Một

A Bảo nói, con muốn đi Hồng Kông, sau này làm thương mại. Bố A Bảo nói, mấy cái thứ tư bản chủ nghĩa đó, không được phép đụng vào. A Bảo nói, con muốn làm. Bố A Bảo nói, không thể nào. A Bảo nói, bên ủy ban khu phố đã làm gia công thương mại rồi, mấy bà lão mỗi người lĩnh một con dao phay, bày một chậu nước, gọt vỏ khoai tây cắt miếng, ngâm vào nước để xuất khẩu sang Nhật. Bố A Bảo nói, tư nhân thì không được làm, tập thể thì được. Hai người đang nói tới đây thì ngoài cửa có tiếng gõ. Tiểu A di mở cửa, ba người trẻ tuổi gồm hai nữ một nam bước vào.

Nam thanh niên đeo kính, nhìn một lượt rồi nói, là bố của A Bảo phải không ạ. Bố A Bảo nói, là tôi. Nam thanh niên nhìn A Bảo nói, vị này là A Bảo. A Bảo nói, đúng vậy. Nam thanh niên nói, tôi là anh trai của Tuyết Chi.

Nam thanh niên chỉ vào hai nữ thanh niên đeo kính phía sau nói, hai vị này là chị gái của Tuyết Chi. Bố A Bảo nói, có việc gì. Nam thanh niên nói, A Bảo tạm lánh mặt được không ạ. Bố A Bảo nói, ở đây chuyện gì cũng nói được, không cần phải giữ bí mật. Nam thanh niên nói, tôi đến để bày tỏ thái độ, A Bảo yêu đương với em gái Tuyết Chi của tôi, bố mẹ tôi và năm anh chị em trong nhà, tất cả đều không đồng ý. Bố A Bảo nhìn A Bảo nói, lại yêu đương à. A Bảo không đáp. Bố A Bảo nói, quen nhau bao lâu rồi. A Bảo nói, một năm rưỡi. Bố A Bảo nói, tôi thấy mục đích của ba vị thật nực cười. Nam thanh niên nói, với tư cách là người giám hộ của A Bảo, ông nên quản lý con mình đi. Bố A Bảo nói, nhìn anh trai của Tuyết Chi trông cũng là người có ăn học, tốt nghiệp khóa nào. Nam thanh niên nói, khóa 67 cấp ba, từng đi thanh niên xung phong ở An Huy. Bố A Bảo nói, còn hai cô em gái thì sao, trông như sinh đôi ấy nhỉ. Nữ thanh niên để tóc tết nói, đúng rồi, khóa 68 cấp hai, hai chị gái của tôi cũng là sinh đôi, khóa 68 cấp ba. Bố A Bảo nói, bố mẹ anh cũng không dễ dàng gì, anh cả khóa 67, trước tiên bị phân công đi nơi khác, tiếp đó bốn cô em gái khóa 68, một màu đỏ rực, theo chính sách lúc bấy giờ, tất cả đều phải về nông thôn. Nam thanh niên nói, đúng vậy. Bố A Bảo nói, Tuyết Chi là cô em út, được ở lại Thượng Hải. Nam thanh niên nói, vừa nãy ông bảo nực cười, có gì mà nực cười. Bố A Bảo nói, bây giờ có thể thi đại học rồi, có phải đang chuẩn bị đi thi không. Nam thanh niên gật đầu nói, theo chính sách vừa mới trở về Thượng Hải, tôi vẫn luôn ôn tập, mấy cô em gái cũng có chuẩn bị. Bố A Bảo nói, đọc sách thì có thể thay đổi vận mệnh. Nam thanh niên nói, đây là việc cá nhân của tôi, có liên quan gì đến nội dung cuộc trò chuyện hôm nay không. Bố A Bảo nói, liên quan rất nhiều, một gia đình đến tận bây giờ, năm thanh niên làm nông vừa mới trở về Thượng Hải, là khái niệm gì chứ. Nam thanh niên nói, tôi không biết. Bố A Bảo nói, là do vấn đề thành phần gia đình đúng không, cán bộ cách mạng, gia đình quân nhân cách mạng thì không nói, nếu là giai cấp công nhân, thanh niên có thành phần bần nông trung nông, mấy năm trước ít nhất cũng được điều chuyển về làm công nhân, quay về thành phố một hai người, tôi nói đúng không. Nam thanh niên tức giận nói, thành phần tốt xấu gì, chẳng liên quan gì đến chuyện của Tuyết Chi và A Bảo cả. Bố A Bảo nói, thành phần không tốt, đặc biệt là xuất thân địa chủ, bao gồm cả con cháu xuất thân từ tư bản, dễ bị ảnh hưởng bởi tư tưởng phong kiến hủ bại, thế hệ trước chủ trương cha mẹ đặt đâu con ngồi đó, đây là nguyên nhân lịch sử, mấy người trẻ tuổi đang chuẩn bị thi đại học, sao vẫn còn tư tưởng phong kiến, can thiệp vào chuyện yêu đương của em gái mình. Nam thanh niên không nói gì. Bố A Bảo nói, bây giờ, tôi ra một đề thi ôn tập đại học, xin hỏi, lệnh của cha mẹ, lời của người mai mối, nên giải thích thế nào, giai cấp thống trị phong kiến, cách thức cụ thể can thiệp vào việc nam nữ tự do yêu đương là gì, trả lời thử xem. Những người trẻ tuổi ngẩn ra. Bố A Bảo nói, A Bảo và Tuyết Chi là yêu đương bình thường, chẳng ai tiện quản, mà tôi cũng không quản nổi. Nữ thanh niên nói, nói câu này là được rồi, phía trước cứ vòng vo mãi, có ý gì chứ. Nam thanh niên chỉ tay xuống đất nói, nói đến thành phần tốt xấu, chỗ này là loại cặn bã gì, tôi đã đi điều tra ở ủy ban khu phố nơi ở mới rồi, chỗ này là gia đình phản cách mạng, gia đình phản động câu kết với Nhật Bản và Quốc Dân Đảng. Bố A Bảo nói, cứ việc nói đi. A Bảo nói, đã được minh oan rồi, hiểu chưa. Thanh niên cười nhạt nói, giai đoạn tằng tịu với em gái tôi, chẳng phải là giai đoạn thành phần phản cách mạng lịch sử sao. Bố A Bảo cười. Nam thanh niên nói, những người sống ở khu vực rác rưởi, nhà cửa rác rưởi thế này, những người trong tổ gia công khu phố, nếu không phải nhắm vào căn nhà kiểu mới ở đường An Viễn, nhắm vào đơn vị toàn dân của em gái tôi, thì sẽ quen em gái tôi sao, nực cười. Bố A Bảo nói, được rồi, nói nhiều cũng vô nghĩa, tôi nói thêm một câu cuối cùng, bản thân tôi chính là xuất thân đại tư bản, chỉ là, tôi mãi mãi coi thường tư bản, sẽ không bao giờ dùng nhà cửa hay địa thế để cân đong đo đếm tình cảm, hiểu chưa. Nam thanh niên không nói gì. Bố A Bảo nói, về nhà ôn tập cho tốt đi, dù có đỗ đại học, tư chất cá nhân thực sự không liên quan nhiều đến chuyện thi cử, cũng không dễ nâng cao đâu, đọc đại học không phải là đến "Phòng tắm Đại Đức" để tắm rửa, trên người đầy cáu bẩn, thuốc tẩy hay xà phòng thông thường không dễ dàng làm sạch được đâu, chuyện này phải cảnh giác đấy. Hai nữ thanh niên lập tức đi ra ngoài, kéo nam thanh niên một cái rồi nói, dở hơi à, thần kinh à. Tiểu A di nói, cái miệng cho sạch sẽ chút đi, thi đại học cái khỉ mốc gì, thi mấy cái trường đại học dỏm, đồ chó má. Ba người rời đi. Bố A Bảo không nói gì. Tiểu A di nói, A Bảo. A Bảo không đáp. Tiểu A di nói, đừng buồn, chuyện của bố con đã giải quyết xong rồi, nhà cửa sắp sửa được giải quyết rồi, anh rể nhỉ. Bố A Bảo nói, căn nhà đường Cao Lan thuộc về phòng quản lý nhà đất, nếu muốn chuyển đi, có lẽ phải chuyển sang nơi khác. Tiểu A di nói, căn nhà cũ ở đường Tư Nam, anh rể chắc chắn phải có phần chứ. Bố A Bảo nói, hoàn toàn không hứng thú. Tiểu A di không nói gì. Bố A Bảo nói, nếu A Bảo muốn kết hôn. A Bảo nói, chuyện này càng nói càng xa rồi. Bố A Bảo nói, cũng là thực tế thôi, yêu đương chẳng phải là vì kết hôn sao. A Bảo nói, con đâu có nghĩ tới. Bố A Bảo nói, nhà cửa đang khan hiếm, có lẽ tôi sẽ được phân nhà, nhưng chưa chắc đã rộng rãi, vì vậy A Bảo phải cân nhắc cho kỹ, nếu là kết hôn với cô bé này, nếu sống trong căn phòng của loại người này, thì còn mùi vị gì nữa. A Bảo không nói gì.

