Một

Thứ Tư, A Bảo đi thăm ông nội, địa điểm ở đường Hồng Hưng, Trát Bắc, tầng trệt của một căn nhà phố kiểu cũ, cửa phòng sát ngay mặt đường. Ông nội đang quạt. Trên bàn bày một bát bí đao đã cắt sẵn. A Bảo nói, lần nào cũng ăn bí đao. Ông nội nói, bí đao kho tàu, ông còn nhai nổi. A Bảo lấy từ trong túi lưới ra hai gói thức ăn chín, trong cặp lồng inox là hai suất hoành thánh nguội, mua ở ga Bắc cũ đường Bảo Sơn. Cô nói, lúc nào cũng tiêu xài phung phí, A Bảo phải biết tiết kiệm. A Bảo không đáp, nhận ra trong góc phòng có một chiếc bàn trà khuyết chân, là đồ mang từ đường Tư Nam tới, được kê vững bằng gạch, phía trên xếp quần áo thu đông, chăn bông, phủ tấm vải nhựa. Ông nội hỏi, tổ gia công mỗi tháng phát bao nhiêu tiền. A Bảo đáp, mười lăm tệ. Cô nói, một đôi giày da nam, rẻ nhất cũng bảy tệ sáu hào năm, tương lai A Bảo tính sao. A Bảo không đáp. Cái tủ lớn trong phòng, chiếc bàn vuông nhỏ, đều là đồ cũ Cô mua ở đường Cù Giang. Bàn kê sát tường, đêm đến lại dời ra một chút, kê thêm chiếc giường xếp vải bạt, sáng thu tối dựng. Mùa hè, giường vải bạt nóng, Cô lại ra vỉa hè ngoài cửa, nằm trên ghế tựa qua đêm. Hai năm gần đây, răng cửa của ông nội rụng mất ba chiếc, chiếc chõng tre cũ là vật để lại của người thuê nhà trước, còn già hơn cả tướng mạo của ông nội, khẽ động là kêu cọt kẹt.

Ngoài cửa, nhà nào cũng cơi nới một gian bếp, bày lò than. Lò đang được khơi ra, chuẩn bị nấu cơm. Ông nội nói, hồi ta còn mấy phân xưởng, nhớ là thợ học việc mười sáu tệ, ba năm mãn sư, hai mươi bảy tệ tám hào.

A Bảo không đáp. Cô nói, học trò cũ của ta là Hộ Sinh, nghe nói bố mẹ là cán bộ quân đội, làm nhân viên thu mua, lương tháng là bao nhiêu. A Bảo nói, gia đình cách mạng mà. Cô nói, ít nhất cũng trên ba mươi sáu tệ.

A Bảo nói, dù sao vẫn hơn là đi cắm đội về nông thôn. Cô nói, tháng sau, ta sẽ mua giày da cho A Bảo, thanh niên thì phải mang giày da. A Bảo nói, con ít khi ra ngoài, thôi ạ. Cô hỏi, A Bảo ăn cùng, hay là ăn rồi.

A Bảo nói, con ăn một bát mì nguội rồi. Cô nói, lúc nào cũng bộ dạng này, chắc tại Cô không biết nấu ăn đúng không.

A Bảo không đáp. Đợi Cô đi ra ngoài hỏi chuyện ở chỗ lò than. Ông nội nói, bố mẹ khỏe không. A Bảo đáp, vẫn khỏe ạ. Ông nội nhìn ra ngoài cửa, ghé sát vào A Bảo nói, Cô không vui, đêm nào cũng rơi nước mắt, A Bảo phải khuyên nhủ một chút. A Bảo gật đầu. Chiếc chõng tre kêu cọt kẹt, quạt lá cọ phành phạch, đến lúc ăn cơm, A Bảo ngồi chiếc ghế đẩu ngoài cửa. Ven đường toàn là người dân hóng mát, người lớn trẻ nhỏ, dưới chân vô số đôi dép gỗ, kêu lạch cạch, nghĩ đến hoàn cảnh của Cô, A Bảo thấy buồn bực. Đội tạo phản lục tìm chiếc vali da nhỏ, mấy năm đã trôi qua, Cô vẫn luôn đau khổ. Dượng Hoàng Hòa Lễ, kỹ sư, một người đàn ông nho nhã hay cười, nghe nói giờ tóc đã bạc trắng, lưng còng vai gập. Nhớ trong phim, có một nữ cách mạng đến Thượng Hải tìm tổ chức, đi vào Thạch Khố Môn, ống kính chuyển tới giếng trời, một người đàn bà mặc sườn xám hét lên với tầng trên, Hoàng Cách Lý, có người tìm anh đấy.

Tiếng Thượng Hải "Cách Lý", vừa xuôi tai, lại có ý thân mật. Khi đó, Hoàng Hòa Lễ người ngợm thẳng thớm, bước vào căn nhà lớn ở đường Tư Nam, Cô bỗng cười lớn nói, Hoàng Cách Lý, có người tìm anh đấy. Hoàng Hòa Lễ ngẩn người. Đó là thời kỳ ngọt ngào của vợ chồng. Sau sự kiện vali da nhỏ, Hoàng Hòa Lễ và Cô bị nhốt vào cơ quan riêng của mình để thẩm tra.

