Hải Thụy là một vị quan thanh liêm. Thế nhưng, vị quan thanh liêm này lại nổi tiếng vì bị "bãi chức".

Những người Trung Quốc từ bốn mươi lăm tuổi trở lên hiện nay, có lẽ rất ít người là không biết đến vở kịch "Hải Thụy bãi chức". Năm 1966, lấy việc phê phán vở lịch sử kịch mới "Hải Thụy bãi chức" làm ngòi nổ, một cuộc "Cách mạng Văn hóa" "chưa từng có trong lịch sử" đã bùng nổ, khiến cho cái tên Hải Thụy trở thành nhà nhà đều biết, hơn nữa hễ nhắc đến Hải Thụy là lại liên tưởng đến việc bãi chức.

Con người Hải Thụy quả thực có duyên nợ với việc bãi chức. Cả đời Hải Thụy trải qua bốn triều Chính Đức, Gia Tĩnh, Long Khánh, Vạn Lịch. Từ ngày mười tháng mười hai năm Gia Tĩnh thứ ba mươi hai (năm 1554) làm giáo dụ tại huyện Nam Bình, phủ Diên Bình, tỉnh Phúc Kiến, cho đến ngày mười bốn tháng mười năm Vạn Lịch thứ mười lăm (năm 1587) bệnh mất tại nhiệm sở Hữu Đô ngự sử Đốc sát viện Nam Kinh, ông và quan trường gần như đã qua lại suốt nửa cuộc đời, trong khoảng thời gian đó việc bãi chức và dâng sớ xin từ chức có tới mấy lần. Chỉ tính riêng trong hai năm nhậm chức ở Nam Kinh, số lần xin cáo lão hoàn hương đã lên tới bảy lần; còn khoảng thời gian nhàn rỗi ở nhà lâu nhất, lại kéo dài tận mười sáu năm. Cứ trừ đi như vậy, thì cứ trong ba mươi ba năm bước chân vào hoạn lộ của Hải Thụy, đã có một nửa quãng đời là thuộc về chuyện bãi chức.

Nếu chiếu theo tiêu chuẩn thông dụng nhất của những người dân bình thường Trung Quốc để đánh giá sự tốt xấu của một vị quan mà đánh giá Hải Thụy, ông đương nhiên là một vị quan tốt. Tiêu chuẩn đó chính là sự thanh liêm. Sự thanh liêm của Hải Thụy nổi tiếng khắp thiên hạ, và cũng là điều tuyệt đối chân thực. Những năm cuối đời, ông giữ chức Hữu Đô ngự sử (Bộ trưởng Bộ Giám sát), quan lớn tới bậc tòng nhất phẩm, số tiền tiết kiệm để lại vậy mà không đủ tiền lo tang ma, đành phải nhờ vào sự quyên góp giúp đỡ của các đồng sự. Một con người, làm quan đến mức lúc chết đi mà đến tiền chôn cất cũng không có, thì cũng có thể coi là "thanh liêm đến đáy" rồi.

Điều càng hiếm có hơn nữa là Hải Thụy trước sau như một kiên trì sự thanh liêm của mình. Khi ông làm tri huyện, rau trên bàn ăn đều là do tự tay ông dẫn người trồng ở phía sau nha môn. Những thứ như rượu thịt, có lẽ rất ít khi sử dụng. Tương truyền, lần "xa hoa" duy nhất của ông là để mừng thọ mẹ (Hải Thụy là một người con hiếu thảo), đã mua hai cân thịt.

Một vị quan thanh liêm như thế, bách tính đương nhiên từ đáy lòng ủng hộ, nhưng các quan lại lại vô cùng phản cảm. Bọn họ tuy ngoài miệng không tiện nói nhiều, nhưng trong lòng lại chán ghét và ngán ngẩm không sao tả xiết. Hễ nghĩ đến việc phải cùng Hải Thụy giao thiệp, làm việc chung, thì da đầu lại càng thêm tê dại. Một sự thật có thể chứng minh cho điều này là: Quyết định thăng chức Hải Thụy làm Tuần phủ Ứng Thiên vừa mới được công bố, quan lại mười phủ của Ứng Thiên gần như sắp khóc thét lên. Không ít người thi nhau xin chuyển đi nơi khác, thậm chí có người còn tự ý từ chức, thà không cần chiếc mũ ô sa trên đầu. Điều này tuy cho thấy sự thanh liêm và uy danh của Hải Thụy đã đủ khiến người ta nghe tên phải sợ mất mật, nhưng cũng cho thấy ông ở trong quan trường lúc bấy giờ, kỳ thực đã rất cô lập.

