Đối với những vấn đề tương tự nhau, suy nghĩ và hành động của Tào Thao luôn trái ngược với Viên Thiệu.

Năm 197 công nguyên, Trương Tú chiếm cứ Uyển thành (nay là thành phố Nam Dương, tỉnh Hà Nam) quy hàng Tào Thao. Tào Thao không tốn một viên đạn mà giành được chiến thắng trong chiến dịch miền Nam, không tránh khỏi có chút kiêu ngạo đắc ý, hành vi cũng không kiểm điểm, cử chỉ cũng không suy xét kỹ lưỡng. Hắn cưỡng ép nạp thím của Trương Tú (vợ của Trương Tế) làm thiếp, khiến Trương Tú cảm thấy bị nhục nhã; lại lôi kéo thân tín của Trương Tú là Hồ Xa Nhi, khiến Trương Tú cảm thấy bị đe dọa. Thế là, Trương Tú dùng kế của mưu sĩ Giả Hủ, đột nhiên phản bội, đánh cho Tào Thao một trận tơi bời hoa lá trong lúc không kịp đề phòng. Trưởng tử Tào Ngang (người kế nghiệp vừa ý nhất của Tào Thao), mãnh tướng Điển Vi (đội trưởng cận vệ thân cận nhất của Tào Thao), cùng với một người cháu là Tào An Dân, đều tử trận trong giao chiến, bản thân Tào Thao cũng trúng tên. Đối mặt với thất bại thảm hại lần này, Tào Thao không hề đổ lỗi cho người khác, càng không truy cứu người chủ trương tiếp nhận hàng phục của Trương Tú, mà tự mình gánh vác trách nhiệm. Hắn nói với các tướng rằng, ta đã biết mình sai ở đâu rồi, lần sau ta sẽ không bao giờ phạm phải sai lầm như thế nữa. Năm 199, Tào Thao lại nam chinh Trương Tú, xuất sư bất lợi, bị kẹt ở Như thành (nay là huyện Đặng, tỉnh Hà Nam), hắn lại nói với mưu sĩ Tuân Du rằng, không nghe lời tiên sinh, nên mới đến nông nỗi này.

Năm 207, Tào Thao bắc chinh Ô Hoàn đại thắng khải hoàn. Trên đường rút quân, đi đến Ký châu, trời lạnh đất cứng, đồng không mông quạnh, liên tục hành quân hai trăm dặm không thấy một giọt nước, lương thảo cũng chẳng còn lại mấy, "giết mấy ngàn con ngựa để làm lương thực, đào đất xuống hơn ba mươi trượng mới tìm được nước". Sau khi về đến Nghiệp thành, Tào Thao hạ lệnh điều tra triệt để những kẻ từng khuyên can hắn không nên đánh Ô Hoàn, và lần lượt ban thưởng cho từng người. Tào Thao nói, chiến thắng này của ta, hoàn toàn là may mắn. Sự ngăn cản của chư vị mới là sách lược vạn toàn. Cho nên ta muốn cảm ơn mọi người, khẩn thiết mong chư vị sau này có gì cứ nói nấy, nên nói thế nào cứ giảng thếHào như vậy. Cũng chính trong năm này, Tào Thao ban hành "Phong công thần lệnh", nói rằng ta dấy binh nghĩa, tru diệt bạo loạn, tính đến nay đã mười chín trận rồi, đánh là thắng, công là lấy, chinh là phục, há lại là công lao của ta ư? Hoàn toàn nhờ vào sức lực của các vị hiền sĩ đại phu vậy!

Đánh thua tự kiểm điểm bản thân (cho dù kiểm điểm không đến nơi đến chốn, nguyên nhân thất bại cũng không thực sự tìm ra), đánh thắng cảm ơn người khác, hơn nữa lại cảm ơn những người từng khuyên mình không nên đánh trận này, tấm lòng và khí phách này, so với việc Viên Thiệu đánh thắng nhận công về mình, đánh thua thì giết người khuyên mình không nên hành động liều lĩnh, quả thực là một trời một vực. Chính thứ khí độ phi thường và sự gan dạ siêu phàm này, đã giúp hắn chiến đấu hết kẻ địch này đến đối thủ khác, kết tụ lại hết dũng tướng này đến mưu sĩ nọ, ngay cả Trương Tú từng phản bội hắn, cũng lại quy hàng hắn vào năm 199.

