Một

Tại cổng trường Trung học Trường Lạc, hai người bạn học phát hiện ra chiếc quần quân đội mới của Hộ Sinh, liền tiến lại gần bắt chuyện. Đúng lúc đó, phía đường Hoài Hải đột nhiên ồn ào náo loạn, ba người vội chạy tới xem, thì ra là học sinh các quận ngoài tới đường Hoài Hải "phá tứ cũ". Một đám đông từ hướng cửa hàng văn phòng phẩm "Thái Sơn" ùa tới, đi qua đường Thụy Kim, cửa hàng vải lụa "Đại Phương", di chuyển về hướng tây. Ba người bám theo sát nút, chỉ nghe thấy đằng trước có tiếng hô, dừng lại, dừng lại, không được chạy. Đám đông đi qua cửa hàng thực phẩm "Cao Kiều", tới gần bảng quảng cáo của Cục Điện ảnh thành phố thì dừng lại, vây kín. Hộ Sinh len vào xem, một người đàn bà đang ngồi bệt dưới đất, ôm đầu, bên trên có người đang cắt tóc, bên dưới có người đang cắt ống quần. Dùng kéo sắt thường, "xoẹt", mái tóc dài gợn sóng bị cắt nham nhở. Người đàn bà không kêu, cố lấy tay che tóc, nhưng tóc vẫn cứ lộ ra, "xoẹt". Bên dưới bị cắt ống quần, chuẩn bị xé. Một nhát kéo vừa dứt, cô ta vội lấy hai tay che xuống dưới, trên đầu lại xoẹt xoẹt xoẹt, vội vàng ôm đầu, bên dưới lại bị một nhát cắt toạc, "xoẹt" một tiếng xé toang. Người đàn bà khóc lóc: "Mẹ ơi, cứu con với." Một học sinh nói: "Kêu cái gì, đầu tóc bù xù, quần bó sát mông, giày da mũi nhọn, cắt hết. Ống quần, nam quy định sáu tấc rưỡi, nữ sáu tấc, quá quy định là cắt." Chỉ nghe ngoài vòng vây có người nói: "Đồ lưu manh, đúng là làm càn, hạ đẳng." Một học sinh cấp ba đứng dậy nói: "Đứa nào đánh rắm đấy, hả? Ngứa xương à?" Mấy học sinh đứng thẳng dậy, cảnh giác nhìn quanh. Mọi người im bặt. Một người đàn ông trung niên cung kính vỗ tay nói: "Hay lắm, thật sự rất hay, kiên quyết ủng hộ, mông đàn bà mà đã bó ra hai cục thịt thế này, bó đến mức này rồi, không cắt thì còn ra cái thể thống gì nữa." Học sinh nhìn nhìn, rồi ngồi xổm xuống.

Người đàn ông trung niên nói: "Xé đi, xé ra, xé rộng ra chút." Người người xô đẩy, chỉ nghe tiếng "xoẹt xoẹt", ống quần bị xé tuột lên quá đùi. Những người xung quanh, bao gồm cả Hộ Sinh và hai người bạn học, đồng thanh khen hay. Người đàn bà nức nở, dưới đất mấy bàn tay dùng sức xé nốt ống quần bên kia, "xoẹt xoẹt xoẹt", người đàn bà khóc thét: "Mẹ ơi, bố ơi!" Lúc này, học sinh cấp ba đứng dậy, vỗ vỗ người đàn ông trung niên nói: "Này, thuộc đơn vị nào?" Người đàn ông ngập ngừng. Học sinh cấp ba hỏi: "Tên gì, thành phần gì, nói to lên." Người đàn ông cúi đầu cười trừ. Một học sinh khác cũng đứng dậy nói: "Không chịu nói phải không? Muốn ăn đòn thắt lưng à?" Người đàn ông nói: "Thành phần ấy à, tôi là tiểu chủ, tôi..." Học sinh cấp ba nói: "Đồ lưu manh, làm càn, hạ đẳng, là có ý gì hả?" Người đàn ông vội vã xua tay: "Đâu phải tôi nói, tôi luôn vỗ tay mà, luôn nói ủng hộ, tôi luôn ủng hộ cắt tứ cũ, thực hiện hành động mà." Học sinh cấp ba nói lớn: "Tiểu chủ, thuộc giai cấp bóc lột, giờ đứng nghiêm sát tường, nghe rõ chưa!" Người đàn ông khựng lại. "Chát", một cú quất thắt lưng vào đùi. Học sinh nói: "Mau, đứng thẳng, đứng dựa tường cho nghiêm!" Người đàn ông đứng thẳng người. Học sinh cấp ba nhìn ra đường nói: "Có xe ba gác không?" Hộ Sinh đi ra lề đường, hô lên một tiếng. Xe ba gác tới, trên xe còn sót lại một chiếc giày da nữ, mũi giày và gót cao đã bị đập nát, bẻ gãy. Người phu xe nói giọng Tô Bắc: "Ôi mẹ ơi, lạy trời, hôm nay tôi đã chở bốn chuyến rồi." Mọi người dạt ra. Người đàn bà dưới đất bò dậy, một tay che tóc, một tay che đùi, leo lên xe nói: "Tới đường Hoành Sơn." Lúc này, một người bạn học của Hộ Sinh bỗng chỉ vào một người phụ nữ bên kia đường, hét lớn: "Này, đứng lại!" Người phụ nữ này ngoái đầu nhìn, sợ hãi xoay người, lập tức cắm đầu chạy như điên về hướng "Lão Đại Xương". Hai người bạn học gào lên: "Đồ quần bó, đứng lại, mau đứng lại!" Hộ Sinh cũng hô theo. Học sinh cấp ba nhìn người phụ nữ đang chạy bán sống bán chết phía đối diện, vung tay một cái, tất cả mọi người liền điên cuồng đuổi theo. Tại hiện trường chỉ còn lại người đàn ông trung niên, dán chặt vào tường Cục Điện ảnh thành phố, đứng nghiêm không nhúc nhích.

Hộ Sinh cùng hai người bạn đi theo đến tận ngã tư đường Thiểm Tây Nam, xem đủ trò vui mới chịu quay về.

Hộ Sinh nói: "Thật sự quá kích thích." Cậu bạn bên cạnh nói: "Tao nhận được mật báo, có một cô tiểu thư Hồng Kông, lúc nào cũng mặc quần bó đen, bình thường chỉ mặc sườn xám nhỏ, mông bó chặt, nhất là lúc mặc sườn xám lụa dầu bóng loáng, toàn thân sáng bóng, ngực thì như hai cái đèn pha." Một người bạn khác nói: "Cái này thì hành động được đấy."

Hộ Sinh hỏi: "Gì cơ?" Người bạn kia nói: "Hộ Sinh, đi một chuyến đi." Hộ Sinh không đáp. Người bạn kia nói: "Cứ dựa vào cái quần quân đội mới của Hộ Sinh đây, giờ anh em mình qua đó luôn đi." Hộ Sinh nói: "Tao có việc, để nói sau đi." Người bạn kia nói: "Sợ cái gì chứ." Hộ Sinh nói: "Tham gia hành động, ít nhất tao cũng phải có băng tay." Người bạn kia nói: "Đám người đường Hoài Hải này có băng tay đấy, đi thôi!" Hộ Sinh ngập ngừng: "Thôi, để nói sau đi." Hai người bạn lôi Hộ Sinh đi thẳng, rẽ đường Thụy Kim chạy nhanh về phía nam. Người bạn kia nói: "Cô tiểu thư Hồng Kông này trước kia là 'ly thủy tinh' của 'Đại Thế Giới'." Hộ Sinh hỏi: "Gì?" Người bạn kia nói: "Chính là cái tiệm trà lưu manh trên lầu 'Đại Thế Giới', bề ngoài là uống trà, thực chất là làm chuyện đồi trụy, mời uống nửa chén trà xanh trà đỏ, rồi dắt sang phòng bên cạnh mở phòng, cởi sạch sành sanh."

