Thực ra, đối với những thành tích chính trị của Hải Thụy, rất nhiều người đều không phủ nhận.

Sau khi Hải Thụy bị miễn chức Tuần phủ Ứng Thiên, người kế nhiệm ông là Chu Đại Khí. Cao Củng và Trương Cư Chính đều viết thư cho Chu Đại Khí, đồng thời đều đề cập đến vấn đề nhìn nhận chính sách của Hải Thụy như thế nào. Cao Củng và Trương Cư Chính tuy là đối thủ chính trị, cũng đều chủ trương bãi miễn Hải Thụy, nhưng đánh giá đối với Hải Thụy lại rất cao, và khá thống nhất. Thứ nhất, họ đều cho rằng không thể phủ nhận toàn bộ đối với Hải Thụy, Cao Củng thậm chí còn nói ngay từ đầu rằng: "Những việc Hải quân hành động, nói rằng hoàn toàn tốt là không đúng; nói rằng hoàn toàn không tốt, cũng không đúng." Thứ hai, họ đều cho rằng mục đích của Hải Thụy là "trừ tệ" mà động cơ là "vì dân", chỉ là cách làm không thỏa đáng mà thôi. Trương Cư Chính thậm chí dùng giọng điệu biện hộ thay cho Hải Thụy mà nói rằng, "hành xử của ông ấy dẫu có phần quá mức, nhưng tấm lòng thì xuất phát vì dân", tóm lại động cơ và xuất phát điểm là tốt. Thứ ba, họ đều cho rằng chính sách của Hải Thụy chỉ cần điều chỉnh chứ không thể lật đổ. Trương Cư Chính nói có phần khách sáo hơn, rằng: "Sau sương tuyết, hơi thêm ấm áp, lòng người ắt hướng xuân, không cần thiết phải thay đổi toàn bộ phép tắc của ông ấy để chiều lòng người." Cao Củng lại nói một cách chém đinh chặt sắt: "Nếu như chỗ quá khích không hợp tình người của ông ấy mà không thêm điều hòa, cố nhiên là không được; nếu như gộp cả chỗ đau đáu trừ bỏ tệ nạn, vì dân làm chủ của ông ấy mà xóa bỏ sạch sảy, thì lại càng không được." Chữ "càng" trong câu "lại càng không được" này, cho thấy sự khẳng định của Cao Củng đối với Hải Thụy còn vượt lên trên sự phủ nhận, thậm chí thà không phủ nhận những điểm thiếu sót của Hải Thụy, chứ cũng không thể phủ nhận đại cục quét sạch tệ nạn lâu năm, vì dân làm chủ của Hải Thụy.

Xem ra, hai người Cao Củng và Trương Cư Chính này, vẫn chưa thể tính là kẻ tiểu nhân, lại càng không phải kẻ tầm thường. Đầu óc của họ rất tỉnh táo, độ lượng cũng không hề nhỏ. Họ không vì chán ghét con người Hải Thụy mà phủ nhận nhân phẩm nhân cách cùng phương hướng đúng đắn của ông, cũng không vì Hải Thụy đã mất quan chức mà giậu đổ bìm leo, đuổi cùng giết tận, nhất định phải bới móc ông thành kẻ không có lấy một điểm tốt. Hai vị các lão, quả thực có chút phong thái "bụng tể tướng chứa được thuyền". So sánh mà nói, việc Hải Thụy mắng đổ tất cả mọi người, ngược lại có chút hơi hướng tiểu tiết kiểu gia đình nhỏ.

Sự bất đồng giữa Cao Củng, Trương Cư Chính với Hải Thụy, chủ yếu nằm ở phương thức và phương pháp. Cao Củng cho rằng ông "quá khích", Trương Cư Chính cho rằng ông "quá đáng", còn bản thân Hải Thụy lại cảm thấy vẫn chưa đủ. Ông từng vừa lo âu vừa phẫn uất mà nói với mọi người rằng: Người chữa bệnh cho quốc gia hiện nay, chỉ có một vị thuốc: Cam thảo. Người xử thế hiện nay, cũng chỉ có hai chữ: Hương nguyện! Hương nguyện còn gọi là hương nguyên, định nghĩa mà Mạnh Tử đưa ra là: "Hùa theo thói tục, hòng hợp với đời nhơ nhuốc, ở thì giống như trung tín, làm thì giống như liêm khiết, mọi người đều vui vẻ, tự cho mình là đúng, mà không thể cùng người ta đi theo đạo lý của Nghiêu Thuấn." Có thể thấy hương nguyện chính là hư thoận, qua loa đại khái, bốn bề lấy lòng, bát diện linh lung, không màng nguyên tắc, bề ngoài thì liêm khiết tự chủ, thực chất lại đồng lưu hợp ô. Kiểu người như vậy, kê ra phương thuốc chữa nước, đương nhiên chỉ là vị cam thảo ngọt lịm, chữa không khỏi bệnh, mà cũng chẳng thể trị chết người. Hải Thụy lại cho rằng nên dùng thuốc mạnh. Tấu sớ mà ông dâng lên Gia Tự hoàng đế, chính là liều thuốc mạnh do ông hạ xuống, còn vị thuốc dẫn chính là sinh mạng của bản thân ông. Ông hy vọng vị thuốc này có thể khiến hoàng đế bừng tỉnh, có thể khiến đế quốc chấn hưng. Đáng tiếc, vị hoàng đế kia từ thể xác cho đến tư tưởng đều đã bệnh nhập cao hoang, cuối cùng đành bỏ mạng. Thảo nào khi Hải Thụy nghe tin lại khóc lớn đến vậy. Ông vừa khóc vị hoàng đế đã khuất ấy, lại vừa khóc cho phương thuốc đã mất hiệu lực của chính mình.