Lần đầu hàng thứ hai của Trương Tú, cũng là chủ ý của Giả Hủ. Giả Hủ, tự Văn Hòa, người Vũ Viểu, nghe nói có tài kỳ tài như Trương Lương, Trần Bình. Viên Thiệu phái người đến chiêu dụ Trương Tú, Giả Hủ lại một mực chủ trương nương nhờ Tào Thao. Giả Hủ nói với sứ giả của Viên Thiệu rằng, phiền túc hạ về nói với Viên Bản Sơ, anh em họ còn chẳng dung tha nổi nhau, thì dung tha thế nào được quốc sĩ trong thiên hạ? Không nể mặt chút nào mà đuổi sứ giả của Viên Thiệu đi. Lý do của Giả Hủ là: Thứ nhất, Tào Thao phụng thiên tử để hiệu lệnh thiên hạ, chiếm ưu thế về mặt chính trị, nương nhờ Tào Thao là danh chính ngôn thuận, đây là có lý. Thứ hai, Viên Thiệu đông người thế mạnh, Tào Thao ít người thế yếu, chút ít nhân mã này của chúng ta, ở chỗ Viên Thiệu thì vô cùng nhỏ bé, nhưng đối với Tào Thao lại là tuyết trung tống thán (đưa than sưởi ấm trong ngày tuyết rơi), chắc chắn sẽ được coi trọng, đây là có lợi. Thứ ba, hễ kẻ có chí hướng bá vương nghiệp, nhất định sẽ không so đo chuyện ân oán cá nhân, ngược lại còn lấy chúng ta làm tấm gương, tỏ cho người trong thiên hạ thấy sự khoan dung độ lượng và lấy đức thu phục người của mình, đây là có sự an toàn. Cho nên, dù Viên Thiệu hùng mạnh, Tào Thao yếu ớt, lại có hiềm khích từ trước với chúng ta, chúng ta vẫn phải từ chối Viên Thiệu, đầu quân cho Tào Thao.

Sự đánh giá của Giả Hủ hoàn toàn không sai chút nào. Trương Tú vừa đến, Tào Thao đã ân cần nắm chặt tay hắn, bày tiệc tẩy trần cho hắn, và lập tức bổ nhiệm Trương Tú làm Dương Vũ tướng quân, phong Liệt hầu. Để thể hiện rõ hơn sự thành ý của mình, Tào Thao còn gả con gái của Trương Tú cho con trai mình là Tào Quân, hai người thành thông gia, giống như Lưu Bang đối đãi với Hạng Bá trước bữa tiệc Hồng Môn năm xưa, tận dụng mọi thủ đoạn lôi kéo. Còn những ân oán trong quá khứ, đương nhiên cũng không nhắc đến nửa lời, từ đó, Trương Tú trở thành một vị tướng dũng mãnh dưới trướng Tào Thao, còn Giả Hủ trở thành một mưu sĩ quan trọng bên cạnh Tào Thao.

Tào Thao và Giả Hủ đều quá mức am hiểu chính trị. Họ đều hiểu rõ một đạo đạo lý: Tranh đoạt thiên hạ, suy cho cùng là tranh đoạt nhân tâm. Được nhân tâm thì được thiên hạ, mất nhân tâm thì mất thiên hạ. Mà muốn tranh thủ nhân tâm, thì bắt buộc phải có một khí độ khoan hồng độ lượng và một chính sách đánh đổi lỗi lầm cũ, cho dù là giả vờ, cũng phải giả vờ cho giống thật. Điều này đòi hỏi phải có một tiêu chuẩn, một mẫu mực, một tấm gương. Bởi vì sức mạnh của tấm gương là vô cùng tận. Nó còn hữu dụng hơn việc nói bao nhiêu lời hay ý đẹp. Trương Tú chính là chất liệu tốt nhất để làm tấm gương và mẫu mực. Hắn đã giao thủ với Tào Thao nhiều lần, hơn nữa lần nào cũng đánh cho Tào Thao bỏ chạy toán loạn. Hắn có thù sâu như biển với Tào Thao, lại là kẻ đầu hàng rồi phản bội. Người như thế mà Tào Thao còn có thể dung dung nạp, thì còn ai không dung nạp được nữa? Người như thế mà Tào Thao còn có thể tín nhiệm, thì còn ai không tín nhiệm được nữa? So sánh mà nói, Viên Thiệu đến em ruột của mình còn không tin nổi, thì còn có thể trông mong người trong thiên hạ quy thuận nương tựa vào hắn ta sao?

