Mẹ Tiểu Mao gặp ai cũng kể, tất cả là nhờ sự chiếu cố của lãnh đạo, nếu không, Tiểu Mao dù có là Dương Tiễn ba mắt, thiên biến vạn hóa thế nào đi nữa, cũng không thể nào được phân công vào làm ở nhà máy đồng hồ, cái tầm này cao quá. Bố Tiểu Mao nói, sau này Tiểu Mao nếu lấy được cô vợ làm ở nhà máy máy khâu Bướm, hay nhà máy xe đạp Phượng Hoàng, thì mỗi năm có thể nhận được phiếu mua đồng hồ, phiếu máy khâu, phiếu xe đạp. Thợ Vương ở tiệm cắt tóc nói bằng giọng Tô Bắc: "Guaiguai long de dong" (Chà chà), Tiểu Mao đỗ trạng nguyên rồi, cưới tận hai vợ. Tiểu Mao đáp bằng giọng Tô Bắc: "Nói bậy".

Thợ Vương nói, máy khâu, xe đạp, vợ lớn vợ bé, sướng quá sướng quá. Bố Tiểu Mao lườm thợ Vương một cái rồi bảo: "Hừ, nghĩ đến đàn bà mà điên rồi à, ngày nào cũng sờ tóc đàn bà, mặt mũi đàn bà, từ sáng đến tối vẫn chưa đủ". Thợ Vương im lặng. Đó là một buổi sáng Chủ nhật, Tiểu Mao đi vào trong tiệm, nghe bố mẹ nói chuyện vài câu với thợ cắt tóc, sau đó nhận lấy giỏ thức ăn từ tay mẹ, xách thêm hai chiếc túi xách, bố mẹ quay người đi làm, Tiểu Mao xách giỏ lên lầu. Tiết trời Hoàng Mai, oi bức lạ thường, Ngân Phượng mở cửa phòng, uống nước sôi để nguội, phe phẩy quạt hương bồ. Tiểu Mao lên tầng ba, Ngân Phượng cũng theo lên nói: "Để chị bóc đậu nành cho". Hai người ngồi đối diện nhau. Tiểu Mao nói: "Anh Hải Đức đến nơi nào ở Châu Phi rồi?". Ngân Phượng đáp: "Chỉ biết là đến Châu Phi thôi".

Tiểu Mao hỏi: "Còn Nam Nam đâu?". Ngân Phượng đáp: "Gửi sang nhà ngoại chơi mấy hôm, phòng chị nóng quá, nói khó nghe chút thì dù có trải chiếu mành cũng vẫn nóng, đêm đến đành phải ở trần". Tiểu Mao không nói gì. Ngân Phượng bảo: "Không được nhìn lén". Tiểu Mao nói: "Chắc vậy". Ngân Phượng khẽ nói: "Bóc xong đậu nành, qua phòng chị ngồi một lát". Tiểu Mao hỏi: "Có việc gì à?". Ngân Phượng nói: "Cứ phải có việc mới được à?". Tiểu Mao im lặng. Ngân Phượng nói: "Chị ghét Hải Đức nhất, cứ hứa hẹn mang quạt điện Nhật về, lần nào cũng là hơi gió". Tiểu Mao không đáp. Hai người bóc đậu nành. Ngón tay Ngân Phượng trắng như tuyết, hạt đậu xanh mướt, đặt vào trong bát tráng men, hai bàn tay chạm nhau, Ngân Phượng nắm lấy ngón tay Tiểu Mao: "Có vết thương rồi, đau không?". Tiểu Mao đáp: "Búa gõ đấy". Ngân Phượng thổi một hơi: "Dầu máy thấm vào da rồi, Hải Đức cũng vậy thôi". Tiểu Mao định rút tay ra, Ngân Phượng nắm chặt lại: "Chú hai đi làm rồi".

Đúng lúc này, tiếng cầu thang vang lên dồn dập, là Đại Muội và Lan Lan, thình thịch chạy lên lầu. Tiểu Mao chạy ra cửa, hai người đã vào rồi. Tiểu Mao hỏi: "Làm gì đấy?". Đại Muội bảo: "Lấy ra đi". Lan Lan từ sau lưng lấy ra một tờ báo, kẹp bên trong là một chiếc đĩa hát cũ. Đại Muội nói: "Muốn mượn chị cái máy hát". Ngân Phượng nói: "Là đồ Nhật cũ, có dùng được không đấy?". Lan Lan đáp: "Được chứ, đây là vở Hộ kịch 'Bích Lạc Hoàng Tuyền'". Ngân Phượng reo: "Ái chà, Vương Bàn Thanh đấy". Đại Muội nói: "Suỵt, người khác mà biết, đưa lên đồn công an thì phiền lắm". Ngân Phượng nghĩ một lát rồi bảo: "Hay là khiêng lên tầng ba mà nghe, kẻo ông thợ cắt tóc tầng dưới phát hiện". Ngân Phượng đi xuống, bê lên một cái máy hát, hàng Nhật 110V, có kèm bộ ổn áp. Tiểu Mao đóng chặt cửa sổ lồng chim phía nam và phía bắc, căn phòng càng thêm nóng nực. Đại Muội và Lan Lan lúc này đã là những nữ thanh niên sành điệu, còn Ngân Phượng là phụ nữ trẻ, dù thế nào đi nữa, phụ nữ ở những con hẻm bình thường tại Thượng Hải những năm bảy mươi, khi nghe Vương Bàn Thanh hát, tuyệt đối là mê mẩn. Ba người phụ nữ vây quanh cái bàn, chiếc đĩa nhựa vân thô 78 vòng, trước tiên là đoạn "Chí Siêu đọc thư", âm thanh nhẹ nhàng, trong trẻo, lay động lòng người, Vương Bàn Thanh hát: "Chí Siêu Chí Siêu / Tôi tới chúc mừng anh / Ấn tượng về Ngọc Như / Anh đã quên quên quên rồi sao / Chẳng phải tôi cùng anh đồng môn học tập ư / Sách thì cùng đọc / Mãi giữ một lớp học / Cảm ơn anh thường xuyên ai ai ai ai / Chỉ giáo tôi / Chí Siêu anh là tri kỷ nhất với tôi / Chí Siêu à à à à / Tôi chỉ mong mong mong".