Hai

Hộ Sinh nhận được điện thoại của A Bảo, dự định đến đường Vũ Định ở vài ngày. Hộ Sinh nói, được chứ, Hộ Dân ở lại Ôn Châu dài hạn, nếu A Bảo dẫn Tuyết Chi qua đây, tôi có thể dọn ra một phòng. A Bảo nói, đùa cái gì vậy, là tôi đến một mình. Đêm hôm đó, A Bảo đến đường Vũ Định, phát hiện căn phòng đã được dọn dẹp sạch sẽ, giường của Hộ Dân đặc biệt sạch sẽ, ngay ngắn bày một đôi gối. Hộ Sinh cười nói, chuẩn bị chiến tranh chuẩn bị thiên tai vì nhân dân, trích dẫn của lãnh tụ. A Bảo nói, tình hình Hộ Dân ổn chứ. Hộ Sinh nói, quen được một người đàn bà Ôn Châu, nửa năm nay không về Thượng Hải rồi. A Bảo nói, bố mẹ có tin tức gì không. Hộ Sinh lắc đầu. Hai người tiến lại gần cửa sổ hướng nam. Hộ Sinh nói, nghe nói chính sách sẽ nới lỏng một chút, có thể cho phép người nhà vào thăm, có lẽ sẽ được thả ra, nhưng không thể nào minh oan được. A Bảo không nói gì. Hộ Sinh nói, tôi không khỏi đặt câu hỏi, một cuộc cách mạng lại có một đợt vật hy sinh, cách mạng hết đợt này đến đợt khác, vật hy sinh hết đợt này chồng chất đợt khác. A Bảo nói, chữ Hán ấy mà, biến hóa khôn lường, có người là vật hy sinh, có người là sự hy sinh, thêm một chữ, ý nghĩa đã khác rồi, đời bố tôi là vật hy sinh, hay là sự hy sinh, thật sự không nói rõ được.

Hộ Sinh nói, tự do của một công dân, lấy tự do của công dân khác làm giới hạn. A Bảo nói, câu trong "Chín mươi ba". A Bảo không nói gì, lật xem mấy cuốn sách cũ đầu giường, trên sàn có chiếc radio cũ mang từ chung cư Lade đến, vặn lên nghe, bài "Nhị Tuyền Ánh Nguyệt". Chỉnh đài, bản cắt ghép thu âm phim truyền hình "Người từ dưới đáy Đại Tây Dương". Lại chỉnh, khúc mở đầu đàn từ "Điệp Luyến Hoa", Dư Hồng Tiên hát, chợt báo tin nhân gian từng phục hổ, lệ rơi tức khắc thành mưa rào. Chữ "mưa" ở cuối câu, cứ mưa mãi, mưa mưa mưa mưa mưa, quanh co khúc khuỷu, miên man không dứt. Hộ Sinh bước qua, "tạch" một cái tắt đi, căn phòng trở nên lạnh lẽo. Hai người dựa cửa sổ nhìn về phía nam, gió đêm thổi mát rượi, trước mắt là cả mảng lớn mái nhà, tường hồi, ngói nhà tầng tầng lớp lớp của Thượng Hải, màu nâu sẫm, xám tối, không phân biệt được giới hạn, cứ miên man kéo dài về phía nam, cuối cùng thuần một màu đen, hòa vào đêm tối. Trên sào tre nhà hàng xóm, mấy chiếc quần đùi bay trong gió, mấy đôi cánh xám trắng, đường Nam Kinh Tây ở phía xa, nhìn từ góc độ này, đèn đuốc lờ mờ, không nhìn thấy đường viền của rạp chiếu phim Bình An, giáo đường Hoài Ân đã khôi phục lễ bái, không lộ ra chút ánh sáng nào, chỉ có Triển lãm quán Thượng Hải, một tòa tháp nhọn kiểu Liên Xô lẻ loi, ẩn hiện nửa chừng trong bầu trời đêm, nhô ra một ngôi sao năm cánh màu vàng óng ở trên đỉnh, lúc ẩn lúc hiện. A Bảo nói, tôi tạm ở đây một tuần. Hộ Sinh nói, cứ tự nhiên ở, trời cũng không còn sớm, trước tiên ăn chút gì đã. Hai người xuống lầu, đi đến gần đường Tây Khang, ngồi xuống một quán ăn, gọi mấy món thái nhỏ, ba chai bia. Hộ Sinh nói, bố mẹ vẫn ở bên cạnh, còn mâu thuẫn gì, cãi nhau gì chứ. A Bảo nói, là người khác tìm đến tận cửa cãi nhau, tôi chỉ có thể chạy. Hộ Sinh nói, gì cơ. A Bảo nói, chính phủ thực hiện chính sách tư bản, trả lại tiền bị tịch thu, bác cả và chú út nhà tôi, vì tranh giành gia sản, cãi nhau đến tận đường Hồng Hưng, cãi đến mức ông nội tôi đau đầu, phải chạy đến làng Cao Dương, trải đệm nằm dưới đất, tôi cũng chỉ có thể chạy, coi như là lánh nạn.

Hộ Sinh không nói gì. Hai người uống rượu giải sầu, A Bảo gọi thêm hai chai bia, không ngờ trước mắt sáng bừng lên, Lan Lan đi vào quán ăn, hương thơm phảng phất, A Bảo ngẩn ra. Hộ Sinh nhìn đồng hồ nói, trễ hai tiếng rồi, còn đến làm gì. Lan Lan cười cười, người tỏa ra vẻ quyến rũ, một chiếc áo vest tây nhỏ thắt eo bốn túi màu đỏ tươi, cúc bọc viền vàng, bên trong mặc một chiếc áo thun co giãn cổ tròn màu quế, quần legging màu đen, dưới chân là một đôi giày cao gót đế vàng màu đỏ thắm. Hộ Sinh nói, bận rộn tới lui, giống như bắt "gió rơi mũ", tính đến ngày nào thì thôi đây.

Lan Lan cười nói, sắp rồi. A Bảo nói, lâu không gặp, trông như cô dâu mới vậy. Lan Lan nói, A Bảo xấu tính quá, vừa gặp mặt, trong lời nói đã cài cắm xương dăm rồi. Hộ Sinh nói, ngồi xuống trước đi. A Bảo rót một ly bia.

Lan Lan ngồi xuống. Hộ Sinh nói, để người Hồng Kông làm, đàn bà trông cứ như bình hoa. Lan Lan vỗ Hộ Sinh một cái nói, nghe khó nghe quá. Hộ Sinh nói, thời gian cụ thể thì sao. Lan Lan nói, tiệc rượu định vào tuần sau, trước tiên chụp ảnh đã. Hộ Sinh nói, hiệu ảnh Nhân Dân à. Lan Lan nói, là đến công viên Tĩnh An, chụp ảnh màu, Hồng Kông mang đặc biệt mang phim màu Fuji sang, rẻ hơn Thượng Hải, màu sắc đẹp. A Bảo nói, càng nghe càng hồ đồ, gì mà Hồng Kông, tiệc rượu. Hộ Sinh không nói gì. Lan Lan uống một ngụm bia lớn. Hộ Sinh nói, để Lan Lan tự nói đi. Lan Lan nhìn đồng hồ nói, Tuyết Chi chắc chắn đã nói rồi, còn có gì mà nói nhiều nữa. A Bảo không nói gì. Lan Lan bỗng nhiên rũ mi nói, cứ như là tôi vui lắm ấy, tôi là đang oán hận đây. A Bảo nói, tôi với Tuyết Chi, từ lâu đã không liên lạc rồi.

Lan Lan nói, bảo sao hôm kia nhìn thấy Tuyết Chi, dáng vẻ im lặng không nói một lời. A Bảo nói, tôi với Tuyết Chi, chuẩn bị kết thúc rồi. Lan Lan nói, a, không được đâu. Hộ Sinh nói, bớt nói lời mát mẻ đi. Lan Lan sờ sờ mu bàn tay Hộ Sinh nói, Hộ Sinh, vui vẻ một chút được không. Hộ Sinh không nói gì. A Bảo gọi thêm hai chai rượu, Lan Lan uống sạch một ly, dáng vẻ uyển chuyển, khuôn mặt ửng hồng, liếc nhìn đồng hồ, rồi đứng dậy. Lan Lan nói, ngại quá, đi trước đây, tuần sau tôi bày tiệc rượu, A Bảo dẫn Tuyết Chi cùng đến, Hộ Sinh, là bắt buộc phải đến đấy. Hộ Sinh nói, để xem đã. A Bảo nói, a, tuần sau. Lan Lan đứng dậy, mỉm cười với A Bảo, như một luồng sáng đỏ, bước ra khỏi quán ăn. Hai người nhìn bóng lưng Lan Lan. Hộ Sinh nói, tôi cứ tưởng Tuyết Chi đã nói với A Bảo từ sớm rồi. A Bảo không nói gì. Hộ Sinh nói, tôi với Lan Lan, kết thúc triệt để rồi. A Bảo không nói gì.