Một bộ quân phục Quốc dân đảng, bên trong có một tấm thẻ cử tri Quốc dân đại hội mang tên Liễu Đức Văn, rốt cuộc có bao nhiêu dính líu đến Hoàng Hòa Lễ. Có người đến lưu trữ quán điều tra, truyền đến tai đồng nghiệp cũ của Cô là Cô Tiết. Cô được lên chính thức, chuyển về công tác ở quận, Cô Tiết có ý kiến, đến thời kỳ tự do vạch trần, ai ai cũng có thể tố cáo. Khi đó Thượng Hải có người tố cáo, mặt sau vị trí in ba chữ "Mao Chủ tịch" trên một tờ báo địa phương nào đó, vừa khéo xếp in bốn chữ "lão phản cách mạng", biên tập viên trực ban chính là kẻ phản cách mạng hiện hành. Cô Tiết từng đọc chút văn học Nga, đọc bài thơ nổi tiếng "Ruslan và Ludmila", cho rằng Liễu Đức Văn là hậu duệ công chúa Ludmila, là Đảng Cộng sản Liên Xô, vì Trung - Xô bất hòa nên là đảng địch, phần tử dị biệt phản động, gián điệp. Một Ludmila khác, nữ xạ thủ Liên Xô, được huân chương Sao Vàng, năm 1953 làm đến chức chuẩn đô đốc hải quân, từng thăm Mỹ, là người phụ nữ Liên Xô đầu tiên được Tổng thống Roosevelt tiếp kiến. Vì thế, Liễu Đức Văn chắc chắn phải có bối cảnh quân đội Liên Xô. Sự tố cáo này, lai lịch không nhỏ. Chuyện của Hoàng Hòa Lễ bị làm lớn. Đơn vị đưa ra quyết định, Cô bắt buộc phải ly hôn với Hoàng Hòa Lễ, vạch rõ ranh giới, trước hết quay về đội ngũ thị dân để kiểm điểm. Nếu đồng lõa, một người bị đày đi Tân Cương, một người đi Vân Nam sung quân, tự tìm đường chết. Vợ chồng hai người ôm đầu khóc nức nở, rồi ly hôn. Hoàng Hòa Lễ bị giam nửa năm, đơn vị giám sát lao động. Những năm sau đó, tình hình hơi nới lỏng. Hai người bèn tìm cách liên lạc, lén lút gặp nhau. Áp lực dần giảm bớt, thường xuyên lẻn ra ngoài, gan to hơn, hẹn hò nhiều lần. Thường là trốn vào góc khuất trong công viên. Hoàng Hòa Lễ gọi điện thoại truyền tin đến đường Hồng Hưng, không gọi lại, tờ phiếu truyền tin viết, sáng mai mười giờ, gửi cua tới. Nghĩa là gặp nhau ở công viên Trát Bắc, cua chính là cua lông. Gửi bồ câu tới, nghe tên cũng hiểu, công viên Hòa Bình Hồng Khẩu. Gửi sữa bột, công viên thiếu nhi đường Hải Luân. Có lần Cô bảo A Bảo đoán, sáng mai Hoàng Cách Lý, gửi ông ngoại tới. Là chỗ nào. A Bảo nói, đoán cái gì chứ, công viên Hoàng Phố bến Thượng Hải. Cô thở dài. A Bảo nói, sao lần nào cũng phải chọn công viên. Cô nói, mỗi tuần đến một chỗ, quá lộ liễu, với lại, bà già trực điện thoại truyền tin cũng sẽ thấy lạ, có đàn ông tuần nào cũng gửi sữa bột, cứ như Cô có con nhỏ rồi. A Bảo nói, tuần nào cũng gửi cua lông, gửi bồ câu, gửi ông ngoại, cũng chẳng bình thường chút nào. Cô thở dài một tiếng nói, đúng vậy, vốn muốn tiết kiệm chút tiền điện thoại, sợ tiết kiệm lại nảy sinh vấn đề, nên ta mới gọi lại.

A Bảo không đáp. Cô nói, ôi, vợ chồng gặp nhau, cứ như làm chuyện hủ hóa, vụng trộm, lại không dám kết hôn, Cô thật sự oán trách. A Bảo nói, để Hoàng Cách Lý đến đường Hồng Hưng thì sao. Cô nói, ta là đàn bà đã ly hôn, không tiện đâu. A Bảo nói, hiếm hoi một chuyến, hai người ngồi nói chuyện, chắc là được thôi. Cô nói, A Bảo, nếu Cô nói ra, thật là xấu hổ. A Bảo không đáp. Cô nói, A Bảo tuy lớn rồi, nhưng vẫn chưa hiểu chuyện nam nữ. A Bảo nói, con hiểu mà. Cô nói, nói thử xem. A Bảo bèn kể chuyện dì ở phòng số 5, tình cảnh phía sau chiếc máy dập. Cô mặt đỏ bừng nói, chết mất thôi, thật là hạ lưu. A Bảo không nên nhìn mới phải, mắt phải nhắm ngay lại. A Bảo nói, không kịp nữa rồi. Cô nói, đó gọi là uyên ương dã chiến, ta với Hoàng Cách Lý là môn đăng hộ đối, vợ chồng nguyên phối. A Bảo không đáp. Cô nói, A Bảo đã là người lớn rồi, ta nói một chút cũng được, nam nữ trưởng thành, không phải chạm mặt cái là nói chuyện xong xuôi, gặp mặt nhau, dù là đến công viên nép vào nhau, cũng là không đủ. A Bảo không đáp. Cô nói, ký túc xá tập thể nơi Hoàng Cách Lý ở, ta không thể đến, còn đến công viên thì hai người cứ mãi oán trách, có lần, ta thật sự hận, hận lên, cắn Hoàng Cách Lý một cái, cắn trên cánh tay để lại dấu răng, thuê nhà nghỉ thì đừng hòng nghĩ tới, đầu tiên phải cần thư giới thiệu của đơn vị, nam nữ ở chung một phòng phải kiểm tra giấy kết hôn, khó lắm. A Bảo không đáp. Cô nói, kết quả có một lần, bố ta trực tiếp mời Hoàng Cách Lý, bảo hắn đến đường Hồng Hưng ngay, bố tránh đi, ra phòng chờ xe đường dài đường Công Hưng dưỡng thần, Hoàng Cách Lý bèn tới, quá không suôn sẻ, ven đường trước cửa, hàng xóm ngồi không ít, ta là người ly hôn, trong ngõ có ghi chép, bố vừa ra cửa, một gã đàn ông lớn xác đã lẻn vào, hàng xóm láng giềng nhìn thấy hết, đàn ông vào, cũng không tiện đóng cửa, vì nhà nào cũng mở cửa, hai người đối mặt, cười gượng, ngẩn người ra, thật là đáng ghét, khéo là sau đó, đột nhiên đổ trận mưa rào, hàng xóm tất cả đều về trong nhà, đóng cửa cài chốt, ta cũng đóng cửa cài chốt. Kể đến đây, Cô im bặt. A Bảo hỏi, sau đó thì sao. Cô im bặt. A Bảo hỏi, vẫn suôn sẻ chứ. Cô che chặt mặt nói, thực sự là xấu hổ, không thể nói nữa. A Bảo không đáp. Cô nói, từ đó về sau, Hoàng Cách Lý không bao giờ còn dám đến đường Hồng Hưng nữa. A Bảo hỏi, hàng xóm phát hiện có tình huống, báo cho tổ cư dân rồi. Cô không đáp. Hai người im lặng một hồi. Cô nói, đã mấy năm không liên lạc rồi, nói ra khó nghe lắm, trước kia Hoàng Cách Lý, vốn không phải bộ dạng gấp gáp thế này, kết quả, giữa chõng tre có một cái thanh ngang, đột nhiên bị đè gãy, một tiếng "rắc" vang lên, những mảnh tre già bên trên, đè gãy mất bảy tám mảnh, hai người, bị dọa là chuyện nhỏ, ngay giữa chõng tre, thủng một lỗ to bằng cái chậu rửa mặt, nếu bố ta nhìn thấy, bao nhiêu là khó xử, gây họa nghèo rồi, hai người sửa cũng không sửa nổi, mồ hôi nhễ nhại, ba tiếng đồng hồ sau, bố về, nhìn thấy trên chõng tre che không ít mảnh tre vỡ, gạt ra, vẫn là một cái lỗ lớn, ta thực sự xấu hổ quá, chỉ muốn đi chết thôi. Cô che chặt mặt, không chỗ dung thân.