Những ngôi nhà kiểu mới ở Thượng Hải, cửa thép sàn gỗ, chết mà không cứng, với âm nhạc phương Tây còn coi là xứng đôi, còn những con hẻm kiểu cũ bình thường, thích hợp với việc Tiểu Hồng treo lồng chim, thổi một khúc sáo trúc, dạo một tay đàn hồ cầm, có thể quấn quýt từ hoàng hôn đến đêm khuya, hí khúc địa phương, hẻm cũ thì đứng đầu là "Bản Than", dù đông hay hè, trời Hoàng Mai ẩm ướt, những đoạn Hộ kịch, phiêu diêu đến tận nơi này, phục phục thiếp thiếp, men theo mái nhà Tiểu Mao, từng dải ngói đen, có thể nương tựa vào nhau, dày đặc trải dài ra, ừ ừ ừ hát vang qua, từ phía tây Thượng Hải quanh co khúc chiết, hướng đông, thẳng tới cuối đường Dương Thụ Phố. Tiểu Mao tuy không nghe Hộ kịch, nhưng cũng không phản cảm. Nhìn ba người phụ nữ trước mắt, chui rúc trong gác mái nghe hí văn, mùi vị trong đó, chỉ có phụ nữ hẻm Thượng Hải mới thực sự lĩnh hội được, đặc biệt là tiểu thư con nhà gia giáo bản địa, trong xương tủy, tự nhiên sinh ra cái khí chất âm sắc này, đại diện cho linh hồn của Hộ kịch, giọng Hộ điệu Hộ, hai phần bi ai, nũng nịu, mềm mại, đắng chát, một khúc ba đoạn, di truyền tâm tư lịch sử và tiết tấu của địa phương, chỉ là trời quá nóng, âm lượng máy hát vặn quá nhỏ, cửa sổ đóng kín, đĩa hát xoay không ngừng, giọng nam giọng nữ, tiếng ừ ừ, tiếng ê a, khuấy động không khí nóng ẩm, vì nóng mà không ngừng phe phẩy quạt, Đại Muội và Lan Lan, mồ hôi đầm đìa, vạt váy vén lên, cúc áo cởi ra, không ngừng lau mồ hôi, Ngân Phượng mặc một chiếc áo lót vải trúc trắng ở nhà đã ướt sũng, trong phòng tỏa ra từng đợt hơi mồ hôi nồng nặc, quấn vào những đường vân đĩa hát nhựa, quay vào trong, chui vào trong, hút vào trong, âm thanh càng dính, càng đặc. Ba người phụ nữ, vì một giọng nam, lúc đầu còn yên ổn, sau đó nóng nảy, đứng ngồi không yên, vẫn luôn vây quanh cái bàn, lấy đĩa hát làm trung tâm, truyền đi sự khoái cảm, bay bổng đôi cánh tưởng tượng tự do, đĩa hát là một cái giếng mê muội, bên trong có sự mát mẻ. Mồ hôi nóng chảy qua hai bên má, tụ lại nơi cằm, nhỏ xuống mặt bàn gỗ trắng, một phần men theo cổ, chảy xuống ngực. Vương Bàn Thanh trong đĩa hát, như một miếng cao dán cũ, một cốc nước mơ chua, làm cho bụng dạ đàn bà nóng lên, trong lòng mát lạnh. Nếu không tính đến âm nhạc, nhìn đĩa hát chậm rãi xoay, Tiểu Mao nghĩ đến năm "97", khi Ceaușescu đến thăm, ngày 23 tháng 8 quốc khánh Romania, Thượng Hải chiếu thêm mấy suất "Sóng sông Đa-nuýp". Tiểu Mao cùng Hộ Sinh, Ngân Phượng, Đại Muội đi xem, gác mái trước mắt, tương đương với đêm trong khoang tàu trên phim, hành trình nóng bức không gió, Anna nóng nảy khó chịu, đĩa hát chậm rãi xoay, Anna cô độc, lo âu, hai tay vuốt tóc, lau mồ hôi, do dự, hoài xuân, thực sự động lòng người. Tâm điểm của ống kính, đĩa hát chậm rãi xoay, chậm rãi hát, thuyền trưởng Mihai, người Thượng Hải gọi là, cũng tức là kẻ thô lỗ, râu ria đầy mặt, mồ hôi nhễ nhại, thực ra đã thất bại rồi, đàn ông có ngang ngược đến đâu, râu có cứng đến đâu, trước mặt đàn bà, cuối cùng vẫn là lực bất tòng tâm, cuối cùng, thuyền trưởng ôm chặt lấy Anna ướt sũng, muốn khóc mà không ra nước mắt. Khi đó Ngân Phượng bảo, thuyền trưởng có ôm chặt đến mấy thì có ích gì chứ, Anna sớm đã ngoại tình rồi. Hộ Sinh nói, Trần Bạch Lộ cuối cùng, chỉ nói một câu, trời sắp sáng rồi, tôi phải nuốt (chết) rồi. Còn Anna, thì lặng im không nói. Đĩa hát chậm rãi xoay, lúc này Tiểu Mao, không tránh khỏi nghĩ tới Hải Đức, trong khoang tàu ở Châu Phi, liệu có nóng bức như thế này không, Hải Đức mặc chiếc áo hải quân kẻ sọc của Mihai, hay là cởi trần, mặt biển không gió không sóng, nóng đến khó chịu, Hải Đức tuyệt đối không ngờ tới, vợ mình là Ngân Phượng, hiện tại cũng đã nóng đến mê người, chui vào gác mái tầng ba, chui vào nghe đĩa nhạc vàng, nghe một ông già xa lạ ở Thượng Hải hát, hát đến nỗi Ngân Phượng ướt sũng cả người, phần lưng đẫm mồ hôi, sợi dây buộc chặt ở giữa còn coi là trắng trẻo, tóc búi lên, hai cánh tay cũng mồ hôi nhễ nhại, xương bả vai lay động. Bên cạnh là Đại Muội, mảnh khảnh hơn nhiều, người cao, bụng dưới áp sát mặt bàn, Lan Lan quạt một cái, tóc của ba người phụ nữ liền lay động. Đợi đĩa hát lật mặt, mặt Tiểu Mao nóng bừng, tim đập loạn nhịp, nóng đến mức không chịu nổi nữa, quyết đoán đẩy cửa sổ lồng chim phía bắc ra. Ba người phụ nữ giật mình. Đại Muội chạy qua kéo lại. Tiểu Mao nói: "Không được nghe nữa, kết thúc rồi". Lan Lan nói: "Sắp xong rồi mà, thời gian gấp rút, mượn xong phải trả ngay". Tiểu Mao đi ra cửa sổ phía nam, mở chốt, đẩy mạnh ra ngoài.

Ba người phụ nữ hoàn toàn cụt hứng. Ngân Phượng nói: "Tìm chết à?". Lan Lan cầm kim đĩa hát lên nói: "Đồ bần cùng, chỉ đáng làm công nhân". Tiểu Mao đáp: "Nóng quá". Ngân Phượng nói: "Chị thấy mát mà". Tiểu Mao nói: "Vương Bàn Thanh, hát nghe như người chết ấy, ừ ừ ừ, à à à, một giọng điệu chết chóc". Mọi người im lặng. Đại Muội nói: "Chị đành chịu vậy, thôi bỏ đi". Lan Lan nói: "Đợi chút". Lan Lan quay người kéo rèm che bên tường, vào trong ngồi bô.

Đại Muội nói: "Tiểu Mao keo kiệt quá, máy hát tốn bao nhiêu điện đâu". Đại Muội nói xong, tiện tay định mở tủ bát. Tiểu Mao chặn lại nói: "Làm gì?". Đại Muội nói: "Keo kiệt thế, ăn một miếng cá hố mặn, đáng mấy tiền đâu". Tiểu Mao đóng chặt cửa tủ nói: "Xuống mau, đi đi". Lan Lan từ sau rèm đi ra, cầm đĩa hát, nhìn chằm chằm Tiểu Mao nói: "Đồ rác rưởi". Hai người ầm ầm chạy xuống cầu thang. Tiểu Mao không nói gì. Ngân Phượng bảo: "Con ranh con, cầu thang sắp bị giẫm thủng rồi". Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng bảo: "Tiểu Mao, xuống dưới pha nước nóng giúp chị". Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng nói: "Xuống đi".

Hai người xuống lầu. Người ở tầng hai hỏi, cửa lớn chú đóng chặt. Ngân Phượng lấy ra một đôi bình giữ nhiệt, hai cái thẻ tre, Tiểu Mao nhận lấy, xuống lầu, ra cửa sau, đến hẻm trước múc nước sôi, trở lại phòng Ngân Phượng, trong cái chậu lớn trước giường đã đổ nước lạnh vào rồi. Ngân Phượng đóng cửa phòng, Tiểu Mao muốn đi, Ngân Phượng nắm chặt tay lại, khẽ nói: "Sợ gì, hiếm khi được thanh tịnh, vào trong ngồi đi, cửa sổ mát, uống chén nước sôi để nguội". Cửa phòng "cạch" một tiếng khóa lại. Tim Tiểu Mao run lên. Ngồi trước bậu cửa sổ, nghe thấy Ngân Phượng cởi quần áo sau lưng. Lúc này, trời tối dần, sắp mưa rồi, một luồng hơi ẩm nóng bỏng bay tới, sau lưng từng đợt gió nóng, hơi nóng. Tiểu Mao uống nước sôi để nguội, đến khi chiếc cốc che kín cả mặt, mưa lớn trút xuống. Nước nóng đổ vào chậu. Ngân Phượng nói: "Tiểu Mao không sao đâu, coi như trong nhà mình, ngồi một chút, đợi chị tắm xong, xuống dưới mua hai suất mì lạnh thịt sợi ớt xanh, cùng ăn". Tiểu Mao nói: "Em có việc". Ngân Phượng run giọng nói: "Yên tâm đi, chú hàng xóm đi vắng rồi, hiếm khi mới đến phòng chị, ở lại tâm sự với chị chút". Tiếng mưa rơi, ngày càng lớn.

Trước mắt là cơn mưa ẩm nóng, sau lưng là tiếng nước nóng trộn với nước lạnh, nghe thấy Ngân Phượng ngồi vào trong chậu nước, "ừm" một tiếng nói: "Trời nóng thật". Trong chậu nước phát ra tiếng động, nghe trơn mềm, chảy qua da thịt, xương bả vai, tràn xuống thắt lưng.

Ngân Phượng nói: "Tiểu Mao". Tiểu Mao không đáp, nước trượt qua da thịt, khăn mặt nhấc lên, cơ thể di chuyển. Ngân Phượng nói: "Giúp chị một tay". Tiểu Mao hỏi: "Làm gì?". Ngân Phượng nói: "Lấy hộp xà phòng". Tiểu Mao không đáp.