Hộ Sinh nói, từ khi dọn ra khỏi chung cư Lade, mẹ Lan Lan thay đổi sắc mặt, cứ đi khắp nơi nhờ vả, giới thiệu con rể Hồng Kông, tháng trước, người đàn ông Hồng Kông đó đến, thực ra cũng chỉ là công nhân trạm xăng ở Tân Giới, nhưng người Thượng Hải nói chung cứ nhắc đến là Hồng Kông, kiểu gì cũng có thể diện. A Bảo không nói gì. Hộ Sinh nói, Lan Lan ba lần bảy lượt hỏi tôi, chỉ cần tôi phản đối, kiên quyết không yêu, nếu tôi đồng ý, thì sẽ tiếp xúc với người Hồng Kông đó, bao gồm cả việc kết hôn. A Bảo nói, cô gái nhỏ có lương tâm. Hộ Sinh nói, thế nào gọi là lương tâm, Lan Lan đến phòng tôi khóc hai lần, khóc thì khóc, tôi trong lòng hiểu rõ, Hồng Kông tốt hơn Thượng Hải, tôi hiểu, con người ai cũng muốn hướng tới nơi cao hơn, là lẽ đương nhiên, kết quả là, Lan Lan gặp người đàn ông Hồng Kông đó hai lần, liền đăng ký kết hôn rồi. A Bảo nói, sau đó thì sao. Hộ Sinh nói, sau đó là bây giờ, vừa nãy thấy rồi đó, bận rộn tới lui, chuẩn bị kết hôn, mẹ Lan Lan còn muốn mời tôi đi ăn tiệc, nực cười không. A Bảo ngẩn ngơ nói, nếu như Tuyết Chi cũng hỏi tôi như vậy, thì tốt quá. Hộ Sinh nói, gia đình không đồng ý, Tuyết Chi có thể nói gì chứ. A Bảo nói, Tuyết Chi cứ mãi không nói lời nào, không bày tỏ thái độ. Hộ Sinh nói, bình nước giữ nhiệt, ngoài lạnh trong nóng. A Bảo không nói gì. Hai người trò chuyện qua lại, cho đến khi quán ăn đóng cửa. Hai người chậm rãi đi bộ về, Hộ Sinh nói, đường Mạc Can Sơn có tin xấu, nghe nói vợ Tiểu Mao, năm ngoái đã qua đời rồi. A Bảo không nói gì, cảm thấy hơi chóng mặt, tựa vào cây ngô đồng. Hộ Sinh nói, cuộc đời là một giấc mơ. A Bảo không nói gì. Hộ Sinh nói, mỗi lần nhắc đến Tiểu Mao, A Bảo lúc nào cũng lờ đờ. A Bảo không nói gì.

Hộ Sinh nói, nói thử xem nào. A Bảo cười nói, tôi hoàn toàn không biết gì, ngược lại hôm qua, Tiểu A di lén bảo tôi, trước đây tôi hay đến tiệm cắt tóc Đại Tự Minh Chung, qua lại với Hộ Sinh, Tiểu Mao, Tiểu Trân, Đại Muội, Lan Lan, bao gồm tất cả những lần qua lại giữa tôi và Tuyết Chi, có một người biết hết sạch. Hộ Sinh nói, người nào. A Bảo nói, đoán thử xem. Hộ Sinh nói, A di phòng số 5, hay là bố của Tiểu Trân. A Bảo nói, không thể nào. Hộ Sinh nói, là bố của Tuyết Chi, đạp xe đạp, tìm nửa cái Thượng Hải, cuối cùng tìm đến Tào Gia Độ lúc đang ăn cơm giải tán, khả năng theo dõi siêu phàm. A Bảo thở dài nói, người này, không phải ai khác, chính là bố tôi. Hộ Sinh ngạc nhiên nói, a. A Bảo nói, lúc đó mọi hoạt động của tôi, bố tôi đều biết hết, về cơ bản là tận mắt nhìn thấy. Hộ Sinh nói, a. A Bảo nói, làm tình báo xuất thân, ra ngoài theo dõi một người, tìm hiểu một sự việc, đều đã quá quen thuộc. Hộ Sinh không nói gì. A Bảo nói, có một giai đoạn, bố thường xuyên theo dõi tôi, cho nên tận mắt nhìn tôi đi vào tiệm cắt tóc, nhìn tôi cùng Tiểu Mao nói nhảm, nhìn tôi cười cười nói nói, dẫn Tiểu Trân ra vào ngõ, bao gồm cả sau này, tôi hộ tống Tuyết Chi đi xe điện qua lại. Hộ Sinh nói, lại còn có kiểu bố như vậy, quả thật là mật thám, chuyên đi nghe ngóng mà. A Bảo nói, bề ngoài thì không nói một lời, cho đến hôm qua, Tiểu A di nghe bố bàn tán, lập tức bảo cho tôi, thật quá mất mặt. Hộ Sinh không nói gì. A Bảo nói, còn có gì để nói nữa chứ. Hộ Sinh không nói gì. Đêm hôm đó, hai người một đường không nói lời nào, quay về đường Vũ Định, Hộ Sinh đi ngủ, A Bảo mượn men rượu, ghé sát đèn bàn, viết một lá thư: Tuyết Chi chào em. Anh hôm nay gặp Hộ Sinh rồi, cũng mới biết được, Lan Lan và một người Hồng Kông chuẩn bị kết hôn rồi. Anh không tránh khỏi nghĩ đến chuyện quá khứ của Hộ Sinh và Lan Lan, cũng nghĩ đến chuyện quá khứ của chúng ta, nam nữ đến cuối cùng, chỉ có thể đối mặt với thực tế, sẽ có đủ loại thay đổi, là điều bình thường, bây giờ, Hộ Sinh và Lan Lan chia tay rồi, mối quan hệ của chúng ta, cũng nên kết thúc rồi, không cần quá đau buồn, câu này cũng là nói cho chính anh, những hồi ức đã từng, anh giữ trong lòng, chúc mọi việc thuận lợi. A Bảo

Ba

Một buổi chiều nọ, A Bảo vừa bước vào cổng làng Cao Dương, Tiểu Trân chạy tới nói, A Bảo, bác cả đang cãi nhau kịch liệt với một người đàn ông lạ mặt, làm vỡ cửa kính rồi. A Bảo chạy vào phòng, quả nhiên hai tấm kính cửa sổ đã bị đập nát, Tiểu A di đang quét dọn mảnh thủy tinh vụn. Bác cả đi đi lại lại, bộ đồ Trung Sơn phẳng phiu, trên ngực thiếu mất hai cái cúc áo. Chú út đã đi rồi. Bĩ Bĩ cúi đầu ngồi ủ rũ, ông nội dựa vào giường, hai mắt nhắm chặt.

Bác cả chậm rãi nói, A Bảo đến rồi à. A Bảo không nói gì. Bác cả nói, vừa nãy suýt chút nữa là mất mạng người rồi, có một kẻ xấu, suýt chút nữa đập chết tao. A Bảo nói, đập vỡ cửa sổ làm gì, trời mưa thì tính sao.

Bác cả chậm rãi nói, cái này gọi là chó cùng rứt giậu, vì một chút tiền, chú út trước tiên đập tao, sau đó đập vỡ cửa sổ. A Bảo không nói gì. Bên ngoài cửa sổ, hàng xóm thò đầu thò cổ xem kịch vui. Tiểu A di nói, đi chỗ khác được không, có gì hay mà xem. Ông nội thở dài nói, đời già tôi khổ quá. Tiểu A di nói, chẳng khác nào nghịch tử, không màng sống chết của cha mẹ, độc chiếm tài sản, bắt nạt em út, trong mắt chỉ có tiền bạc thôi. Bác cả nói, này, ngậm miệng đi, không người ta biến thành người câm đấy, chuyện này, người ngoài bớt quản đi. Tiểu A di nói, tôi là người nhà, hoàn toàn có thể quản. Bác cả nói, mau đi nấu cơm đi. Tiểu A di nói, hừ, giờ có tiền rồi, làm đại gia rồi, cởi áo lam mặc áo đỏ, sơn thanh thủy tú, ăn uống đòi hỏi cao, chỗ này không còn phục vụ nữa, mời qua lầu Trạng Nguyên ở Tào Gia Độ mà ăn đi. Bác cả cười nói, món ăn Tiểu A di nấu, sao tôi có thể quên được. Tiểu A di nói, nấu nữa thì có ích gì, tâm địa ăn uống quá nặng, gà nguyên con vịt nguyên con, tất cả đều ăn một mình, tôi sợ lắm. Bác cả nói, đồ dở hơi. Tiểu A di nói, ăn chơi trác táng, lêu lổng cả đời, cái dạ dày trương to, sẽ làm tổn hại âm đức đấy.