Trương Tú đến cũng rất đúng lúc. Tào Thao khi đó, "giáp thiên tử dĩ lệnh chư hầu" mới được ba năm, kẻ không phục trong thiên hạ đếm không xuể. Bản thân danh tiếng của hắn trong xã hội cũng không được tốt cho lắm. Sau này Trần Lâm thay Viên Thiệu thảo hịch văn thảo phạt Tào Thao, đã mắng hắn xối xả, nói hắn từ trước đến nay không mọc đạo đức, chỉ có tài móng vuốt của loài chim ưng, thậm chí còn nói "xem khắp sách vở cổ kim, những bề tôi tham lam tàn ác vô đạo được ghi chép lại, ở Tào Thao là nặng nhất", quả thực chính là tên đại ác nhân đại lưu manh số một thiên hạ. Những bài văn loại này, từ xưa đến nay muốn thêm tội thì sợ gì không có lý do, trong đó khó tránh khỏi có những chỗ vu khống không chân thực, nhưng có những chuyện, e rằng cũng không phải là gió thổi không có nguyên do, bản thân Tào Thao cũng khó lòng cãi lại, nói không rõ ràng. Cho nên, hắn thực sự rất cần một cơ hội, để trưng bày tấm lòng rộng lớn và tình cảm cao thượng của mình; rất cần một tấm gương, để chứng minh lượng dung người và lòng nhân ái của mình. Trương Tú lúc này dâng mình tận cửa, thực sự khiến hắn mừng rỡ ngoài mong đợi. Cho nên hắn không những bỏ qua mọi hiềm khích cũ, mà còn trước sau như một tín nhiệm Trương Tú hết mực, ban thưởng luôn vượt qua các tướng lĩnh khác. Đối với Giả Hủ, Tào Thao lại càng vừa biết ơn vừa tán thưởng —— biết ơn vì hành động đưa than sưởi ấm trong ngày tuyết rơi của ông ta, Tào Thao từng biết ơn mà nói với Giả Hủ rằng: "Kẻ khiến ta được thiên hạ tin tưởng và trọng dụng, chính là tiên sinh." Tán thưởng mưu lược hơn người của ông ta, cho nên ngay cả đại kế lập trữ, cũng phải bàn bạc cơ mật với Giả Hủ. Điều này không còn là để tỏ ra có đức với người đời nữa, mà là chân thành coi nhau là tri kỷ. Nếu như nói, cái trí của mưu sĩ, trước hết ở chỗ "xem xét lượng chủ" (có thể thận trọng và chuẩn xác lựa chọn đối tượng phục vụ của mình) — đó là lời của một mưu sĩ khác của Tào Thao là Quách Gia. Thế thì, cái sáng của quân chủ, trước hết phải ở chỗ "biết người khéo dùng". Phải nói rằng, Tào Thao và Giả Hủ đều đã thành công làm được điều này. Sự hợp tác của họ, là một điển hình thành công trong lịch sử chính trị Trung Quốc.

Giả Hủ phục vụ tập đoàn họ Tào qua hai đời người, đến triều đại Ngụy Văn Đế Tào Pi thì làm quan đến chức Thái úy, qua đời năm bảy mươi bảy tuổi, thụy hiệu là Túc hầu, kết cục còn tốt hơn một số người trong nội bộ của bản thân Tào Thao.

Tào Thao có thể làm được như vậy, là bởi vì hắn biết sự quý giá của nhân tài.

Tào Thao từ rất sớm đã nhận thức được rằng, ngọn cờ chính nghĩa và đội ngũ tinh nhuệ là hai thứ vũ khí pháp bảo lớn để đánh giặc thắng lợi. Vẫn là lúc dấy binh thảo phạt Đổng Trác, Viên Thiệu từng hỏi Tào Thao rằng, nếu việc thảo phạt Đổng tặc không thành công, ngươi xem phương diện nào có thể làm chỗ dựa và căn cứ của chúng ta? Câu trả lời của chính Viên Thiệu là: Nam chiếm Hoàng Hà, bắc chiếm Yến Đại (chỉ vùng phía bắc Hà Bắc và đông bắc Sơn Tây ngày nay), kiêm lĩnh Nhung Địch (chỉ người Ô Hoàn), quay mặt về nam để tranh giành thiên hạ. Tào Thao lại điềm đạm nói rằng, theo ta thấy, trọng dụng các bậc thông minh tài trí trong thiên hạ, dùng đạo lý chân chính và chính nghĩa để thống soái họ, thì đi đến đâu cũng thuận lợi, không có gì là không được!

Ở đây, Tào Thao đã tận dụng tính đa nghĩa của từ vựng tiếng Hán, bày tỏ quan điểm chính trị khác với Viên Thiệu. Viên Thiệu hỏi "phương diện nào có thể dựa vào", chữ "phương diện" này, có thể hiểu là vị trí địa lý, cũng có thể hiểu là điều kiện chính trị; chữ "dựa", thì vừa có thể hiểu là căn cứ điểm, cũng có thể hiểu là chỗ dựa. Như vậy, lời của Tào Thao có thể được hiểu là: Chỉ cần dựa vào chính nghĩa và nhân tài, thì bất cứ nơi nào cũng là căn cứ địa. Kiến thức của Tào Thao, đã rõ ràng vượt trội hơn hẳn Viên Thiệu. Đây cũng là thái độ của Tào Thao sau này khi tranh giành trung nguyên với Viên Thiệu: Ngươi đánh bài địa lý quân sự, ta đánh bài nhân tài chính trị, hai anh em chúng ta chơi một ván với nó vậy!