Hộ Sinh không đáp. Người bạn kia nói: "Sau đó trốn sang Hồng Kông, tiêm hai mũi silicon, cán bộ ủy ban khu phố cũng nói, cái tuổi này mà ngực không thể nào đứng thế được, cao thế được." Hộ Sinh nói: "Thế à?" Người bạn kia nói: "Trong hẻm thường có người hô 'ly thủy tinh tiêm silicon, ly thủy tinh tiêm silicon'. Cô tiểu thư Hồng Kông lập tức mở cửa sổ, tạt nước bẩn xuống dưới, đuổi theo đánh người, chửi bới." Ba người đi vào một khu nhà kiểu mới trên đường Thụy Kim, có mấy hộ đang bị khám nhà. Người bạn nói với Hộ Sinh: "Thắt lưng phải thẳng lên, đã định quy tắc rồi, ba người phải cùng lên." Ba người đi tới số 9, người bạn đẩy cửa sau đi vào, cầu thang đá lộ thiên, một cô gái trẻ đi xuống hỏi: "'Đậu hũ vuông', làm gì đấy?" Người bạn nói: "Bảo cô tiểu thư Hồng Kông xuống đây, ra ngoài hẻm." Cô gái trẻ kinh hãi: "Gọi mẹ tôi làm gì?" Người bạn nói: "Nhận lệnh của tổng bộ 'Hồng Vĩnh Đấu', hiện tại thực hiện hành động với cô tiểu thư Hồng Kông, gọi ra đây, bảo mau chết ra đây!" Cô gái trẻ đờ người ra.

Chỉ nghe thấy cửa kính trên lầu kêu "cạch", cô tiểu thư Hồng Kông tóc tai bù xù, khuôn mặt tàn tạ, nhẹ giọng hỏi: "Ai đấy?"

Ba người đi vào lầu hai, kéo cửa kính sát đất ra. Cô tiểu thư Hồng Kông môi son miệng thắm, mặc một chiếc váy đầm vải nhân tạo, dép thêu hoa, thong thả ngồi trên ghế, trong phòng sực nức mùi hương, trên bệ lò sưởi có một bức ảnh thời trẻ mặc sườn xám bó sát, hai bên má còn vương vẻ lẳng lơ. Người bạn nói: "Cô tiểu thư Hồng Kông, tôi tới đây là theo lệnh của 'Hồng Vĩnh Đấu'..." Cô tiểu thư Hồng Kông ngắt lời: "'Đậu hũ vuông', tôi nghe thấy rồi, có việc gì?" Người bạn nói: "Tủ lớn, trong tủ năm ngăn, tất cả quần áo nữ lưu manh, tự giác lấy ra." Cô tiểu thư Hồng Kông hỏi: "Tại sao?" Người bạn nói: "Kéo có đó, trước mặt tiểu tướng cách mạng, tự mình cắt sạch sành sanh đi." Cô tiểu thư Hồng Kông nói: "Cắt sạch sành sanh, bắt tôi cởi trần à? Tôi không đồng ý." Người bạn nói: "Vậy thì không khách khí nữa, giờ khám nhà luôn." Mặt cô tiểu thư Hồng Kông biến sắc: "Hừ, thời trẻ tôi, 'cảnh sát Ấn Độ', mày đỏ mắt xanh tôi gặp nhiều rồi, bọn lưu manh tống tiền, bọn 'hát dạo', bọn hút thuốc phiện, bọn ma cô, cái gì tôi đối phó không được? Tôi sợ ai, tôi phạm luật gì chứ?" Người bạn đẩy Hộ Sinh một cái: "Đánh rắm! Đàn bà hạ đẳng, đẻ ra đã là phạm pháp rồi, hôm nay phải khai báo rõ ràng, đã làm những chuyện hạ đẳng gì, tự mình lòi đuôi ra đi!" Cô tiểu thư Hồng Kông nói: "Tại sao tôi phải nói? Tôi sợ gì mà phải xấu hổ, tôi không phải phản cách mạng." Người bạn nói: "Được, không chịu phải không?" Cô tiểu thư Hồng Kông nói: "Quần áo là do tôi kiếm tiền may, không phải trộm, không phải cướp, tại sao phải cắt?" Người bạn nói: "Đánh rắm! Trong tay tên thợ may lưu manh ở đầu hẻm, thước dây đo trên đo dưới, sờ trên sờ dưới, uốn éo, cười cười nói nói, may bao nhiêu cái rồi, nói!"

Cô tiểu thư Hồng Kông im lặng. Người bạn nói: "Tên thợ may lưu manh đã bị bắt vào rồi, máy khâu, bàn ủi điện đều bị tịch thu, biết chưa?" Cô tiểu thư Hồng Kông không đáp. Người bạn nói: "Không chịu phải không? Hộ Sinh, đi mở tủ lớn!" Cô tiểu thư Hồng Kông đờ người, bỗng mắt trợn tròn, lao tới túm chặt cổ người bạn, lắc hai cái nói: "Đồ khốn nạn, đồ nghèo kiết xác, đồ quỷ nghèo trong hẻm, mà dám bắt nạt lên đầu bà đây à? Tao sợ ai chứ, tao dọa ai chứ? Hoàng Kim Vinh tao cũng từng gặp rồi, lũ ăn chơi trác táng, bọn giả danh trí thức, ăn đậu hũ, ve vãn, tao thấy nhiều rồi, hôm nay tao bóp chết thằng nhãi này, đồ lưu manh!" Người bạn hai tay run rẩy, mặt tái mét, Hộ Sinh và một người bạn khác vội vàng chạy tới kéo. Cô gái trẻ lao vào, hốt hoảng nói: "Mẹ ơi, mau buông ra đi, buông ra, buông ra đi, xảy ra chuyện lớn bây giờ!" Cô tiểu thư Hồng Kông buông tay, người bạn lùi lại mấy bước, thở dốc, sờ sờ cổ. Không khí tĩnh lặng. Người bạn cười cười, xách một cái ghế gỗ gụ cạnh đó, bất ngờ dùng sức quăng vào cửa kính, "xoảng" một tiếng vang dội, ba cái khung kính vỡ tan. Người bạn giẫm lên mảnh kính vỡ, xông ra ngoài cửa, hét lớn vào hẻm: "Mau tới đây! Số 9 có người phá hoại 'Cách mạng Văn hóa' rồi! Mọi người mau tới thực hiện hành động cách mạng đi, bắt sống nữ lưu manh 'Đại Thế Giới'!"

Đội ngũ khám nhà ở các hộ gần đó, trước cửa sau cửa, bày đủ ghế dài ghế ngắn, một hàng nam nữ công nhân ngồi đó, cơm trưa ăn sớm, đang lúc nhàn rỗi chán chường, nghe thấy tiếng hô, đám nam công nhân chạy hết lên lầu hai số 9. Người bạn trình bày tình hình rồi kéo Hộ Sinh xuống dưới. Trong phòng lập tức ầm ĩ lên, sau đó hoàn toàn im lặng, rồi có người thò đầu ra, gọi mấy nữ công nhân lên lầu, nam công nhân đều xuống hết. Một lúc sau, hai nữ công nhân mặc quần yếm lôi cô tiểu thư Hồng Kông xuống, đẩy ra giữa hẻm đứng cho nghiêm, chân hơi khụy, giày da bảo hộ đã đá tới tấp lên người. Cô tiểu thư Hồng Kông tóc tai rũ rượi, bên trên mặc một chiếc sườn xám ngắn viền ren màu hồ thủy, vì quá bó, hai bên hông tới eo, xẻ tà tới tận đùi, đã rách toạc, khuy cài trước ngực, mấy cái không cài nổi.