Bác cả chậm rãi nói, Tiểu A di, chính sách thì biết chứ, bố tôi tuổi tác này rồi, cấp trên thực hiện chính sách, tất nhiên ký tên tôi, chính phủ quy định, không phải tôi. Bĩ Bĩ nói, công bằng tí đi. Tiểu A di nói, tự xưng là tốt, như cọng rơm mục, cả đời chỉ biết đưa tay lấy tiền, nhìn sắc mặt ông già mà sống, tư bản thực sự, chính là ông già trên giường kia kìa. Bác cả không nói gì. Bĩ Bĩ bên cạnh nói, còn muốn làm chủ nhà lớn đường Tư Nam, em út đều làm người thuê nhà, nực cười, tôi phải khiếu nại. Bác cả chậm rãi nói, phân loại thành phần, chỉ có một mức tư bản, làm gì có danh xưng tiểu công tử, tôi tất nhiên được tính là tư bản, nếm đủ khổ cực của tư bản, bây giờ hưởng phúc của tư bản, nên thôi, hoàn toàn nên thôi, đừng có mắt đỏ ghen tị. Bĩ Bĩ nói, còn mặt mũi mà nói, đã từng kiếm được một đồng xu cắc bạc, làm được một phi vụ kinh doanh nào cho bố chưa. Bác cả đứng dậy nói, được rồi được rồi, tổng số, tôi lùi một bước nữa, tôi lấy tám phần rưỡi, tổng thể được rồi chứ. Bĩ Bĩ nói, hâm dở rồi à, tôi với chú út, nhất định đấu đến cùng. Bác cả chậm rãi nói, nhà đường Tư Nam trả lại, giấy tờ nhà tất nhiên viết tên tôi, em út dọn vào, không cần nộp một xu tiền nhà, vậy thì có thể tươi cười rồi chứ. Nga Bĩ nhảy dựng lên nói, vụ kiện này, nhất định phải đánh, chìa khóa két bạc, giấy tờ nhà đường Tư Nam, thứ nào cũng là của bố. Bác cả nói, tôi tiếp chiêu. Ông nội ngồi dậy nói, không được cãi nhau nữa, bây giờ nói trước, tổng cộng bao nhiêu tiền. Bác cả nói, còn có thể bao nhiêu nữa. Ông nội nói, bao nhiêu, nói đi. Bác cả không nói gì. Ông nội nói, nghịch tử. Bác cả nói, số vàng bị tịch thu, với giá vàng chính phủ thu mua lúc ban đầu, giá cả như nhau, khoảng hai đồng một gram, một lạng vàng 32,5 gram, hệ thống mười sáu lạng. Ông nội nói, cái này tôi biết. Bác cả nói, bây giờ thực hiện chính sách, trả lại theo giá chính phủ 95 đồng một lạng, hừ, một ngày sau, giá vàng trên thị trường, lập tức điều chỉnh lên 138 đồng một lạng rồi, đáng sợ không. Ông nội nói, bình thường thôi, có gì mà lạ, trong bụng tôi có một cuốn sổ, vàng một lạng, thời Nguyên sơ đổi thành bạc 4 lạng, đến thời Vĩnh Lạc, đáng giá bạc 7 lạng 5 tiền, triều Càn Long, 14 lạng 9 tiền 2 phân, đến năm Quang Tự thứ hai, đã là 17 lạng 8 tiền 7 phân, năm Quang Tự thứ 33, đổi thành bạc 33 lạng 9 tiền 1 phân, sau đó. Giá vàng cứ theo thị trường nước ngoài mà tăng thôi, đến tháng 3 năm Dân Quốc thứ 34, mỗi lạng vàng 20.000 pháp tệ, một đêm tăng lên 35.000 đồng, giảm giá trị tiền tệ 75%. Bác cả không nói gì. Ông nội nói, con số còn không chịu nói, còn chưa đủ thỏa mãn. Bác cả không nói gì. Ông nội nói, đã khá lắm rồi, nghĩ xem năm đó nhà mình, mặc áo lót rách, dáng vẻ bần cùng, dáng vẻ đổ bô, mau nói đi, rốt cuộc là bao nhiêu, tổng cộng bao nhiêu, để tôi phân chia. Bác cả chậm rãi nói, bố, chuyện này để con lo, bố cứ nghỉ ngơi cho khỏe, bớt quản đi. Ông nội trợn mắt nói, nói lại lần nữa xem. Bác cả nói, đã ghi tên con, tất cả con quyết định, đường Tư Nam, em út có thể ở, giấy tờ nhà, giấy chứng nhận quyền sở hữu, tên chỉ được phép ghi mình con. Bĩ Bĩ vỗ bàn một cái nói, bàn cũng không cần bàn, gặp nhau ở tòa án. Ông nội nhắm chặt mắt, không nói gì. Tiểu A di thở dài nói, chính phủ đối với tư bản, đã là tấm lòng bồ tát, ưu đãi lắm rồi, trả lại tiền, trả lại nhà, nhà mẹ đẻ tôi là địa chủ lớn, phú nông, bao nhiêu là bất động sản, đồ gỗ cứng toàn bộ, vàng thật bạc thật, trước đây nhắc đến, tiền nha môn, một làn khói, tiền kinh doanh, sáu mươi năm, tiền làm ruộng, vạn vạn năm, có bao nhiêu ruộng lúa, vườn tre, ao cá, không cần ước tính thêm, cứ theo ruộng trên giấy, có bao nhiêu đăng ký bấy nhiêu, có ích không, sớm đã bị tịch thu sạch, chia sạch, cướp sạch rồi, đến tận bây giờ, chính quyền nhân dân có bồi thường không, có thực hiện chính sách không, nghĩ cũng đừng nghĩ, đến cái rắm cũng không có, nhà mẹ đẻ tôi hai mươi mấy năm trước, đã đá phải tấm sắt rồi, gặp phải vận động đoạn mệnh, cuối cùng, chỉ còn lại một gian nhỏ, người đàn ông chết tiệt của tôi ở đồn công an, được thả ra từ tù, ở được mấy ngày, kết quả thì sao, cái mớ này, bàn ghế cửa sổ liền cả ngói, bán sạch ăn sạch, phòng ốc xiêu vẹo, đêm thì ma quỷ xuất hiện, cái này gọi là bại gia, hoàn toàn là bại sạch rồi, gia sản ruộng đất tan tành, sống nay chết mai, thân xác tơi tả. Bác cả nói, chen ngang, nói mấy chuyện không liên quan này, chuyện cổ lỗ sĩ ở dưới quê, nghe cũng không muốn nghe. A Bảo nói, tại sao không nghe, tôi muốn nghe. Tiểu A di nói, lòng người phải biết đủ, vì một chút tiền, dáng vẻ hốt hoảng, cứ như là tôi bưng đồ ăn ngon thức ăn tốt lên, có một loại người, không nói một tiếng, chìa đôi đũa ra, chỉ biết cắm cúi ăn, ăn độc chiếm, bá độc quyền. A Bảo nói, đúng vậy, con nhìn thấy mà. Tiểu A di nói, người già nói rồi, năm đó bọn tóc dài đi đến đâu cướp tịch thu giết đến đó, cạo một lượt, người Nhật, tính một lượt, cải cách ruộng đất, lại cạo một lượt nữa. Bác cả cười nhạt nói, xe điện phản động, cứ tùy tiện chạy. Tiểu A di nói, mẹ tôi lúc đó, bị tịch thu sạch bách, nghèo đến tận nhà, nhưng nghe nói, còn sót lại một bí mật, các thế hệ trước, để lại một món báu vật ép đáy hòm, chôn dưới giếng trời. Đủ để phúc ấm hai ba đời, cuối cùng đêm đó, bốn gian nhà trống rỗng, hôm sau lũ nghèo kiết xác sắp đến chiếm đoạt, chỉ còn tôi và mẹ tôi, hai người, bưng một ngọn đèn dầu cải, mò ra giếng trời để đào, nửa đêm một tiếng cạch, dao thái thịt chạm vào thành chum, đào tiếp, là một cái chum, nắp đậy mục nát, giơ đèn lên soi, hai người tại chỗ sợ chết khiếp, lùi lại ba bước, khóc lóc nước mắt nước mũi dàn dụa. A Bảo nói, đào được vàng cứu mạng rồi. Tiểu A di không nói gì. Bĩ Bĩ nói, là một chum thỏi bạc, vô cùng kích động. Bác cả suy nghĩ một chút nói, thỏi nhỏ vàng ròng hệ thống một lạng. Ông nội nhắm chặt hai mắt nói, không phải hoàng thân quốc thích, sao có thể có loại hàng vàng này. Tiểu A di nói, tôi và mẹ tôi quay chân bỏ chạy, hồn bay phách lạc. A Bảo nói, trong chum là gì.