Viên Thiệu đương nhiên không phải là đối thủ của Tào Thao. Ưu thế của hắn ta, là địa vị cao mà thế lực đông. Thế nhưng hắn ta lại cận thị về chính trị, ngu ngốc về quân sự, kém cỏi về tổ chức, có cơ hội cũng không nắm bắt được, có nhân tài cũng không biết dùng. Phía Viên Thiệu thực ra có rất nhiều nhân tài, có người trình độ còn rất cao, ví dụ như Thư Thụ, Điền Phong. Thư Thụ khuyên Viên Thiệu "giáp thiên tử nhi lệnh chư hầu, súc sĩ mã dĩ thảo bất đình", ý kiến gần như tương đồng với lời đề nghị "phụng thiên tử dĩ lệnh bất thần, tu canh thực dĩ súc quân tư" của Mao Giới. Điền Phong lại càng là người mưu lược không gì không tính trước, đoán việc như thần. Đáng tiếc là, những nhân tài này hoàn toàn không được hắn ta thực sự tôn trọng. Điền Phong bị giam lại, Thư Thụ bị lạnh nhạt, Hứa Du tức giận bỏ sang đầu quân cho Tào Thao, những kẻ còn lại, nếu không phải là kẻ vô đạo đức (như Quách Đồ), thì cũng là kẻ ít tài (như Thẩm Phối), bằng không thì cũng chỉ là một cỗ võ phu (như Nhan Lương, Văn Xú). Cuối cùng, Trương Cáp (âm hợp), người có mưu lược nhất trong các võ tướng, cũng vì Viên Thiệu cự tuyệt lời khuyên và sự vu công hãm của Quách Đồ mà đầu quân cho Tào Thao, cuối cùng khiến cho Viên Thiệu sụp đổ toàn tuyến, toàn quân bị tiêu diệt.

Tào Thao lại hoàn toàn ngược lại. Hắn hiểu sâu sắc tầm quan trọng của nhân tài, cũng rõ ràng trọng lượng của bản thân mình. "Một hàng rào ba cây cọc, một trang hảo hán ba người giúp", huống chi bối cảnh, tư lịch, địa vị, thực lực của hắn đều không bằng người ta. Cho nên hắn cần một số lượng lớn người giúp đỡ mình, ủng hộ mình, đặc biệt là phải tranh thủ sự hợp tác của người thuộc các môn phiếu thế tộc lớn, để lấy danh nghĩa hiệu triệu. Giúp được thì tốt nhất, làm tay sai, tung hô, cho dù là giúp vui cũng được. Người có tài thì cần, người có tiếng tăm thì cần, người có hư danh cũng cần. Tóm lại là ai đến cũng không cự tuyệt, càng nhiều càng tốt. Quả thực xứng đáng với câu "khát khao hiền tài, yêu mến nhân tài như mạng sống", ngay cả người trong doanh trại địch, hắn cũng phải tìm cách kéo về để mình sử dụng. Năm vị đại tướng dưới quyền hắn, có tới ba vị đến từ doanh trại địch: Trương Liêu vốn là bộ tướng của Lữ Bố, Trương Cáp vốn là bộ tướng của Viên Thiệu, Từ Hoảng vốn là bộ tướng của Dương Phụng, Nhạc Tiến và Vu Cấm thì do chính tay hắn đề bạt từ tầng lớp đáy xã hội. Đúng như câu "cất nhắc Vu Tiến, Nhạc Tiến ngay giữa trận mạc, lấy Trương Liêu, Từ Hoảng từ trong đám tàn dư giặc giã, đều lập công phò tá, xếp vào hàng danh tướng". Trong số các mưu sĩ cũng có không ít người đến từ phe địch. Hứa Du từ doanh trại Viên Thiệu đến đầu quân cho hắn, hắn đi chân đất chạy ra nghênh đón. Theo lễ cổ, để chân trần là sự tôn trọng cực lớn đối với đối phương, không nhất thiết là "không kịp mang giày đã vội vàng chạy ra đón".

