Shepherdstown—nơi ông Benham từng tự hào tuyên bố rằng gia thế của mình rất mực đáng kính trọng, và quả thực điều đó đúng, bởi ông ta vẫn luôn xoay sở trả đủ các khoản nợ đúng hạn và chẳng có điều gì đáng chê trách về tư cách đạo đức—thuộc khu vực bầu cử của Puttock, và Benham nghĩ rằng việc đến yết kiến vị dân biểu đại diện cho mình là một việc nên làm. Ngoại trừ cuộc gặp gỡ mang tính cơ mật với vị Thủ tướng tại Digby Square, mọi hành động khác của ông ta đều được tiến hành một cách công khai đầy khôn ngoan và hợp lý. Ông ta đã xin một buổi gặp mặt với Puttock để bày tỏ những kỳ vọng cũng như năng lực của bản thân. Ông Puttock tỏ ra niềm nở hết mực; với một sự biết ơn và niềm hân hoan đến ngạc nhiên, ông ta nhắc lại những đóng góp của vị khách dành cho đảng bộ địa phương; nếu ông ta còn đương chức, thì việc thúc đẩy những yêu sách không thể chối cãi của Benham sẽ vừa là niềm vinh hạnh vừa là bổn phận không thể chối bỏ của ông. Khi ấy, ông sẽ cảm thấy rằng mình chỉ đang góp phần trả một phần nhỏ món nợ ân nghĩa đối với Shepherdstown cùng một trong những nhân vật kiệt xuất của nơi này, đồng thời ông cũng sẽ đinh ninh rằng bản thân đang chiêu mộ được một con người có tài năng và liêm khiết đã qua thử thách để cống hiến cho công ích.
"Tuy nhiên, thật trớ trêu làm sao," ông Puttock vừa nói vừa xòe đôi bàn tay mập mạp của mình ra với vẻ đầy thông cảm, "như ngài có thể đoán trước được, thưa ông..." ông liếc nhìn tấm danh thiếp của vị khách "...Benham ạ, tầm ảnh hưởng của tôi vào thời điểm hiện tại này thì nhỏ bé chẳng thấm vào đâu. Tôi hoàn toàn bất lực. Tôi chỉ có thể đứng nhìn cái gọi là đường lối hành động đang đe dọa trực tiếp đến lợi ích chân chính của New Lindsey, đồng thời đi ngược lại hoàn toàn với những truyền thống tốt đẹp nhất của đảng chúng ta."
"Quan điểm của ngài cũng chính là tiếng lòng của tất cả mọi người ở quê nhà," Benham đáp lời. "Nói trong sự tin cậy, tôi có thể cam đoan với ngài điều đó, thưa ngài. Niềm tin của chúng tôi đặt vào Chính phủ đã chấm dứt ngay từ khi ngài từ nhiệm."
"Chừng nào các cử tri còn đồng thuận với hành động của tôi, chừng đó tôi còn cảm thấy mãn nguyện. Nhưng tôi vô cùng lấy làm tiếc vì không thể giúp gì được cho ngài."
"Nhưng bất chấp những bất đồng ở hiện tại, chắc chắn một lời nói tốt đẹp từ ngài vẫn có sức nặng lớn. Tôi tin rằng tên tuổi của tôi đã được trình lên Thủ tướng, và nếu lại có thêm sự hậu thuẫn từ ngài..."
"Tôi khuyên ngài," Puttock nói với giọng chua chát, "nên tìm cách lấy lòng ông Norburn thì hơn. Nói thật với ngài, giữa chúng ta với nhau, ông ta mới là kẻ có quyền lực tối cao."
Benham chau mày.
"Norburn ư! Trông mong gì ở cái gã Norburn đó chứ."
"Sao nào, hắn biết ngài chứ?" Puttock hỏi. "Ngài có xích mích gì với hắn à?"
"Chúng tôi chẳng có chút thiện cảm nào dành cho nhau cả. Hắn chính là kẻ đã đứng ra tổ chức đám thợ cạo lông cừu cho tôi khi họ đình công cách đây hai năm về trước."