Tiểu A di nói, bạc đồng tiền thế hệ trước để lại, có lỗ tổ ong, có con dấu, thỏi bạc cũ trắng tinh, kết quả thì sao, cứ như là phun máu, giống như làm ảo thuật, biến thành nửa chum rắn xích luyện, từng con từng con, trong chum vươn lưỡi ra, nhìn khắp nơi, bò khắp nơi, bơi khắp nơi. Tôi và mẹ tôi, khóc đến kiệt sức, thổ địa bồ tát không mở mắt, hai mẹ con, gặp vận đen đủi rồi, đen lại thêm đen, đen đến mức tiền bạc biến thành rắn. Tôi cứ như bốc được một quẻ "hạ hạ", lời quẻ trên đó, đen tận cùng rồi, viết rõ ràng, vàng bên cạnh biến thành đồng, lật qua lật lại thành ra hư không. A Bảo nói, sau đó thì sao. Tiểu A di nói, trời vừa sáng, đám người nghèo kia, rầm rầm rầm chuyển vào rồi, phát hiện giếng trời có cái chum không, thế là xong rồi, khẳng định nửa đêm đã lén đào trộm của báu, được, tôi và mẹ tôi lại chịu khổ một lần nữa, đấu tranh ba lần, không ngờ, mấy chục con rắn, chui vào nhà cũ một ngày rồi, đến lúc hoàng hôn, toàn bộ bò về, cuộn vào trong chum, vẫn là nửa chum rắn. Một gã nông dân, vác cái cào sắt, một nhát cuốc xuống, rắn xích luyện quấn đầy cán tre, quấn lên người mấy gã đó, rắn muốn chạy, người cũng muốn chạy. A Bảo nói, sau đó thì sao. Tiểu A di nói, sau đó, chính là tán gia bại sản rồi, mẹ tôi vừa chết, tôi chạy vào Thượng Hải này, tôi mỗi ngày mua, giặt, nấu, cuối cùng kết hôn ly hôn với gã đàn ông tồi tệ ở đồn công an, tôi có nửa câu oán thán nào không, tôi không nói một tiếng, cho nên, lòng người phải bình thản, nhìn thấy tiền bạc, liền muốn độc chiếm, bá độc quyền, vàng thật bạc thật trong tay, sau này chưa biết chừng lại biến thành rắn xích luyện, con người luôn có một ngày duỗi chân về tây phương, nhắm mắt xuôi tay khó nhắm được. Bác cả nói, ý gì. Tiểu A di nói, con cháu kiếp sau, học theo kiểu đó, ai ai cũng độc chiếm gia sản sao, quả báo nhãn tiền đấy, quả báo liên hoàn đấy. Bác cả chậm rãi, lạnh lùng nói, bớt nói nhảm đi, tất cả, tôi làm việc theo chính sách của chính quyền nhân dân, chính quyền nhân dân bảo gì, tôi làm đó.

Ông nội vỗ mạnh thành giường nói, tôi giận đây, tôi ấm ức đây, sớm hơn mười năm hai mươi năm, tôi nhất định bắt thằng nghịch tử này, quỳ trước một đêm rồi mới nói.

Bốn

Tiếng tàu kéo, từ xa tới gần, mùi bếp than tổ ong lan tới, cửa sau ngõ đường Mạc Can Sơn, tiếng trẻ con khóc, hòa lẫn với mùi chua ngọt, mùi tanh của cá hố chiên khô. Đường lộ hướng nam, cổng sắt mở ra, chuông điện vào nhà máy reo ba tiếng. Mẹ Tiểu Mao đặt chén trà xuống, nhìn cây thánh giá trên tường nói, tượng lãnh tụ đâu. Tiểu Mao nói, một người bạn nhỏ của Xuân Hương nói, treo cây thánh giá, Thượng Đế có thể phù hộ Xuân Hương. Mẹ Tiểu Mao nói, đúng vậy, bây giờ có tự do tín ngưỡng rồi, mẹ thực ra cũng có thể cải đạo, nhưng quen rồi. Tiểu Mao không nói gì. Mẹ Tiểu Mao nói, bạn nhỏ của Xuân Hương, là ly hôn, hay góa chồng, bao nhiêu tuổi. Tiểu Mao nói, mẹ.

Mẹ Tiểu Mao nói, bên cạnh có người đàn bà, ít nhất được ăn bát canh nóng cơm nóng, mẹ đợt này đến, chủ yếu là muốn hỏi một việc quan trọng. Tiểu Mao không nói gì. Mẹ Tiểu Mao nói, kết hôn xong, Tiểu Mao cứ không về nhà cũ, Xuân Hương qua đời rồi, cũng không về thăm mẹ, nhưng gần đây nghe nói, Tiểu Mao thường xuyên ban ngày ban mặt, tranh thủ lúc mẹ đi làm, đến nhà cũ Đại Tự Minh Chung, ngồi vào phòng Chiêu Đệ ở tầng hai, có chuyện như vậy phải không.

Tiểu Mao nói, thợ cắt tóc lại ăn nói lung tung rồi. Mẹ Tiểu Mao nói, bất kể người khác bàn tán gì, Tiểu Mao bắt chuyện với Chiêu Đệ ở tầng hai, cái này phải chú ý đấy, chồng Chiêu Đệ, là công an nhân dân, hiểu chưa, công an chuyên quản lý nhân dân, nhỡ có chuyện gì, Tiểu Mao lại khó coi. Tiểu Mao không nói gì. Mẹ Tiểu Mao nói, cũng nghe nói, Tiểu Mao định chuyển về ở, nhà ở đường Mạc Can Sơn, chuẩn bị cho anh trai kết hôn. Tiểu Mao nói, a. Mẹ Tiểu Mao nói, có dự định này, mẹ làm mẹ, phải biết chứ. Tiểu Mao nói, đúng là nói bậy, phun bậy.

Mẹ Tiểu Mao nói, mẹ cũng không tin, bạn gái của anh trai, đơn vị có "phòng uyên ương" để quá độ. Tiểu Mao nói, càng nói càng không đúng rồi. Mẹ Tiểu Mao nói, dù sao, Tiểu Mao về Đại Tự Minh Chung xem thử, là đúng, nhưng tốt nhất, là đường đường chính chính, qua ăn cơm tối, chuyên môn tiếp xúc riêng với nữ hàng xóm, cái này là phạm húy, hay là chọn một người đàn bà thật thà, làm chủ nhà đường Mạc Can Sơn, bình bình an an sống qua ngày, chẳng phải tốt sao. Tiểu Mao nói, con đến phòng Chiêu Đệ hỏi han, trò chuyện, tại sao không được. Mẹ Tiểu Mao không nói gì.

Tiểu Mao nói, thực ra, là Chiêu Đệ giới thiệu một cô gái lớn tuổi, bí thư chi đoàn phân xưởng, hẹn con đến tầng N gặp mặt, uống chén trà, nói chuyện một chút. Mẹ Tiểu Mao nói, giới thiệu bạn gái, cũng phải đường đường chính chính, đàng hoàng ra ngoài, đến quán cà phê "Đông Hải", nơi sành điệu uống một ly cà phê, hoặc tiết kiệm một chút, đến quán ăn "Tứ Như Xuân", ăn hai bát chè đậu xanh bạc hà đông lạnh, vừa ăn vừa nói, chẳng phải tốt sao. Tiểu Mao nói, gái ế, con không hứng thú, con nói với Chiêu Đệ, nếu như dáng vẻ giống Ngân Phượng, Xuân Hương, thì con đồng ý. Chiêu Đệ nói, cái này khó đây. Mẹ Tiểu Mao mất kiên nhẫn nói, Ngân Phượng với Chiêu Đệ, cũng chỉ là nữ công nhân bình thường nhất, đàn bà ngõ phố thông thường, Xuân Hương, tất nhiên là cầm đèn lồng cũng khó tìm. Tiểu Mao không nói gì. Mẹ Tiểu Mao nói, mẹ hỏi thêm một câu, bề ngoài, Tiểu Mao là giới thiệu bạn bè, thực ra, muốn bắt chuyện Chiêu Đệ, chuẩn bị kéo Chiêu Đệ, về phòng ở đường Mạc Can Sơn để phát sinh quan hệ thể xác, có chuyện này phải không. Tiểu Mao vỗ bàn cái rầm, đứng dậy nói, mẹ kiểu gì vậy, xem ra, nhất định có người gièm pha rồi. Mẹ Tiểu Mao không nói gì.