Ngân Phượng nói: "Quay người lại đi, không sao đâu". Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng nói: "Chị không tiện cầm, không sao đâu, chị là người từng trải rồi". Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng thở dài, tiếng nước xao động, hộp xà phòng không xa lắm, hộp mở ra, xà phòng trượt qua da thịt. Ngân Phượng nói: "Tiểu Mao, không sao đâu, rồi cũng sẽ có một ngày thôi, quay người lại nhìn chị đi". Tiểu Mao vẫn luôn nhìn ra ngoài, sát không xa bậu cửa sổ, là tường hồi nhà số 53 khu hẻm bên cạnh, không để lại một ô cửa sổ nào, dưới là hẻm, nghe tiếng thợ Vương đổ nước, ho khan. Mưa dầm như trút, Tiểu Mao nóng toát mồ hôi hột. Tường gạch xanh trước mắt dần dần mờ đi, trắng bệch. Mưa hoàn toàn là nóng hổi. Phòng nhỏ, cửa đóng chặt, nước xà phòng và hơi nóng của đàn bà, bao vây lấy Tiểu Mao, bốc hơi trong cơn mưa nóng, nhiệt độ cao độ ẩm cao, bao trùm lấy tất cả. Ban đầu nghe, Ngân Phượng ngồi yên trong chậu gỗ không động đậy, sau đó giống như có con trăn nước quấn chặt, không thở nổi. Ngân Phượng bỗng khẽ nói: "Nhìn chị đi, có sao đâu, làm đàn ông, dũng cảm chút đi". Nghe câu này, Tiểu Mao đặt tách trà xuống, chậm rãi quay đầu lại nhìn, chỉ thấy tuyết trắng trước ngực, núi ngọc đổ sụp, một khối ánh sáng trắng, bỗng nhiên lăn ra, luồng khí màu hồng và gió nóng, bỗng nhiên trượt qua, tràn tới, lao tới.

Tiểu Mao nghẹt thở, một sợi dây thép trước mắt sắp đứt tung, Phàn sư phụ hét với người lái cần trục: "Chậm chậm chậm".

Cần phải chậm một chút. Hơi thở Tiểu Mao trở nên thô kệch, hai mắt nhắm nghiền, thật sự căng thẳng. Ngân Phượng đứng dậy, phòng quá nhỏ, kéo lấy Tiểu Mao. Bên cạnh chậu nước là giường, chiếu mành, gối mành. Ngân Phượng ướt sũng ngồi xuống giường, giọng run run: "Không sao đâu, chị là người từng trải rồi, không sao đâu, không sao đâu mà". Những câu này của Ngân Phượng, là tiếng đồng hồ để bàn hiệu "Ba Năm", cứ lặp đi lặp lại, ngày càng nhẹ, ngày càng mảnh, tích tắc tích tắc, từng chút từng chút, thấm vào trong não Tiểu Mao. Tiểu Mao ngã xuống, mơ mơ màng màng cứ lùi về sau, trượt vào kho bông vải mềm mại không đáy, trong một đống bánh nếp lớn, không sao vùng vẫy được. Ngân Phượng nói: "Tiểu Mao chậm một chút, đừng làm ngựa hoang, đừng xông, đừng lao, đừng chạy, không sao đâu, không sao đâu, không sao đâu mà". Đồng hồ để bàn hiệu "Ba Năm" nhà Ngân Phượng, cứ lặp đi lặp lại. Không sao đâu, không sao đâu. Ngân Phượng ôm chặt Tiểu Mao, trong phút chốc, sợi dây thép sắp đứt rồi, Phàn sư phụ nói: "Chậm một chút, chậm". Máy tiện đồng hồ nhập khẩu Thụy Sĩ, "cạch" một cái nghiêng đi, kiện hàng vỏ ngoài lệch sang một bên, nhìn thì thể tích nhỏ, vô cùng nặng nề, rơi xuống sàn xi măng, chính là tai nạn trọng đại, sợi dây thép đã đứt từng sợi một. Phải cẩn thận, cẩn thận. Trên không trung một tiếng "xoẹt", tiếp theo, "cạch" một tiếng nổ lớn, đế máy, rơi xuống đất, "cạch cạch cạch cạch", ván gỗ nứt ra, bốn phía vang vọng, rồi tĩnh lặng lại, tất cả hoàn toàn được giải thoát. Thế giới bỗng nhiên tĩnh lặng, không khí mát mẻ, tiếng mưa nhỏ lại, Ngân Phượng thu nhỏ kích thước, chỉ còn lại chiếu mành dưới thân, nước ngập Kim Sơn. Ngân Phượng nói: "Đừng động, chị sẽ phục vụ, lần đầu tiên trong đời, phải nghỉ ngơi, chị phục vụ Tiểu Mao, nghĩ mấy năm rồi, nói thật lòng, chị thích". Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng toàn thân sáng bóng, đến bên chậu nước cầm khăn mặt lên. Ngân Phượng nói: "Tiểu Mao". Tiểu Mao quay đầu đi, không nhìn Ngân Phượng.

Mưa rơi không dứt, đợi Tiểu Mao đứng dậy, mì lạnh đã mua về rồi. Hai người ăn mì, Tiểu Mao chuẩn bị mở cửa lên lầu, bỗng nghe tiếng ho bên cạnh. Hai người giật mình, chú tầng hai về rồi. Ô vắt ở cửa, cửa phòng mở ra, bật radio, mở cửa sổ, "cạch" một tiếng, ghế kéo ra cửa, người ngồi xuống "kẽo kẹt" một tiếng, quạt vỗ "bạch bạch". Ngân Phượng như biến thành người khác, cơ thể thu nhỏ lại, áp sát tai Tiểu Mao, khẽ nói: "Chết mất, không ra được rồi". Tiểu Mao khẽ nói: "Em muốn về". Ngân Phượng nắm chặt Tiểu Mao: "Suỵt, mở cửa ra, chú sẽ nghi ngờ, trời nóng thế này, hai người đóng cửa làm gì chứ".

Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng nói: "Kiên nhẫn đợi, nghỉ với chị một lát nữa". Hai người trở lại giường. Radio nhà bên bật to. Hai người đầu kề đầu, Ngân Phượng khẽ phe phẩy quạt nói: "Không sợ". Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng áp sát tai Tiểu Mao nói: "Chị cũng sợ mà". Tiểu Mao không đáp, cảm thấy Ngân Phượng toàn thân run rẩy. Ngân Phượng nói: "Chị tốt không?". Tiểu Mao không đáp. Thắt lưng Ngân Phượng cử động, khẽ thở dài: "Làm người nhà thuyền viên, người khác thì ghen tị, thực ra là khổ nhất". Tiểu Mao khẽ nói: "Anh Hải Đức, bảo chị là có thể diện nhất, Thượng Hải thứ gì cũng phải có phiếu, đồ nước ngoài cái gì cũng có thể tặng không". Ngân Phượng khẽ nói: "Thôi đi, đàng hoàng là thuyền viên, cứ ra ngoài là trộm gà bắt chó, cái gì cũng ăn cắp mang lên tàu, cứ cập cảng Nhật là thấy gì trộm nấy, xe đạp, rau cỏ trong ruộng, bới đồ điện cũ trong đống rác, báo ảnh đồi trụy Nhật, quần áo cũ, giày cũ". Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng nói: "Người Nhật thấy tàu Trung Quốc, liền nói, tàu trộm tới rồi". Tiểu Mao nói: "Không thể nào". Ngân Phượng nói: "Trộm được xe đạp, bán sang Nam Dương, Philippines, đồ điện cũ của Nhật, mang sang Indonesia, có thể bán được giá lắm". Tiểu Mao nói: "Em không tin". Ngân Phượng nói: "Đồng nghiệp của Hải Đức, trong nhà cái gì cũng có, quạt điện cũ, máy sấy tóc cũ, nồi cơm điện, lò nướng điện, chết mất, bày đầy cả phòng, toàn là trộm về nhặt về, 110V chuyển 220V, bộ ổn áp chất đầy cả phòng, buồn cười chết đi được". Tiểu Mao nói: "Chắc không phải cái gì cũng trộm, cái gì cũng không mua đâu". Ngân Phượng không đáp, sau đó cúi đầu nói: "Hải Đức tổng cộng chỉ mua một thứ, chỉ là người ngoài không cho xem". Tiểu Mao nói: "Kiếm Nhật?". Ngân Phượng không đáp. Tiểu Mao nói: "Dép gỗ Nhật".