"Ngài là cái gì chứ?"
"Là chủ đàn cừu, thưa ngài. Gã đó đã lặn lội đến tận nơi để đối đầu với tôi, và... chà, thưa ngài, hắn đã thốt ra những điều về tôi mà ngài khó lòng mà tin nổi."
"Ồ, tôi hy vọng rằng," Puttock ân cần nói, "điều đó sẽ không làm ảnh hưởng đến phán quyết của ông ấy. Nhưng nói một cách thành thật thì... ai cũng biết rõ rằng tôi và ông Norburn đã không thể tìm được tiếng nói chung trong công việc."
"Nhưng thưa ngài, chẳng lẽ Thủ tướng sẽ tự mình quyết định mọi chuyện hay sao?"
"Tôi không rõ nữa. Khả năng cao là Norburn sẽ nhét vào đó một chân tay nào đó thuộc phái Lao động."
"A, giá như chúng tôi có thể thấy ngài đứng đầu Chính phủ!"
"Tôi không phủ nhận rằng mình vô cùng thất vọng trước đường lối hành động của Thủ tướng—thất vọng đến mức tôi chẳng thể dành cho ông ta bất kỳ sự ủng hộ nào."
Ông Benham im lặng trong giây lát để suy ngẫm. Ông ta nhận ra rằng, trong trường hợp Medland tỏ ra bất hợp tác, ông ta vẫn còn một con bài tẩy trong tay. Ông ta tự hỏi không biết Puttock đã nắm được bao nhiêu phần—và đối phương sẽ trả giá bao nhiêu cho những thông tin sâu hơn. Điều tồi tệ nhất là Puttock vốn nổi tiếng là một kẻ sừng sỏ và cực kỳ già dơ trên thương trường cũng như chính trường.
"Tuy nhiên, ông Medland lại là một người rất tài giỏi," ông nhận xét.
"Ồ, tài giỏi thì có chứ; nhưng tôi e rằng ông ta là kẻ cả thèm chóng chán và dễ dao động, thưa ông Benham."
"Tôi cũng nghĩ vậy. Rốt cuộc thì đời tư của một con người cũng là một thứ thước đo đáng tin cậy, phải không ngài?"
"Một thước đo đáng tin cậy ư!" Puttock thốt lên. "Chắc chắn là ngài đang đánh giá thấp vấn đề rồi. Nếu đời tư của một kẻ mà tai tiếng..."
"Nhưng ngài có đi quá xa khi nói về Thủ tướng như vậy không?" Benham hỏi với vẻ mặt đầy đau xót.
"Không có lửa làm sao có khói, tôi e là vậy. Đó là một chủ đề nhạy cảm, và tất cả mới chỉ dừng lại ở mức độ tin đồn, nhưng..."
"Ngài biết đấy, tôi vẫn luôn sống ở vùng quê nên không nắm rõ hết những lời đồn thổi ở chốn thị thành này."
"Tôi sẽ chẳng đời nào nói với người ngoài, nhưng vì là ngài nên tôi mới dám bộc bạch. Theo nguồn tin từ những kẻ có máu mặt và nắm rõ tình hình, người ta hoài nghi rất lớn về sự... chuẩn mực trong các mối quan hệ gia đình của ông ta."
"Trời ạ, thật tai hại!"
"Như tôi đã nói, chưa có gì là rõ ràng hay có thể đem ra chứng minh được cả. Dĩ nhiên, nếu những chuyện kiểu đó bị phanh phui, danh tiếng của ông ta sẽ tan thành mây khói."
"Tôi cũng nghĩ thế. Khi ấy ông ta khó lòng mà giữ nổi chiếc ghế hiện tại."
"Tôi không biết nữa. Ờ, có lẽ là vậy. Cách đây không lâu, tôi sẽ vô cùng tiếc nuối nếu có bất kỳ điều gì làm tổn hại đến tầm ảnh hưởng của ông ta, nhưng giờ thì... chà chà, chúng ta hãy chờ xem sao."