Hai

Ngân Phượng và Tiểu Mao giao ước, nếu trước cửa bày một đôi dép lê, nghĩa là nhớ Tiểu Mao. Bày một đôi giày vải, là nhớ chết Tiểu Mao. Nhưng hoàn cảnh bị hạn chế, âm sai dương thác, có lúc, là Tiểu Mao không hứng thú, không động tĩnh, Ngân Phượng biết làm sao. Có lúc chịu không nổi, nghe tiếng Tiểu Mao lên xuống cầu thang, Ngân Phượng đột ngột mở cửa, đàng hoàng gọi một tiếng, Tiểu Mao. Cửa phòng chú hai tầng hai mở toang, trống không không thấy người. Nhưng Tiểu Mao không ở trạng thái đó, cứ tự nhiên lên lầu xuống lầu, Ngân Phượng chỉ đành đóng cửa. Cuối cùng, cửa xuất hiện một chiếc dép lê, đó là tín hiệu khẩn cấp.

Tiểu Mao dù cố tình không gặp, lên tầng ba đọc sách, ăn dưa muối ăn cơm chan canh, hình ảnh Ngân Phượng chậm rãi hiện ra trước mắt, giống như không khí có thay đổi, đã xuất hiện hiệu quả. Cả căn nhà, không ai hiểu được, một chiếc dép xốp bình thường, lại có hàm ý như thế, chỉ có Tiểu Mao hiểu, đây chính là cái mà người Thượng Hải gọi là, thủ đoạn ghê gớm. Mỗi khi đến lúc này, hồn Tiểu Mao xuất khiếu, chậm rãi trở thành mô hình điều khiển từ xa, hai chân tự động xuống lầu. May mà, cửa lớn của chú hai tầng hai đóng chặt, Tiểu Mao lẻn vào phòng Ngân Phượng, cất dép lê đi, ngồi lên tấm ra giường kẻ ô vuông, Ngân Phượng hai tay che ngực, nhìn Tiểu Mao, chui vào bên cạnh Tiểu Mao. Tiểu Mao nói, gấp đến mức này cơ à, đáng ghét. Ngân Phượng nói, ta là hận, chỉ còn hận thôi. Tiểu Mao nói, đêm hôm qua, ta có mấy người bạn đến, sao lại phải lén nhìn. Ngân Phượng cười nói, ta chưa bao giờ nhìn cả. Tiểu Mao hỏi, thấy cái gì rồi.

Ngân Phượng không đáp. Tiểu Mao nói, đàn bà lén nhìn, hiếm có khó tìm. Ngân Phượng nói, nhìn thấy gì cơ chứ, trong tiệm lại không bật đèn, từng đám bóng đen, sột soạt, nam nam nữ nữ, hí hửng cười đùa, nhìn không rõ, nghe không thấy. Tiểu Mao nói, cái gì gọi là lén nhìn, cái cần chính là cái mùi vị này. Ngân Phượng eo mềm nhũn nói, đúng là đúng, ta nhìn qua nhìn lại, trong lòng cứ ngứa ngáy. Tiểu Mao không đáp.

Tiểu Mao hoàn toàn hiểu rõ, Ngân Phượng cô đơn, đêm dài như tảng đá, lạnh lùng nhìn chằm chằm vào thế giới dưới lầu, tình tình tứ tứ, thị phi, dù là dáng hình mơ hồ, động tĩnh khẽ khàng, làm giường ngủ của Ngân Phượng càng lạnh, nội tâm càng nóng.

Tiệm là một tiêu điểm mơ hồ, Đại Muội, Lan Lan, A Bảo, Tiểu Trân, Hộ Sinh, dáng vẻ tướng mạo, tính tình tính cách, mối quan hệ lẫn nhau, Ngân Phượng thường xuyên nhắc tới. Tiểu Mao nói, đám người này tương đối nhàm chán, Hộ Sinh lúc trước, còn coi là đứng đắn, giờ cũng học hư rồi, Đại Muội với Lan Lan, cứ như bướm hoa vậy. Ngân Phượng nói, ta phát hiện, Hộ Sinh đối với Lan Lan, đã có ý rồi, còn A Bảo, mang bạn gái Tiểu Trân vào, Tiểu Mao bèn tránh đi, cửa đóng lại, hai người ôm chặt không buông. Tiểu Mao nói, không được nói nữa. Ngân Phượng nói, hai người đến bên cạnh ghế dài ôm chặt. Tiểu Mao nói, quản hơi nhiều rồi đấy, tâm tư quá hoang dã. Anh Hải Đức, sắp về rồi, phải yên tĩnh một chút thôi. Ngân Phượng không đáp. Tiểu Mao nói, qua mấy tháng, sẽ nguội lạnh xuống thôi, bình thường mà. Ngân Phượng nói, à, đây là ý của Tiểu Mao, chuẩn bị nguội lạnh rồi. Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng nói, ta không chịu, sẽ không đồng ý đâu. Tiểu Mao không đáp, Ngân Phượng khẽ nói, nỗi khổ trong lòng ta, cái thiệt thòi từng ăn trước kia, ta có thể kể với ai đây. Tiểu Mao nắm tay Ngân Phượng một cái nói, kể với ta.

Ngân Phượng sợ hãi nói, cái này không được. Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng nói, Tiểu Mao quá tuyệt tình. Tiểu Mao không đáp. Ngân Phượng nói, ta đã nghĩ tới, Hải Đức về, dáng vẻ làm chuyện đó với ta vào ban đêm, bề ngoài ta không đáp, trong lòng không tình nguyện, sẽ càng nhớ Tiểu Mao hơn, người ta thích, tuyệt đối sẽ không thay đổi. Tiểu Mao nghe đến đây, hai người ôm nhau, im lặng mà ngủ. Sau lần gặp này, qua sáu ngày, Hải Đức đã về tới Thượng Hải.