Bên trong sườn xám là một chiếc quần bó đen, thời đó quần nữ cài khuy bên, sườn xám xẻ tà lên tới tận eo, khuy quần chỉ cài một cái, lộ ra một mảng thịt. Chân đi đôi giày nhảy nhọn hoắt, trên cổ đeo hàng chục đôi tất da chân. Trong hẻm, người vây quanh ngày càng đông, trên lầu mấy cái áo lót, nịt ngực bay xuống, có người nhặt lên, treo lên đầu cô tiểu thư Hồng Kông, rồi lại tuột xuống. Đúng giữa trưa, khách ăn cơm rang mỡ lợn, ăn mì gần đường cũng bưng bát ra xem. Một bác công nhân cầm tới một tấm bảng, không khí nồng mùi mực, bên trên viết: "Tình nhân của Hoàng Kim Vinh, nữ lưu manh hạ đẳng Đổng Đan Quế". Đeo vào cổ cô tiểu thư Hồng Kông. Bác công nhân nói: "'Đại Thế Giới' đã làm vệ sinh lớn ba lần, lần cuối quét ra một vạn ba ngàn con gián, lần này là lần thứ tư, bắt ra con nữ lưu manh này!" Mọi người vỗ tay. Nắng gắt, đám đông dạt ra, cô gái trẻ cúi đầu đi ra, tay cầm một cây kéo đưa vào tay Hộ Sinh, rồi lùi lại. Hộ Sinh ngồi xổm xuống, làm theo cách ở đường Hoài Hải, cắt một nhát vào gấu quần cô tiểu thư Hồng Kông, xé một cái, quần rách ra một chút, người bạn cướp lấy, dùng sức xé ngược lên trên, xé toang, rồi cắt, rồi xé, trên đùi đung đưa mấy dải vải rách, hai cái nịt ngực bên cạnh, người bạn cũng cắt mấy nhát. Mọi người vỗ tay nhiệt liệt. Một bác thợ kéo Hộ Sinh lại nói: "Để mọi người phê đấu nghiêm túc đã, ba tiểu tướng cách mạng, mời sang số 4, ăn chút cơm thường." Hộ Sinh cùng bạn đi tới cửa sau số 4 đang khám nhà, trên xe cá chuối bày bát cơm canh men sứ của căng tin đơn vị, sườn kho, đỗ cô-ve xào, canh đông qua thịt muối. Ba người bưng bát men sứ lên ăn ngay. Hộ Sinh nói với bạn: "Tao coi như đã được mở mang tầm mắt rồi, thế nào mới là đấu tố thực sự, đối mặt tiêu diệt, người thường đỡ không nổi." Người bạn không đáp. Hộ Sinh nói: "'Đậu hũ vuông', lợi hại thật." Người bạn không đáp. Hộ Sinh nói: "Nếu tao mà là đứa xông vào đầu tiên, chắc chắn là phải chạy rồi." Người bạn không đáp. Xung quanh lạnh tanh, ai nấy đều sang hẻm trước xem náo nhiệt, từng đợt tiếng hò reo truyền tới. Người bạn buông đũa nói: "Thực ra, tao đã nén giận mấy năm nay rồi, ghét nhất là có kẻ mắng tao là đồ lưu manh nghèo kiết xác, tao 'không nhịn được phải hỏi', ai cũng bình đẳng cả, con đàn bà chết tiệt này, trước kia mắng tao, coi như xong đi, đến giờ còn dám mắng, tao không quăng cái ghế này, thì còn là đàn ông sao."

Hai

Tháng Bảy nóng bức, rạp chiếu phim "Thượng Hải" trên đường Phục Hưng chiếu phim "Công phá Berlin", vé học sinh năm xu. Sau mỗi chiếc ghế đều cắm một chiếc quạt giấy cán tre, xem một bộ phim, A Bảo quạt mỏi cả tay. Phim sắp kết thúc, Berlin thành đống đổ nát, cờ đỏ Liên Xô tung bay, đèn trong rạp chưa bật, xung quanh đã lật đệm ghế, quạt giấy bay tứ tung, khán giả hàng trước quạt bay thẳng xuống lầu. Thành phố Berlin trong tiếng nổ, mảnh vụn bay đầy trời. Loa phát thanh trong rạp vang lên: "Chỉ thị tối cao, tăng gia sản xuất tiết kiệm, bảo vệ của công, ai quăng quạt giấy, không được quăng quạt giấy, nghe rõ chưa, không được quăng!" Quạt giấy vẫn tiếp tục bay. Cờ đỏ tung bay, ba tập đoàn quân lớn hội sư từ ba hướng đông nam bắc của Berlin. A Bảo đứng dậy, bước ra khỏi rạp phim. Dưới tán ngô đồng mát rượi, bốn bề yên tĩnh trở lại, tiếng ve kêu râm ran, nhìn qua, dọc các con hẻm ven đường, đã có không ít học sinh, công nhân ra vào, tình hình phát triển cực nhanh, ô kính cửa hàng thực phẩm "Vạn Hưng" trên đường Hoài Hải bắt đầu triển lãm "thực phẩm tịch thu", cả thùng nước khoáng Ý, rượu ngoại, sâm panh, bên trên giăng đầy mạng nhện, phủ đầy bụi lịch sử, đống đồ hộp, trứng cá tầm đen, thịt nguội, cá mòi, gà tây, thậm chí đậu xanh, dưa chuột muối kiểu Nga, ô liu Ý, một phần đã bị "phình hộp", nhãn mác bong tróc, rỉ sét rỉ ra, phông nền là chữ đỏ trên giấy trắng: "Lối sống hủ bại của giai cấp tư sản, phơi bày dưới ánh mặt trời!" Trạm thu mua phế liệu gần đó, nhất là cái cạnh trạm xe 24 đường Hoài Hải, chất đống tạp chí Trung - Tây, họa báo, thậm chí cả giường đồng tháo rời, lộn xộn không trật tự, dưới ánh mặt trời quả thật chói mắt. A Bảo chậm rãi đi tới đường Tư Nam, tiếng trống chiêng vang lên dồn dập, gõ rồi lại nghỉ. Khu vực này, đội ngũ khám nhà càng đông hơn, trước cửa không ít nhà tụ tập một nhóm người lạ. Cửa sổ lầu ba nhà ông nội, một chiếc tủ gỗ gụ nặng nề dần dần được hạ xuống, thợ nâng hạ do nhà máy phái tới, mang theo ròng rọc, dây cáp, bạt, ván cầu xe tải. Hai chiếc xe cá chuối phụ trách đưa cơm, trên xe cắm cờ đỏ, bày thùng nước lạnh, lồng hấp bánh bao, bát men sứ. Công nhân canh gác ngày đêm, đã ba ngày rồi.