Tiểu Mao nói, chắc chắn Chiêu Đệ nghe nhầm rồi, con từng nói một câu đùa, nếu Chiêu Đệ giới thiệu bạn nhỏ phân xưởng giống kiểu Ngân Phượng, Xuân Hương này, có thể dẫn trực tiếp đến đường Mạc Can Sơn, con ngay trong ngày có thể kết hôn, con là ý đó. Mẹ Tiểu Mao nói, thế còn tạm được, nhưng đàn bà như Ngân Phượng, có gì hay chứ, một khuôn mặt khổ sở, Xuân Hương, bây giờ xem ra, mệnh cũng mỏng, tốt thì đúng là tốt, nhưng đã lên thiên quốc rồi, cái xã hội này, quá phức tạp, đừng tưởng người đàn bà bình thường khác, cũng có thể kéo vào ngủ cùng ngay, tác phong sinh hoạt có vấn đề, loại phân tử thứ tư hiểu chưa, đội mũ "phần tử xấu", là rắc rối đấy. Tiểu Mao đá đổ ghế đẩu, không nói tiếng nào mở cửa phòng, Mẹ Tiểu Mao nói, đừng nóng giận mà, mẹ thật sự lo hết cả tâm can, chao ôi, mẹ cái gì cũng phải lo liệu, mẹ bây giờ, phải nói một câu quan trọng chết người, sau này đối với Chiêu Đệ, tuyệt đối phải cẩn thận đấy, nghe chưa. Tiểu Mao không nói gì. Mẹ Tiểu Mao nhìn cây thánh giá nói, mẹ mỗi ngày cầu nguyện cho Xuân Hương. Tiểu Mao nói, không sớm nữa, về đi. Mẹ Tiểu Mao vạch nhanh một dấu thánh, ra cửa rời đi. Tiểu Mao ngồi xuống ghế, trời dần tối xuống, cây thánh giá trên tường, dần dần mờ đi, nhàn nhạt hiện ra khuôn mặt Xuân Hương, sau đó lại hóa ra khuôn mặt Ngân Phượng, hai người đàn bà, trong mắt toàn là oán hận. Tiếng tàu kéo sông Tô Châu, từ xa tới gần, mùi bếp than tổ ong lan tới, trước mắt Tiểu Mao nhòe đi, trước mặt cái bàn, lại thấy khuôn mặt Quyền Đầu sư phụ, Kim Muội, Chiêu Đệ, Sư phụ Phàn. Ngân Phượng Xuân Hương trên tường, im như thóc. Tàu kéo từ gần ra xa, mùi chua ngọt trong bếp, mùi cá vàng chiên mặn, mùi rau cải mặn xào đậu nành, chuông điện nhà máy dệt đối diện, lại reo ba tiếng, nghe thấy Chiêu Đệ hỏi, Tiểu Mao thấy Ngân Phượng đẹp hơn, hay là Chiêu Đệ tôi xinh hơn. Kim Muội bên cạnh nói, Tiểu Mao, đàn bà đã kết hôn, có gì hay chứ. Chiêu Đệ nói, cô gái ế này, làm người ngoan ngoãn nhất, bí thư chi đoàn phân xưởng, bề ngoài nên là chỉnh tề, đến ban đêm, không thể nào chỉnh tề được. Ngân Phượng Xuân Hương trên tường, im như thóc. Chiêu Đệ tiến lại gần Tiểu Mao, trên người có mùi mồ hôi nhàn nhạt, Chiêu Đệ nói, gái ế hay gái trẻ, dù sao cũng là con gái. Sư phụ Phàn nói, đúng vậy, Tiểu Mao tiếp xúc với một cô gái, dáng vẻ non nớt một chút, thì mới có sự so sánh. Quyền Đầu sư phụ nói, tôi căn bản không hiểu nổi, nghe không hiểu, tại sao càng trẻ càng tốt, tại sao chứ. Sư phụ Phàn nói, ăn lá trà, tại sao lá càng nhỏ càng tốt, măng mùa đông, dưa chuột, rau mã lan, rau cải gà, củ ấu đỏ, cái gì cũng càng non càng tốt, thích đồ già, răng chịu nổi không, đi ăn cua già, thịt chân già, măng khô già, mỗi miếng phải nhai, phải xé, phải dắt vào kẽ răng, phải dùng tăm xỉa, có gì hay, người Trung Quốc, thích nhất là ăn đồ non, hiểu chưa. Tiểu Mao không nói gì. Sư phụ Phàn kéo một cái khăn mặt lau mồ hôi nói, lúc đó, sư phụ tôi nể tình không khước từ được, cố khuyên Tiểu Mao kết hôn, trong lòng rõ ràng biết, Xuân Hương, rốt cuộc cũng là "hai lần đò". Ngân Phượng, Xuân Hương trên tường, im như thóc. Chiêu Đệ dựa vào, thì thầm lời mềm mại nói, Tiểu Mao, muốn tôi giới thiệu cô gái nhỏ, trước tiên để Chiêu Đệ tôi hài lòng, Tiểu Mao có thể đốt nến hai đầu. Kim Muội nói, hôm qua tôi đi tắm, một con nhỏ lăng loàn phân xưởng ba, cởi quần áo liền nói, cô gái nhỏ tôi tại sao tốt, vì gấm vóc giang sơn, các A di các chị dâu, là tùng bách xanh tươi mãi. Quyền Đầu sư phụ vỗ bàn cái rầm nói, hạ đẳng. Ngân Phượng Xuân Hương trên tường, vẫn im như thóc, dần dần mờ nhạt đi, mờ nhạt đi, biến mất.

Có một giai đoạn, Tiểu Mao làm ca chiều, một nữ công nhân phân xưởng bốn, thường xuyên đến tìm Tiểu Mao, đi đến bên cạnh Tiểu Mao, xin một tờ giấy nhám kim loại, hôm sau, mang lại bốn cây que hàn thép không gỉ, nhờ Tiểu Mao làm một bộ kim đan len. Sau đó, Sư phụ Phàn khen ngợi nói, bộ kim này làm đẹp đấy, nữ công nhân nói gì thế. Tiểu Mao nói, đặc biệt thích, trong lòng thấy áy náy, muốn giúp con giặt quần áo, khâu chăn. Sư phụ Phàn nói, cẩn thận, đàn bà đã kết hôn, thích kiểu này lắm. Tiểu Mao nói, Cúc Phân phân xưởng lõi đồng, mỗi lần thấy con xếp hàng mua cơm, đều nhờ con mua hộ, hôm qua, nhờ con mua hộ một bát hoành thánh. Sư phụ Phàn nói, kết quả ngồi cùng một bàn ăn. Tiểu Mao nói, đúng vậy. Sư phụ Phàn nói, Tiểu Mao là độc thân, đàn bà đã kết hôn dễ dàng nhìn bằng con mắt khác nhất. Tiểu Mao nói, không thể nào. Sư phụ Phàn nói, nói qua nói lại, từ từ liền bám lấy, sư phụ thấy, Tiểu Mao vẫn nên tìm một cô gái trẻ, tôi với đồ đệ cũng nói rồi, công đoàn gần đây, mời giáo viên trong quận, dạy khiêu vũ, Tiểu Mao phải tích cực tham gia, học khiêu vũ là giả, quen mấy cô gái nhỏ, dáng vẻ non nớt một chút, hiểu chưa.

Tiểu Mao ăn cơm trưa xong, lên sân thượng tầng sáu nhà máy, gặp đồ đệ Tiểu Tứ Nhãn của Sư phụ Phàn, hai bên nói mấy câu, Tiểu Tứ Nhãn nói, trước tiên dạy "ba bước", sau đó dạy "bốn bước", rồi đến "Jitterbug", một tuần hai lần, mỗi lần một tiếng. Tiểu Mao nói, được. Tiểu Tứ Nhãn nói, cô gái nhỏ nữ công nhân nhỏ, trong lớp khiêu vũ có mấy người rồi, ngoại hình bình thường, trước tiên nhảy đi đã rồi tính, kiên nhẫn chờ cơ hội. Tiểu Mao không nói gì. Tiểu Tứ Nhãn nói, Tiểu Mao thấy, trong nữ công nhân phân xưởng, ai có dáng vẻ nhất. Tiểu Mao nói, Cúc Phân phân xưởng lõi đồng.

Tiểu Tứ Nhãn nói, mắt nhìn lửa ghê thật, tùy tiện nói một câu, chính là hoa khôi số một nhà máy. Tiểu Mao cười cười. Tiểu Tứ Nhãn hạ giọng nói, trong đàn bà đã kết hôn, Cúc Phân quả thực tuyệt, nhưng tôi đã bắt mạch rồi, tính khí khá quái. Tiểu Mao nói, tôi thấy cũng tạm. Tiểu Tứ Nhãn nói, thấy Tiểu Mao xếp hàng mua cơm, nhất định đi tới nói, sư phụ nhỏ, mua giúp tôi một bát hoành thánh, bát men liền nhét qua, ngồi xuống trước bàn đợi. Tiểu Mao nói, đúng vậy. Tiểu Tứ Nhãn nói, đây là động tác thói quen của Cúc Phân, nam công nhân mua hoành thánh, mang mì giúp Cúc Phân, nhiều lắm. Tiểu Mao không nói gì. Tiểu Tứ Nhãn nói, Cúc Phân khiêu vũ, quả thực chủ động nhất, ôm chặt nhất, chỉ là, Tiểu Mao đừng hiểu lầm, đây là động tác thói quen, trông có vẻ dễ bắt chuyện, thực ra khó chơi, thường xuyên cho leo cây. Tiểu Mao nói, cái gì gọi là cho leo cây. Tiểu Tứ Nhãn nói, ví dụ, hai người nhảy rất ưng ý, đàn ông động tâm, hẹn Cúc Phân ra ngoài nhảy, vũ trường nhỏ Giang Ninh, sàn nhảy nhà văn hóa, Cúc Phân miệng đồng ý, căn bản sẽ không đi, đàn ông cứ chờ một tiếng, hai tiếng, không thấy người, đây chính là cho leo cây, cho nên Tiểu Mao thấy Cúc Phân, phải lạnh nhạt. Tiểu Mao không nói gì. Có một lần buổi trưa, Tiểu Mao ăn mì thịt lớn, Cúc Phân ăn hoành thánh. Cúc Phân nói, tham gia lớp khiêu vũ, Tiểu Mao quen bạn gái rồi à. Tiểu Mao nói, đi được hai lần.