Hải Thụy quả thực không màng đến mấy quy củ quan trường. Ông vốn không phải là kẻ làm càn. Ngược lại, tính nguyên tắc của ông rất cao. Nguyên tắc của ông có hai điều, một điều là chuẩn mực đạo đức do Tứ thư Ngũ kinh giảng giải, một điều là chính sách pháp luật do Hồng Vũ hoàng đế định ra. Trong hai thứ này, hoàn toàn không có câu nào nói rằng một vị quan nên tham nhũng hủ bại, mưu lợi tư túi, cũng không có câu nào nói rằng muốn làm quan thì phải học theo thói nịnh hót bợ đỡ, khoác lác nịnh bợ, nghênh tân tiễn khách, mời khách ăn uống. Thánh nhân và Thái tổ chưa từng nói là có thể làm, thì không được làm. Thánh nhân và Thái tổ đã quy định rõ ràng là không thể làm, thì lại càng không được làm.

Hải Thụy chẳng những tuân thủ nghiêm ngặt giáo huấn của các bậc thánh hiền và tự mình thực hành, mà còn muốn đấu tranh với những thói hư tật xấu, bất kể đối phương chức vụ cao đến đâu, thế lực lớn thế nào. Khi Hải Thụy đảm nhiệm chức Huyện lệnh Thuần An, người giữ chức Tổng đốc lúc bấy giờ là Hồ Tông Hiến. Tổng đốc và tri huyện, sự khác biệt về phẩm cấp lớn như trời vực. Con người Hồ Tông Hiến này lại là vây cánh của quyền thần đương triều Nghiêm Tung, quyền thế khuynh đảo thiên hạ, nóng bỏng tay, quan dân trong cõi không ai là không sợ hãi. Thế nhưng Hải Thụy lại giống như nghé con mới sinh không sợ hổ. Con trai của Hồ Tông Hiến đến Thuần An, giương oai diễu võ, hống hách ra điều ra lệnh, bắt bẻ trăm đường đối với sự tiếp đãi của trạm dịch, lại còn treo ngược cả trạm thừa lên. Hải Thụy không hề khách khí, lập tức hạ lệnh bắt giữ hắn, áp giải đến nha môn Tổng đốc, số bạc một ngàn lạng hắn mang theo người cũng bị tịch thu sung công. Hải Thụy lại dâng lên Hồ Tông Hiến một bản công văn, lớn tiếng tuyên bố từ lâu đã nghe danh Tổng đốc đại nhân tiết tháo thanh cao, thương dân như con mà dạy con rất nghiêm. Kẻ này đã có phẩm hạnh tồi tệ lại còn làm càn làm bậy, cái gọi là công tử họ Hồ mà hắn ta tự xưng tất là giả mạo, số bạc mang theo người tất cũng là bạc do tham nhũng. Hồ Tông Hiến thừa biết đó là đứa con trai không ra gì của mình, nhưng cũng không dám làm ầm lên, đành nuốt cục tức vào trong.