A Bảo đi tới cổng lớn, nữ công nhân hỏi: "Lại tới làm gì?" A Bảo nói: "Tôi tới thăm bà." Nam công nhân nói: "Lại đây." A Bảo lại gần, để nam công nhân lục soát toàn thân một lượt, rồi vào vườn, trước mắt nhìn thấy Berlin trong phim, cây hoàng dương, cây hoàng dương lá nhỏ, bao gồm cả hoa mộc tê, đều bị đào đổ, lối đi lát gạch xanh bị đào tung, mỗi viên gạch đều bị đập vỡ để đề phòng cất giấu đồ. Trước cửa gian phòng nhỏ, một đống vò rượu Thiệu Hưng cũ kỹ đổ xiêu vẹo, bùn vàng niêm phong bị đập vỡ, rượu chảy tràn lan, hương thơm nồng nặc. Trong sảnh trống huơ trống hoác, thảm đã cuộn lại dựng đứng, lò sưởi và một phần sàn nhà, xung quanh chân tường đều đã bị cạy tung, tất cả bệ cửa sổ, hộp rèm cửa đều bị cạy ra. Ba chiếc ghế sô-pha đơn lật ngửa bốn chân, lớp vải lót dưới đáy bị rạch nát, lò xo lòi ra như ruột gan. Một bác thợ tay cầm búa xà beng, đang chui từ dưới hầm lên, mặt mũi đầy bụi, trên vai toàn là vôi, chẳng thèm nhìn A Bảo lấy một cái, chạy thẳng lên lầu hai. Những đồ đạc khác trong sảnh, tivi Liên Xô, hai bộ bàn trà gỗ tếch, đèn cây đồng thau, đài radio có máy hát, tủ kính gỗ cứng, tủ đồ cổ, đôn hoa bốn chân v.v., đều đã biến mất, nghe nói ngay trong ngày đã được chở tới cửa hàng đồ cũ quốc doanh trên đường Hoài Hải xử lý rồi.

Trước cửa phòng ăn, chất mấy thùng đồ hộp phủ đầy bụi, bao gồm cả đồ hộp sốt cà ri, sốt cá cơm Bồ Đào Nha (Anchovy sauce), tương cà, xì gà Manila thượng hạng, hàng chục chai rượu ngoại. A Bảo lại gần cửa phòng ăn, bên trong chật ních, tủ lớn, ghế ăn, bàn trà đã chuyển đi, năm sáu người công nhân đang tập trung dọn dẹp đống rương hòm chất cao. Có một người trung niên, mặc áo công nhân vải xanh dài tới đầu gối, một công nhân nói: "Lão sư phụ, cái này gọi là gì?" Người trung niên nhìn rồi bảo: "Đây là 'lạc châu', chính là đĩa bạc." Công nhân hỏi: "Rành rẽ nhỉ?" Người trung niên bảo: "Đồ cổ, tiệm quần áo cũ, quy tắc của ngân hàng tiệm vàng, cả nhà máy chỉ có mình tôi, coi như đã học nghề mấy năm, ăn cơm rau dưa mấy năm." Công nhân nói: "Kiến thức rộng thật." Người trung niên hạ giọng nói: "Nhà máy số 3 'Long Hâm', đại ông chủ tư bản, ghê gớm lắm, trong căn biệt thự ở quận Từ Hối, lật ra được một chai rượu ba màu của Pháp, danh tửu trên năm mươi năm, tôi cũng là lần đầu thấy, bên trong chai rượu, vách ngăn thủy tinh chia làm ba phần, tới tận cổ chai, chia làm ba phần bằng nhau, đựng riêng rượu đỏ, trắng, xanh, có thể rót riêng, cũng có thể pha uống." Công nhân hỏi: "Vị thế nào?" Người trung niên bảo: "Thơm nức mũi." Lúc này, công nhân bắt đầu cúi đầu ghi chép, người trung niên đọc tên: "Két sắt kiểu cũ 'Legends' của Đức, cơ bản đã kiểm kê xong, còn lại là: Bảng Anh, chính là tiền vàng nhỏ, mỗi đồng nặng tính ra, hai tiền hai phân năm ly, tính là vàng ròng, một ngàn không trăm bốn mươi tám đồng. Đông Dương, cái gì nhỉ, chính là tiền vàng nhỏ Nhật Bản, nặng tính ra hai tiền sáu phân năm, ba trăm bảy mươi hai đồng. Tiền vàng Pháp, cứ viết là Franc vàng, mỗi đồng cân nặng bao nhiêu, một tiền bảy phân năm ly, tổng cộng là một ngàn đồng chẵn. Tiền vàng Đức, chính là Mark vàng, nặng tính ra một tiền sáu phân năm, bốn trăm mười đồng, ghi xong chưa? Số lượng két, tổng cộng bốn mươi mốt cái, hỏi rương lầu ba, rương gỗ long não, bốn đôi, tính tám cái; chỗ này, rương da bò kiểu Trung Quốc, bốn lớn bốn nhỏ, tính tám cái, các loại rương da kiểu Tây khác, lớn nhỏ bao nhiêu, một hai ba bốn, tổng cộng trước viết hai mươi ba cái, viết đi, tốt, rương mây bốn đôi, rương sắt bọc góc, một đôi, trong đó phải viết rõ, tính ra có bảy rương, hiện tại đã trống không." A Bảo nhìn cái bàn ăn sát tường, chất một đống đồ bạc ảm đạm, ít nhất hai bộ đồ ăn bạc, mỗi bộ, mười bộ bát thìa bạc lớn nhỏ. Lão sư phụ cùng công nhân quay lại, tiếp tục đăng ký đọc tên: "'Kim bất ly', 'Ngân bất ly', chính là ghim cài vàng bạc, lớn nhỏ hai mươi ba cái. Bạc 'trắc thoát', chính là vòng tay, cứ viết là vòng bạc, lớn nhỏ tám cái. 'Hoành vân', tên tục là trâm bạc, hai túi, tính mười bốn cái. 'Lạc châu', chính là đĩa bạc, mười tấc, mười bốn tấc, mỗi loại nửa tá, mười hai cái. Bạc 'thác lạc' uyên ương, chính là bình rượu bạc, bốn chiếc.

Ấm trà bạc, tên tục là 'thôn khẩu', cũng gọi là 'thiên đề', ba chiếc. Bình cà phê bạc hai chiếc. Bình ướp lạnh bạc, một cái, bình bạc lớn nhỏ hai đôi, tháp bạc bảy báu hoa sen, hai tòa. Tiếp theo đăng ký tạp khí: Phật Di Lặc bạc một tòa, Quan Âm Bồ Tát bạc, một tòa, tượng phượng hoàng bạc một đôi, tượng cành hoa bạc khảm báu, một đôi, lư hương bạc, lư hương cũng gọi là 'bảo áp', là viết một đôi, chân nến bạc kiểu Tây một đôi, chân nến bạc kiểu Trung, cao thấp mỗi loại hai đôi, đèn bạc, tên tục là 'tụ cầu cao', một tòa, đèn thuốc phiện bạc, một cái, ống nhổ nhỏ bạc, một đôi, gương cầm tay khung bạc, ba cái, lược bạc cán bạc, lớn nhỏ bốn cái. Hộp trang sức bạc khảm báu, sáu cái.

Khiên bạc, chính là bảng tên mừng thọ, trước viết ba cái." A Bảo quay mặt đi, nhìn thấy phần lớn vàng bạc châu báu, lót một tấm khăn lụa Ấn Độ lớn, bày trên cái bàn vuông sát cửa sổ, không ai trông nom, một con ruồi trong vườn bay tới đậu trên đôi vòng vàng, bay tới đống bốn mươi mấy thỏi "cá vàng lớn", con ruồi ánh lên sắc vàng, đậu lên chiếc nhẫn ngọc bích, con ruồi ánh lên sắc xanh, góc bên trái, một đống trục tranh chữ lộn xộn, bên cạnh là đủ loại bình, bình mai, bình thụ đới, bình gốm men màu, bình thủy tinh, đồ uống rượu pha lê.

A Bảo đang ngẩn người, tai bị ai đó túm chặt, đau điếng. Một công nhân nói: "Làm gì đấy?" A Bảo kêu: "Á!" Công nhân nói: "Nhìn cái gì?" A Bảo không đáp. Trong phòng ăn, một bác công nhân già khác đi tới, nói giọng Tô Bắc: "Thằng này là cháu thằng ở đường Cao Lan." Bác công nhân già sờ một lượt hai nách, đũng quần A Bảo, A Bảo lách người. Công nhân nói: "Không được bướng, cởi giày ra!" A Bảo cởi giày. Bác công nhân già rút lót giày ra, nắn từng chiếc, tỉ mỉ nắn một lượt cạp quần, cổ áo sau của A Bảo. A Bảo không nói tiếng nào. Công nhân hỏi: "Vào đây làm gì?" A Bảo nói: "Tới thăm bà." Công nhân nói: "Trước kia làm giáo viên tiểu học dân lập, sau đó chuyển tới quận, làm nhân viên văn phòng, có vấn đề đúng không?" A Bảo không đáp. Công nhân nói: "Lần này tất cả đều phải khám."