Hiện tại, mãi Hải Thụy mới có được một cơ hội chữa trị cho đất nước, tự nhiên không chịu buông tha. Cho nên ngay khi vừa nhậm chức Tuần phủ Ứng Thiên, ông liền ra tay hành động mạnh mẽ, sấm rền gió cuốn, thậm chí không sợ việc uốn cong quá mức. Đất đai của Từ Giai vốn đã được trả lại, ông lẽ ra nên thấy vừa đủ là dừng. Bởi vì việc này đã tạo ra ảnh hưởng, đại địa chủ Thẩm Khải và những người khác thấy Hải Thụy đối với Từ Giai mà cũng chẳng hề nể nang, đành phải chủ động trả lại số dân điền đã chiếm đoạt. Lúc bấy giờ, quả đúng như lời tiên sinh Hoàng Nhân Vũ đã nói: Nếu Hải Thụy "áp dụng phương thức giết gà dọa khỉ, tuyên truyền rộng rãi về các vụ án có tính đại diện của nhà họ Từ hoặc một vài gia đình khác, để cho những kẻ cậy giàu hiếp nghèo biết đường sợ hãi", thì rất có thể "ông sẽ đạt được thành công trong một bầu không khí ngoài cương trong nhu". Thế nhưng Hải Thụy dường như không hiểu được đạo lý "một co một duỗi, đó là đạo của văn võ", nhiệt huyết công tác của ông không những không hề suy giảm, ngược lại vì thắng lợi trận đầu mà tăng lên gấp bội. Ông không thỏa mãn với việc ngồi ở nha môn Tuần phủ để tiếp nhận khiếu nại (như đã đề cập trước đó, những khiếu nại dạng này đã lên tới bảy tám nghìn vụ mỗi tháng), mà còn phải thân lâm phủ huyện để lắng nghe tố tụng, từng việc một xét hỏi, từng việc một thẩm lý, một phát không thể thu tay, sợi dây đấu tranh vì thế mà càng căng thẳng hơn.

Một thứ nhiệt huyết công tác như vậy cũng là điều chỉ Hải Thụy mới có. Bản thân ông vốn là một kẻ cuồng công việc, vừa mới nhậm chức hạ thuyền, lại phát hiện những việc cần làm vô vàn đầu mối, thực có thể gọi là trăm việc chờ làm. Hải Thụy hiểu rõ hơn ai hết, một kẻ vừa không phải xuất thân tiến sĩ lại chẳng có chỗ dựa hậu thuẫn như ông, mà có thể làm quan trấn thủ một phương, quả là trường hợp đặc biệt trong những trường hợp đặc biệt, chỉ có bán mạng làm việc, mới có thể báo đáp quốc gia, không phụ ơn vua. Huống hồ, lúc này ông đã hơn năm mươi tuổi, thời gian có thể làm việc không còn nhiều lắm, cũng gọi là "thời gian không đợi người". Cho nên ông có một thứ cảm giác bức bách, rất có chút phong vị như Hàn Yu (Hán Dũ) năm xưa: "Muốn vì triều đình thánh minh mà trừ bỏ việc tệ hại, nỡ đem tàn niên tuổi xế chiều ra để tiếc nuối". Thêm nữa, trong lòng ông cũng rõ: Trên đời không có tiệc nào không tàn, cũng không có quan chức nào không xuống đài, Hải Thụy ông lại càng như vậy, chỉ có thể làm việc hết mình từng ngày ở nhiệm sở, làm được bao nhiêu việc hay bấy nhiêu việc, vì để đẩy nhanh tiến độ công trình trị thủy Ngô Tống Giang, ông đã đặt trụ sở làm việc tại công trường, đồng thời chém đầu ba viên lại dịch lơ là giám sát công việc, đem thi thể của họ cuộn trong chiếu chôn ngay trước sảnh trụ sở. Kết quả, tiến độ công trình tiến triển nhanh chóng bất thường. Một vị Tuần án ngự sử vốn định cản trở, hãm hại Hải Thụy còn chưa kịp ra tay, thì công trình đã hoàn thành, vị tuần án kia đành chịu thua vô kế khả thi, thở dài nói rằng "công nghiệp muôn đời đã bị hắn lập mất rồi". Đương nhiên Hải Thụy cũng cho người đào thi thể trước sảnh lên, hóa ra lại là ba con lợn béo, còn ba tên lại dịch kia thì đã bị Hải Thụy bí mật giấu đi nơi khác.