Đêm đó Tiểu Mao đi làm ca giữa về, cửa phòng Ngân Phượng đã không còn lọt ra một tia ánh sáng, trước cửa có đôi giày da của Hải Đức, một chiếc thùng giấy ngoại văn gấp lại. Tiểu Mao đẩy cửa phòng tầng ba, bật đèn, trên bàn có một gói bánh quy nước ngoài. Mẹ Tiểu Mao nói sau bức rèm, về rồi à. Tiểu Mao "ừ" một tiếng. Mẹ Tiểu Mao nói, nghỉ sớm đi, tối mai, mẹ có việc quan trọng cần bàn bạc. Tiểu Mao "ừ" một tiếng. Một đêm không chuyện gì. Hôm sau Tiểu Mao tỉnh dậy, đã là chín giờ sáng. Tiểu Mao xuống lầu lấy nước, nói chuyện với Vương sư phụ mấy câu, quay lại tầng hai, cửa phòng mở, Ngân Phượng và Hải Đức đang ăn cơm chan canh, trên bàn là quẩy, chao đỏ, củ cải khô xào đậu nành. Hải Đức nói, Tiểu Mao vào đi, cùng ăn. Tiểu Mao nói, anh về rồi ạ. Hải Đức nói, vào đi. Tiểu Mao đi vào, sắc mặt Ngân Phượng không tốt, im lặng không nói tiếng nào. Hải Đức đứng lên, đi đến trước tủ năm ngăn, ấn vào một cái hộp sắt màu vàng kem, "tách" một tiếng, nhảy ra hai lát bánh mì cháy vàng. Hải Đức lấy một lát, phết bơ, bảo Tiểu Mao ăn. Lát kia cũng phết bơ, đặt vào đĩa trước mặt Ngân Phượng, Ngân Phượng bất động. Tiểu Mao hỏi, cái máy này gọi là gì. Hải Đức nói, toaster, Hồng Kông gọi là "máy nướng bánh mì", hàng cũ ta mua đấy. Ngân Phượng cúi đầu nói, mua, hay là nhặt được. Hải Đức không đáp. Hải Đức nói, người nước ngoài, chỉ dựa vào chiếc máy này ăn cơm, cho nên mới cao lớn vạm vỡ. Tiểu Mao nói, còn gì đồ lạ không. Hải Đức nói, chuyến này chỉ có vài cuốn họa báo cũ, bên trong có Phượng Phi Phi, Đặng Lệ Quân, đại lục không ai biết đâu. Tiểu Mao ăn miếng bánh mì, lật xem họa báo. Ngân Phượng không đáp, Hải Đức ăn xong một bát cơm chan canh nói, chuyến này về, tàu suýt xảy ra tai nạn. Tiểu Mao ngẩng mắt nhìn Hải Đức, ánh mắt chỉ dừng ở ngực Hải Đức. Hải Đức nói, tàu chạy đến khu biển 327, thuyền trưởng quan sát bằng mắt thường, phía trước bên phải có tàu kéo đến, hướng đi là Đông Nam, giai đoạn 040, treo thẳng đứng ba đèn trắng, một đèn đỏ mạn tàu, khoảng cách chắc là bốn hải lý rồi, thuyền trưởng xem ống nhòm, đối phương vẫn giữ hướng giữ tốc độ, lại gần đến hai hải lý, vẫn giữ hướng giữ tốc độ, biến thành cục diện giao nhau đối đầu, biết nguy hiểm rồi, hú ba hồi còi ngắn, tàu tới vẫn lao thẳng tới, chết mất thôi, sương mù ban đêm dày, tàu càng ngày càng gần, càng ngày càng gần, thuyền trưởng bẻ lái mạnh sang trái, cuối cùng, tàu tới lướt qua cách mũi tàu bên phải năm mươi mét, boong tàu treo chặt cấu kiện lớn, một sợi dây thép đứt, mọi người vã mồ hôi lạnh, nếu có sóng, "bánh mì sắt" dằn tàu di động mạnh, hàng hóa trên boong lật nghiêng, tàu nghiêng một cái, anh thì nguy rồi, không về được Thượng Hải nữa. Ngân Phượng lạnh lùng nói, kể chuyện kiểu này, ý gì. Hải Đức cười khổ không đáp, ăn cơm chan canh. Tiểu Mao nói, nguy hiểm quá. Kể đến đây, phát hiện Ngân Phượng vẫn lạnh nhạt.

Tiểu Mao nói, ta lên trên đây. Hải Đức nói, ngồi một chút. Tiểu Mao nói, ta đi trước, tạm biệt. Đến chiều, Tiểu Mao gặp Ngân Phượng ở cửa sau. Tiểu Mao cười cười. Ngân Phượng nói khẽ, tình hình có thay đổi rồi, sau này, Tiểu Mao với ta, đừng liên lạc nữa, quyết định rồi đấy. Tiểu Mao ngẩn người. Ngân Phượng nói xong câu này, mắt không nhìn Tiểu Mao, bưng chậu giặt, trực tiếp chạy lên lầu, cửa phòng đóng lại.

Tiểu Mao không kịp phòng bị, hoàn toàn chết lặng. Hôm đó mẹ Tiểu Mao đi làm ca sớm, về phòng nói, Tiểu Mao, ăn cơm tối xong, đi cùng mẹ đến đường Áo Môn một chuyến. Tiểu Mao hỏi, làm gì. Mẹ Tiểu Mao nói, trên đường rồi kể. Cả nhà ăn cơm xong, hai mẹ con ra cửa, dọc đường Tây Khang đi về phía bắc, đi đường Áo Môn. Mẹ Tiểu Mao nói, người cũng không còn nhỏ, có một việc, mẹ suy nghĩ mấy ngày rồi. Hôm nay ra ngoài, chuẩn bị giới thiệu bạn gái cho Tiểu Mao. Tiểu Mao dừng lại nói, con không cần bạn gái, con không đi. Mẹ Tiểu Mao nói, đi, mẹ bảo đi, là phải đi, đàn ông lớn rồi, là phải lấy vợ, phải có trách nhiệm, lãnh tụ nói rồi, đàn bà là một khúc xương trên người đàn ông, ý là nam nữ ân ái, công việc tốt, thân thể cũng tốt. Tiểu Mao không đi. Mẹ Tiểu Mao nói, muốn tạo phản đúng không, muốn lật trời đúng không, đi nhanh lên, mẹ đã hẹn với cô Xuân Hương rồi, bảy rưỡi, nhanh lên. Tiểu Mao nói, cái gì, Xuân Hương nào. Tiểu Mao lắc đầu, đầu óc trống rỗng, miễn cưỡng đi theo mẹ, xuyên qua đường Giang Ninh, rẽ vào một ngõ Thạch Khố Môn cũ đường Mạc Can Sơn, đi vào bếp một nhà, phòng khách phía trước tầng trệt, đã mở cửa, cô Xuân Hương đứng ở cửa. Mẹ Tiểu Mao chào một tiếng nói, Xuân Hương. Tim Tiểu Mao đập thình thịch. Mắt quét qua, cô Xuân Hương ở cửa phòng, mặt trái xoan, lông mày ánh mắt đôn hậu, tóc đen mượt mà. Tiểu Mao nhớ lại đường nét mơ hồ, thời tiểu học, Xuân Hương đến nhà Tiểu Mao mấy lần, mẹ Xuân Hương với mẹ Tiểu Mao, trước kia là tín đồ. Lúc này, mẹ Tiểu Mao nói, Tiểu Mao, vào đi. Xuân Hương nói, Tiểu Mao nhận ra chị chứ. Tiểu Mao cười cười, ba người vào phòng phía trước, bên trong ngăn làm hai, gian trước bày tủ lớn, bàn vuông, máy khâu, bàn mặt đá, bày một chiếc xe đạp nữ hiệu Phượng Hoàng 26 inch đầy đủ xích, trên tường có ảnh bố mẹ Xuân Hương, trên tủ năm ngăn, treo một chiếc thánh giá, bên dưới thờ một bình hoa nhựa. Nửa sau, phía trên dựng gác xép, bên dưới ngăn ra một gian nhỏ, có cửa kính nhỏ, bên trong là giường đôi. Mẹ Tiểu Mao cảm thán nói, Xuân Hương đẹp chứ. Tiểu Mao không đáp. Mẹ Tiểu Mao nhìn quanh nói, phòng tốt, cái gì cũng đầy đủ, Tiểu Mao thấy sao. Tiểu Mao nói, nói bậy gì thế. Xuân Hương nói, đúng vậy, dì cũng thẳng thắn quá, xấu hổ chết đi được. Tiểu Mao không đáp. Xuân Hương nói, Tiểu Mao, giờ còn luyện quyền không. Tiểu Mao nói, lâu không luyện rồi, chị nghe ở đâu ra. Xuân Hương hai mắt nhìn chằm chằm Tiểu Mao nói, có mấy năm liên tục nhìn thấy mà, khi đó, ta làm việc ở xà lan sông Tô Châu thuộc trạm vệ sinh, tàu qua cầu Dương Tiền, kho lương, đi ngang qua Diệp Gia Trạch, trên bờ có một bãi đất trống, mấy lần thấy Tiểu Mao luyện quyền, ta bảo với đội trưởng trực ban, đây là em trai ta. Mẹ Tiểu Mao nói, sông Tô Châu có bao nhiêu bến rác, bao nhiêu bến phân, Xuân Hương cái gì cũng biết. Tiểu Mao không đáp.

