẩn bị ra về diễn ra chậm chạp và dùng dằng. Họ còn chưa kịp bước đi thì sự xuất hiện của ông Kilshaw đã bất ngờ chặn họ lại. Ngay lập tức, ông ta trở thành tâm điểm của cả đám đông.
"Nào, Kilshaw," họ gọi với tới, "anh rành chuyện này lắm mà. Ồ, thôi nào! Chắc chắn là anh biết rồi! Giữ bí mật à? Vớ vẩn! Khai ra đi!" và một vài người thân cận với ông ta còn nài nỉ thêm, "Đừng có mà ngốc thế, Kilshaw."
Kilshaw ngả người phịch xuống một chiếc ghế.
"Họ từ chức rồi," ông ta nói.
"Lập tức luôn sao?"
"Ừ. Sẽ triệu tập Perry. Còn Medland, theo tôi nghe ngóng, thì khăng khăng đòi đi. Riêng phần mình, tôi nghĩ ông ta hành xử đúng."
"Tất nhiên rồi," ai đó ra điều hiểu biết lên tiếng, "ông ta đâu muốn giải tán quốc hội trong lúc cái tiếng xấu này còn đeo bám."
"Thì cũng rứa cả thôi," Kilshaw nhận xét. "Perry sẽ giải tán; Toàn quyền đã hứa sẽ chuẩn y, nếu ông ta muốn."
"Perry mà giải tán á!"
"Đúng vậy," Kilshaw gật đầu. "Các anh thấy đấy..." Ông ta ngập ngừng rồi nói thêm, "Tình thế hiện tại của chúng ta đâu có mấy độc lập."
Ai nấy đều hiểu ngụ ý của ông ta. Sir Robert chẳng mặn mà gì việc phải phụ thuộc vào ý muốn của Coxon cùng phe li khai của ông ta.
"Thế còn Coxon và Puttock thì sao?" câu hỏi tiếp theo được đặt ra.
"Tôi tỏ ra kém kín đáo chưa đủ hay sao?"
"Thế bộ anh định làm gì nào?"
"Làm tròn bổn phận của mình," ông Kilshaw đáp với một nụ cười, và đám đông, sau khi thất bại trong việc moi thêm tin tức từ ông ta, cuối cùng cũng chịu lục đục ra về đi ngủ cho ra trò.
Họ có thể nghỉ ngơi sớm hơn cả người đàn ông đang là tâm điểm chú ý của họ. Đó là một buổi tối bận rộn đối với vị Bộ trưởng thất thế; ông còn phải gặp gỡ đồng sự, viết thư, gửi thông điệp, tổ chức các cuộc họp. Chắc chắn là có vô số việc phải làm, thế nhưng Norburn — kẻ vẫn luôn dõi theo ông từng chút một — lại hoài nghi rằng không biết có phải ông tự tìm việc để làm hay không, có lẽ như một cách để khuây khỏa, hoặc có lẽ như một mưu mẹo nhằm trì hoãn cuộc trò chuyện với cô con gái. Ông đã gặp con bé được một lát khi vừa bước chân về nhà, và bảo rằng ông sẽ kể cho nó nghe mọi chuyện cần kể vào lúc nào đó trong đêm nay; thế nhưng khoảnh khắc ấy mãi vẫn chưa tới. Norburn đã vô cùng sửng sốt trước sự bình thản của Daisy. Con bé đã đọc tờ Evening Mail, và chẳng buồn thảo luận vấn đề đó với ông, nó bày tỏ niềm tin chắc rằng chẳng thể có điều gì tồi tệ ẩn sau đoạn tin ngắn ngủi đầy bí ẩn ấy. Norburn chẳng biết phải nói gì với cô. Anh cảm thấy trong một trường hợp thế này, tâm tư của một thiếu nữ là cuốn sách khép kín đối với anh. Trên đường từ Hạ viện trở về, chính anh đã nghe một bản tường thuật ngắn gọn về toàn bộ sự việc từ chính miệng Thủ tướng; dưới con mắt nhìn nhận và lý giải của anh, đó dường như là một chuyện chẳng có gì to tát. Tất nhiên anh thừa nhận phán xét của nhiều người sẽ khác xa với mình, và khi hướng tâm trí vào khía cạnh chính trị của tình hình, anh cũng nhận thức được mức độ nghiêm trọng của lời khai lộ ấy. Nhưng thành thực mà nói, anh không thể giả vờ coi đó là điều có thể làm thay đổi hay suy suyển sự kính trọng và tình yêu mà những người bạn dành cho Medland. Và dẫu cho hành động ban đầu có đáng trách đi chăng nữa, thì sự lùi xa của thời gian cũng khiến cho thái độ khắt khe ở hiện tại trở nên phi lý chẳng khác nào nhẫn tâm. Medland vô ích khi cố nhắc nhở anh rằng, dù hành động đó có cổ xưa và lùi vào dĩ vãng bao lâu đi nữa, thì hậu quả vẫn còn đó.