Ngân Phượng không đáp. Tiểu Mao nói: "Em đoán không ra". Ngân Phượng nói: "Muốn xem không, không được nói ra ngoài". Tiểu Mao đồng ý. Ngân Phượng từ dưới gối kéo ra một món đồ chơi bằng nhựa nói: "Đây là gì?". Tiểu Mao ngẩn người. Ngân Phượng bật nút, đồ chơi liền rung. Ngân Phượng nói: "Đây là gì?". Tiểu Mao cười cười. Ngân Phượng nói: "Đến Nhật, trả tiền đấy, chỉ có thứ này, đê tiện nhỉ. Hải Đức nói rồi, tàu ra khơi, món bảo bối này đại diện cho Hải Đức. Chị căn bản không thèm, chị không thừa nhận, dáng vẻ ghê tởm, chị khổ biết bao, luôn có đàn ông bắt nạt chị, sàm sỡ chị". Tiểu Mao hỏi: "Là ai?". Ngân Phượng hạ thấp giọng nói: "Cái này thì không nói nữa, ai, chị như người sống dở chết dở, giống như trong 'Hồng sắc nương tử quân' vậy". Tiểu Mao hỏi: "Ý gì?". Ngân Phượng nói: "Một người đàn bà muốn đi lính, Ngô Quỳnh Hoa hỏi, tại sao đi lính? Người đàn bà kéo màn trướng ra, trên giường có một người đàn ông bằng gỗ, tình tiết này, nhìn một cái là chị không bao giờ quên, nếu mỗi đêm chị sống với người gỗ, người đàn ông bằng nhựa, thì có mùi vị gì". Tiểu Mao nói: "Thợ Vương nói rồi, trong Nương tử quân chỉ có hai người đàn ông, ngày ngày nhìn mấy chục người đàn bà nhảy múa chân, giống như một người làm hoàng đế, một người làm tể tướng". Ngân Phượng khẽ nói: "Đàn bà khổ lắm". Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng cơ thể run rẩy, áp sát Tiểu Mao khẽ nói: "Chú tầng hai, trước đây thường xuyên kể chuyện đồi trụy cho chị nghe, có lần kể về một bà góa thời cổ đại, cả đời không tái giá, hoàng đế liền tặng biển hiệu để biểu dương. Có một bà cụ, mười sáu tuổi chồng chết, thủ tiết đến tám mươi tư tuổi qua đời, gà trống chó đực cũng không thèm nhìn một cái, chỉ mong hoàng đế tặng biển hiệu". Tiểu Mao nói: "Bài phường". Ngân Phượng nói: "Bà cụ qua đời, dưới gối lôi ra một thứ, đoán xem là gì". Tiểu Mao nói: "Đoán không ra". Ngân Phượng nói: "Đoán bừa đi". Tiểu Mao nói: "Không phải đồ tốt". Ngân Phượng nói: "Cứ nói bừa đi". Tiểu Mao chỉ vào món đồ chơi. Ngân Phượng nói: "Nói bậy, thời cổ đại làm gì có pin". Tiểu Mao nói: "Bạn em là Kiến Quốc, ra chợ mua 'Lạc Tô', tức là cà tím, phát hiện một người đàn bà, chuyên sờ tới sờ lui, sạp rau gọi củ cải trắng là 'Bạch Điều', người đàn bà này không sờ, chuyên sờ cà tím, tức là 'Tử Điều', chuyên chọn những quả cà tím vừa bóng vừa trơn, không cứng không mềm, lạ nhỉ, chọn tới chọn lui, sờ tới sờ lui, buông tay ra, lại chọn một quả tráng kiện, dài, lại sờ. Trong sạp rau người đông, tay nhiều, không ai chú ý, người đàn bà sờ từng quả một qua, sờ lại, cuối cùng, mua một quả cà tím xịn nhất, đi mất. Kiến Quốc nói, lạ nhỉ, bất kể là om, xào dầu, trộn lạnh với dầu mè, một quả cà tím, luôn không đủ". Ngân Phượng nói: "Nói bậy rồi, cắt thành lát chéo, hai mặt nhồi thịt băm, tẩm bột, chiên trong dầu, vừa vặn một bát. Đoán sai rồi, đoán tiếp đi". Tiểu Mao nói: "Kiến Quốc kể chuyện, có một người đàn bà, chồng đi chi viện nước ngoài xây nhà máy dệt, hai ba năm không về, trong vườn rau nhà mình có dưa chuột rồi, dưới gối liền bày một quả". Ngân Phượng nói: "Không đúng không đúng". Tiểu Mao nói: "Đứa con hàng xóm bò vào trong trướng, lật được quả dưa chuột, cắn một cái". Ngân Phượng nói: "Được rồi được rồi, không được nói nữa". Tiểu Mao nói: "Cảm thấy mùi vị không đúng". Ngân Phượng nói: "Dừng, chuyện đê tiện, đàn ông hư hỏng bịa đặt". Tiểu Mao nói: "Sau đó xảy ra chuyện lớn, vì dưa chuột từng bị cắn". Ngân Phượng nói: "Chị không muốn nghe nữa, cuối cùng gãy làm đôi, đưa vào bệnh viện cấp cứu, nghe là biết giả rồi, Kiến Quốc là kẻ xấu, đoán sai rồi, không phải cà tím, không phải dưa chuột, mướp, mướp đắng, bầu, dù sao, dưới gối không phải hình dạng này, đoán xem". Tiểu Mao nói: "Đoán không ra".

Ngân Phượng thở dài nói: "Thực ra ấy, là một xâu tiền đồng, cũng gọi là tiền xu, đã mòn đến mức không nhìn thấy chữ nữa, sáng loáng, như cái gương vậy". Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng khẽ nói: "Chú tầng hai nói với chị, Ngân Phượng, nghĩ ra rồi chứ, mấy ngàn mấy vạn đêm, đàn bà toàn thân kiến bò, trên giường lăn qua lộn lại, không thỏa mãn, vì để được khen thưởng, để có bài phường, đêm đến có tâm tư, chỉ có thể lén lút nắm lấy xâu tiền đồng này, sờ xâu tiền đồng này, 1-2-3-4-5 đi đếm, đếm đến sáng, làm đàn bà, khổ biết bao".

Đối với Tiểu Mao, đây là lần tiếp xúc sâu sắc nhất trong đời. Vài ngày sau, Tiểu Mao kể cho Phàn sư phụ nghe. Trong xưởng, quạt thông gió thổi ù ù, năm ngón tay như củ cà rốt của Phàn sư phụ, cầm một chiếc khăn mặt, vừa nghe vừa lau mồ hôi, cũng như lau nước mắt. Phàn sư phụ nói: "Nghe mà tôi đau lòng, Ngân Phượng, quả thực là người đàn bà tốt, nhưng Tiểu Mao thiệt thòi rồi, sau này nhớ kỹ, làm đàn ông, cả đời giống như đi đường, bất kể ngày hay đêm, mắt nhìn về phía trước, không được quay đầu, một khi quay đầu, đụng trúng Ngân Phượng, cũng đụng trúng quỷ dữ". Tiểu Mao không đáp. Phàn sư phụ nói: "Lần này quay đầu, nói ra thì không có gì, thực ra là để một người đàn bà lớn, ăn mất con gà tơ". Tiểu Mao không đáp. Phàn sư phụ nói: "Trước đây đi đường nhỏ, tôi xuyên hẻm đêm, có người liền xông lên dắt mối, bà già, đàn ông trẻ, sau lưng chào hỏi, đĩ điếm tới bắt chuyện". Tiểu Mao nói: "Ngân Phượng không phải đĩ". Phàn sư phụ nói: "Đĩ là đàn bà, Ngân Phượng là đàn bà chứ?". Tiểu Mao không đáp.