Phía sau ngõ là sông Tô Châu, từng trận từng trận, là tiếng còi tàu đêm, đối diện sông là Đàm Tử Loan, bên cạnh ngõ có nhà máy bia, phía tây đường không xa, tòa nhà cao tầng xưởng Thân Tân số 9, trên mỗi chấn song cửa sổ sắt, vương vãi, treo đầy bông, trong gió vô số chim bồ câu trắng bay lượn. Hành lang phòng Xuân Hương, thoang thoảng mùi sông Tô Châu, mùi sợi bông, mùi vị đắng nhè nhẹ của hoa bia. Ba người ngồi được một tiếng đồng hồ, mẹ Tiểu Mao dẫn Tiểu Mao cáo từ. Xuân Hương tiễn đến đầu ngõ, Xuân Hương nói, Tiểu Mao phải thường xuyên đến nhé. Tiểu Mao không đáp. Mẹ Tiểu Mao kéo một cái nói, đồng ý đi chứ. Tiểu Mao gật đầu, cười cười. Hai mẹ con một đường đi về, mẹ Tiểu Mao cười híp mắt nói, khá lắm. Tiểu Mao nói, mẹ, việc này căn bản, là không thể nào. Mẹ Tiểu Mao nói, mẹ đã định rồi, nói ra cũng coi như thanh mai trúc mã, hai nhỏ không đoán. Tiểu Mao không đáp. Mẹ Tiểu Mao nói, giờ Xuân Hương cô đơn rồi, trước khi mẹ Xuân Hương qua đời, mẹ đã hứa rồi, nhất định chăm sóc tốt cho Xuân Hương, giờ chỉ cần Xuân Hương hài lòng, là được rồi. Tiểu Mao nói, đừng nói nữa, con căn bản không đồng ý. Mẹ Tiểu Mao nói, thanh niên nam nếu sợ xấu hổ, gia trưởng phải làm chủ, mẹ trong khó khăn cầu xin lãnh tụ, đây cũng là ý trời, Tiểu Mao kết hôn rồi, khắc biết vợ tốt thế nào. Tiểu Mao nói, chuyện chưa đâu vào đâu. Mẹ Tiểu Mao nói, người mẹ nhắm, sẽ không có vấn đề gì, trên tường, đúng là có thánh giá, Tiểu Mao không quen mắt, có thể thương lượng, thay thế, mẹ trước kia tin đạo Chúa, sau chuyển sang tin lãnh tụ, như nhau cả. Tiểu Mao không đáp. Mẹ Tiểu Mao nói, hôm qua, mẹ với Xuân Hương, đã lần lượt cầu nguyện rồi.

Tiểu Mao nói, cái gì cái gì cái gì, hôm qua gặp mặt rồi à. Mẹ Tiểu Mao nói, hôm qua, chính là lúc này đây, mẹ mở lời một cái, Xuân Hương liền sảng khoái đồng ý rồi, vì đã gặp Tiểu Mao mà. Tiểu Mao ngẩn người, cảm thấy chuyện nghiêm trọng rồi. Mẹ Tiểu Mao nói, phòng mình nhỏ, anh chị, tiếp theo phải yêu đương, cưới xin, ở đâu ra, nhà của Xuân Hương, trước kia là ký túc xá nhân viên xưởng Thân Tân, sắp lắp ga rồi, còn thiếu sót gì, Khách sạn Quốc tế cũng chỉ đến thế thôi, mẹ thật sự thèm. Tiểu Mao nói, muốn ở, mẹ đi mà ở, con không hứng thú. Mẹ Tiểu Mao nói, đàn bà lớn hơn Tiểu Mao hai ba tuổi, càng hiểu đạo lý, nữ lớn hai, hơn cả mẹ, tương lai hầu hạ Tiểu Mao, có gì không vừa ý. Tiểu Mao không đáp. Mẹ Tiểu Mao nói, Xuân Hương vừa nhắc đến Tiểu Mao, mày dãn mắt cười, đây chính là duyên phận. Tiểu Mao nói, kỳ lạ quá, nếu Xuân Hương cái gì cũng tốt, sao lại kéo đến tận bây giờ. Mẹ Tiểu Mao khựng lại, một chiếc xe cá đao chở thức ăn, xiêu xiêu vẹo vẹo đi qua đường. Mẹ Tiểu Mao nói, từng kết hôn một lần, trong hai tháng là kết thúc rồi. Tiểu Mao nói, à, đã kết hôn rồi.