"Trời ạ!" Norburn thốt lên, "liệu có ai vì thế mà nghĩ xấu về Daisy không? Thật là những kẻ ngốc nghếch!" rồi anh cười vang vẻ sảng khoái, nói thêm, "Tôi chỉ ước con bé cho phép tôi chứng minh cho nó thấy tôi chẳng mảy may nghĩ xấu về nó chút nào. Thật là nực cười, thưa ngài!"
"Nực cười hay không thì mặc," Medland đáp, "một nửa con người ở cái xứ này sẽ cho con bé thấy sự khác biệt đó. Tôi có thể đồng ý với cậu — Chúa chứng giám tôi thèm khát được như thế biết bao! — nhưng chẳng thể chối bỏ thực tế rành rành ấy. Thôi được, tôi phải nói cho nó biết."
Ông sực nhớ lại lúc mình từng kể câu chuyện tương tự cho người phụ nữ kia nghe — người phụ nữ mà ông từng yêu —, và ông bỗng co rúm lại vì sợ hãi, không biết chừng con bé nhà ông cũng sẽ thốt lên những lời y hệt Alicia: "Đối với em, điều đó thật... kinh tởm!" Những từ ấy cứ vọng mãi trong óc ông. "Ái chà, em không thể nhắc đến chuyện đó," cô đã kêu lên như vậy, và cử động xua tay cự tuyệt của cô khi ấy lại hiện nguyên vẹn trước mắt ông. Chắc chắn Daisy sẽ không đối xử với ông như thế!
"Ta sẽ chẳng khác nào một lão Lear — nhưng lại chẳng có nổi một nỗi oan ức," ông tự nhủ với một nụ cười méo mó. "Đỉnh cao của bi kịch là đây!"
Đã gần nửa đêm ông mới dẹp xong đống công việc. Norburn đã rời đi từ hai tiếng trước, và giờ đây ông đứng dậy, đặt tẩu thuốc xuống, rồi bước sang phòng khách nhỏ của con gái để tìm con. lòng ông nặng trĩu; giờ đây ông phải làm cho con bé hiểu vì sao một người đàn ông ngỏ lời yêu đương với nó lại bị những người bạn của ông hất hủi vội vã, vì sao cha nó lại đẩy nó vào hoàn cảnh này, và ông là kẻ có nhân dạng ra sao; ông buộc phải phá hủy hoặc làm vấy bẩn sự thanh khiết tuyệt đối của ký ức mà nó vẫn dành để tưởng nhớ người mẹ quá cố.
Ông nhẹ nhàng đẩy cửa bước vào. Nó đang ngồi trên một chiếc bành lớn, sưởi ấm bên chút than hồng rực; trừ những tia sáng chập chờn lúc ẩn lúc hiện mỗi khi một hòn than bùng lên rồi lụi tàn, căn phòng chìm trong bóng tối. Ông bước tới, quỳ xuống bên chiếc ghế, đầu ngang tầm với đầu nó.
"Nào, Daisy, con đang làm gì thế?"