Phàn sư phụ nói: "Có một loại đàn bà, bề ngoài là phụ nữ gia đình đàng hoàng, nhìn kỹ, trong vạt áo kẹp một chiếc khăn tay, mùi hoa một chút, cởi một hạt cúc áo, tóc chải kiểu hư ảo, nước hoa, chải bóng loáng, xách một cái giỏ, trông như đi mua thức ăn. Tôi đi qua, người đàn bà nói, em trai, cậu em, tiền rơi trên đất, có phải của cậu không. Tôi không quay đầu, đó chính là bắt chuyện. Đàn bà có phòng riêng, Thượng Hải gọi là 'Bán khai môn', Hồng Kông gọi là 'Một lầu một phượng'". Tiểu Mao nói: "Tình trạng xã hội cũ, không cần nói nữa". Phàn sư phụ nói: "Tôi là nhắc nhở, ăn khổ phải nhớ khổ. Sư phụ tôi, thích 'Nữ xem tướng', chính là tờ truyền đơn giấy hồng dán đầy trên tường, 'Dời ngọc đến dạy, ra khỏi cửa không cộng thêm', nói ra thì là đến tận nhà xem tướng, nói khó nghe một chút, là đưa thịt đến tận nhà. 'Phí xem tướng ba nguyên, bao khách hài lòng, muốn hỏi tiền trình, tùy gọi tùy đến'. Gọi điện thoại xong, người đàn bà nũng nịu tới, chuyên bán sắc. Trên báo nói, ăn bát cơm này, làm ô nhục tiết tháo người khác, chia lìa cốt nhục người khác, chiếm đoạt tiền bạc người khác, thương tổn sinh mạng người khác, tất nhiên rồi, làm người, không phân biệt nghề nghiệp tốt xấu, trong nghề này, người đàn bà tốt cũng không ít, lão thần dân thời Dân quốc Vu Hữu Nhậm, hai tay trắng không, trốn vào phòng của Tiểu Quyên trong 'Bán khai môn' ở Thượng Hải, để tránh đầu sóng ngọn gió, một chỗ ngồi ba tháng, trên người không bới ra nổi một đồng xu, Tiểu Quyên, vẫn phục vụ chu đáo, không chút oán than, đó nói chính là nghĩa. Phụ nữ gia đình đàng hoàng, không làm được đâu". Tiểu Mao nói: "Lão thần dân danh tiếng lớn nhỉ".

Phàn sư phụ nói: "Tiểu Quyên ăn cơm thịt, căn bản không biết chữ, làm sao mà biết chứ, là nghĩa khí giang hồ hiểu không, đây là nghĩa của người đàn bà tốt, đợi đến khi thiên hạ thái bình, lão tiên sinh tới Thượng Hải, đăng báo tìm Tiểu Quyên, tìm đâu ra, đau lòng à". Phàn sư phụ nói đến đây, kéo khăn mặt lau mồ hôi, lau nước mắt. Tiểu Mao không đáp.

Cách một ngày, Tiểu Mao đến Diệp Gia Trạch. Quyền đầu sư phụ nói: "Phàn béo, chẳng hiểu gì cả, cái gì gọi là gà tơ, đàn bà, là không nói đến tuổi lớn nhỏ, chỉ cần tốt với đàn ông, là được rồi, làm người, tại sao không được quay đầu, quay đầu có mùi vị, có khí lượng, mấy câu nói bậy của tổ tông, tôi một câu cũng không tin, về khía cạnh làm người, mấy câu nói bậy của tổ tông là nhiều nhất, một câu 'dũng cảm tiến lên', một câu là 'quay đầu là bờ', 'lùi một bước biển rộng trời cao', 'ngựa tốt không ăn cỏ quay đầu', làm loạn não tôi mà, làm con cháu, tôi rốt cuộc tin cái gì đây? 'Đại trượng phu thà chết không khuất', 'Đại trượng phu co được giãn được', đây chính là nói bậy giữa ban ngày, lời bậy ba ngàn". Tiểu Mao không đáp. Sư phụ nói: "Người hàng xóm như Ngân Phượng kiểu này, dì nhỏ, là biết tình nghĩa nhất". Kim Muội nói: "Sến súa". Sư phụ nói: "Ví dụ như người Thượng Hải nói, chiếm tiện nghi của đàn bà, gọi là 'khai du', người phương Bắc gọi là 'cọ lông đào', ý nghĩa giống nhau, chuyện này không sao, nhưng những câu nói bậy tổ tông truyền lại, thường là kéo dây chun, trong lưỡi gắn lò xo, hai bát cơm có thể ăn, hai đầu lời mặn, không được nói bậy, giống như sư gia Thiệu Hưng viết chữ, chữ 'Quần' trong quần chúng, chữ 'Dương' có thể đặt bên trái, cũng có thể đặt bên phải, quần chúng khó xử, chịu nổi không? 'Thỏ không ăn cỏ gần hang', 'Lầu gần nước đón trăng trước', tôi nghe kiểu gì đây, tôi làm kiểu gì đây, tôi chỉ có thể không sao cả, sổ sách hồ đồ, kiểu danh đường này, biên thành bài bản, chính là Thái Cực Quyền, số một thế giới". Tiểu Mao nói: "Làm việc không nghiêm túc, đùn đẩy trách nhiệm, làm việc lộn xộn, chính là đánh Thái Cực Quyền". Sư phụ nói: "Đúng vậy, hiểu là tốt rồi". Tiểu Mao không đáp. Sư phụ nói: "Tiểu Mao đã nhìn thấy đàn bà tắm rửa, được nếm chút ngọt ngào, có kinh nghiệm rồi, chính là đàn ông rồi, sư phụ muốn khen ngợi Tiểu Mao". Kim Muội nói: "Dạy đồ đệ thế này, chính là đầu độc". Tiểu Mao không đáp.

Một nam một nữ, cách nhau một tầng sàn, hai người tương đối gần gũi, nhưng Tiểu Mao mỗi lần lẻn vào phòng Ngân Phượng, không dễ dàng, lần nào cũng phải đợi cơ hội. Ban bệ của hai người, thường xuyên thay đổi, thời gian phải phù hợp.

Anh chị của Tiểu Mao, phải lên xuống lầu, bố mẹ xoay ca sáng ca chiều, chú tầng hai là nhân viên cửa hàng bông, thường xuyên về, cửa phòng mở toang, thói quen ngồi trước cửa, Ngân Phượng là kiêng kỵ nhất. Vợ chú, nhà ăn xoay ba ca, vân vân vân vân, chưa kể tiệm cắt tóc tầng dưới, cả tòa nhà, mỗi người ra ra vào vào, quy luật hoạt động phải nhớ, trước đây không để ý, hai người có tư tình rồi, phải xếp thời gian, kế hoạch, lưu ý quan sát, tìm ra khoảng trống thích hợp, chính xác, khắc nghiệt, căng thẳng, nhanh nhẹn. Tóm lại, cơ hội thuộc về người có sự chuẩn bị, mắt dù nhiều dù tạp, vĩnh viễn có cơ hội. Ba giờ, đến ba giờ hai mươi lăm phút, bốn giờ một khắc, hoặc tám giờ rưỡi sáng, mười một giờ năm phút. Tòa nhà kiểu cũ trong hẻm này, vẫn cứ người qua kẻ lại, mở cửa đóng cửa, thực ra lại tăng thêm nội dung, nhà là chướng ngại lớn nhất, nhưng cũng dung nạp được nhất, tư tình có nồng đến đâu, nhà vẫn cứ im lặng, không vì thế mà phồng lên, nứt ra, sụp đổ. Có một lần, Ngân Phượng ôm chặt Tiểu Mao nói: "Chị đã nghĩ kỹ rồi, chuẩn bị gọi bà ngoại mang Nam Nam, mang hai tuần, chị bế sang nhà mẹ đẻ, một tháng sau, lại để bà ngoại đi mang, Tiểu Mao có thể thả lỏng một chút rồi". Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng nói: "Đừng có gánh nặng".

Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng nói: "Chị biết, Tiểu Mao thích Đại Muội". Tiểu Mao nói: "Không thể nào". Ngân Phượng thở dài nói: "Người trẻ tuổi, đây là điều nên làm". Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng nói: "Tiểu Mao tương lai, sẽ quen bạn gái, kết hôn, nhưng mỗi tháng, tốt nhất là qua thăm chị một lần, tốt nhất là hai ba lần". Tiểu Mao không đáp.

Lúc này, trong phòng tối, Tiểu Mao tan ca chiều, lẻn vào phòng Ngân Phượng, đã một tiếng đồng hồ rồi, tương đương với tan làm trễ một tiếng, mẹ Tiểu Mao thường là tỉnh dậy, liền đợi Tiểu Mao đẩy cửa về. Ngân Phượng buông Tiểu Mao ra, khẽ mở cửa, Tiểu Mao nín thở, cởi chân trần, rón rén, mò xuống tầng một. Tiệm cắt tóc hẹp dài, yên tĩnh cực độ, ánh đèn đường từ ngoài cửa sổ chiếu vào, bốn cái ghế xoay, phát ra ánh sáng vàng, trên đất là bóng tối giống như cắt giấy. Tiểu Mao đến cửa, xỏ giày vào, lại mở cửa, "cạch" một tiếng đóng chặt, sau đó, từng bước từng bước, phát ra tiếng động, leo cầu thang lần nữa. Cửa phòng tầng hai hé mở, Ngân Phượng vịn cửa che vạt áo, lặng nhìn Tiểu Mao lên, ánh đèn nhỏ lờ mờ. Tầm mắt Tiểu Mao từng bước dâng cao, trước tiên nhìn thấy cổ chân sáng bóng của Ngân Phượng, đầu gối, đùi, thắt lưng, rồi đến bờ vai tròn trịa. Đi qua tầng hai, trước ngực Ngân Phượng hoàn toàn tối đen, tỏa ra mùi vị đặc biệt. Tiểu Mao chuyển mắt, hướng sang cầu thang tầng ba. Cảm giác cửa phòng Ngân Phượng dần dần đóng lại, lưỡi khóa "cạch" một tiếng, hòa vào tiếng bước chân Tiểu Mao.