Khoái Việt cùng Lưu Cung quy hàng, hắn nói điều vui mừng không phải là có được Kinh châu, mà là có được Khoái Việt. Trần Lâm thay Viên Thiệu thảo hịch văn, mắng Tào Thao xối xả, sau khi bị bắt, Tào Thao cũng chỉ nói: Mắng thì mắng ta một mình là được rồi, sao lại mắng cả ba đời tổ tông của ta chứ? Trần Lâm tạ tội rằng, tên đã lên cung, không bắn không được. Tào Thao cũng cho qua, vẫn bổ nhiệm ông ta làm Tư không quân mưu tế tửu. Mẹ, em trai, vợ, con của Tất Thầm bị Trương Mạc bắt giữ, Tào Thao liền nói với ông ta: Lệnh đường đại nhân đang ở chỗ Trương Mạc, ngươi vẫn nên đến chỗ hắn ta đi! Tất Thầm quỳ sụp xuống dập đầu, nói bản thân không có hai lòng, khiến Tào Thao cảm động đến rơi nước mắt. Nào ngờ Tất Thầm vừa quay người đi mà không thèm chào một tiếng, đã phản bội Tào Thao đầu quân cho Trương Mạc. Sau này, Tất Thầm bị bắt, ai nấy đều cho rằng lần này hắn chắc chắn phải chết. Nào ngờ Tào Thao lại nói: Người tận hiếu thì sao lại không tận trung chứ? Đây chính là người mà ta đang tìm kiếm khắp nơi đây! Không những không trị tội Tất Thầm, còn để hắn đến quê hương Khổng Tử là Khúc Phụ để làm Lỗ quốc tướng.

Đối với "thù sâu như biển" của Trương Tú, vừa nghe tin đến quy thuận, liền tay bắt mặt mừng, phong quan tiến tước; đối với sự "tham lam cuồng vọng" của Hứa Du, vừa nghe tin đến đầu quân, liền mừng rỡ khôn xiết, chân trần chạy ra nghênh đón; đối với "sự công kích độc ác" của Trần Lâm, chỉ vì yêu tài năng của ông ta mà hoàn toàn không so đo, thản nhiên phóng thích; đối với "sự bội tín bội nghĩa" của Tất Thầm, chỉ vì khen ngợi lòng hiếu thảo của ông ta mà bỏ qua lỗi lầm cũ, tín nhiệm như xưa. Còn có kẻ tên Ngụy Chủng đó, vốn dĩ là người được Tào Thao tín nhiệm nhất, lúc Trương Mạc phản nghịch, rất nhiều người trở giáo đi theo Trương Mạc, Tào Thao lại vô cùng tự tin nói rằng: Chỉ có Ngụy Chủng là không phản bội ta đâu. Nào ngờ Ngụy Chủng cũng đi theo Trương Mạc bỏ trốn, khiến Tào Thao tức giận đến nghiến răng nghiến lợi: Khá lắm ngươi Ngụy Chủng! Dù có chạy đến chân trời góc bể, ta cũng không tha cho ngươi! Nhưng khi Ngụy Chủng quả thực bị bắt, Tào Thao lại thở dài một hơi nói: Ngụy Chủng là một nhân tài đấy! Lại bổ nhiệm hắn đi làm Hà Nội thái phó. Tất cả những điều này, đều khiến cho khí độ anh hùng tấm lòng đại soái của Tào Thao hiện rõ trên trang giấy.

Tào Thao khoan dung với con người, điều hiếm có hơn nữa là còn có thể đối xử với người bằng sự chân thành. Hứa Du sau khi hàng phục, vừa mới ngồi xuống, mở miệng liền hỏi: Xin hỏi quý quân còn bao nhiêu lương thực? Tào Thao không kịp đề phòng, tiện miệng đáp: Ít nhất cũng còn có thể chống đỡ một năm. Hứa Du không hề khách khí nói: Không đúng! Nói lại đi! Tào Thao lại đổi giọng nói: Vẫn có thể chống đỡ nửa năm. Hứa Du cười nhạt một tiếng: Cố nhân có lẽ có ý định không muốn đánh bại Viên Thiệu nhỉ? Sao lại một hai ba lần không nói thật vậy? Tào Thao là người thông minh, hắn biết Hứa Du nếu không nắm được tình báo, thì cũng là đã nhìn thấu tâm tư của mình, giấu cũng không giấu được nữa. Hơn nữa, nếu tiếp tục không nói sự thật, thì rất khó có được sự tín nhiệm và giúp đỡ của Hứa Du, cho nên cười nói rằng: Ban nãy chẳng qua chỉ là nói đùa mà thôi! Nói thật cho đúng thực tế, thì nhiều nhất cũng chỉ đủ trong một tháng mà thôi. Hứa Du thấy Tào Thao nói thật lòng, liền đem phân tích về cục diện chiến trận và phương pháp giải quyết dốc hết ra bàn, chỉ đánh một trận là khiến cho Viên Thiệu không bao giờ gượng dậy nổi nữa.