"Việc ngài rút lui đã khiến ông ta suy yếu đến mức chẳng thể gượng dậy nổi nữa," Benham quả quyết nói. "Và rồi... ồ kìa, biết đâu chúng ta lại có được một nhà lãnh đạo thực thụ."
Ánh nhìn đầy ngưỡng mộ của ông Benham đã xóa tan mọi hoài nghi về vị lãnh đạo được trời phò trợ đang hiển hiện trong tâm trí ông ta, và ông ta vô cùng mãn nguyện khi bắt gặp một tia chớp sắc bén đầy háo hức lóe lên trong đôi mắt của ông Puttock.
"Hắn ta có thể sẽ hữu dụng đối với ta, nếu Medland dám trở mặt," Benham thầm nghĩ khi bước đi. Nhưng ông ta vẫn hy vọng rằng vị Thủ tướng sẽ không tỏ ra ngoan cố. Ông ta đã đặt cược vào sức nặng của những lời đe dọa, và sẽ thật phiền toái nếu buộc phải dùng đến biện pháp mạnh; bởi ông ta thừa nhận rằng cái tên đáng kính của mình ít nhiều cũng sẽ bị vấy bẩn trong quá trình trừng phạt kẻ khác, nếu như nạn nhân quyết định công khai những điều kiện có thể ngăn chặn vụ trừng phạt ấy.
Giờ đây, khía cạnh này của vấn đề cũng đã hiện lên trong đầu Medland, củng cố thêm những cân nhắc đang chống lại việc trao cho Benham chức vụ mà hắn ta hằng ao ước. Vị Thủ tướng căm ghét việc phải nhượng bộ, và ông cũng căm ghét những âm mưu đổi chác bẩn thỉu: Benham đang bắt ông phải thừa nhận thất bại, và để đổi lấy sự im lặng, ông phải thực hiện một cuộc giao dịch đen tối đến tột cùng. Có những giai đoạn trong đời, ngay cả việc nhìn ngó đến một đề xuất như vậy thôi cũng đủ khiến ông khinh bỉ, thế nhưng vị thế mới giành được với đầy rẫy những cơ hội lẫn hiểm nguy đã khiến ông trở nên rụt rè: ông sợ hãi như một đứa trẻ trước bất cứ điều gì có thể đe dọa đến thành quả mà ông đã phải đổ mồ hôi sôi nước mắt mới giành giật được trong gang tấc; và tâm trạng bất thường này càng làm gia tăng nỗi sợ hãi của ông trước những lời tiết lộ của Benham, biến nó thành một nỗi kinh hoàng mang màu sắc mê tín dị đoan. Dưới sự chi phối của tâm lý đó, ông đã đi ngược lại với tiêu chuẩn đạo đức của chính mình khi ngập ngừng nhắc đến tên Benham trước mặt Norburn như một ứng cử viên tiềm năng cho chiếc ghế còn trống. Ông chỉ mong nhận lại một câu hỏi đầy ngạc nhiên về năng lực thực tế của gã đó, thế nhưng Norburn, bất chấp sự trung thành tuyệt đối với mọi mong muốn của người lãnh đạo, đã tha thiết van xin ông đừng đưa ra một sự lựa chọn sai lầm như vậy.
"Ngài không rành về hắn ta đâu," Norburn nói; "nhưng ở cái xứ sở của hắn, ai cũng thừa biết hắn là một gã chủ bóc lột tàn nhẫn và là kẻ thù không đội trời chung với các nghiệp đoàn. Một sự bổ nhiệm như vậy sẽ giáng một đòn chí mạng vào uy tín của chúng ta."
"Tôi không hề biết điều đó. Cậu chắc chứ?"
"Tôi tin rằng nó có thể làm mất đi cả tá phiếu bầu. Bản thân tôi cũng chẳng thể nào biện hộ nổi cho quyết định đó. Tôi đã từng đối đầu với hắn, và tôi nắm rõ như lòng bàn tay về con người này. Ai đã giới thiệu hắn với ngài vậy?"