Một vây cánh khác của Nghiêm Tung là Yên Mậu Khanh phụng mệnh khâm sai đi tuần hạt muối Chiết Giang, trước đó từng phát thông lệnh rõ ràng, tuyên bố bản viện "tính tình vốn dĩ giản dị, không thích việc đón rước". Loại văn chương quan lại này, vốn dĩ là trò bịp bợm của những kẻ thuộc loại này mượn tiếng kiệm ước để trục lợi danh tiếng, vừa muốn làm đĩ lại vừa muốn lập đền thờ trinh tiết. Cho nên quan lại dọc đường đều không coi là thật, việc tiếp đãi cũng hết sức xa hoa, chi phí tốn kém tự nhiên đều là mỡ máu của nhân dân. Hải Thụy lại ra vẻ nghiêm túc dâng lên một bản bẩm thiệp, bản bẩm thiệp trước tiên sao chép lại nguyên văn thông lệnh của Yên Mậu Khanh, tiếp đó lại nói nghe nói đại nhân khâm sai đi đến đâu, việc tiếp đãi đón rước hoàn toàn khác hẳn với những gì thông lệnh đã nói. Chẳng những phải bày tiệc rượu, mà còn phải cung cấp phụ nữ, mỗi mâm tốn kém ba bốn trăm lạng bạc, đến cả ống tiểu cũng phải dùng bạc để chế tạo. Do đó hạ quan cảm thấy mơ hồ, không biết nên làm theo yêu cầu của thông lệnh, hay là làm theo dáng vẻ phía trước? Làm theo yêu cầu của thông lệnh đi, thì sợ làm lơ là đại nhân; làm theo dáng vẻ phía trước, thì lại sợ trái với ý tốt thương xót bách tính của đại nhân. Cho nên khẩn cầu đại nhân chỉ rõ, rốt cuộc làm thế nào mới tốt. Yên Mậu Khanh xem xong bản bẩm thiệp, một bụng hỏa khí không phát tiết ra ngoài được, đành không qua Nghiêm Châu, mà đi đường vòng để tránh.

Hải Thụy thẳng thắn kháng lệnh đối đầu với cấp trên như vậy, đến cả đại thần khâm sai cũng bị làm cho xuống đài không nổi, nào có lý nào lại không bị trả thù? Quả nhiên, ngay khi Hải Thụy nhận được lệnh điều động thăng chức thông phán Gia Hưng, đang chuẩn bị bàn giao công việc với tân tri huyện Thuần An, thì Viên Thuần đã ở kinh thành hích tội ông. Viên Thuần cũng là vây cánh của Nghiêm Tung, lại càng là bạn bè xỏ lá ba que với Yên Mậu Khanh. Ông ta với tư cách là tuần diêm ngự sử đi tuần Chiết Giang, đã tận mắt lĩnh giáo sự tiếp đãi lạnh nhạt ở chỗ Hải Thụy, lại còn cãi nhau một trận tơi bời với Hải Thụy, thế là liền hích tội Hải Thụy "kiêu ngạo bất tuân, không an phận thủ thường". Chỉ là nhờ có Chu Hành từng làm cấp trên của Hải Thụy lúc bấy giờ đã nhậm chức Lại bộ thị lang, hết sức đem lòng giới thiệu với Lại bộ thượng thư Nghiêm Phúng, Hải Thụy sau khi bị cách chức mới lại được điều sang làm tri huyện Hưng Quốc.

Lẽ ra, một người không biết nịnh nọt cấp trên, lại còn hay đi gây chuyện thị phi như Hải Thụy, mà có thể giữ lại được chức vị huyện lệnh thất phẩm, thì đã là vạn hạnh lắm rồi. Thế nhưng vận may của Hải Thụy lại tốt đến kỳ lạ. Sự sụp đổ của Nghiêm Tung cuối cùng cũng gây ra một loạt phản ứng dây chuyền, mọi người bắt đầu lần lượt thanh lý và phân loại những người và việc trong thời gian Nghiêm Tung nắm quyền. Quan trường Trung Quốc từ xưa đến nay vẫn luôn lấy lập trường con người để phân chia. Nghiêm Tung vừa sụp đổ, những kẻ được hắn nâng đỡ trọng dụng như Hồ Tông Hiến, Yên Mậu Khanh cũng đành phải tiêu đời theo. Những kẻ này đã được xác định là kẻ xấu, vậy thì, những kẻ từng phản đối họ năm xưa hiển nhiên đều là người tốt. Đây cũng là logic phổ biến nhất trong đấu tranh chính trị ở Trung Quốc, từ xưa đến nay vẫn vậy. Hải Thụy với chức vụ thấp kém mà dám công khai chống lại quyền thần khiến người ta nghe tên phải sợ mất mật, không những là người tốt lớn, mà còn là đại anh hùng. Thế là, sau khi làm tri huyện Hưng Quốc được một năm rưỡi, Hải Thụy được điều về Bắc Kinh, giữ chức Chủ sự ty Vân Nam thuộc Bộ Hộ, trật quan chính lục phẩm.