Cúc Phân nói, cô gái nhỏ xinh đẹp trong nhà máy, toàn bộ bị bạn trai đóng đinh rồi, sao có thể đi nhảy cơ chứ. Tiểu Mao không nói gì. Cúc Phân hạ giọng nói, có một người đàn ông Tiểu Tứ Nhãn, lăng loàn nhất, mỗi lần nhảy với tôi hai bước, phía dưới liền dán lên, tôi vốn dĩ thiếu biểu cảm, căn bản không để ý. Tiểu Mao nói, ăn cơm trưa xong đi nhảy, rồi đi làm, dễ buồn ngủ. Cúc Phân không nói gì. Một lần Tiểu Mao ăn cơm trưa xong, lên phòng sách tầng năm lật tạp chí, nghe thấy trên mái nhà có tiếng bước chân. Tiểu Mao đi lên cầu thang, thực ra đi được một nửa, nhìn thấy trong sân thượng tầng trên cùng, có một đôi nam nữ luyện vũ, lớp khiêu vũ không lên lớp, sân thượng không phát nhạc, Cúc Phân ôm chặt Tiểu Tứ Nhãn, có chút khác thường, xoay hai vòng, không khí có chút trầm buồn, đổi nhảy "Jitterbug", tay nắm tay, mắt nhìn mắt, im như thóc, lại nhảy "hai bước", Cúc Phân ôm chặt dán vào, Tiểu Tứ Nhãn cũng ôm chặt, dán khuôn mặt, gần như không động. Tiểu Mao xuống lầu liền đi rồi. Đến ngày cuối cùng lớp khiêu vũ kết thúc, công đoàn động viên tất cả học viên tham gia, Tiểu Mao chuẩn bị tan làm. Sư phụ Phàn nói, nhất định phải đi nhảy. Tiểu Mao không nói gì. Sư phụ Phàn nói, Tiểu Mao phải đi, không được lười biếng, bỏ lỡ quá đáng tiếc. Sư phụ Phàn kéo Tiểu Mao lên tầng sáu, sân thượng mái nhà giăng đèn điện màu sắc, bàn dài bày nước cam, đầy mắt nam nam nữ nữ. Sư phụ Phàn kéo tới một nữ công nhân nhỏ,bồi Tiểu Mao nhảy, bên cạnh xem được một khúc nhạc, liền đi rồi.

Tiểu Mao nhảy đến khúc nhạc thứ ba, bả vai chạm vào nhau, là cánh tay của Cúc Phân. Cúc Phân cười nói, Tiểu Mao, khúc sau nhảy với tôi. Khúc sau là "nhịp ba chậm", Cúc Phân thành thục hơn Tiểu Mao, hai người đối diện đứng, một chạm, một ôm, eo Cúc Phân, mềm cứng có độ, một bên xương hông, tự động đón lên, dán chặt với Tiểu Mao, hít chặt, hai bên như một người, xoay liền thuận lợi. Tiểu Mao nhớ Sư phụ Phàn nói, vũ trường đường Chu Bảo Tam trước kia, hiện nay sân nhảy nhà máy, tính chất là như nhau, phải trong mắt có vũ điệu, trong lòng không dục vọng, phải có sự phòng bị. Nhưng Tiểu Mao để Cúc Phân dán chặt một cái ôm, tim đập nhanh, chờ đến nhảy "nhịp bốn chậm", cũng tương đương với "hai chậm", xung quanh toàn bộ là người, Tiểu Mao ngửi thấy trên người Cúc Phân, từng đợt hơi thanh khiết của xà phòng hiệu Quạt. Cúc Phân thì thầm mềm mại, đôi thái dương nóng hổi, Tiểu Mao cảm thấy động tâm, Cúc Phân véo lòng bàn tay Tiểu Mao nói, nghĩ gì vậy. Tiểu Mao nói, người quá đông. Cúc Phân nói, tôi đói rồi, Tiểu Mao mời khách, ăn hoành thánh nhỏ, hay là ăn mì cá béo. Tiểu Mao không nói gì. Bên cạnh có người xoay qua, thân thể chạm tới chạm lui, Cúc Phân vỗ bả vai Tiểu Mao, đôi khi buông tay, đôi khi véo một cái. Cúc Phân nói, tốt nhất là, mời tôi ăn cơm. Tiểu Mao cười cười. Cúc Phân nói, hay là, mời tôi khiêu vũ. Tiểu Mao nói, Cúc Phân nghĩ gì, thì là đó.

Cúc Phân nói, tôi tùy tiện. Tiểu Mao nói, đàn bà không thể tùy tiện. Cúc Phân cười rộ lên, cười đến người ngửa ra sau, thân dưới đẩy chặt về phía trước, Tiểu Mao chỉ có thể vỗ vòng eo nhỏ của Cúc Phân. Cúc Phân nói, trong sân, ai là mỹ nữ. Tiểu Mao nói, Cúc Phân phân xưởng lõi đồng. Cúc Phân nói, Tiểu Mao cũng là người đàn ông bảnh bao. Tiểu Mao không nói gì. Cúc Phân nói, vũ trường tốt nhất Thượng Hải, ở đâu. Tiểu Mao nói, "Đại Đô Hội" đường Nam Kinh Tây.

Cúc Phân nói, đúng vậy đúng vậy, trần nhà hình tròn quả trứng vịt, như treo xuống mấy trăm tấm màn, ánh đèn như ánh trăng. Tiểu Mao nói, thật không. Cúc Phân nói, người như nuốt vào trong màn, hôn hôn trầm trầm, đúng lúc mơ mộng, có thể làm giấc mơ đẹp. Tiểu Mao nói, đi với Tiểu Tứ Nhãn mấy lần rồi. Cúc Phân nói, gì, Tiểu Mao đã dẫn bạn gái đi rồi. Tiểu Mao không nói gì. Cúc Phân nói, vậy thì quyết định rồi, hai người hôm sau liền đi, hay là tuần sau. Tiểu Mao nghĩ nghĩ nói, tuần sau đi. Cúc Phân nói, nghe có vẻ miễn cưỡng. Tiểu Mao nói, là thật, quyết định rồi, thứ hai tuần sau. Cúc Phân véo bả vai Tiểu Mao nói, được. Tiểu Mao nói, "Đại Đô Hội" cửa gặp nhé. Cúc Phân cười. Lúc này, đúng lúc nhạc dừng lại, hai người buông ra, cùng mọi người vỗ tay.

Đến thứ hai ngày hôm nay, Tiểu Mao đến trước cửa "Đại Đô Hội", trời đã lạnh rồi, nhưng trước cửa vũ trường, nam nam nữ nữ mang ra từng luồng từng luồng gió nóng, như xuân ấm hoa nở. Không ít người hẹn hò tại đây. Tiểu Mao kéo chặt cổ áo, mắt nhìn đường Giang Ninh, nhìn đường Nam Kinh Tây phía trước, đợi nửa tiếng đồng hồ, trên đường người tới người lui, Tiểu Mao bỗng nhiên phát hiện, có một người đàn ông quen thuộc, đạp xe đạp, đi ngang qua đường Giang Ninh trước "Đại Đô Hội", tốc độ xe khá nhanh, hướng bắc mà đi. Trong lòng Tiểu Mao giật thót, phản ứng không kịp. Trong gió lạnh, Tiểu Mao nhớ ra, người này, là A Bảo. Tâm tư Tiểu Mao bỗng nhiên bình tĩnh, nhưng vì là đợi người, đôi mắt vẫn nhìn chằm chằm mặt đường, cũng muốn nhìn thêm một lần nữa A Bảo đã lâu không gặp, nhưng A Bảo là lướt qua, căn bản không nhìn thấy nữa. Tiểu Mao một tâm hai việc, Cúc Phân, người phụ nữ lăng loàn có đôi chân thon dài, bất cứ lúc nào cũng sẽ từ trạm xe điện số 23 đối diện bước tới. Tiểu Mao đợi hơn một tiếng đồng hồ, đợi không được Cúc Phân. Tiểu Tứ Nhãn nói đúng, Cúc Phân lần này, lại cho leo cây.

Năm

Buổi chiều hôm nay, A Bảo chuẩn bị gặp Tuyết Chi lần cuối cùng, mối quan hệ của hai người, liền kết thúc.