"Không ai cả. Hắn tự tìm đến."
Norburn cười lớn.
"Phải có mặt dày đến mức nào thì một kẻ có vết nhơ như hắn mới dám bước đến gặp ngài," vị cộng sự nhận xét. "Hắn thừa thừa biết rằng tôi có thể vạch trần toàn bộ quá khứ của hắn cho ngài nghe."
Vị Thủ tướng mỉm cười: vạch trần tất cả về Benham lại chính là điều duy nhất mà vị cộng sự trẻ tuổi đầy nhiệt huyết của ông không thể làm được lúc này.
"Vậy là hoàn toàn không thể bàn tới chuyện này nữa sao?" ông hỏi.
"Nếu nghe theo ý kiến của tôi, thì là không bao giờ."
Vị Thủ tướng thở phào nhẹ nhõm. Ông cảm thấy thật may mắn khi vấn đề đã được định đoạt thay cho mình, và cuối cùng ông cũng thoát khỏi sự cám dỗ đã dằn vặt ông suốt mười ngày qua.
"Gã đó chắc phải phát điên rồi mới dám trông chờ vào một chuyện nhảm nhí như vậy," Norburn tiếp lời. "Sao hắn không sang đầu quân cho phe bên kia ấy?"
"Biết đâu bây giờ hắn sẽ làm thế," Medland đáp. Điều đó xem chừng rất dễ xảy ra.
Khi tâm trí đã thực sự định đoạt, Medland ban đầu tìm thấy một niềm vui liều lĩnh trong cái gọi là "phó mặc cho số phận" theo cách nói của chính ông. Từ trước đến nay, ông vốn là kẻ ưa thích những cuộc đấu tranh trong nghịch cảnh. Nghịch cảnh đang bày ra trước mắt, và cái giá phải trả thì cao đến mức nguy hiểm. Tinh thần ông bỗng phấn chấn hẳn lên; khóe miệng mím chặt, đôi mắt lóe lên thứ ánh sáng từng xuất hiện vào ngày mà đám đông tung hô đưa ông về nhà cách đây ba tuần. Trận chiến sẽ bắt đầu vào ngày mai; Hạ viện sẽ nhóm họp, và toàn bộ kẻ thù của ông, cả công khai lẫn ngầm mặt, sẽ bao vây lấy ông cùng những người đồng chí. Và rồi, sau khi đợt tấn công mới được phát đi, liệu còn lại bao nhiêu người đứng về phía ông? Xốc lại tinh thần, ông đứng dậy.
"Cậu cứ ở lại với Daisy nhé," ông nói với Norburn. "Tôi phải ra ngoài một lát."
Bấy giờ đã là chín giờ tối, ông rảo bước thật nhanh đến địa chỉ mà Benham đã cung cấp. Ông tìm thấy gã đó trong một khu nhà trọ yên tĩnh và lịch sự, và được tiếp đón một cách nhã nhặn.
"Ngài đến đúng giờ thật đấy," Benham nói.
"Tôi không hề chậm trễ. Tôi có thời hạn cho đến ngày mai cơ mà."
"Và ngài đã mang theo quyết định bổ nhiệm rồi chứ?"
"Không."
"Ít ra là lời hứa chứ?"
"Không; tôi không thể làm thế."
"Tại sao lại không?"
"Chà, tôi cũng chẳng biết tại sao mình lại phải giải thích với ngài nữa, nhưng có hai lý do chính đáng: nó vừa khó khăn lại vừa dơ bẩn. Khó khăn là vì ngài chẳng được lòng những người đồng chí của tôi—còn dơ bẩn, bởi vì... chính ngài thừa hiểu điều đó."
"Ý ngài thực sự là từ chối ư?"
"Đúng vậy."
"Vậy ngài định làm gì để đền bù cho tôi đây?"
"Tôi chẳng thể làm gì cho ngài cả."