Chủ sự Bộ Hộ là một chức vị lớn không tới, nhỏ không xong, lên không được, xuống không xong. Đúng như tiên sinh Hoàng Nhân Vũ đã nói: "Đại chính phương châm xuất phát từ đường quan thượng thư thị lang, còn những chi tiết kỹ thuật thì do các lại viên thao túng. Những chủ sự như Hải Thụy, căn bản không cần ngày nào cũng đến bộ làm việc, chẳng qua chỉ là ngày qua ngày tích lũy thêm thâm niên làm quan mà thôi."

Thế nhưng Hải Thụy là một kẻ không chịu ngồi yên, là người muốn làm việc, là người thích suy ngẫm vấn đề, là người có trách nhiệm nghiêm túc đối với quốc gia và quân vương, cũng là một kẻ chỉ biết tiến mà không biết lùi. Đã không có việc nhỏ để làm, vậy thì ông đành phải đi suy nghĩ việc lớn. Ông bây giờ đã bước vào chính quyền trung ương (cho dù chức vụ thấp đến đáng thương, cách cái gọi là trung sấu còn rất xa vời), không còn là một vị quan địa phương có giới hạn, hoàn toàn có thể đứng ở độ cao của lịch sử và đại cục để suy ngẫm một số vấn đề. Hơn nữa, giống như những kẻ sĩ Nho sinh tự phụ tự xưng mang trọng trách thiên hạ, Hải Thụy cho rằng ông nên đưa ra những kiến giải cao sơn ngắm mây của mình đối với thời cục và chính sự triều đình, mà hiện trạng của quốc gia lại vô cùng khiến ông không thể hài lòng. Chẳng những cách xa thời thái bình thịnh thế Nghiêu Thuấn Đường do Khổng Tử và những người khác vẽ ra, mà đơn giản chính là nguy cơ tứ phía. Hải Thụy cảm thấy bản thân không thể im lặng. Một luồng tinh thần chính nghĩa và tinh thần sứ mệnh trào dâng trong lòng ông. Ông quyết định phát động tấn công. Lần này, ông chĩa thẳng mũi nhọn đấu tranh vào hoàng thượng đương triều.

Tháng hai năm Gia Tĩnh thứ bốn mươi lăm (năm 1566), tức là một năm rưỡi sau khi Hải Thụy vào kinh, vị viên quan lục phẩm "thân vi ti tiện chưa từng dám quên việc lo cho nước" này, đã dâng lên Gia Tĩnh hoàng đế bản sớ "Trực ngôn thiên hạ đệ nhất sự sớ". Hải Thụy hiểu rất rõ vị hoàng đế đương triều này là kẻ chỉ nghe được lời hay chứ không nghe được lời chỉ trích, cho nên ngay từ đầu đã nói thẳng thừng rằng một vị hoàng đế có đủ tiêu chuẩn hay không then chốt nằm ở chỗ có thể để cho bách tính đại thần biết hết nói hết, nói không giấu giếm hay không. Tiếp theo đó, ông liền tiến hành chỉ trích sâu cay đánh trúng tâm can đối với bản thân Gia Tĩnh. Ông chỉ ra rằng, nếu đem Hán Văn đế Lưu Hằng ra so sánh với thánh thượng đương triều, thì "tài trí quyết đoán" của thánh thượng vượt xa Hán Văn. Thế nhưng công đức nhân đức của thánh thượng, so với Hán Văn, lại kém xa rất nhiều. Hán Văn đế đã tạo ra "Văn Cảnh chi trị" nổi tiếng trong lịch sử, mà vị hoàng đế đương triều tạo ra, lại là cục diện "quan lại tham lam hoành hành, dân không đủ sống, hạn hán lụt lội vô thời hạn, trộm cướp nổi lên như ong". Nguyên nhân sâu xa của nó, chính là vì vị hoàng đế như ông ta hồ đồ đa nghi (tâm hoặc), cố chấp tàn độc (khắc đoán), ích kỷ hư vinh (tình thiên), vừa là hôn quân, vừa là bạo quân. Ông còn chỉ ra rằng, Gia Tĩnh chẳng những xét từ góc độ chính trị thì không phải là hoàng đế tốt, mà xét từ góc độ luân lý thì cũng không phải là người đàn ông tốt. Thảo nào bách tính đại thần khắp chốn thiên hạ, từ lâu đã cho rằng bệ hạ sai rồi (thiên hạ chi nhân bất trực bệ hạ cửu hĩ)! Thảo nào bách tính lại dùng niên hiệu của ngài để bày tỏ sự bất mãn đối với ngài, nói cái gì mà "Gia Tĩnh Gia Tĩnh" chính là "nhà nhà đều sạch" (không còn gì cả) cơ chứ! Kỳ thực, yêu cầu của bách tính không hề cao, chẳng qua chỉ hy vọng sự vơ vét bóc lột của quan phủ nhẹ đi một chút, sự quan tâm của nhà cầm quyền nhiều lên một chút, những vụ án oan sai ít đi một chút, phong khí xã hội chính trực hơn một chút. Đều là những việc rất dễ làm, "mà bệ hạ vì sao không làm?"