Mối quan hệ này của hai người, không phải là một kết quả, mà là vừa mới khởi đầu, gặp mặt không tự do, thậm chí tương đối khắc nghiệt và căng thẳng, chu kỳ hưng phấn và mệt mỏi của hai bên, cũng cái này thay cái kia, không thể đồng bộ. Tiểu Mao tan ca chiều, không tiện đêm nào cũng về trễ, Ngân Phượng cũng có muôn vàn khó khăn, thường xuyên thấy bên cạnh có động tĩnh, tạm thời đổi kỳ, hoặc đột nhiên bế Nam Nam về, tiêm thuốc uống thuốc, khóc lóc ầm ĩ, một đêm không ngủ. Loại thay đổi ngoài ý muốn này, nếu hai bên không hiểu nhau, chỉ có thể dần dần lạnh nhạt, chia tay. Nếu muốn tạo thành sự ăn ý, cũng nên từ điểm sôi ban đầu, hồi phục lại trạng thái tiến cùng thời đại, mới có thể lâu dài. Tín hiệu đặc biệt của Ngân Phượng, là mười hai giờ đêm bật điện. Khe sàn tầng ba, lộ ra mấy tia ánh sáng. Ngân Phượng dưới lầu, nghiêng mặt, không nhìn lên trên, nhưng dự liệu Tiểu Mao sẽ nhìn. Đêm khuya bốn phía tối cực kỳ, áp sát khe sàn để nhìn, giường chiếu dưới lầu càng sáng hơn, Ngân Phượng kéo chăn đắp, khẽ nhắm hai mắt, diện mạo tĩnh lặng, cũng là nhìn hết không sót thứ gì, không biết xấu hổ. Giai đoạn tâm trạng sa sút, Tiểu Mao tan làm đêm khuya, ủ rũ bước vào tiệm cắt tóc, ngồi vào ghế cắt tóc, xoay cần gạt, để lưng ghế chậm rãi hạ thấp xuống, nằm phẳng. Lúc này, trên trần nhà xuất hiện mấy tia ánh sáng, dép của Ngân Phượng di chuyển, hoặc là đen ngòm im lìm. Bất kể thế nào, Tiểu Mao cảm thấy, chỉ cần bước vào tiệm cắt tóc, Ngân Phượng liền qua khe sàn, nhìn xuống phía dưới, ánh mắt giống như điện lực, bao trùm xuống, khó mà trốn thoát.

Ánh đèn đường ngoài cửa sổ, cũng tương tự phản chiếu vào trong tiệm, gương loang lổ, tất cả cảnh tượng ban ngày, khóa trong ngăn kéo và tủ nhỏ dưới gương, bao gồm dụng cụ cắt tóc, mặt mũi khách hàng, đối thoại, tiếng cười khì khì của thợ Vương, giọng điệu hí Giang Hoài, mùi cặn nước, mùi xà phòng, mùi phấn thơm, mùi ngọt tục của sáp vuốt tóc Kim Cương, mùi cháy tóc của kẹp sắt uốn tóc, hoàn toàn khóa chặt trong bóng tối, yên tĩnh lạ thường. Tiểu Mao điều chỉnh góc cần gạt, lưng ghế liền dựa về phía sau, bàn đạp chân bằng gang nâng lên, cho đến khi cơ thể nằm phẳng. Ghế cắt tóc toàn thân phát ra tiếng ma sát, gương chậm rãi nâng cao, phản chiếu bảng giá bạc màu trên tường đối diện, và chiếc đồng hồ điện cũ hiệu Trái Đất màu nước tương, kim giây nhảy một cái run một cái. Lúc này, trong toàn bộ tiệm, bao gồm hơi thở của tất cả khách hàng nam nữ, hoàn toàn biến mất, mùi vị của Ngân Phượng, từ trên lầu bay xuống, không chỗ nào không len lỏi, dày đặc như sương mù, bao phủ im lặng như bông tuyết, thanh mát mà nồng nặc. Đồng thời, nhiệt lượng toàn thân Ngân Phượng, không kìm được rò rỉ ra, từ khe sàn bốc hơi ra, bức xạ xuống, bao phủ xuống. Chú tầng hai tỉnh rồi, tiếng bô tiểu. Ngoài cửa sổ có người ho. Hơi nóng của Ngân Phượng ép thẳng xuống, nóng bỏng, áp sát Tiểu Mao, lồng ngực phồng như gối, hơi thở mềm yếu như tơ bông. Tiểu Mao ngẩng đầu, chỉ nhìn thấy gương bốn phía tiệm cắt tóc, lưng ghế, hành lang. Có đôi khi, cửa cầu thang không tiếng động, một bóng trắng mơ hồ, trong gương cũng có mây trắng trôi qua, bóng di chuyển, thực ra, là cơ thể thực sự, cúc áo cởi ra, nhiệt độ gần sát trước mắt, gió ấm hai nách, hơi mồ hôi, tóc chậm rãi xõa ra, chất chồng qua, cuối cùng, hoàn toàn che lấp mặt Tiểu Mao. Da sơn của ghế ngồi đã lão hóa, cấu kiện kim loại không chịu nổi áp lực, phát ra tiếng ma sát. Đợi Tiểu Mao lần nữa ngẩng đầu, nằm phẳng cơ thể, bóng gió trăng, đã lùi lại như sương khói, biến mất sạch sành sanh, không một tiếng vang, chiếc ghế vẫn cứ là chất liệu gang mấy chục năm trước, phục tùng như thái giám, ban ngày màu vàng bẩn, ban đêm thành màu xám già. Có đôi khi, kính cửa sổ vang lên, phát ra tiếng cười như chuông bạc, bên ngoài có người vào, là Đại Muội và Lan Lan. Tiểu Mao mở cửa tiệm. Hai cô gái trẻ, trước tiên cười ngây dại một trận, ngồi xuống chiếc ghế dài trước cửa sổ. Đồng thời, mấy tia ánh sáng trên trần nhà, lập tức tắt ngóm, hơi nóng rút trở về, không còn gợn sóng. Tiểu Mao lười biếng nhắm mắt lại, nghe Đại Muội Lan Lan kể chuyện, hai người líu ríu nghị luận, vừa từ đường Nam Kinh Tây, đường Hoài Hải trở về, dọc đường có đàn ông bám đuôi, nhàm chán thế nào, phiền não thế nào, căng thẳng thế nào, buồn cười thế nào.

Đơn vị 2: Thượng Hải những năm 1970, một bộ phận nam nữ từ mười sáu đến hai mươi sáu tuổi, cái gọi là trò chơi đường phố, chính là bám đuôi. Phong cảnh thông thường, là hai nữ sóng đôi đi cùng, ăn mặc không hề chói mắt, chỉ để người trong nghề nhìn là hiểu. Đại Muội và Lan Lan, giống như hai con bướm cái, chỉ cần bay ra đường, sẽ dẫn đến hai con bướm đực, hai nam Thượng Hải, kết bạn tuổi thanh xuân, dọc đường bám sát không rời, có thể bám mấy trạm, hơn chục trạm đường. Dọc đường, đực cái giữ khoảng cách hai mươi bước đổ lại, giữa chừng không nói một lời, nhưng hai bên sẽ có cảm ứng và thấu hiểu sâu sắc. Lan Lan xưa nay là cúi đầu đi, hai nam phía sau, rốt cuộc là nhân tài, hay là kẻ xấu, cuối cùng rốt cuộc có giao thiệp hay không, do Đại Muội quyết định. Đại Muội không hề quay đầu, nhưng sau gáy có mắt, bề ngoài là cười nói tự nhiên, dọc đường không hề nhìn ngó phía sau, trong lòng dần dần có thể hạ quyết định, đây là điểm kỳ diệu của người trong nghề. Thông thường là dọc đường hướng nam, đi đến nhà thờ Hoài Ân đường Bắc Kinh Tây, Đại Muội nếu có hảo cảm, bước chân liền chậm lại, để người phía sau lên, bắt chuyện cười nói. Nếu bước chân nhanh lên, đối với Lan Lan mà nói, chính là tín hiệu từ chối. Đêm nay, Đại Muội cuối cùng là bước nhanh, càng đi càng nhanh.