Nói đi cũng phải nói lại, bản tính của Tào Thao vốn rất xảo quyệt. Cái gọi là "tuổi trẻ cơ trí, có mưu quyền", chẳng qua chỉ là cách nói uyển chuyển khách khí của sử gia mà thôi, nói toẹt ra chính là xảo quyệt. Huống chi Tào Thao lại là người cầm quân đánh giặc. Binh bất yếm trá. Dùng mưu kế trên chiến trường, dùng quyền mưu chốn quan trường, chẳng qua chỉ là chuyện thường ngày ở huyện của đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị, không có gì lạ lẫm, cũng không có gì mất mặt, ai mà chẳng làm thế, chỉ có điều phe địch gọi là "xảo trá gian ác", còn phe mình gọi là "túc trí đa mưu", "xuất kỳ bất ý" mà thôi. Sự thông minh của Tào Thao nằm ở chỗ, hắn biết khi nào nên nói dối, khi nào nên nói thật. Tôn sùng thiên tử, kế thừa nhà Hán, chẳng qua chỉ là mua cổ phiếu chính trị, đánh bài chính thống, không ngại làm màu, cũng khó tránh khỏi qua loa lấy lệ. Nói chuyện với trí sĩ mưu sĩ, bởi vì cả hai bên đều là người thông minh, nếu dùng chút khôn vặt giở trò nhỏ, rất dễ bị đối phương nhìn thấu mà mất đi lòng tin, thế thì thật sự là "thông minh bị thông minh hại", chi bằng nói thật ra còn hơn. Tào Thao rất biết nắm bắt cái chừng mực này. Chính vì thế, hắn mới tạo dựng cho mình cục diện "mưu sĩ như mây, võ tướng như mưa".

Thế nhưng, ai mà cho rằng Tào Thao không biết chỉnh đốn báo thù người khác, thì hoàn toàn sai lầm rồi.

Con người Tào Thao, tâm địa báo thù rất nặng. Hơn nữa, một khi đã báo thù, thì tuyệt đối không hề nương tay. Mùa thu năm 193 công nguyên, Tào Thao tự mình dẫn đại quân, thẳng tiến Từ châu. Một phần vì Từ châu mục Đào Khiêm lúc này liên thủ với Công Tôn Tôn để đối phó với hắn, phần vì Đào Khiêm từng xuất binh giúp Viên Thuật đánh hắn, phần vì cha hắn là Tào Tung và em trai hắn là Tào Đức bị bộ tướng của Đào Khiêm là Trương Khải (âm khải) cướp bóc rồi sát hại. Thù giết cha, há có thể không báo, huống chi kẻ thù lại là địch nhân? Lần này Đào Khiêm chịu không thấu nữa, đành phải trốn vào Đàm thành (nay là huyện Đàm thành, thành phố Lâm Nghi, tỉnh Sơn Đông) để trốn tránh. Tào Thao đánh không hạ được Đàm thành, liền trút giận lên bách tính Từ châu. Thế là thả quân quét sạch, thực hiện chính sách "tam quang", trước sau giết hại hàng chục vạn người, chỉ riêng một lần bên bờ sông Tư đã "hố sát nam nữ mấy vạn người", đến nỗi sông Tư cũng bị xác người chặn lại, nước chảy không thông. Rất nhiều thành trì ở khu vực Từ châu "không còn tung tích hình hài", bóng người không thấy, đến cả gà chó cũng bị giết sạch, quả thực là thảm khốc không nơi dung thân. Cho nên năm 195 Tào Thao có ý định một lần nữa chinh phạt Từ châu, mưu sĩ Tuân Úc (âm ngọc) liền khẳng định quân dân Từ châu nhất định sẽ liều chết kháng cự, quyết không quy hàng, bởi vì số người giết lần trước thực sự quá nhiều. Quả thực, lần này Tào Thao cũng báo thù quá mức rồi. Đào Khiêm dù có tội ác tày trời, cũng tối đa chỉ giết bản thân hắn hoặc cái đám đó của hắn, liên quan gì đến bách tính chứ? Giết hại vô số người vô tội như thế, há chẳng phải là tang tâm bệnh cuồng hay sao?