"Đó là quyết định cuối cùng sao?" Benham hỏi, trừng mắt nhìn thẳng vào mặt ông. "Ngài tuyệt tình từ chối ban ơn cho tôi một chút xíu, dẫu rằng ngài từng sẵn sàng vùi dập cuộc đời tôi xuống bùn đen?"
Medland hoài nghi không biết mình có thực sự hủy hoại cuộc đời gã này không, nhưng ông chỉ lạnh lùng đáp:
"Tôi không thể nhét ngài vào bất kỳ chức vụ nào bằng cửa sau cả. Đó là thứ ngài muốn, và cũng là thứ tôi không thể làm cho ngài."
"Được thôi. Tôi đang nắm trong tay một món hàng có giá trị, phải không nào? Chà, tôi sẽ đem bán nó cho kẻ nào trả giá cao hơn. À mà tôi nói cho ngài hay, James Medland ạ, tôi sẽ tính sổ sòng phẳng với ngài trước khi chầu diêm vương, có Chúa chứng giám cho tôi! Ngài sẽ phải hối hận vì chuyện này, cho đến khi tôi trị xong ngài mới thôi."
"Tôi chấp nhận canh bạc đó. Nếu ngài túng quẫn, tôi sẵn sàng hỗ trợ tài chính, trong hạn mức cho phép của mình."
"Tài chính của ngài á? Chúng là cái thá gì chứ? Ngài sẽ chẳng giữ nổi chiếc ghế bổng lộc ấy lâu đâu, nếu tôi nhúng tay vào. Tôi nghĩ mình có thể tìm được một thị trường béo bở hơn nhiều, cảm ơn ngài nhé."
Medland quay lưng bước đi. Ông đến đây với một ý định mơ hồ là tìm cách xoa dịu mọi chuyện giữa hai người. Nhưng rõ ràng điều đó là bất khả thi; ông chẳng có nhu cầu đút lót, và giả sử có đi chăng nữa, thì hiển nhiên ông cũng chẳng thể vung tiền mua chuộc nổi cái giá của hắn ta. Tinh thần kiêu hãnh của ông vẫn chưa hề suy suyển, và những lời đe dọa thô lỗ của Benham chỉ càng châm ngòi cho sự thách thức trong ông.
"Tùy ngài định đoạt thôi," ông nói; "nhưng những kẻ dám gây sự với tôi ở Kirton này đều phải gánh lấy những rủi ro nhất định," và ông bước ra ngoài với một nụ cười thản nhiên trên môi.
Khi ông thong thả bước về nhà, tâm trạng đắc thắng ban đầu bỗng chốc bay biến. Sải bước chân dũng mãnh lúc nãy giờ chùng xuống thành một dáng đi lừ đừ, đầu gục về phía trước. Ông khựng lại, quay người nửa vòng như thể muốn quay bước trở về; rồi với một tiếng thở dài, ông tiếp tục lê bước. Ở phía xa xa, ông có thể nhìn thấy những ánh đèn lấp lánh từ ngoài khơi xa của tàu thuyền, và giữa không gian tịch mịch của buổi chiều tối, lắng nghe tiếng sóng vỗ rì rào bờ cát. Một ý nghĩ kỳ lạ bất chợt xẹt qua tâm trí ông: ước gì được cùng con gái mình giương buồm đi thật xa đến tận chân trời góc bể—hoặc có lẽ, tuyệt vời hơn nữa là cứ lặng lẽ bước thẳng xuống dòng nước cho đến khi nó ngập qua đầu. Đã có lúc ông cảm thấy mệt mỏi rã rời với những cuộc đấu đá, và đối với ông lúc này, cuộc đời chẳng khác nào một bãi chiến trường không hồi kết.
"Lại đang ngâm cứu những nghị quyết mới hả Medland?" một giọng nói vui tươi vang lên bên cạnh.
Giật mình quay lại, ông nhìn thấy vị Chánh án đang đứng đó, và đối phương tiếp lời:
"Chắc ngày mai ngài sẽ lại lao vào tâm bão phải không?"