Mẹ Tiểu Mao bỗng nổi cáu nói, mẹ nhẫn nại kể suốt dọc đường, vẫn không chịu nghe. Tiểu Mao không đáp. Mẹ Tiểu Mao bỗng khóc òa lên, á á á, nghĩ xem ta, thật là người đàn bà khổ mệnh mà, á á á, cả đời ta, làm trâu làm ngựa, ta còn ý nghĩa gì nữa đây, á á á. Tiểu Mao nói, mẹ, nhẹ thôi ạ, nhẹ một chút. Đêm hôm đó, Tiểu Mao khó che giấu nỗi bi ai trong lòng. Ngân Phượng thay đổi thái độ, chắc chắn đã biết chuyện này, đối mặt với lựa chọn, khiến Tiểu Mao giằng xé, hỗn loạn. Hai ngày tiếp theo, Ngân Phượng nhìn thấy Tiểu Mao, trong sự lạnh nhạt mang theo một chút khách khí. Hải Đức vẫn luôn nhiệt tình hiếu khách, không hề thay đổi. Đến ngày thứ ba, Xuân Hương xách giỏ trái cây, bánh kem màu sắc đến cửa. Bố mẹ Tiểu Mao vô cùng vui vẻ, bàn bàn tán tán, ngồi được hai tiếng đồng hồ, Xuân Hương cáo từ, bố Tiểu Mao kéo Tiểu Mao, tiễn xuống cầu thang. Hai nhà hàng xóm tầng hai, mở cửa ra xem, Tiểu Mao xấu hổ tột cùng. Chú hai tầng hai, Hải Đức, cười híp mắt nhìn chằm chằm vào ngực Xuân Hương. Ngân Phượng nhìn thấy Xuân Hương, ánh mắt lạnh nhạt. Chỉ trong ba ngày ngắn ngủi, thế giới đã thay đổi. Ngày thứ tư đi làm, sư phụ Phàn nói, Tiểu Mao sắp kết hôn rồi, khá lắm khá lắm. Tiểu Mao ngẩn người. Sư phụ Phàn nói, vợ lớn hơn vài tuổi, người Phố Đông thích vợ lớn tuổi, tốt nhất. Tiểu Mao nói, con không đồng ý, mẹ con cứ tìm cái chết treo cổ, làm ầm lên. Sư phụ Phàn nói, Tiểu Mao, lấy vợ, không phải mua bình hoa, ngày tháng qua được, là được rồi, trước kia nói kết hôn, chính là tận hiếu, có lý của nó. Tiểu Mao không đáp. Sư phụ Phàn từ trong túi lấy ra một tấm ảnh nói, Xuân Hương không tệ, nhìn xem, mặt tròn xoe, trắng trắng trẻo, chắc chắn là người vợ đảm đang, sẽ nuôi được cặp song sinh. Tiểu Mao giật mình. Ngón tay hình củ cà rốt của sư phụ Phàn, kẹp một tấm ảnh của Xuân Hương, khẽ run rẩy, "Hiệu ảnh Nhân dân", ảnh bốn tấc tô màu thủ công, bốn mặt cắt viền hoa, Xuân Hương uốn mái tóc trước, áo len cổ một chữ, thắt khăn lụa, cười híp mắt nhuộm hai đóa má hồng, nhìn chằm chằm Tiểu Mao. Sư phụ Phàn nói, nhà mẹ đẻ, đặc biệt đến tìm ta, cầu ta đến xem, ta chỉ nói một chữ, tốt. Ta tán thành, ta muốn ăn cỗ cưới. Tiểu Mao cầm tấm ảnh, lòng rối như tơ vò, sau khi tan làm, đến Diệp Gia Trạch thăm sư phụ dạy quyền. Sư nương đi làm, Kim Muội nấu cơm, cùng Tiểu Mao uống vài chén, trước kia, sư phụ dạy quyền ghét nhất sư phụ Phàn, nhưng lần này vô cùng tán thành, chỉ mong Tiểu Mao kết hôn. Tiểu Mao hơi say, chậm rãi đi bộ về Đại Tự Minh Chung, đã quá chín giờ, Tiểu Mao lười mở cửa, đi đường ngõ sau, cửa sau mở toang, nghe trong tiệm cắt tóc có người cười đùa. Tiểu Mao tránh người đi, bên trong ngồi hai người, một người phụ nữ tựa vào bàn trang điểm, nghe kỹ giọng, là A Bảo, Hộ Sinh, Ngân Phượng. Ba người cười cười nói nói. Ngân Phượng nói, bạn gái Tiểu Mao, rất xinh, có nhà.

Hộ Sinh nói, quá không coi bạn bè ra gì, ta với A Bảo, sao lại không biết chút nào, có gì mà phải giấu. A Bảo hỏi, chị dâu kết hôn mấy năm rồi. Ngân Phượng làm nũng nói, ta lớn tuổi rồi. Hộ Sinh nói, chị dâu cười đẹp thật. Ngân Phượng cười nói, ta biết Hộ Sinh, quen lâu rồi, cùng xem phim rồi mà. Hộ Sinh nói, cái này ta nhớ, "Sóng sông Danube", thuyền trưởng với Anna. Ngân Phượng giọng mềm mại nói, đúng vậy đúng vậy. A Bảo nói, ta thường chỉ là đêm đến mới qua, chị dâu sao nhận ra được. Ngân Phượng cười nói, đây là bí mật. Hộ Sinh nói, cười nghe hay thật. Ngân Phượng cười khẽ,Liêu Tâm liêu phế (khiến lòng người ngứa ngáy/thao thức). A Bảo nói, tên Tiểu Mao này, nhìn thấy cô dâu mới, bước không nổi rồi. Hộ Sinh nói, chắc là ở qua đêm rồi, cái này là cho phép mà. Ngân Phượng nói, Hộ Sinh thật biết nói đùa. Tiểu Mao dựa vào khung cửa, một luồng máu nóng xông lên, chậm rãi bước vào tiệm cắt tóc. Ba người phát hiện Tiểu Mao, thân hình khẽ động. Ngân Phượng mặc một chiếc áo len trắng nhạt, tay cầm một chiếc khăn mặt, ánh đèn đường chiếu vào, toàn thân tròn trịa, là màu ngà voi, nhưng lúc này, Tiểu Mao hoàn toàn không động tâm, cũng không hề đau lòng.

Tiểu Mao lấy tấm ảnh Xuân Hương ra nói, nói không sai, ta quả thật sắp kết hôn rồi, từ giờ trở đi, mọi người đừng giả tạo nữa, không cần liên lạc nữa. Hộ Sinh nói, Tiểu Mao, làm gì thế. Tiểu Mao nói, vốn không phải anh em kết nghĩa, ta đi đường độc mộc của ta, sau này không cần thiết qua lại nữa. A Bảo nói, Tiểu Mao, uống nhiều rượu rồi.

Tiểu Mao nói, ta chết hay ta sống, là chuyện của chính ta, từ nay về sau, mọi người cắt đứt. A Bảo và Hộ Sinh đứng lên nói, Tiểu Mao. Ngân Phượng không động, lạnh lùng như băng sương, bỗng ngồi xổm xuống khóc nức nở. Tiểu Mao nói, xin lỗi, mọi người đến đây là hết, ta quyết định rồi, nói một không hai. Nói xong câu này, Tiểu Mao vô cùng bình tĩnh, bỗng cảm thấy không còn sợ hãi gì nữa, có thể độc lập đối mặt với mọi khổ nạn, Tiểu Mao từng bước từng bước đi lên lầu, đóng cửa đi ngủ.

Ba

Từ đó về sau, tiệm cắt tóc ngõ Đại Tự Minh Chung, ban ngày vẫn hoạt động như thường, ban đêm vĩnh viễn trở về tĩnh lặng.

Tiểu Mao tuyệt giao với Hộ Sinh, A Bảo, sau khi cưới dọn đến đường Mạc Can Sơn, rất ít khi trở về. Mẹ Tiểu Mao lông mày nhíu chặt. Ngân Phượng tầng hai, dáng vẻ tiều tụy, thân hình béo lên. Đại Muội, đã đi làm ở vùng núi An Huy. Chỉ có Lan Lan còn liên lạc với Hộ Sinh, thường xuyên gặp mặt. Có lần đêm đến, hai người đi đến vườn hoa tam giác đường Tây Khang. Lan Lan nói, trong tiệm cắt tóc, giờ chuột nhiều lên rồi, hễ đêm đến, trước cửa ngồi hai con mèo hoang. Hộ Sinh lòng chua xót nói, lạnh lẽo quá, gần đây có gặp Tiểu Mao không. Lan Lan nói, gặp một lần, không thèm để ý, tính tình hoàn toàn thay đổi quái gở rồi. Hộ Sinh không đáp. Lan Lan áp sát Hộ Sinh, nắm chặt tay Hộ Sinh nói, ai ai cũng không vui, A Bảo cũng không vui, nghe nói chia tay Tiểu Trân rồi, Hộ Sinh sao không vui.