Một bản tấu sớ như vậy quả thực là chưa từng có trong lịch sử. Đúng như tiên sinh Hoàng Nhân Vũ đã chỉ ra, những lời chỉ trích của gián thần trước đây đều là nhắm vào sự việc, chỉ có những lời chỉ trích của Hải Thụy là nhắm vào con người, chưa kể còn có giọng điệu hùng hổ ép người đó nữa! Cho nên bản sớ này vừa ra, lập tức gây ra sóng gió lớn, sự cương trực của Hải Thụy cũng vang danh thiên hạ, "trên từ cửu trùng, dưới đến tận biển khơi, trong ngoài không ai là không biết có cái gọi là Hải chủ sự".

Gia Tĩnh hoàng đế ngược lại đã đọc xong toàn văn bản tấu sớ. Một bản tấu sớ như vậy ngài chưa từng thấy bao giờ (cũng chẳng ai từng thấy), cho dù là vì tò mò đi chăng nữa thì ngài cũng sẽ đọc cho bằng hết. Nhưng sự nổi giận lôi đình sau khi đọc xong cũng có thể tưởng tượng được. Nghe nói ngài ngay tại chỗ đã ném bản tấu chương xuống đất, tức giận lồng lộn gào thét: Lập tức bắt ngay tên này lại, đừng để hắn chạy thoát! Thế nhưng việc Hải Thụy làm lần này, quả thực quá mức kinh thiên động thái, đến cả thái giám cung nữ cũng bị ông cảm động, trong lòng sinh ra vô vàn sự kính trọng. Thế là hoạn nhân Hoàng Kim quỳ xuống thong thả tấu rằng: Vạn tuế gia không cần phải nổi giận. Nghe nói kẻ này từ trước đến nay vốn nổi tiếng là kẻ ngốc, trước khi dâng sớ đã mua sẵn quan tài, từ biệt người nhà, an sắp xong xuôi hậu sự rồi. Con người này sẽ không chạy trốn đâu. Gia Tĩnh nghe xong, thở dài một tiếng, lại nhặt bản tấu chương dưới đất lên đọc đi đọc lại.

Nghe nói trong thâm tâm Gia Tĩnh cũng cho rằng những gì Hải Thụy nói là sự thật. Ngài từng nhiều lần thổ lộ ý này với thủ phụ Từ Giai. Ngài ví Hải Thụy như trung thần Tỷ Can cuối nhà Thương, nhưng lại không chịu thừa nhận mình là Trụ Vương. Ngài thừa nhận những gì Hải Thụy nói cũng có đạo lý, nhưng lại cho rằng mình tuổi cao sức yếu, không thể sửa đổi được nữa. Cho nên ngài chỉ đành trút giận lên đám cung nữ bằng cách đánh đập họ. Cứ kéo dài một thời gian như vậy, Gia Tĩnh rốt cuộc vẫn hạ lệnh bắt giữ Hải Thụy, giao cho Cẩm y vệ thẩm vấn, khép vào tội chết. Thế nhưng Gia Tĩnh lại mãi không phê chuẩn tử hình Hải Thụy, mà chỉ giao ông cho Đông xưởng giam giữ. Mười tháng sau, Gia Tĩnh cuối cùng cũng qua đời, trở thành một vị hoàng đế đã biết rõ lỗi lầm của mình nhưng lại "chết không hối cải". Tin tức truyền đến, người trong ngục lấy rượu ngon món nhon đãi Hải Thụy, chúc mừng ông có hy vọng ra tù, Hải Thụy lại ngửa cổ khóc lớn, tiếp theo là nôn mửa, cuối cùng ngất xỉu tại chỗ.