A Bảo không đáp. Bác công nhân già nói: "Chỗ đường Cao Lan, khám rồi đúng không?" A Bảo gật đầu. Công nhân nói: "Thái độ phải rõ ràng, hiểu chưa, kiên quyết vạch rõ giới hạn với giai cấp tư sản, tố giác vấn đề, nghe chưa?" A Bảo gật đầu. Công nhân nói: "Lên phòng nhỏ trên lầu, xem năm phút rồi xuống." A Bảo đáp lời, bước lên cầu thang, tấm ván lát đều bị cạy lỏng lẻo, gian lớn hướng nam lầu hai, trải đệm nằm, chín người nhà chú bác, ngồi trên chiếu, cúi đầu không nói. Chỉ có ông nội, trên cổ treo một tấm biển, quỳ ở góc tường, A Bảo lập tức lao vào phòng, kéo ông nội đứng dậy. Công nhân ở cửa hỏi: "Làm gì?" Ông nội không động đậy nói: "Không sao, không sao." Công nhân túm áo A Bảo, lôi ra ngoài, kéo vào phòng nhỏ, bà đang tóc tai bù xù, cũng đang quỳ một mình trên sàn, trước mặt trải ra một cái va li nhỏ, bên trong là một bộ quân phục Quốc dân đảng, một tờ giấy trắng, viết chữ Hán bằng bút lông: "Phiếu bầu cử đại biểu Quốc dân đại hội năm Dân Quốc thứ 35 (1946)? Liễu Đức Văn?" A Bảo nói: "Bà." Bà không động đậy. A Bảo nói: "Liễu Đức Văn là ai?" Bà khóc nói: "Nói mười mấy lần rồi, là cái va li của bạn chú, trước khi đi Hồng Kông năm 1950, gửi lại cái va li nhỏ, ai mà biết, bên trong có một bộ quân phục, một tờ phiếu bầu cử." Nữ công nhân nói: "Còn muốn chối?" Bà nói: "Va li cá nhân, tôi không được xem." Nữ công nhân nói: "Đồ khốn nạn, đồ rác rưởi, con đàn bà chết tiệt, rốt cuộc Liễu Đức Văn là ai, nói! Hôm nay không nghĩ ra, không nói ra, thì đừng hòng đứng dậy, đồ khốn!"

A Bảo quay lại cổng lớn, mặc cho nam công nhân lục soát một trận, chậm rãi đi về. Nhà ở đường Tư Nam đã thay đổi hoàn toàn, ông nội và bà cúi đầu quỳ gối, A Bảo mơ hồ nghĩ tới một bộ phim, Nam Bá Thiên tiếp đón phú thương Nam Dương, nến đỏ cháy rực, chàng thư sinh mặt trắng Hồng Thường Thanh, đầu đội mũ chậu đồng, một thân âu phục vải lanh trắng, không kiêu không nịnh, dâng tặng lễ vật tiền vàng, ông chủ thiếu gia, nói nói cười cười, tình cảnh tuyệt đẹp, nhưng ngay sau đó, tóc tai Hồng Thường Thanh bù xù, quần áo xộc xệch, Nam Bá Thiên trói ngược hai tay, lục lọi hòm xiểng tháo chạy, như con gà rớt xuống nước, tình tiết biểu diễn, xứng đáng là "bi thiết lộng lẫy", nhưng A Bảo cảm thấy một sự không chịu nổi. Khám nhà ở đường Tư Nam kết thúc, đám người này, có thể lại tới đường Cao Lan, đơn vị của bố, đã có người tới khám rồi, đơn vị của mẹ, cũng chuẩn bị tới khám, bố mẹ của Betty ở lầu dưới, đã bị nhốt, phòng đã khám hai lần. Bà nội với Betty im lặng không nói, trong phòng lộn xộn. Đàn piano có thể bị kéo đi bất cứ lúc nào. Nhớ hôm qua: Bà Thiệu Hưng nhẹ giọng nói: "A Bảo, mau chạy đi, trời không sập đâu." A Bảo nói: "Chạy đi đâu?" Betty ngồi trên ghế đàn không nhúc nhích, trên đất đầy đồ đạc rác rưởi. Betty nói: "Chị Thục Uyển, chuẩn bị chạy tới cầu Cao Lang quận Dương Phổ, trốn trong phòng Mã Đầu, em cũng muốn chạy." A Bảo nói: "Nhà Thục Uyển, khám hai lần rồi, cả nhà đã chuyển vào gara ô tô lầu dưới, không thể chạy được nữa." Betty nói: "Có thể mà." A Bảo cười nói: "Mã Đầu dám chứa chấp giai cấp tư sản sao? Căn bản không thể nào, vụ án khiêu vũ gia đình, cũng đã khai báo rồi, chạy cái gì nữa?" Bà nội nói: "Hay là, con bé theo Thục Uyển, trước hết về Thiệu Hưng đi." A Bảo nói: "Đàn piano thì sao? Đàn piano có bốn chân, không chạy được." Betty nói: "Mã Đầu nói rồi, sau này đàn piano, dù là đàn cao lưng, đàn thấp lưng, hay là đàn tam giác, chắc chắn bị loại bỏ rồi, Trung Quốc có sáo, đàn hồ cầm, trống chiêng, bình thường đàn vài khúc đàn liễu cầm Sơn Đông, gõ vài cái phách tre, một cái chậu một đôi đũa, đing đing đing hát vài bài 'Lật người nói tình', thế là đủ rồi, mãn nguyện rồi." A Bảo không đáp. Bà nội nói: "Cửa hàng đồ cũ đường Hoài Hải, đàn piano đã chất thành núi rồi."

Betty nói: "Nếu có người tới kéo đàn piano, Mã Đầu nói rồi, hoàn toàn có thể dàn xếp được." A Bảo không đáp.

Betty nói: "Mã Đầu không sợ chút nào." A Bảo nói: "Giai cấp công nhân mà, đương nhiên rồi." Betty nói: "Mã Đầu cùng các bạn học, tới quận Từ Hối, khám mấy căn biệt thự rồi." A Bảo không đáp. Betty nói: "Mã Đầu nói, nhìn người nào không thuận mắt, bây giờ có thể đánh ngay." A Bảo nói: "Mã Đầu không giống." Betty nói: "Mã Đầu nói rồi, tính ra, hai phái ba phái, bảy phái tám phái, đều là vô sản giai cấp, thực ra, nội bộ vẫn cứ đánh nhau, đầu rơi máu chảy, không ai chịu ai, vô sản giai cấp, cũng đấu đá lẫn nhau, chưa nói tới giai cấp khác." A Bảo nói: "Không được nói bậy." Betty không đáp. Lúc này, A Bảo chậm rãi đi tới ngã tư đường Cao Lan, từ xa nhìn thấy Betty và Mã Đầu, đi ngược chiều tới. Betty xóa tan vẻ sầu não, áo sơ mi trắng, váy vải xanh, thanh khiết xinh đẹp. Mã Đầu thần thái nhẹ nhõm. Betty nhìn Mã Đầu, do dự không quyết nói: "Em nghĩ, đi thăm chị Thục Uyển, được không?" Mã Đầu nói: "Betty, anh đã nói rồi, trước hết tới Vạn Hưng đường Hoài Hải, đi uống nước lạnh đi." Betty không nói gì, cúi đầu mân mê váy, cuối cùng, theo Mã Đầu đi mất.