A Bảo một đường suy nghĩ đông suy nghĩ tây, xe đạp lúc nhanh lúc chậm, xe từ làng Cao Dương, đạp đến đỉnh cầu đường Vũ Ninh, sau đó hướng xuống chân cầu trượt nhanh, A Bảo trong lòng bất an, nửa tiếng trước, A Bảo nhận được điện thoại của Tuyết Chi. Tuyết Chi nói, A Bảo, bây giờ đến đường An Viễn một chuyến. A Bảo nói, anh đi làm mà. Tuyết Chi nói, em nhận được thư rồi. A Bảo nói, a. Tuyết Chi nói, nhận được hơn ba tháng rồi, em chỉ nhìn phong bì, không bóc thư. A Bảo nói, tại sao. Tuyết Chi nói, gặp mặt rồi nói. A Bảo nói, anh đi làm mà. Tuyết Chi nói, hứa với em. A Bảo nói, gì. Tuyết Chi nói, coi như gặp lần cuối cùng, hứa với em. A Bảo muốn mở miệng, điện thoại cúp máy rồi. A Bảo vội vàng từ trong lán xe, đẩy xe đạp ra, trong lòng chần chừ, lúc này, A Bảo đã không nhớ ra, mấy câu cuối cùng trong thư có ý nghĩa gì. Tuyết Chi mỗi ngày nhìn phong bì, không hề bóc ra, đại khái đã hiểu rồi, nhưng đưa ra gặp mặt lần cuối, tại sao. Trong sự căng thẳng, A Bảo không nhớ ra được khuôn mặt Tuyết Chi, xe đạp lúc nhanh lúc chậm, Tuyết Chi nói đến "lần gặp cuối cùng", giọng điệu vẫn khá bình tĩnh, chắc là hiểu rồi. Xe đến đỉnh cầu đường Vũ Ninh, giai đoạn trượt xuống cầu, A Bảo bỗng nhiên ý thức được, toàn thân trên dưới, vẫn là bộ dạng thợ máy, quần yếm, ống tay áo, dưới chân giày da công việc, trước ngực ống tay áo, mấy vệt dầu. A Bảo có chút hoảng, xe tiếp tục trượt xuống cầu, đến đường Trường Thọ, rẽ trái, A Bảo quyết định đổi đường, trước tiên đến đường Vũ Định, đến phòng Hộ Sinh thay một bộ quần áo, đợi xe đến trước cửa đường Vũ Định, A Bảo thở dài một hơi, chìa khóa phòng Hộ Sinh, không ở bên mình, trước mắt một mảnh mù mịt. Một thân quần áo công việc, đi hay không đi, không nắm chắc được, xe tiếp tục di chuyển về phía nam, qua đường Tây Khang, vô định rẽ đến đường Nam Kinh Tây, cho đến khi nhìn thấy áp phích của rạp chiếu phim Bình An, A Bảo tỉnh ngộ ra, rẽ sang ngã tư đường Giang Ninh, lập tức hướng bắc, mặc một thân quần áo này, đi gặp Tuyết Chi, vì là đi làm, hai bên cũng đã kết thúc rồi, không sao cả. Xe qua cửa vũ trường Đại Đô Hội, hơn hai giờ chiều, người đi đường tới lui, nữ xanh nam đỏ, xe đạp lướt nhanh qua trước mặt một người, A Bảo mắt nhìn phía trước, hoàn toàn không phát hiện, căn bản không ngờ tới, bên đường có một người, là Tiểu Mao. Trước mắt A Bảo, chỉ là bóng dáng bình thường di chuyển, khuôn mặt bình thường. Nhưng khuôn mặt A Bảo, đột nhiên chèn vào tầm nhìn của một người quen, không kịp đề phòng, tốc độ nhanh, ấn tượng sâu. Tiểu Mao chớp chớp mắt, bạn cũ lướt qua, thoáng nhìn kinh hồng, khuôn mặt quen thuộc, thoáng hiện lên, căn bản không cách nào cố định, nhìn không thấy một thân quần áo A Bảo vì thế mà bàng hoàng, người đã biến mất rồi. Thời khắc này, hai người đồng dạng tâm viên ý mã, xuất phát từ vị trí riêng mình, không hề liên quan, nhưng mức độ tồi tệ trong nội tâm, gần như nhau.

A Bảo mệt mỏi đầy do dự, toàn thân lấm lem dầu mỡ, cuối cùng cũng tới được con hẻm của Tuyết Chi. Anh đỗ xe, đẩy cửa sau, thấy trong căn phòng phía trước hành lang, Tuyết Chi đang đứng ngược sáng, quay đầu nhìn lại, dáng người thon thả, rạng rỡ, một vẻ đẹp đầy cuốn hút. Cô mặc chiếc áo bông bằng vải gấm, chỗ nách áo và trước ngực vẫn còn những nếp gấp ngay ngắn, đó là quần áo diện Tết lấy từ trong rương ra, nền vải màu xanh lam điểm xuyết kim tuyến, với những họa tiết hoa cỏ màu đỏ, vàng, tím, lục, mang khí chất của đồ pháp lam Cảnh Thái, rực rỡ ánh nắng cùng những đốm sáng vàng. A Bảo tiến lên vài bước, ngửi thấy mùi dầu bôi trơn vương trên ngực mình, lại nhớ đến những câu thơ xa xăm của Tiểu Mao: "Khách trọ áo đơn, góa phụ lệ cạn". Trong không khí, phảng phất mùi long não thoang thoảng, từng tia rõ rệt. Tuyết Chi quay người lại, nhìn chằm chằm A Bảo. Trước cửa sổ treo một đôi câu đối đại tự mới viết, Tuyết Chi thích gọi những cái tên cũ như "Đường Dực", "Trung Dực", cũng gọi là "Diệu Bích". Giấy hơi nhăn, vế dưới bảy chữ là "Tạo thối truy độn thối tiêu diêu". Mực đậm ý xa, chữ nào cũng như bảo tháp, cứng cáp tú lệ, chắc nịch. Nhớ Tuyết Chi từng bảo, câu đối "Tẩu chi" (bộ sước), mười bốn chữ có cùng bộ thủ, là viết cho giống nhau, hay là thuận tay tùy ý, thật khó. Chữ đại tự sợ nhất là treo lên, đúng là khó thật, khởi bút và thu bút phải phân minh, đề khoản phải hay, viết chữ là tìm cái thú, bằng không thì chỉ là bút mực của phòng kế toán mà thôi. A Bảo tiến lên trước, không nhớ nổi vế trên, rốt cuộc là "Đãi cận nghênh tống đạo thông liên" hay là "Bô thông liên", nghĩ mãi không ra, vị trí ở hành lang không nhìn thấy vế trên. Người xưa viết riêng chữ "Tẩu" trong lòng bàn tay, ba mươi sáu kế, tẩu là thượng sách, bộ "Tẩu" (sước), có ý nghĩa là "nhất tẩu liễu chi" (đi là xong hết). Ánh nắng chiếu vào, thân hình Tuyết Chi dịch chuyển, dung nhan tựa ngọc, màu áo bông biến thành màu lam bảo, lam đậm, trong khoảnh khắc khoác lên mình ráng chiều và sắc thái, rồi lại dần tắt lịm, nhạt nhòa đi như ánh nắng ngoài cửa sổ. A Bảo dừng bước nói, tôi không cố ý đâu, vì bận đi làm. Tuyết Chi nói, tôi biết mà. A Bảo nói, tôi không vào nữa. Tuyết Chi nói, vào đi. A Bảo im lặng. Tuyết Chi nói, không sao đâu. A Bảo nói, đi làm không kịp nữa, cho nên tôi. Tuyết Chi mỉm cười nói, đi làm thì thế đấy, không sao cả. A Bảo nói, đáng lẽ phải xem thư sớm hơn. Tuyết Chi chỉ vào lá thư nguyên vẹn trên mặt bàn, mỉm cười nói, tôi có mắt nhìn thấu, biết rõ nội dung rồi. A Bảo im lặng. Tuyết Chi nói, A Bảo vào đi. A Bảo im lặng. Tuyết Chi bước tới nói, A Bảo. Ánh nắng lại chiếu sáng căn phòng, hoa văn trên áo bông của Tuyết Chi càng lúc càng rõ nét, mùi long não càng lúc càng nồng. Đối diện với một lá thư, Tuyết Chi đã ngắm phong bì suốt ba tháng trời mà không hề bóc ra, lòng A Bảo nhói đau. A Bảo nói, tôi không qua đây nữa, tôi đi đây. Nhưng Tuyết Chi vẫn tiến lại gần, đi đến trước mặt A Bảo. A Bảo im lặng. Tuyết Chi cũng im lặng, sờ vào vai A Bảo nói, đạp xe đến à?

A Bảo nói, ừ. Tuyết Chi nói, tôi làm ca hai, năm giờ lại phải đi rồi. A Bảo nói, tôi đến rồi, gặp nhau một lần là được, tôi đi đây. Tuyết Chi im lặng. A Bảo nói, tôi đi đây. Tuyết Chi nói, A Bảo.

A Bảo nói, hả. Tuyết Chi nói, sau này đi xe điện, gặp tôi thì A Bảo tính sao? Lòng A Bảo thắt lại nói, tôi sẽ mua vé trước, nếu có vé tháng thì tôi sẽ nói, vé tháng. Tuyết Chi nói, A Bảo. A Bảo nói, ừ. Tuyết Chi nói, nhất định phải nhớ nhé. A Bảo nói, gì cơ? Tuyết Chi nói, đi xe của tôi thì vĩnh viễn không được mua vé. Cổ họng A Bảo nghẹn đắng nói, tôi không muốn nói nữa. Tuyết Chi tiến lại gần, tiến sát lại. A Bảo lùi lại phía sau, nhưng Tuyết Chi vẫn áp sát vào, vươn hai tay ôm chặt lấy A Bảo, mặt áp sát vào ngực anh. A Bảo khẽ nói, buông ra, buông ra đi. Tuyết Chi im lặng, A Bảo nói, toàn thân tôi đầy dầu mỡ. Tuyết Chi không nói một lời, ôm chặt lấy A Bảo. Ánh nắng nhạt dần, chiếu sáng lá thư A Bảo gửi đến nằm trên mặt bàn. Tuyết Chi gần như vùi mình vào chiếc quần bảo hộ đầy dầu mỡ của A Bảo, khẽ nói, A Bảo, đừng buồn, vui lên nào. Tuyết Chi ôm chặt lấy A Bảo. Không gian phức tạp, mùi vị phức tạp. A Bảo chậm rãi gỡ tay Tuyết Chi ra, lùi lại một bước, nhìn kỹ vạt áo trước và cổ tay áo của Tuyết Chi.