Sau khi tân quân Long Khánh hoàng đế lên ngôi, Hải Thụy được thả ra khỏi ngục. Bây giờ ông đã trở thành một vị anh hùng lớn hơn, uy danh cao đến mức toàn bộ đế quốc không ai là không biết. Chẳng mấy chốc ông đã được phục chức cũ, lại còn được thăng chức liên tiếp, chức hàm của ông đã được kể ở phần trước. Kỳ thực không thăng chức cũng không được. Không có vị quan nào ở Lại bộ dám phản đối vị anh hùng đang thu hút sự chú ý của cả nước này bước từng bước thăng tiến, cũng chẳng có ai đặt ra nghi vấn đối với phẩm hạnh đạo đức của ông. Cứ như vậy, trong một khoảng thời gian khá ngắn, Hải Thụy từng bước thăng tiến, cho đến khi thăng đến Tuần phủ Ứng Thiên, rồi sau đó vì bị hích tội mà buộc phải từ chức.

Lần bãi chức thứ ba của Hải Thụy hoàn toàn là do ông tự chuốc lấy.

Chiếu theo suy nghĩ của nội các và Lại bộ, sự sắp xếp tốt nhất dành cho Hải Thụy, là để ông đảm nhiệm một chức vụ có phẩm cấp cao hơn nhưng thực quyền nhỏ hơn, coi ông như một hóa thạch sống được thờ phụng trong miếu đường. Như vậy đối với mọi người và bản thân ông đều thích hợp hơn. Hơn nữa, một kẻ dám mắng cả hoàng đế như Hải Thụy, đặt vào bộ phận trọng yếu nào cũng là rắc rối. Lỡ như xảy ra chuyện lớn gì, chẳng những thể diện mọi người không đẹp đẽ gì, mà đối với bản thân Hải Thụy cũng chẳng có lợi ích gì cả. Cho nên, sự sắp xếp của nội các và Lại bộ, hoàn toàn có thể coi là sự bảo vệ đối với Hải Thụy.

Thế nhưng Hải Thụy lại không lĩnh tình, tinh thần trách nhiệm và tinh thần sứ mệnh của ông đều không cho phép bản thân ngồi không ăn lương rỗng, không làm gì cả. Ông không hiểu tại sao triều đình đã bày tỏ sự tôn trọng đầy đủ đối với ông nhưng lại không dành cho ông sự tín nhiệm, cũng không thể mãn nguyện khi phải lãng phí thời gian ở những chức vị nhàn tản vừa bề thế vừa nhàm chán hết cái này đến cái khác. Thế là, ông quyết định bày tỏ sự kháng nghị. Hoặc có thể nói là, ra một ván khó cho nội các. Cơ hội của ông rất tốt, năm nay (năm 1569) vừa hay là cái gọi là "năm Kinh sát". Hải Thụy liền nhân cơ hội dâng lên hoàng đế một bản tấu chương, tuyên bố một vị quan không thể cống hiến to lớn cho quốc gia như ông, kỳ thực nên cách chức bãi lui, mang hơi hướng của câu nói "làm quan không vì dân làm chủ, chi bằng về nhà bán khoai lang".

Nội các và Lại bộ hoàn toàn không có cách nào đối phó với kẻ quái đản gặm không mềm, nấu không nhừ, giết không chết, dọa không sợ lại thông suốt không nổi này. Đã không thể bãi miễn, vậy thì chỉ có thể giao cho ông một chức vị thực quyền, bổ nhiệm ông làm Tuần phủ Ứng Thiên, đóng quân tại Tô Châu. Hơn nữa, đi nhậm chức bên ngoài cũng có cái lợi của việc đi nhậm chức bên ngoài: Không ở dưới mí mắt của hoàng đế và nội các, không thấy thì không phiền lòng, tai cũng được thanh tịnh hơn một chút.