Ba

Gió đêm xuyên qua cửa sổ áp mái, truyền tới tiếng trống chiêng mơ hồ. Mẹ Tiểu Mao nói: "Lần này tàu thủy của Hải Đức, cập bến cầu tàu Đại Đạt, Ngân Phượng bế bé gái đi đón tàu rồi." Bố Tiểu Mao đặt chén rượu xuống nói: "Lãnh tụ vừa ra lệnh, lãnh đạo công ty tàu thủy, lập tức tỉnh ngủ, kẹp chặt đuôi chó, vội vàng quay về rồi." Mẹ Tiểu Mao nói: "Đang uống rượu, đừng bàn luận lãnh tụ, uống xong hãy nói." Bố Tiểu Mao không đáp. Mười giờ đêm, cửa sau kêu một tiếng, Ngân Phượng về rồi, cũng nghe thấy Hải Đức lên lầu, Ngân Phượng nói: "Nhẹ chút." Tiếng chìa khóa mở cửa, khe sàn lộ ra mười mấy tia sáng, tiếng đặt hành lý, bé gái ư ừ mấy tiếng, như lập tức đè lên ngực Ngân Phượng. Tiểu Mao lo bé gái bỗng khóc to, nhưng bé gái không kêu. Xột xoạt, tiếng ậm ừ của Hải Đức truyền lên. Rót nước, rửa mặt, khuân đông vác tây. Sau đó là tiếng dép rơi xuống sàn, Ngân Phượng nói: "Nhẹ chút đi, vội cái gì, tay chân nặng nề thế." Sau đó Ngân Phượng nói: "Tắt đèn đi."

Sàn nhà tối sầm. Bình thường, Ngân Phượng thay quần áo, tắm rửa, nhất định phải tắt đèn. Ban ngày kéo rèm, phòng tối lại, cho dù lầu trên có người nhìn, bóng người cũng mơ hồ. Lúc này, ánh trăng sáng rực, âm thanh mơ hồ, thấp thoáng tiếng thở, cũng giống tiếng sàn nhà cũ nứt ra, đục ngầu khó phân. Tiệm cắt tóc tầng trệt, phòng ông chú lầu hai, đã lặng ngắt từ lâu. Chuyến tàu điện 24 cuối ngày đi qua, bím tóc cọ qua dây điện, "xoẹt xoẹt xoẹt", sau đó Ngân Phượng hừ một tiếng, như là tằng hắng cổ họng. Một chiếc xe cá chuối đi qua hẻm, giàn tre trên xe kêu "bạch bạch bạch" suốt dọc đường, mọi thứ dừng lại, vạn vật tĩnh mịch. Tiểu Mao mơ màng chìm vào giấc mộng.

Sáng hôm sau, mẹ Tiểu Mao như thường lệ hai tay chắp lại, đứng trước tủ năm ngăn làm bài tập. Bố Tiểu Mao chuẩn bị đi làm. Mẹ Tiểu Mao ngẩng đầu nhìn ảnh lãnh tụ một cái, cũng chuẩn bị đi làm. Bố Tiểu Mao nói: "Trong nhà máy dán nhiều câu đối ngữ lục lắm." Mẹ Tiểu Mao nói: "Chỗ tôi cũng có, mấy thằng khốn làm tuyên truyền, bò lên bò xuống, bận chết đi được." Bố Tiểu Mao nói: "Vế phải câu đối là, hạ quyết tâm, không sợ hy sinh. Vế trái, bài trừ vạn khó, giành lấy thắng lợi." Mẹ Tiểu Mao nói: "Đọc lại lần nữa." Bố Tiểu Mao đọc lại lần nữa. Mẹ Tiểu Mao nói: "Vế trái câu đối, rõ ràng thiếu một chữ." Bố Tiểu Mao hỏi: "Chữ gì?" Mẹ Tiểu Mao nói: "Phải là 'đi' giành lấy thắng lợi. Chân ngôn lãnh tụ, năm chữ, không được thiếu một chữ, là đứa nào dán vậy?" Bố Tiểu Mao nói: "Là tôi." Mẹ Tiểu Mao nói: "Ôi giời ơi, người khác phát hiện ra, thì phiền toái rồi." Bố Tiểu Mao không đáp. Mẹ Tiểu Mao nói: "Đây là chuyện lớn rước họa vào thân, ôi, chuyện của văn nhân, công nhân xen vào làm gì?" Bố Tiểu Mao không đáp, cúi gằm mặt, vội vã mặc áo. Mẹ Tiểu Mao cầm hộp cơm men sứ, ngoái đầu nói với Tiểu Mao: "Mau dậy đi, trường học đình chỉ học tập, cũng phải dậy, ôi, việc gì tôi cũng phải lo sốt vó." Tiểu Mao nói: "Con dậy rồi." Bố mẹ vội vã xuống lầu. Tiểu Mao đứng dậy, lấy khăn mặt bàn chải, đi xuống tầng trệt. Ngân Phượng mua thức ăn, đi vào từ cửa trước. Lúc này ông chú lầu hai cũng xuống lầu, nhìn nhìn Ngân Phượng. Hải Đức cũng xuống lầu, cười với Tiểu Mao. Tiểu Mao nói: "Anh về rồi à." Hải Đức lấy ra một tuýp kem đánh răng, dí sát vào bàn chải của Tiểu Mao, bóp ra một dải nói: "Kem đánh răng Nhật Bản, thử xem." Hai người đánh răng, rửa mặt. Hải Đức nói: "Có thời gian tới chơi." Tiểu Mao nói: "Được ạ."

Sáng hôm đó, Tiểu Mao tới Diệp Gia Trạch. Sư phụ quyền cước đi làm ca đêm về, vẫn còn tinh thần. Bên bờ sông Tô Châu, Kiến Quốc dọn ra một chỗ trống, bày hai đôi khóa đá, một cái tạ đá. Sư phụ nói: "Quyền cứng hơn chút rồi nhỉ?" Tiểu Mao nói: "Cũng tạm ạ." Sư phụ giới thiệu: "Ngưu Thụ, Giác Bất Thụ, đây là Vinh Căn, đây là Tiểu Mao." Vinh Căn gật đầu, chỉ vào khóa đá nói: "Được." Tiểu Mao hỏi: "Chỗ nào kiếm được vậy?" Sư phụ nói: "Trong nhà máy làm khuôn, chỗ này đổ xi măng, trọng lượng đều nhau là được, tạ đá, hơn hai trăm cân chút, khóa đá, một đôi ba mươi cân, một đôi bốn mươi hai cân." Vinh Căn nói: "Luyện thuận tay rồi, trên nắm đấm có thể đứng người, trên vai có thể chạy ngựa." Tiểu Mao xách thử khóa đá. Sư phụ nói: "Không biết làm, dễ bị thương gân tay lắm."