Một công trình thủy lợi có lẽ có thể được tiến hành gấp rút như vậy, chứ công trình chính trị thì không đơn giản đến thế. Giờ nhìn lại, cách xử lý lúc đó của Hải Thụy có lẽ có phần đơn giản một chút. Các vụ án ông tiếp nhận nhiều như vậy, trên thực tế cũng không thể không đơn giản được. Thế nhưng những vấn đề mà ông chạm đến, lại vô cùng phức tạp: Đo đạc ruộng đất, thanh thải ruộng nông, lật lại án oan, chỉnh đốn trị an, hưng tu thủy lợi, giải tán lính mộ, canh tân lại bộ máy quan lại, sát hạch quan chức, cùng với việc đẩy mạnh "pháp pháp một roi" (một chế độ thuế khóa mới), v.v., việc nào mà chẳng rễ chéo cành sâu, động một phát là ảnh hưởng toàn thân? Thế nhưng sức mạnh của Hải Thụy lại vô cùng mỏng manh, vừa không có điều khoản pháp luật rõ ràng, lại chẳng có cơ quan chuyên trách đắc lực, chỉ dựa vào một luồng nhiệt huyết chính trị, cộng thêm trực giác đạo đức về thiện và ác, đã hy vọng dùng dao sắc chặt đay rối, trong một buổi sáng quét sạch những tệ nạn tích tụ cả trăm năm, việc không thể thành công thì cũng là điều hiển nhiên không cần bàn cãi.

Việc đàn hạch Hải Thụy hầu như diễn ra đồng thời với quá trình cải cách của Hải Thụy tại Ứng Thiên, hơn nữa đòn ra cũng cực kỳ nặng nề, thế công vô cùng dữ dội. Cấp sự trung Đới Phượng Tường thậm chí còn nói lời giật gân rằng, dưới sự cai quản của Hải Thụy, tá điền không dám nộp tô cho chủ nhà, người mượn không dám trả nợ cho người cho vay, lời đồn thổi trong dân gian là "trồng ruộng tốt chẳng bằng đi kiện vụ ruộng cằn". Nếu không phải vì bản thân Hải Thụy thanh liêm đến mức không thể bắt bẻ, ông nhất định sẽ bị miêu tả thành loại quan lại tàn ác như Châu Hưng, Lai Tuấn Thần. Nội các cũng vô cùng lo lắng trước cách làm của Hải Thụy. Họ nhớ đến một vị thầy thuốc, vị thầy thuốc này từng cho bệnh nhân uống thuốc ba đậu với liều lượng cực mạnh, còn ra điều lý lẽ rằng sách y học có ghi "ba đậu không thể dùng cẩn trọng", đương nhiên là phải dùng mạnh tay rồi. Nội các cảm thấy Hải Thụy chính là một vị thầy thuốc như vậy, nên nhanh chóng triệu hồi ông khỏi vị trí Tuần phủ, để tránh việc đế quốc vốn dĩ đã bệnh tật èo uột của chúng ta bị nhiệt huyết quá mức của ông làm cho lật nhào.

Hải Thụy lấy thân làm gương, dốc sức dùng đạo đức để quét sạch tệ nạn, kết quả là oán thán nổi lên khắp nơi; Trương Cư Chính dốc lòng đổi mới, dốc sức dùng luật lệnh để chấn hưng tinh thần, kết quả là sự chống đối nảy sinh ngang ngược; Thân Thời Hành thỏa hiệp vỗ về, dốc sức dùng điều hòa để duy trì đoàn kết, kết quả là người người phản bội, cô lập. Họ đều thất bại, đúng như câu "đáng thương tốn công vô ích". Hiển nhiên, cái đế quốc của họ đây, thực ra đã vô phương cứu chữa.