Hải Thụy quyết tâm làm một trận lớn. Ông muốn củng cố điều thiện trừng phạt cái ác, thay đổi phong tục tập quán, làm ra một tấm gương. Khí thế phủ đầu này khiến cho rất nhiều quan lại tham nhũng cường hào ác bá nghe tên phải sợ mất mật. Các gia đình sĩ đại phu thi nhau đổi cửa lớn sơn son thành màu đen, để tỏ vẻ giản dị, khiến cho trong thành Tô Châu cứ như nhà nhà đang lo tang sự. Thái giám ty Tấm lụa Giang Nam với khí thế hung hăng cũng phải kẹp đuôi lại, giảm số phu khiêng kiệu của mình từ tám người xuống còn bốn người. Nhưng Hải Thụy vẫn cảm thấy chưa đã ghiền, ông hạ lệnh: Công văn trong hạt, từ nay về sau đồng loạt sử dụng giấy giá rẻ. Phía sau công văn không được phép để lại khoảng trắng, để tránh lãng phí. Ông thậm chí còn can thiệp vào đời tư của quan dân, đến cả việc đeo trang sức xa hoa và thích ăn vặt ngọt ngào, cũng nằm trong danh sách bị cấm.

Kỳ thực kế hoạch chỉnh đốn quan trường của Hải Thụy được thực thi thông qua từng quy định cụ thể có thể thao tác được. Ví dụ như, để chỉnh đốn phong khí sĩ đại phu Giang Nam ra vào quan phủ đi lại móc nối quan hệ, ông quy định: Phàm là hương thân, cử nhân, giám sinh vân vân đến nha môn bái kiến quan lại, hoặc gửi thư từ, bắt buộc phải tiến hành đăng ký. Nội dung đăng ký bao gồm điểm chính của cuộc trò chuyện và trích lục thư từ, quan lại ra ngoài thì phải ghi chép lại hành tung và ngôn luận. Phàm là người không cho đăng ký, ghi chép không đúng sự thật hoặc sau đó tự ý sửa đổi, thì quan lại và người đăng ký đều phải chịu hình phạt. Đối với quan lại qua đường, Hải Thụy cũng không khách khí, quy định họ đều phải tự thuê phu nhân và thuyền bè, địa phương chỉ chịu trách nhiệm trợ cấp chi phí. Hải Thụy cho rằng, làm như vậy vừa có thể khiến những kẻ nịnh bợ bợ đỡ không có đường ra tay, vừa có thể khiến những kẻ mượn cớ đi tuần tra để vơ vét mỡ máu của nhân dân chẳng thu được gì, lại vừa có thể chỉnh đốn lại phong khí quan trường, cho nên cần phải kiên quyết thi hành.

Hải Thụy triển khai các biện pháp trị quốc liêm khiết một cách sấm rền gió cuốn, không chút do dự, đấu chí sục sôi, toàn bộ quan trường Trung Quốc lại là một sự náo động lớn. Mọi người vì những biện pháp của Hải Thụy mà kinh hoàng thất sắc, căm phẫn sục sôi. Hầu như tất cả các quan lại đều đồng lòng thống nhất thừa nhận chưa từng thấy một vị đại thần biên cương nào quái dị, gàn dở, không hợp lẽ thường như vậy, lại dám coi các liêu thuộc và quan lại qua đường của mình như cừu địch. Quan lại ở kinh sư và các địa phương đến khu vực cai quản của Hải Thụy, cứ như bước vào nước địch; quan lại cấp dưới nhất cử nhất động đều phải ghi chép vào sổ sách, đơn giản chẳng khác nào tù nhân. Một vị tuần phủ kỳ quái như vậy, đương nhiên không thể dung nạp ở quan trường, các tấu chương hích tội cũng được liên tục gửi tới trước ngự tiền.

Cách xử lý của nội các và Lại bộ vẫn là điều chuyển Hải Thụy sang một tào nhàn tản, thế nhưng tính khí của Hải Thụy dường như đã vượt quá sự phẫn nộ chung của quan trường. Ông đã viết một bức thư cho Long Khánh hoàng đế, cảnh cáo hoàng thượng rằng: "Nay kẻ sĩ cả triều đều là đàn bà cả, hoàng thượng đừng nghe là được." Còn về phần bản thân ông, đương nhiên càng khinh không thèm cùng loại với những kẻ không ra giống đàn ông này. Tức giận quá đỗi, ông bỏ chạy về quê nhà Hải Nam, đi một mạch là mười lăm mười sáu năm.