Nó đưa tay ra, đặt lên tay ông với một lực siết nhẹ nhàng.
"Con đang suy nghĩ," nó đáp. "Cha có muốn bật đèn không?"
"Không, cha thích để tối thế này hơn — để tối thế này tốt hơn cho những gì cha sắp nói."
Bất ngờ, nó vòng tay ôm lấy cổ ông, kéo ông sát vào mặt mình và hôn lên má ông.
"Con cũng sẽ làm thế dủ chính tay cha đã giết hắn," nó thì thầm bằng một sự cuồng nhiệt của tình yêu thương, rồi lại hôn ông lần nữa.
"Nhưng Daisy, con chưa biết chuyện."
"Không, con biết chứ. Anh ấy đã kể cho con rồi. Anh ấy vừa ở đây."
"Ai cơ?"
"Jack Norburn. Anh ấy bảo cha sẽ khó mở lời khi kể cho con nghe, thế nên anh ấy đã làm thay. Cha đừng bận lòng nhé, mình ơi, cha đừng bận lòng nữa. Ồ, cha không nghĩ chuyện đó sẽ làm con thay đổi tình cảm chứ, cha yêu? Con màng gì đến thiên hạ chứ? Bà Puttock có thể để ý, rồi cả phu nhân Eynesford nữa, cùng hết thảy những kẻ khác, nhưng con cần gì ai nữa nếu con có cha và anh ấy?"
"Cha và anh ấy ư, Daisy?"
"Vâng," nó đáp, mỉm cười bạo dạn. "Anh ấy đã hỏi cưới con — cốt để chứng tỏ anh ấy chẳng mảy may bận tâm — và con nghĩ con sẽ đồng ý đấy, cha ạ. Ba chúng ta chống lại cả thế giới! Sợ gì chứ? Cha ơi, chúng ta sẽ đánh bại Sir Robert!" và nó nắm lấy hai bàn tay ông rồi khúc khích cười.
Mọi nỗ lực của Medland nhằm kể cho con nghe điều ông định nói đều trở thành công cốc. Dù nỗi nhẹ nhõm và niềm vui trong lòng ông lớn đến đâu, ông vẫn cảm thấy gánh nặng chưa dứt. Con bé nhất quyết không chịu nghe.
"Cha không thấy con đang hạnh phúc lắm sao?" nó kêu lên. "Đó không thể là bổn phận của cha nếu nó làm con bất hạnh được. Jack không bận tâm, con cũng chẳng màng!" Giọng nó chùng xuống đôi chút và nó nói thêm, "Chuyện đó chẳng thể làm tổn thương mẹ lúc này đâu. Ồ, cha đừng buồn vì nó nữa nhé, cha ơi — đừng buồn nữa, đừng buồn nữa!"
Giờ thì họ đang đứng cạnh nhau, và vòng tay ông đang ôm lấy nó. Ngước nhìn lên ông, nó tiếp lời:
"Họ đừng hòng đánh bại chúng ta! Họ không được phép nói là họ đã thắng chúng ta. Ba chúng ta cơ mà, cha!"
Ông cúi xuống hôn nó. Trên cõi đời này có thứ tình yêu vượt ra ngoài mọi ranh giới của cho và nhận, của tổn thương hay phước lành, của tội lỗi, thậm chí cả sự tha thứ. Dù mang bao lầm lỗi, ông vẫn giành được thứ tình yêu ấy từ cô con gái, và chính nó đã nâng đỡ ông trong đêm tối đó. Ông vươn người đứng thẳng lên, và vẻ chán chường buông xuôi đã rời khỏi ông. Tình yêu kiêu hãnh của cô con gái đã vực ông dậy để dũng cảm đối mặt với thế giới thêm một lần nữa.
"Không, thề có trời đất, chúng ta chưa thua đâu, Daisy!" ông nói, và nó lại hôn ông lần nữa, mỉm cười dịu dàng khi kéo ông ngồi xuống rồi tự mình leo lên ngồi ngấu nghiến vào lòng ông.