Vinh Căn nói: "Sư phụ quăng một lần, cho đệ tử xem đi." Sư phụ quyền cước nhổ tàn thuốc, chân giậm một cái, cầm đôi khóa đá nhỏ, đứng tấn, khóa từ dưới háng hướng lên trên, dùng sức vung, quá đỉnh đầu, cổ tay xoay một cái, mười ngón thả lỏng, buông ra, đôi khóa đá nhỏ, mỗi cái tự xoay giữa không trung, giai đoạn rơi xuống, hai tay thuận thế đỡ lấy, lại vung, lại là một cú đẩy, cổ tay không xoay, thả tay, đôi khóa đá nhỏ, theo mặt phẳng bay lên, cùng bay lên không trung, thuận đà rơi xuống, hai tay đan vào nhau, xách chặt, đặt xuống đất ngay ngắn. Sư phụ quyền cước nói: "Già rồi, lâu không làm, tay cứng mất rồi." Kiến Quốc nói: "Được." Vinh Căn nói: "Để con thử một cái." Vinh Căn là kiểu quăng khóa một tay, khóa nhỏ đơn lẻ bay lên không trung, khi rơi tự do, nhấc cánh tay lên đón, dính khóa, thuận đà rơi xuống, khóa như rơi trên cánh tay, có nửa giây dừng lại, cổ tay lật một cái, nhanh nhẹn nắm chặt tay cầm khóa, lại tung, lại xoay, lại dừng, lại đỡ, lại quăng, nhìn rất đẹp mắt. Sư phụ nói: "Tốt, thầy nhớ hồi đó, chỉ dạy một lần, phân xưởng còn trừ tiền thưởng của thầy, không ngờ, Vinh Căn nhớ kỹ thế." Vinh Căn nói: "Sư phụ đưa vào cửa, luyện công dựa vào bản thân, con luyện được một năm rưỡi rồi." Sư phụ nói: "Kiến Quốc nghe rõ chưa, cái gì cũng phải tự giác, phải để tâm." Kiến Quốc nói: "Vâng, con xem rồi, Tiểu Mao tương đối cứng cáp, có thể luyện trước." Sư phụ nói với Vinh Căn: "Hai đứa bạn nhỏ của thầy này, tuổi nhỏ, sức không nhỏ, không ngờ ở trường học, ngày nào cũng để người ta bắt nạt." Vinh Căn nói: "Bắt nạt đệ tử của con, tình hình hiện tại, quả thực là đảo lộn rồi." Tiểu Mao không đáp. Vinh Căn nói: "Sau này, cứ để con giải quyết, trong lớp có việc gì, tất cả báo cho con." Tiểu Mao nói: "Cảm ơn sư huynh." Bốn thầy trò vừa nói vừa luyện. Bên cạnh là bờ đê, sông Tô Châu tới đây, rẽ mấy khúc sông, tàu bè qua lại kéo còi, tiếng này tiếp tiếng kia, trong gió nam, mơ hồ là tiếng loa phát thanh khu Trường Thọ, dạy hát bằng tiếng phổ thông, mọi người bây giờ cùng hát. Chuẩn bị, bắt đầu. Vô, sản, giai, cấp, "Cách mạng Văn hóa", hầy, chính là tốt. Chính là tốt nha, chính là tốt, chính là tốt. Hát. Vô, sản, giai... Bất ngờ có người vỗ tay nói: "Hay hay, sức mạnh thật lớn, có thể đánh hổ rồi." Bốn người ngoái đầu, một nữ công nhân, ngồi trên xe đạp, chân chống vào mép đường đá, tuổi chừng ngoài ba mươi, mắt to, môi đầy đặn, gió sông thổi rối mái tóc ngắn, áo sơ mi xanh ngắn tay vải nhân tạo, quần công nhân. Người tới là nữ công nhân Kim Muội, đệ tử cũ của sư phụ quyền cước, sau chuyển tới nhà máy máy dệt Chu Gia Kiều, kết hôn được ba tháng, chồng qua đời vì tai nạn lao động.

Kim Muội dựng xe ổn định, lau mồ hôi nói: "Lâu rồi không qua." Sư phụ hỏi: "Làm ca nào?" Kim Muội nói: "Hôm nay nghỉ, sư phụ, chắc chắn là làm ca đêm về." Sư phụ nói: "Đoán chuẩn đấy." Tiểu Mao chào hỏi: "Chị ạ." Kim Muội vỗ vỗ vai Tiểu Mao. Sư phụ nói: "Đây là đệ tử Vinh Căn của thầy, còn đây là Kiến Quốc." Kim Muội gật đầu nói: "Phiền mấy vị em trai, đằng sau xe có cái túi xách, giúp chị bê xuống với." Tiểu Mao cùng Kiến Quốc, Vinh Căn tiến lên, mở cái túi bạt sau xe ra, nặng đến giật mình, mở ra xem, hai cặp tạ sắt. Sư phụ nói: "Được đấy." Kim Muội nói: "Xấu hổ quá, tha lôi một năm rồi, việc tư ở nhà máy, luôn phải lén lút, vụng trộm làm." Sư phụ nhắm chuẩn cái mông tròn trịa của Kim Muội, nhéo một cái nói: "Vụng trộm, nghe khó nghe nhỉ." Kim Muội đẩy một cái nói: "Làm gì thế! Sư nương đi làm rồi đúng không?" Sư phụ không đáp.

Kiến Quốc và Vinh Căn chiêm ngưỡng tạ sắt. Kim Muội nói: "Tạ sắt tiêu chuẩn, đáng lẽ là đúc, em làm máy bào, bào một đôi cho tiện." Sư phụ nói: "Sắt sống mềm, đầu dao thép vonfram ăn vào, như đậu phụ vậy." Kim Muội nói: "Chỉ là phôi vuông khó kiếm, phải đợi cơ hội, phải tình cờ, còn phải đợi lúc em tăng ca một mình trong xưởng cơ khí." Tiểu Mao nhìn tạ sắt, hình cầu sáu cạnh, cạnh góc rõ ràng. Kim Muội nói: "Dễ rỉ, Vinh Căn nhớ lấy, kiếm chút sơn đỏ sơn đen, sơn vài lượt là được." Sư phụ nói: "Kim Muội thật sự giúp thầy, thực ra, thầy chỉ nói bừa thôi." Kim Muội nói: "Việc sư phụ dặn dò, em đều ghi nhớ." Mọi người trở về phòng sư phụ. Sư phụ nói: "Trước hết uống chén nước đun sôi để nguội, hôm nay, ngồi lâu chút." Kim Muội gật đầu, chạm vào cánh tay sư phụ nói: "Luyện cơ bắp làm gì không biết." Sư phụ nói: "Vận động bắt đầu rồi, tình hình tự do rồi, người luyện thân thể, sẽ nhiều lên thôi." Nói tới đây, sư phụ nháy mắt với Tiểu Mao và những người khác. Kiến Quốc, Vinh Căn kéo Tiểu Mao đứng dậy: "Chị ngồi trước đi, chúng em đi đây." Kim Muội đối mặt sư phụ vặn vẹo thân mình nói: "Tại sao kéo em? Trước mặt các em, khó coi lắm, em cũng đi đây." Nhưng Kim Muội không động đậy. Sư phụ gật đầu với mọi người, ba người đi ra. Vinh Căn đi tới nhà ổ chuột thôn Đông Tân bờ bắc, Kiến Quốc đi tới Tào Gia Độ, chào nhau tạm biệt.

Tiểu Mao quay lại hẻm, thấy bác Vương buộc một cái trùm đầu uốn tóc. Tiểu Mao nói: "Dây nhiệt lại hỏng à?" Bác Vương nói: "Phá tứ cũ hiểu chưa, không được uốn tóc nữa." Tiểu Mao nói: "Hay, tốt nhất là tiệm cắt tóc đóng cửa luôn." Bác Vương nói: "Đóng cửa thật thì chết mất, bác chạy tới nhà cháu ăn cơm đấy." Tiểu Mao cười cười. Đi lên lầu hai, cửa phòng Ngân Phượng mở rộng, trên bàn là ba món mặn một món canh. Ngân Phượng nói: "Tiểu Mao, cùng ăn đi." Tiểu Mao xua tay. Hải Đức đứng dậy nói: "Tới đi, khách sáo làm gì." Tiểu Mao đi vào, ngồi tạm lên cái ghế đôn, Hải Đức rót nửa chén bia "Thượng Hải", Ngân Phượng xách chai qua nói: "Tiểu Mao không được uống." Hải Đức nói: "Nửa chén thôi mà." Tiểu Mao cầm lấy. Hải Đức nói: "Anh cứ đi biển là nửa năm, may nhờ hàng xóm chiếu cố."