Thực ra, ngay cả cái tấm gương Trương Tú mà hắn dựng lên, hình như cũng bị báo thù. Hắn đi theo Tào Thao bắc chinh Ô Hoàn, còn chưa đến nơi thì đã chết, nguyên nhân cái chết không rõ. "Ngụy lược" nói là bị Tào Pi dọa cho chết. Trương Tú để nịnh nọt Tào Pi, từng nhiều lần mời hắn tụ họp, không ngờ Tào Pi lại nổi giận nói rằng: Ngươi giết anh trai tao, sao còn dám mặt dày mà gặp người khác chứ! Trương Tú "lòng không yên ổn, bèn tự sát". Vụ án này vô cùng khả nghi, tạm thời không bàn tới. Nhưng việc con trai hắn là Trương Tuyền bị giết, lại là sự thật. Trương Tuyền bị giết là vì liên quan đến vụ án mưu phản của Ngụy Phúng. Ngừng nói vụ án này "liên lụy chết mấy ngàn người", lúc đó là năm Kiến An thứ hai mươi tư (năm 219 công nguyên), là cuộc đại thanh trừng cuối cùng khi Tào Thao còn sống, kẻ ra tay lại là Tào Pi, nhưng người hạ lệnh chính là Tào Thao. Tình tiết vụ án này ngược lại không phức tạp lắm. Nghe nói Ngụy Phúng là người Bái huyện, "có tài hoặc chúng, khuấy động Nghiệp thành", đại khái là một kẻ "khua môi múa mép, tung tin đồn nhảm" mà thôi. Tướng quốc nhà Ngụy của Tào Thao là Chung Do (âm do) thấy hắn ta có tiếng tăm lớn, liền cho hắn làm Tây tào duyên. Thế nhưng tên Ngụy Phúng này, lại thừa lúc Tào Thao đang ở chiến tuyến phía trước chỉ huy quyết chiến với Quan Vũ để "ngầm kết bè phái", cùng với Nhạc vệ úy Trường Lạc là Trần Y (âm y) mật mưu tập kích Nghiệp thành, đánh cắp sào huyệt của Tào Thao. Nào ngờ đến lúc nước sôi lửa bỏng, Trần Y lại sợ hãi, bèn đến tự thú đầu thú với kẻ trông nhà là Tào Pi. Tào Thao từ trước đến nay trừ khử dị kỷ chưa từng nương tay, huống chi là lúc tiền tuyến đang nguy cấp, lại càng không dung thứ cho hậu viện nổi lửa. Tào Pi trong tay đã có lệnh tiễn của ông già, liền nhân cơ hội đại khai sát giới, giết Ngụy Phúng, và giết những người có liên quan đến vụ án này, bao gồm cả Trương Tuyền.

Bây giờ đã không thể tra rõ Trương Tuyền đã nhúng tay vào vụ án này như thế nào. Một khả năng là Trương Tuyền vì Tào Pi bức chết cha mình, ôm hận trong lòng hoặc ôm nỗi sợ hãi mà gia nhập bè phái của Ngụy Phúng. Khả năng thứ hai là Tào Pi vì có hiềm nghi gián tiếp mưu sát Trương Tú, sợ hãi Trương Tuyền báo thù, dứt khoát ép người mưu phản, giết người diệt khẩu. Khả năng thứ ba chính là Tào Pi tuy không bức chết Trương Tú, nhưng cũng hiểu rõ Tào Thao lôi kéo Trương Tú, hoàn toàn là xuất phát từ nhu cầu chính trị, thù giết con là tuyệt đối không quên được. Báo thù vốn dĩ không thể trút lên người Trương Tú, vậy thì lấy Trương Tuyền ra để đền tội vậy. Ngươi giết con ta, ta cũng giết con ngươi, chẳng phải là huề nhau sao? Tào Pi phỏng đoán được tâm tư này của Tào Thao, liền muốn nhân cơ hội giúp phụ vương giải quyết tâm nguyện này, nói không chừng còn củng cố được địa vị thái tử của chính mình. Đương nhiên vẫn còn một khả năng nữa, chính là Tào Thao trực tiếp hạ lệnh xử tử Trương Tuyền. Tóm lại, cái chết của Trương Tuyền, rất có thể là vụ án oan, hoặc là bị bức phải lên lương sơn. Thực tế, vụ án Ngụy Phúng liên lụy đến từng ấy người ("Thế ngữ" nói mấy chục người, "Thông giám" nói mấy ngàn người), những oan hồn chắc chắn là không thiếu, trong đó nói không chừng có những kẻ mà Tào Thao từ lâu đã muốn báo thù mà không có cơ hội báo thù, ví dụ như những tên cấu kết ngầm với Viên Thiệu trong trận Quan Độ.