Hai nam phía sau hoàn toàn không ý thức được, bước nhanh theo qua đường Nam Dương, chợ đường Thiểm Tây, cửa hàng thực phẩm Thái Khang, rẽ trái, đến đường Nam Kinh Tây, đến đường Giang Ninh, lại rẽ trái, đi càng nhanh, người theo sau càng nhanh, bám chặt không buông, khoảng cách dần dần gần lại, đến cửa "Mỹ Kỳ", hai nam phía sau cuối cùng áp sát lên. Từ mở lời quy củ thông thường, là gọi một tiếng "A muội" hoặc "Em gái". Lan Lan cúi đầu, Đại Muội quyết định phải giao thiệp, lúc này bóp chặt lòng bàn tay Lan Lan, đợi phía sau mở lời rồi, Lan Lan có thể cười ngây dại. Lần này, nghe phía sau bắt chuyện, Đại Muội kéo chặt Lan Lan, bỗng nhiên liền chạy về phía trước. Phía sau vừa mới nói ra, A muội, em gái nhỏ. Lan Lan đã hiểu, hai người đồng thời quay đầu nói: "Biến đi, biến đi, biến cho xa chút". Lời vừa dứt, lập tức chạy bán sống bán chết về hướng đường Nam Dương. Hai nam phía sau giật mình, đứng khựng lại, bất lực cao giọng chửi bới nói: "Đồ đĩ, đồ khốn nạn, hai con hàng bán..." Đối với hai con bướm phía trước, tiếng mắng càng lúc càng nhỏ và xa, âm thanh này, có lẽ là một sự ban thưởng. Dọc đường đùa giỡn đuổi bắt, đến đây kết thúc. Hai người ngồi xe 24 về hẻm, vẫn cười không ngừng. Tiểu Mao nói: "Chẳng buồn cười chút nào, có ý gì". Đại Muội nói: "Đây chính là vui vẻ đấy". Lan Lan nói: "Căng thẳng quá". Đại Muội nói: "Hai gã đàn ông này, chị không thích một đứa nào".

Tiểu Mao nói: "Em cảm thấy khá lạ, chẳng có gì buồn cười". Đại Muội nói: "Cười, chính là vui vẻ hiểu không, chạy tới chạy lui, không dễ thành công, mới là có mùi vị". Tiểu Mao nói: "Cẩn thận đấy, đồn công an mà quét cơn bão, quét cho bướm đông tây nam bắc, choáng váng đầu óc". Lan Lan nói: "Không thể nào".

Cách ăn mặc của Đại Muội, bề ngoài tùy tiện, trong xương tủy thì cầu kỳ, ngày thường áo hai lớp màu xanh thẫm, áo bông kiểu Trung Quốc màu xanh đen, màu sắc, kiểu dáng, tương đối khiêm tốn, nhưng người hiểu nghề, nhìn một cái là biết, chất liệu toàn là đồ cũ, lụa gấm không bóng, gấm vân chìm, thậm chí lụa vũ màu xanh đen, về cắt may, tất có chiết chìm cầu kỳ, chiết eo, chi tiết phong thái, là một công phu khác. Quần dài kaki mùa hè, bó, nhưng không bó sát, nhìn qua mộc mạc, thực ra là tinh thần dáng vẻ sông núi xinh đẹp. Quần tây vải len màu tro thuốc lá, gấu quần hơi rộng rãi, đường ủi nhạt, cực kỳ tự nhiên. Chất liệu khác nhau, kích thước gấu quần tùy thế mà định, thu thả đúng chỗ, đường nét lúc đi, lả lướt tinh tế, là phong tình khác biệt. Quần dài vải flannel mùa thu đông, nghe nói cải tạo từ áo khoác cũ của bố, lật một mặt, thậm chí chắp vá, cắt ngược, hoàn mỹ không tì vết, mặc vào dáng người càng tuyệt, lả lướt thướt tha. Nguyên tắc của Đại Muội, là "Ba ít không bó sát", màu sắc phải ít, kiểu dáng phải ít, mặc cũng phải ít, đặc biệt phía sau lưng phải dán, nhưng không được bó chặt, đây là thái độ tương đối độc lập, dùng để chống lại loại quần đen bó sát nữ giới vì mưu lợi nhanh. Hàng đại trà bán ở cửa hàng quần áo bình thường, Đại Muội khinh bỉ. Xuân hạ thu đông, bước ra khỏi hẻm, dù là ban đêm, người tinh mắt gặp được, kinh ngạc là thiên tiên. Bố của Đại Muội, là "Thợ may phái Phụng" Thượng Hải. Đại Muội từ nhỏ tiếp xúc, đối với tên gọi của nghề này, chất liệu, tương đối quen thuộc, đầy miệng từ chuyên ngành, nhắc tới thợ may nước ngoài, máy may gọi là "đầu rồng", kéo gọi là "tuyết kiềm", thử quần áo gọi là "bộ quyển", "nữ hồng thủ", chuyên làm áo nữ, "nam hồng thủ", chỉ làm trang phục nam. Đại Muội nói: "Trước giải phóng, tiệm may Thượng Hải, ít nhất hơn hai ngàn tiệm, thợ may quần áo bốn năm chục ngàn người, ăn cơm thợ may, tính ra có hơn hai mươi vạn người". Tiểu Mao nói: "Không thể nào". Đại Muội nói: "Cứ đến ngày mùng sáu tháng sáu hàng năm, toàn thành phố thợ may, đến miếu Thành Hoàng mở hội phơi áo bào, là bố tôi kể đấy". Lan Lan nói: "Hiện nay nhà máy may quốc doanh, người cũng không ít nha".

Đại Muội kể, làm quần áo thủ công, hiểu chưa, kích thước là xịn nhất, khi đó phụ nữ Thượng Hải, chỉ thích lụa tây, gấm tây, lụa mỏng tây, bố tôi nhắc tới, lụa dệt gọi là "bình đầu", sa nhăn gọi là "đào ngọc", sa cấu gọi là "thụ điểm", lụa dệt gọi là "tứ khai", phổ biến nhất là vải trúc, sẽ không có nếp chết. Tiểu Mao nói: "Kéo thợ may, tôi nghe qua rồi, gọi là 'xoa khai', thước tre gọi là 'hoành tử'". Đại Muội cười cười. Lan Lan nói: "Đại Muội trí nhớ thật giỏi, riêng một màu xanh, Đại Muội nói thử xem". Đại Muội nói: "Danh đường màu xanh không tính là nhiều, bụng cá, trời sáng, xanh trăng, xanh lông, xanh hồng, xanh đêm, xanh thủy triều, màu nước, xanh sông".

Đại Muội nói: "Được không, không được, cái gì cũng phải chuyển, bố tôi nói, lúc đó một tòa chung cư cao cấp đường Hoài Hải, bên trong toàn bộ hệ thống sưởi nước nóng nhập khẩu, cũng là tháo dỡ mang ra phương Bắc lắp đặt đấy, ghê gớm không, cảnh tượng lớn không".

Tiểu Mao nói: "Tôi thực sự không hiểu nổi". Đại Muội nói: "Việc trọng đại của quốc gia, Tiểu Mao dù có hiểu, chuẩn bị làm gì nào, bố tôi cũng không hiểu nổi, khi đó căn biệt thự tốt phía Tây Thượng Hải, đập vỡ bao nhiêu bồn cầu, tại sao thế, bởi vì chủ nhà mới, lãnh đạo mới đến không ngồi quen, đại tiện có khó khăn, từ nhỏ đã quen ngồi hố xí, hố xí, cho nên đập sạch, sửa lại xây một hàng hố xí, chết mất, thối không, bố tôi nghe được, đau lòng thay, cư dân hẻm cũ Thượng Hải, ngày nhớ đêm mong, chính là muốn lắp một cái bồn cầu, bồn cầu cao cấp, bồn cầu sứ trắng nhập khẩu nước ngoài, sứ trắng sữa, búa đập vỡ nát, kết thúc hoàn toàn, nói ra thì, chỉ cần là thói quen sinh hoạt tư sản, vô sản liền có chướng ngại, đập trước rồi nói sau". Tiểu Mao không đáp. Đại Muội nói: "Bố trước khi đi, nói với mẹ tôi, sau này làm 'đối giao', cũng khó xử lý".