Hộ Sinh không đáp, đồng thời cũng cảm thấy, Lan Lan là người chu đáo, nửa năm nay, tâm tình Hộ Sinh biến xấu, là do trong nhà xảy ra nghịch chuyển, nguyên nhân là năm 1970 một chiếc máy bay rơi, vài năm sau, liên lụy đến bố mẹ Hộ Sinh, cả hai đều bị cách ly thẩm tra, sau đó, lập tức chuyển nhà khỏi chung cư Lade. Hộ Sinh và Hộ Dân anh em hai người, chỉ định chuyển vào một căn công phòng cũ đường Vũ Định, hai gian nhỏ, dùng chung vệ sinh, khác hẳn với chung cư kiểu Anh lúc trước. Lúc này, Hộ Sinh bề ngoài cười cười, thực ra là hữu khí vô lực. Hộ Sinh nói, cô bé, bớt quản chuyện bao đồng. Lan Lan nói, phải vui vẻ một chút, kể cho ta nghe đi mà. Lan Lan sát gần Hộ Sinh. Trong vườn hoa tam giác, khắp nơi là từng đôi nam nữ vô thanh ôm chặt, cây trúc đào gần đó, đen đặc chìm chìm, đầy cây hoa trắng. Lan Lan nói, vài ngày nữa, cùng ta đi nghe đĩa hát, giải sầu nhé. Hộ Sinh đồng ý.

Ba ngày sau, Lan Lan hẹn Hộ Sinh, A Bảo, đi vào gần chùa Ngọc Phật, một con ngõ kiểu mới, đi xem bạn nữ của Lan Lan, nhân viên bán vé xe điện Tuyết Chi. Lan Lan nói, nhà Tuyết Chi, vẫn cứ là một cửa vào ra, từ tầng một đến tầng hai, nội thất gỗ đỏ, một món cũng không thiếu, trên lầu gian nhỏ, vẫn cứ có đĩa hát, cũng có máy hát. A Bảo nói, lạ thật, giờ còn có người gia đình tốt thế này. Lan Lan nói, bố Tuyết Chi, trước kia là ông chủ nhỏ xưởng sắt, chắc nên tính là tư bản gia. Hộ Sinh nói, ta không kìm được muốn hỏi, cách mạng đến giờ, vẫn còn cá lọt lưới. A Bảo thở dài nói, Hộ Sinh đến giờ rồi, vẫn nói thứ khẩu ngữ này, vẫn bàn cách mạng. Hộ Sinh bỗng im lặng. Lan Lan nói, Đại Muội là xui xẻo nhất, mặc quần bông leo núi, Tuyết Chi xui xẻo, là năm anh chị em, tất cả đều xuống nông thôn, nói ra thì, Tuyết Chi điều kiện tốt, phong thái đại tiểu thư, bình thường phải tập viết chữ, đánh cờ, sưu tầm tem, hễ bán vé xe điện, lập tức ra vẻ quân đội, gõ bàn, vẫy cờ nhỏ. A Bảo không đáp. Ba người vào ngõ nhỏ, cửa sau mở, Tuyết Chi trước mắt, dáng người mảnh khảnh, tết hai bím tóc, mặc áo sơ mi cổ Dương Cách, văn nhã tuyệt diệu. A Bảo giật mình, thập niên 1970, nhà máy, chợ, cửa hàng lương dầu quốc doanh, cửa hàng ăn uống, mỗi tuyến xe buýt, bao gồm trạm vệ sinh, có thể nhìn thấy nữ thanh niên dung mạo xinh đẹp, A Bảo nhìn Tuyết Chi, vô tình, nghĩ đến xe điện ca đêm, trên ngực Tuyết Chi treo một chiếc túi vé vải bạt, phía trên chỗ ngồi, là ánh đèn vàng vọt, xe lắc lư, kêu vo vo, mấy thanh niên nam làm ca giữa, ấn định chuyến xe này của Tuyết Chi, mỗi đêm chuyên đi chuyến xe điện này, là vì nhìn Tuyết Chi một cái, xem đôi găng tay len không ngón của Tuyết Chi, ống tay áo vải hoa nhỏ, khăn quàng len, áo bông kiểu Trung, xem Tuyết Chi tờ này tờ kia thu dọn tiền mặt, đếm rõ tiền lẻ, dùng báo cũ cuộn từng cuộn, gói kỹ càng, sau đó, tháo ghim cài của một xấp vé, lật lỏng ra trước, ép vào kẹp vé gỗ, bảng gỗ đóng lại, dời kính cửa sổ, cờ nhỏ thò ra, gõ vào sắt toa xe, trạm Đề Lan Kiều, trạm Đề Lan Kiều, trạm Đề Lan Kiều, Đề Lan Kiều đến rồi, Đề Lan Kiều đến rồi. Tuyết Chi nói, A Bảo. Lan Lan đẩy đẩy A Bảo. A Bảo phát hiện, Tuyết Chi trước mắt, lời lẽ ôn nhu, mắt sáng cười nhẹ. A Bảo nói, à. Tuyết Chi nói, A Bảo, khi nào cho ta xem tem. A Bảo nói, ta sớm đã ngừng rồi, đúng rồi, gần đây có tem gì mới không. Tuyết Chi nghĩ nghĩ nói, "Hoàn thành thắng lợi kế hoạch năm năm lần thứ tư", J8, mười sáu chiếc một bộ. A Bảo cười cười. Tuyết Chi nói, tuy nhiên, ta chỉ sưu tầm tem đóng dấu, anh ta, hai chị gái, đi cắm đội ở An Huy, hai chị gái nữa, nông trường Hắc Long Giang, cộng thêm bạn học của đám người này, tem đóng dấu tất cả thuộc về ta. A Bảo không đáp, trong lòng không tin, Tuyết Chi xa lạ, có thể nói không ngừng nghỉ. Trên bàn có bàn cờ, nghiên mực, bút mực. A Bảo nói, ta có một cuốn "Cửu Thành Cung" do Phong Tử Khải biên soạn, ta không viết chữ, Tuyết Chi lấy không. Tuyết Chi nói, phiên bản cũ thời Dân quốc, ta lấy. Hộ Sinh nói, nếu năm 1966, Tuyết Chi viết thêm mấy loạt khẩu hiệu lớn, viết thêm hoành phi, bằng như luyện thêm bảng thư, càng dễ nâng cao. A Bảo nói, cái này phải xem tình huống, khi đó thời thượng nhất, chính là "Tân Ngụy Bi", trên đường cái, khắp nơi là "Tân Ngụy Bi", ta tương đối buồn nôn. Tuyết Chi nói, A Bảo nói có ý tứ, chữ quả thật phải thanh quý, phải có khí bia cổ, phải có khí cũ, không được có vẻ nhạt nhẽo. Hộ Sinh không đáp. Tuyết Chi nói, "Tân Ngụy Bi" đó, cứng đờ, hỏa khí quá mạnh, kết cấu đã khác rồi. Hộ Sinh nói, từng nét từng nét, nhọn sắc cương nghị, nhiệt tình đầy đủ, sao lại không tốt. A Bảo khẽ nói, đã ăn đủ khổ rồi, còn muốn nhiệt tình. Hộ Sinh không đáp. Lan Lan nói, năm 1966, Tuyết Chi còn mặc quần hở đũng, đã biết viết chữ lớn rồi. Tuyết Chi vỗ Lan Lan một cái nói, chết đi, mười ba (câu mắng đùa). Mọi người cùng cười. Lan Lan dẫn Hộ Sinh lên lầu nghe đĩa hát, A Bảo với Tuyết Chi, đặt quân lên bàn cờ, trong phòng yên tĩnh, A Bảo nghĩ đến dáng vẻ bán vé của Tuyết Chi, nảy sinh lòng thương xót. Trên đường về hôm nay, Hộ Sinh nhìn nhìn A Bảo nói, thua liền hai ván, chắc chắn là cố ý. A Bảo nói, ta luôn là tay cờ thối, chưa bao giờ động não, chỉ là nhìn Tuyết Chi, kẹp một quân đen, ngay ngắn ấn xuống, "tách" một tiếng, dáng vẻ thanh nhã. Hộ Sinh không đáp. A Bảo nói, cờ vừa động, đã biết tâm khí đối phương, dù là đánh kiếp, sống chết, thu quan, Tuyết Chi căn bản không màng, không tranh chút nào. Hộ Sinh không đáp. Hai người đến cửa hàng ăn uống ăn hoành thánh. A Bảo nói, Hộ Sinh, nghĩ thoáng một chút. Hộ Sinh không đáp. A Bảo nói, hôm Tiểu Mao phát tác, Hộ Sinh ngược lại còn cười ha hả, với Ngân Phượng vừa nói vừa cười.