Thực tế, Tào Thao vừa yêu tài vừa đố kỵ tài năng, vừa dung người lại vừa biết chỉnh đốn người khác. Hắn một khi đã chỉnh đốn người, thì cũng giống như việc dùng người, đều là "bút pháp lớn". Không có kẻ nào mà hắn không dám giết, cũng không có kẻ nào mà hắn không giết nổi. Năm xưa ở Duyên châu, hắn đã giết Biên Nhượng nổi danh lừng lẫy. Biên Nhượng, người Trần Lưu, học thức uy bác có tài hùng biện, tác phẩm "Chương Hoa đài phú" được truyền tụng một thời, Đại tướng quân Hà Tiến từng đặc biệt triệu vời, các danh sĩ như Thái Ung, Khổng Dung, Vương Lãng đều cực kỳ tôn sùng, bản thân ông ta cũng từng làm Cửu giang thái thú, sau đó cáo quan về quê. Biên Nhượng bản thân là danh sĩ, tự nhiên không xem trọng Tào Thao là con trai của một kẻ hoạn quan nuôi dưỡng, có lẽ đã nói những lời lăng mạ bất kính, tự cho rằng Tào Thao không dám làm gì cái danh nhân đại tài như mình. Nào ngờ lúc này Tào Thao không phải là tể tướng, trong bụng cũng chưa thể chứa nổi thuyền, liền hung hăng giết chết ông ta, hơn nữa còn giết cả nhà ông ta. Bái tướng Viên Trung và người Bái huyện là Hoàn Thiệu cũng coi thường Tào Thao, sau khi Biên Nhượng bị giết, hai người trốn đến Giao châu, người nhà lại lọt vào hang cọp. Sau đó Hoàn Thiệu tự thú, quỳ xuống trước mặt Tào Thao cầu xin tha mạng, Tào Thao lại ác độc nói rằng: Quỳ xuống là có thể miễn tội chết ư? Đương nhiên là không thể. Kết quả Hoàn Thiệu cũng bị lôi ra ngoài chém đầu.

Việc mà Tào Thao làm này, ảnh hưởng cực kỳ tồi tệ, ngay lúc đó đã khơi mào một cuộc phản loạn, sau sự việc cũng luôn bị mọi người bàn tán. Có được bài học này, cộng thêm quan chức cũng lớn hơn, dã tâm cũng lớn hơn, dần dần học được câu "trên trán tướng quân chạy ngựa, trong bụng tể tướng chứa được thuyền", lúc báo thù, cũng không còn trực tiếp như thế nữa. Nhưng báo thù thì vẫn phải báo thù, đố kỵ thì vẫn phải đố kỵ. Cho dù là cố nhân đi chăng nữa, cũng không ngoại lệ. Cố nhân Hứa Du, Lâu Khuê, đều vì tài trí hơn người lại "cậy cũ không thành kính" (dựa vào việc mình là cố nhân mà bất kính với Tào Thao) mà bị giết. Lâu Khuê, tự Tử Bá, thuở trẻ có chí lớn mãnh liệt, trí dũng song toàn, đi theo Tào Thao, lập công cực nhiều, Tào Thao thường tự than thở bản thân không bằng (kế của Tử Bá, cô không bằng), cuối cùng vì đố kỵ tài năng mà giết ông ta.

So với Lâu Khuê, Hứa Du có chút tự tìm đường chết. Ông ta vừa cậy cũ, vừa cậy công, từ đầu đến cuối không hề cung kính khách khí với Tào Thao, thường hay trêu chọc Tào Thao trước mặt mọi người, thậm chí còn gọi thẳng tiểu danh của Tào Thao mà nói rằng: A Man à, không có ta, ngươi đã không lấy được Ký châu rồi. Tào Thao bề ngoài cười nói rằng: Đúng vậy đúng vậy, ngươi nói đúng lắm, trong lòng lại tức giận đến nghiến răng nghiến lợi. Sau khi Tào Thao đánh hạ Nghiệp thành, Hứa Du lại chỉ vào cửa thành Nghiệp thành nói với người bên cạnh Tào Thao rằng: Tên này nếu không nhờ có ta, thì đã không bước chân vào được cái cửa này rồi! Tào Thao liền không thể dung nhượng thêm được nữa. Năm xưa ở Quan Độ, Tào Thao ngàn cân treo sợi tóc, đành phải nhẫn nhịn sự càn quấy của Hứa Du hết lần này đến lần khác, lúc này thì hoàn toàn không cần thiết phải làm thế nữa. Thế là Tào Thao không một chút do dự mà lấy đi tính mạng của ông ta.

Hứa Du đúng là phí công có cái đầu thông minh. Chẳng lẽ ông ta không biết câu "ở bên vua như ở bên hổ", mà hổ suy cho cùng là sẽ ăn thịt người hay sao? Bách tính ai cũng biết, mông cọp thì sờ không được. Hứa Du không những đi sờ, mà còn sờ càng lúc càng nghiện, làm sao còn giữ được cái đầu trên cổ nữa!