Tiểu Mao cười nói: "Cái gì?". Lan Lan cười nói: "Đê tiện thật". Đại Muội nói: "Đồ ngốc, tiếng lóng thợ may hiểu không, 'đối giao', chính là quần dài". Lan Lan cười cười. Đại Muội bóp chặt đùi Lan Lan nói: "Nói, nghĩ đến cái gì rồi". Tiểu Mao nói: "Đừng cãi nhau nữa". Lan Lan kêu đau nói: "Đùa chút hiểu không, ra tay nặng quá". Đại Muội nói: "'Đối giao' là quần dài, 'quang thân', là áo dài, 'đối hợp' là gì". Tiểu Mao lắc đầu. Đại Muội cười nói: "Chính là áo khoác ngắn, 'hộ tâm' nhỉ, là áo gi lê". Tiểu Mao không đáp. Đại Muội nói: "'Che phong', 'áp phong' nhỉ, không hiểu rồi phải không, cái trước, là áo lông thú, loại sau, là áo bào bình thường, bố tôi nói, 'đối giao' khó xử lý rồi, chính là nói quần tây âu, muốn làm cho xịn, chỉ có về Thượng Hải thôi". Tiểu Mao nói: "Chẳng lẽ người phương Bắc, ngày ngày cưỡi ngựa, chỉ mặc áo bông, áo lông thú, mặc áo tiễn". Đại Muội nói: "Cái gì, lần đầu tiên nghe thấy". Tiểu Mao nói: "Áo dài kiểu cổ, phía trước xẻ tà, gọi là áo tiễn". Đại Muội nói: "Người phương Bắc đa số không cưỡi ngựa, nhưng lạnh quá, thân trên phải mặc áo bông nhỏ, bên ngoài khoác áo bông lớn, thân dưới, quần bông dày, bông phải nhiều, kích thước liền rộng dày, quần bông 'thoát đũng'". Tiểu Mao nói: "Cái gì?". Đại Muội nói: "Chính là quần lót, mùa hè còn phải tính đến mặc đơn, cho nên, làm quần, chỉ có thể cắt thành ống chân quần lớn, như bao tải mặt tây, đông hè đều tiện, hiểu chưa". Tiểu Mao không đáp. Đại Muội nói: "Tôi mà theo bố, chuyển đến phương Bắc, chắc chắn là tự sát". Tiểu Mao lúc đó không đáp.

Nhưng không ngờ tới, cách một năm, Đại Muội liền nhận được thông báo phân công, đào tạo thay ở An Huy của nhà máy điện cơ cách mạng Thượng Hải, tức là hộ khẩu Thượng Hải, trước chuyển An Huy, tạm ở lại Thượng Hải đào tạo hai năm, đến thời hạn, liền phải đi nhà máy quân sự Quý Trì báo danh. Khi đó Thượng Hải, xây không ít nhà máy quân sự ở nơi khác, địa điểm thường là vùng núi An Huy, mã hiệu nhà máy 5307, làm pháo cao xạ chủ thể 57, nhà máy 5327, làm bộ ngắm pháo cao xạ 57, nhà máy cách mạng phụ trách xây dựng nhà máy 5337, phụ trách truyền động điện pháo cao xạ 57. Đại Muội khóc đến nửa đêm về sáng. Lan Lan nói với Tiểu Mao, tôi hoàn toàn hiểu rồi, tại sao Đại Muội, tình nguyện làm bướm hoa bay khắp nơi, cười khắp nơi, huyên thuyên khắp nơi, cũng chỉ nhẹ nhàng một hai năm này thôi, sau này chuyển đến An Huy, Đại Muội nói, nếu mặc một cái quần bông cũ đi leo núi, chắc chắn leo đến đỉnh núi, liền nhảy xuống tìm chết. Tôi chỉ có thể an ủi nói, đến trong núi đi làm, dù có mặc quần xẻ đũng, cũng không sao cả, trong núi chỉ có lợn rừng hươu rừng, căn bản không có người nhìn. Đại Muội lại khóc. Tiểu Mao nói: "Nhà máy 'tuyến ba', nam công nhân Thượng Hải chuyển qua, nhiều quá". Lan Lan nói: "Đây là đương nhiên, bởi vì đàn ông quá nhiều, nhà máy trưởng một ngày nọ, gọi điện thoại báo cáo cấp trên, alo, giúp tôi nối máy trưởng thị Thượng Hải được không, chính phủ thành phố phải không, đồng chí thị trưởng phải không, tôi là An Huy đây, nhà máy An Huy đây, đúng vậy đúng vậy, tôi là nói, nhanh một chút được không, nhanh gửi một đợt đàn bà qua đây được không, đúng vậy, gửi nữ công nhân qua, gửi nhiều thêm một chút, được không, đúng vậy đúng vậy, đừng quên đấy, nơi này tương đối gấp".

Thị trưởng Thượng Hải gác điện thoại, cầm lấy chiếc bàn tính gỗ tử đàn gảy một cái, một gảy bốn, năm đi, Đại Muội Muội chính là một trong những hạt bàn tính ấy, tách một tiếng, năm đi năm vào một, chín đi một vào một, Đại Muội Muội "phạch" một tiếng, liền bị gảy sang tận An Huy. Đại Muội Muội nghe vậy lại khóc. Lan Lan bảo, khóc có ích gì đâu, nghĩ thoáng chút đi, dù thế nào thì Đại Muội Muội đến An Huy, nhất định sẽ được phong làm hoa khôi của nhà máy, giả sử có bò lên ban công văn phòng giám đốc, hay đỉnh tháp nước, ném xuống một quả bóng rổ, bên dưới chắc chắn người ta sẽ tranh cướp đến vỡ đầu chảy máu. Đại Muội Muội nói, thế thì quê mùa quá. Lan Lan bảo, trong nhà máy kiểu gì cũng có đội văn nghệ tuyên truyền, có thể ca hát nhảy múa mà. Đại Muội Muội nói, loại tổ chức đó chỉ cho phép mặc quần quân đội, đeo túi xách quân dụng, đánh phách tre, tôi không chịu nổi đâu. Lan Lan bảo, mỗi năm dịp Tết nhất, chẳng phải đều phải về Thượng Hải sao, về thăm thân, người đã đến Thượng Hải rồi thì cứ việc ăn diện thôi. Đại Muội Muội không đáp. Thời đó phân công công việc sau khi tốt nghiệp trung học, hộ khẩu kèm theo các loại phiếu tem sinh hoạt, tương đương với bản án sinh tồn, mười ba đạo kim bài truyền xuống, hoa rơi núi héo, bắt buộc phải ký tên, cá nhân không thể chống cự, Đại Muội Muội chỉ đành chấp nhận số phận. Không ngờ năm sau, Lan Lan cũng bị phân công đến Ninh Quốc, An Huy, nghe nói là đến một nhà máy làm lựu đạn để làm học việc. Mẹ Lan Lan là một nhân vật có số má, mấy lần đến tận nhà, cầu xin mẹ Tiểu Mao giúp đỡ. Em trai của mẹ Tiểu Mao là nhân viên y tế ở bệnh viện địa phương, cuối cùng kiếm được một tờ giấy chứng nhận "teo thần kinh thị giác", nhờ đó Lan Lan được ở lại Thượng Hải. Một buổi sáng nọ, mẹ Tiểu Mao đứng trước chiếc tủ năm ngăn, cầu nguyện hồi lâu. Tiểu Mao nói, mẹ ơi, đừng lải nhải nhiều nữa, nên gọi Lan Lan qua đây, tạ ơn Lãnh tụ đi. Mẹ Tiểu Mao thở dài nói, Lan Lan ở lại Thượng Hải, Đại Muội Muội lại khóc rồi. Tiểu Mao không đáp. Mẹ Tiểu Mao nói, giúp Lan Lan giở trò như vậy, mẹ cảm thấy tội lỗi, trong lòng rất khó chịu, vì có một cô bé ở con hẻm lạ nào đó, bây giờ chắc chắn là đang khóc, phải thay Lan Lan, đi An Huy lắp thuốc nổ, làm lựu đạn rồi. Tiểu Mao nói, chắc chắn rồi. Mẹ Tiểu Mao nói, làm người thật là khó xử, thật sự tiến thoái lưỡng nan, mẹ có lỗi với Lãnh tụ, mọi việc, Lãnh tụ đều nhìn thấy cả. Tiểu Mao nói, vâng. Mẹ Tiểu Mao nói, con người sinh ra đã có tội, mẹ vẫn muốn nghĩ cách, phải giúp người, cả đời giúp những người gặp nạn, những người đáng thương, thì mới được Lãnh tụ thương xót. Tiểu Mao không đáp. Mẹ Tiểu Mao nói, Tiểu Mao, lại đây, nói với Lãnh tụ suy nghĩ chân thật của con đi, lại đây nào. Tiểu Mao vặn vẹo người, nhất quyết không nhúc nhích.

[TÊN_MỚI]

大妹妹 = Đại Muội Muội

兰兰 = Lan Lan