"Tôi đã thôi không còn bận tâm xem ngày mai mình sẽ trôi dạt về đâu nữa rồi," ông đáp. "Chừng nào ngày hôm nay còn tồn tại là đủ cho một vị Bộ trưởng."
"Và ngày mai thì có lẽ là quá sức chăng? Cậu thanh niên Heseltine vừa mới gạ tôi cược sáu ăn năm rằng ngài sẽ bay ghế trong vòng một tháng đấy."
"Mặc kệ cái gã đó! Hắn ta là ai thế?"
"Một trong những tay sai trẻ tuổi của ngài Thống đốc."
"Ồ, phải rồi, tôi nhớ ra rồi."
"Nhân tiện đây, tôi có nghe họ hỏi thăm rất ân cần về ngài ở Dinh Thống đốc ngày hôm nay đấy."
"Hửm!"
"Từ cô Derosne. Cô ấy là một người rất ngưỡng mộ ngài, và quả thực là một thiếu nữ vô cùng quyến rũ. Thôi, chúc ngài ngủ ngon nhé. Tôi sẽ cố gắng đến Hạ viện để nghe bản tuyên bố của ngài vào ngày mai."
Sir John vội vã bước đi, để lại vị Thủ tướng chìm trong một dòng suy nghĩ hoàn toàn mới. Trong tâm trí, ông tái hiện lại cuộc gặp gỡ với Alicia Derosne, tự hỏi—như cách mà đàn ông vẫn thường tự vấn sau khi để cảm xúc cuốn đi và bộc bạch tâm can một cách không kiềm chế—liệu cô ấy có thực sự ấn tượng với mình không; liệu rốt cuộc bản thân ông có tỏ ra, hay ít ra là mang vẻ insincere (giả dối), kịch kệch và nực cười hay không; rồi lại thầm đoán xem cô ấy sẽ nhìn nhận mình ra sao khi hay tin những điều mà có lẽ toàn bộ Kirton sắp sửa được biết; và cuối cùng, ông tự hỏi rằng nếu như trong quá khứ ông chưa từng gặp người phụ nữ đã đồng hành cùng mình suốt bao năm tháng, mà thay vào đó, khi còn trẻ ông đã gặp được một thiếu nữ như Alicia Derosne, thì liệu số phận của ông có rẽ sang một hướng khác, và giờ đây ông đã chẳng phải run rẩy lo sợ câu chuyện đời mình bị phơi bày. Chìm đắm trong dòng suy nghĩ miên man, ông cứ thế lang thang bước ra khỏi thị trấn hướng thẳng về phía bờ vịnh, và chỉ kịp khựng lại với một tiếng cười tự giễu khi bước sát mép nước biển. Sự trớ trêu đến ngớ ngẩn ấy đánh mạnh vào tâm trí ông; ông lại cất tiếng cười khẩy, châm một điếu xì gà và tự mắng chửi chính mình thành tiếng.
"Nhìn tôi xem, một Thủ tướng nước cộng hòa đã tuổi tứ tuần! Mà lại đang hành xử hệt như sự kết hợp kỳ quặc giữa một cậu nhóc tương tư tình ái và một tên tội phạm đang trốn chạy!"
Ông khựng lại rồi lẩm bẩm thêm—
"Và điều tồi tệ nhất là, trông tôi chẳng khác nào một gã tội phạm thực thụ và..."
Ông đột ngột ngưng bặt. Một ý nghĩ vụt qua khiến ông cau mày tức giận trước sự ngớ ngẩn của chính mình. Thật là ngu ngốc khi tự ví mình vướng vào lưới tình, dẫu chỉ là đang nói đùa đi nữa. Ông chưa bao giờ rơi vào cái hoàn cảnh thảm hại đó. Và việc tự coi mình là một kẻ si tình cũng chẳng phải là một ý niệm mang lại những ký ức ngọt ngào đối với ông Medland.