Tiểu Mao nói: "Là mẹ cháu, không phải cháu." Ngân Phượng nói: "Trước kia giúp chị mua vé xem phim, quên rồi à?" Hải Đức nói: "Anh ngày nào cũng lênh đênh trên biển, đầu óc trống rỗng." Tiểu Mao nói: "Chị mỗi bữa cơm, đều bày thêm một đôi bát đũa, đợi anh về." Ngân Phượng đỏ mặt nói: "Làm gì có chuyện đó." Tiểu Mao không đáp. Hải Đức nhéo vào mu bàn tay Ngân Phượng nói: "Vợ lúc nào cũng nhớ anh, đúng không?" Ngân Phượng nói: "Chắc chắn là Tiểu Mao nhìn trộm." Tiểu Mao nói: "Đi ngang qua cửa, là nhìn thấy." Hải Đức nói: "Làm vợ, phải đường đường chính chính, nghĩ đông nghĩ tây, sợ cái gì chứ?" Ngân Phượng cúi đầu không đáp. Hải Đức nói: "Chủ gia đình nhớ chồng, là đương nhiên."

Ngân Phượng không đáp. Hải Đức nói: "Anh thật không định ăn cái cơm thủy thủ này nữa, 'Cách mạng Văn hóa', tốt nhất làm cho lớn thêm chút nữa, làm cho tàu thủy ngừng chuyến hết, cầu tàu ngừng công, là tốt nhất." Ngân Phượng nói: "Lại nói bậy rồi, có thể không?" Hải Đức nói: "Tàu thủy thả neo, anh chuyển sang ngồi văn phòng, có thể mỗi đêm ôm vợ." Ngân Phượng chỉ chỉ phía ông chú nhà bên nói: "Suỵt." Hải Đức nói: "Lại sợ rồi, cái gì cũng phải sợ, gan bé thế." Mặt Ngân Phượng ửng đỏ nói: "Nói bậy." Hải Đức nhìn Ngân Phượng nói: "Lúc nào cũng mang tâm sự, lo lắng cái gì chứ, giai cấp công nhân đã lãnh đạo tất cả rồi, vui vẻ chút đi." Ngân Phượng nói: "Nói bậy rồi, em chỗ nào không vui, chỗ nào có tâm sự chứ." Hải Đức nói: "Lúc nào cũng nhíu mày, im lặng không nói, suy nghĩ." Ngân Phượng vỗ Hải Đức một cái. Tiểu Mao nói: "Anh đi biển, chị liền lo lắng." Hải Đức không đáp. Ngân Phượng uống vài ngụm bia, trước ngực ửng đỏ. Tiểu Mao nói: "Trên biển, luôn có chuyện vui chứ nhỉ?" Hải Đức nói: "Trên boong tàu toàn mấy con khỉ, có cái vị ngọt gì mà hít chứ? Chỉ có khổ thôi, ăn gió ăn sóng, cứ nói riêng nội hải Nhật Bản, dòng chảy tám hải lý, eo biển Lại Để Đảo, Minh Thạch, eo biển Quan Môn, nếu là tàu cũ, vào cảng coi như là tốc độ tối đa, cũng không chạy nổi." Tiểu Mao nói: "Cháu có một người bạn, chuyên làm mô hình tàu." Hải Đức nói: "Tàu chở hàng viễn dương, anh là chuyên gia." Tiểu Mao nói: "Tương lai, cháu có thể làm thủy thủ chứ nhỉ?" Ngân Phượng nói: "Nói bậy nói bạ." Hải Đức nói: "Làm đàn ông, việc này bằng ngồi tù, nửa năm, một năm một án, có gì hay chứ? Về tới Thượng Hải, ngày nào cũng làm vợ đổ mồ hôi, đau lưng mỏi gối." Ngân Phượng nói: "Đồ chết tiệt." Hải Đức nói: "Anh chỉ biết thở dài thôi, thật không còn gì để nói, người ngồi trên boong tàu, trước mắt chỉ toàn là nước, chỉ mấy người đàn ông này, uống rượu, ồn ào, không thì nhớ đàn bà, nhớ vợ." Ngân Phượng nói: "Hừ." Hải Đức nói: "Tốt hơn ăn cơm tù một chút, đầu giường anh, cho phép dán ảnh vợ." Ngân Phượng nói: "Không được nói nữa, em không đồng ý." Hải Đức nói: "Đàn ông nhớ đàn bà, anh bình thường mà." Ngân Phượng nói: "Đừng nói nữa." Hải Đức nói: "Ai ai cũng dán ảnh đàn bà, dân độc thân, dán ảnh minh tinh, trước kia thích dán Tạ Phương, gần đây là ảnh chụp màn hình 'Nữ vận động viên nhảy cầu'." Ngân Phượng nói: "Phim này chưa xem." Hải Đức nói: "Bên trong toàn đàn bà mặc đồ bơi, có thể nhìn ngực, đùi." Tiểu Mao không đáp. Hải Đức nói: "Họa báo nước ngoài, ảnh đùi nhiều nhất, nhưng chính ủy phải kiểm tra." Tiểu Mao nói: "Họa báo cũ trước giải phóng, gần đây trạm thu mua phế liệu nhiều lắm." Hải Đức nói: "Bên ngoài đầy ra, Nhật Bản, Thái Lan, Tây Đức, Hà Lan, trong đống rác, họa báo đàn bà cởi trần cởi mông, cần bao nhiêu có bấy nhiêu, chính ủy thường xuyên lục soát, lật ra một quyển, là bắt viết kiểm điểm." Ngân Phượng nói: "Đáng lẽ phải kiểm tra, tư tưởng của đàn ông, quá hạ đẳng." Hải Đức cười cười nói: "Thực ra ấy, chính ủy tịch thu họa báo, đóng chặt cửa phòng, tự mình lén xem, chẳng lẽ trong đũng quần chính ủy, là một củ cà rốt, hay là xúc xích?" Ngân Phượng nói: "Dừng, không được nói nữa!" Hải Đức nói: "Anh đã kết hôn, anh có thể dán ảnh vợ, chính ủy không có gì để nói."

Ngân Phượng nói: "Đừng nói nữa." Hải Đức nói: "Tiểu Mao bình luận thử xem, anh chuẩn bị để Ngân Phượng, chụp một đến hai tấm ảnh, mang lên tàu, để anh nhìn, dưỡng mắt, cái này đúng chứ, Ngân Phượng không chịu." Ngân Phượng nói: "Tới hiệu ảnh chụp, em tại sao không chịu?" Hải Đức nói: "Được rồi được rồi, không nói nữa." Ngân Phượng nhìn sang nhà bên, nói khẽ: "Tiểu Mao tới bình luận xem, Hải Đức muốn mời một đồng nghiệp hạ đẳng tới, chuyên chụp em nằm ngang trên giường, rửa phóng to." Tiểu Mao không đáp. Hải Đức nói: "Anh không hiểu máy ảnh, mời đồng nghiệp tới giúp, lại không đăng báo, không được à?" Tiểu Mao nói: "Chị tại sao không chụp? Trong tủ kính hiệu ảnh Đại Tự Minh Chung, một tấm cũng không bằng chị." Ngân Phượng nhìn vách ván, hạ thấp giọng nói: "Tiểu Mao thật thà quá, Hải Đức là muốn em cởi trần, đeo nịt ngực, cởi hai chân, chỉ mặc quần lót, bên cạnh gối, bày ra dáng vẻ lẳng lơ, hạ đẳng nhỉ, quá hạ đẳng, em có thể chụp sao?" Tiểu Mao không đáp. Hải Đức xua tay nói: "Đã không đồng ý, thì đừng nói nhiều nữa."