Hộ Sinh nói, là cười khổ, hiểu không, cũng là rượu uống nhiều rồi. A Bảo nói, thế à. Hộ Sinh nói, mọi người đều là người hiểu chuyện, đêm này, mọi người đều sai cả rồi, Tiểu Mao, Ngân Phượng, còn ta, càng không nói làm gì. A Bảo không đáp. Nghĩ đến ngày này, A Bảo biết tin biến cố trong nhà Hộ Sinh, chiều tối vội vã đến đường Vũ Định, mở cửa trước hết giật mình, hai gian phòng, trong bụi bặm, chỉ có hai tấm đệm đất. Hộ Sinh ủ rũ, nhìn nhìn A Bảo nói, ta còn ổn, Hộ Dân tâm trạng không tốt. Hộ Dân cuộn chặt một chiếc chăn bông, bất động. A Bảo lôi Hộ Dân dậy, mò ra ví tiền nói, anh, làm phiền đi mua chút rượu thức ăn lên, anh em mình tùy tiện ăn một bữa. Hộ Dân miễn cưỡng đứng dậy, xoa mặt, xuống lầu đi mua. A Bảo ra hành lang, tìm được một cây chổi cũ, xung quanh quét dọn sơ qua. Hộ Sinh nói, ta thế nào cũng được. A Bảo nói, chuyển thì cũng chuyển rồi, năm đó, ta chuyển đến Tân Thôn Tào Dương, hàng xóm muốn vây xem, chỗ này còn coi là yên tĩnh. Hộ Sinh không đáp. A Bảo cười nói, nhớ ông nội ta bảo, làm quan bị tịch thu tài sản, hoàn toàn là nên, tịch thu đến đầu thương nhân, xưa nay hiếm thấy. Hộ Sinh hỏi, tại sao. A Bảo nói, cũng chỉ là tùy tiện nói thôi, Thái Bình Thiên Quốc, bọn trường mao tạo phản, vẫn cứ dọc đường cướp giết, không kể quan dân, đây chính là cách mạng. Hộ Sinh nói, quan điểm hỗn loạn, con người ấy mà, vẫn cứ phải phân theo giai cấp, dù đến ngày trước khi xảy ra chuyện, bố ta nói đến, là vì giai cấp, vì quốc gia, không phải vì cá nhân, bố ta đã không thể lùi bước, thân bất do kỷ rồi. A Bảo nói, cái này ta đều hiểu, xưa nay vẫn vậy, chỉ cần là lãnh đạo lớn bên trên xảy ra chuyện, cũng chính là đánh úp, xử lý nội bộ, một đám người bên dưới, chuẩn bị lật thuyền, Đường Tống Nguyên Minh Thanh, y như đúc. Hộ Sinh nói, không nói nữa, chấp nhận hiện thực, ta thế nào cũng được. Không lâu sau, Hộ Dân mua về mấy gói thức ăn chín, hai chai rượu gia phạn. Ba người cắm đầu ăn, ngồi đến bảy rưỡi tối, Hộ Sinh tiễn A Bảo xuống lầu, trên đường cứ nói năng lung tung, kết quả mơ mơ hồ hồ, hai người dọc theo đường Tây Khang đi thẳng đến ngõ Đại Tự Minh Chung, tiệm cắt tóc khóa cửa, dưới lầu gọi Tiểu Mao, không ai trả lời, rẽ vào ngõ sau, Ngân Phượng mặc bộ áo len trắng nhạt, gần bồn nước vò khăn mặt. Ngân Phượng cười cười nói, chắc là Hộ Sinh, A Bảo phải không. A Bảo nói, Tiểu Mao đâu. Ngân Phượng nói, đi làm đến giờ không về, đừng đợi nữa. Hộ Sinh nói, không sao đâu, ta ngồi một chút. Ngân Phượng nhìn nhìn trên lầu, nói khẽ, về thôi. A Bảo nói, ta từng gặp chị dâu rồi nhỉ. Ngân Phượng khẽ cười nói, dù sao ta nhận ra A Bảo. Hộ Sinh cười cười, mắt đẫm rượu, nhìn thiếu phụ trước mặt, tâm trạng thả lỏng một chút.

Hai người ngồi vào tiệm cắt tóc, Ngân Phượng tựa vào bàn trang điểm, cười đùa hơn mười phút. Không ngờ, Tiểu Mao xông vào phát tác. Sau đó, Ngân Phượng nức nở một trận, thẫn thờ lên lầu. Hai người ngồi ngẩn ngơ hồi lâu, Hộ Sinh nói, đi thôi. Hộ Sinh kéo A Bảo, bước ra cửa tiệm. A Bảo nói, kết thúc thì kết thúc. Hộ Sinh không đáp. A Bảo nói, cuối cùng nhìn lại lần nữa, trang này của tiệm cắt tóc, cũng lật qua rồi. Hộ Sinh nhìn chằm chằm ngõ nhỏ tĩnh lặng, đèn đường vàng vọt, một con mèo hoang chạy qua. Hộ Sinh nói, nếu là anh em kết nghĩa, có lẽ tốt hơn một chút. A Bảo thở dài nói, con người là phải thay đổi, tình hình thay đổi, mọi thứ sẽ thay đổi. Hộ Sinh không đáp.

A Bảo nói, đã Tiểu Mao muốn kết thúc, ta thanh toán. Hộ Sinh không đáp.