Mùa thu, Tưởng Thục Hoa sinh được một bé trai, sức khỏe lại càng tệ hơn. Tưởng Thục Trân và Thẩm Lệ Anh đến mùa đông lại mang thai lần nữa. Vợ chồng Tưởng Thiếu Tổ không đến Nam Kinh, việc kiện tụng không có kết quả; mấy người lớn mang bệnh trong người, hoài niệm một thứ gì đó không rõ hình thù, hình như là hoài niệm quê hương. Nửa năm nay, niềm vui duy nhất của những người trong nhà họ Tưởng chính là việc Tưởng Thục Viện làm mai cho em gái Tưởng Tú Cúc, nhưng lại bị Tưởng Tú Cúc từ chối. Tưởng Tú Cúc tỏ ra từ chối mà không hề đắn đo suy nghĩ, đã khơi mào những lời bàn tán kéo dài trong số các chị em và họ hàng.

Tưởng Tú Cúc nhìn thấy những khiếm khuyết và bất hạnh của các gia đình, cho rằng bản thân mình, không chút giữ lại, nên phải hoàn toàn khác biệt. Phong trào yêu đương trong trường nữ sinh Thiên Chúa giáo không ảnh hưởng gì đến cô, các bạn học cho rằng cô có đầu óc thủ củ, nhưng cô lại cho rằng chẳng có mối tình nào là nghiêm túc và có ý nghĩa cả. Sau khi cha qua đời, cô chợt nhận thức được sức mạnh của đồng tiền cùng sự đọa đày, xấu xa xung quanh. Giống như những gì người ta thường thấy ở những thiếu nữ kiểu này, Tưởng Tú Cúc, sau những giấc mộng mơ hồ ban đầu, đã lùi bước trở lại, hướng mắt vào thực tế nghiêm túc. Nguyên tắc của cô là: trong lòng cô chỉ có chính mình. Cô cảm thấy nếu không có tiền, cô không thể yêu đương hoặc kết hôn, mà hiện tại cô không có tiền. Thế là, sự kiêu ngạo tuyệt đối ấy đã ngự trị trong lòng cô.

Cô ít khi sang chỗ các chị nữa. Nhưng thường đi thăm người anh trai đang phát điên. Cô nghĩ: cô độc rất tốt.

Tưởng Úy Tổ vô cùng đáng thương khi sợ hãi tất cả mọi người, căm hận tất cả mọi người. Nhưng chính vì sợ hãi, chính vì anh ta không hề lạnh lùng như những gì người ta nhìn thấy, anh ta không thể dứt ra được. Bởi vì Kim Tố Ngân vẫn cần đến anh ta, anh ta không thể dứt ra. Gần đến Tết, anh ta sống trong trạng thái vô cùng căng thẳng. Anh ta dò xét một cách cực kỳ quỷ quyệt: Kim Tố Ngân có còn cần đến mình hay không.

Anh ta chứng minh rằng Kim Tố Ngân không cần mình cho lắm. Tóm lại, anh ta không nhận được sự khẳng định chắc chắn, cũng chẳng nhận được sự phủ định. Sự thiếu hụt ý chí nằm ở chỗ không có sức mạnh tạo nên một sự thật chắc chắn hay một sự chắc chắn trong tâm hồn, ở người điên lại càng như vậy.

Tưởng Úy Tổ đã hình thành thói quen suy ngẫm của mình. Anh ta đi lại hỗn loạn trong phòng trước, làm cho mọi thứ đều trở nên bừa bộn hoặc phá nát, rồi sau đó bất động nằm giữa những đống bừa bộn ấy. Khi có thắc mắc, anh ta lại đứng dậy, làm cho bừa bộn lên lần nữa. Cứ thế cho đến khi sự bừa bộn này khẳng định tư tưởng của anh ta, hoặc nói cách khác, khi tư tưởng của anh ta khẳng định sự bừa bộn này là điểm dừng.

Lại là một đêm mưa gió, lạnh giá. Đêm qua Kim Tố Ngân đã khóc ở đây, hôm nay anh ta, Tưởng Úy Tổ, đang suy ngẫm ở đây. Anh ta lật đổ ghế, kéo ga giường và quần áo xuống đất, khẳng định nỗi bi thương của Kim Tố Ngân là giả. Nhưng tại sao lại phải làm giả? Anh ta nghĩ, không thể giải đáp, bèn đẩy ghế về phía mép giường, xé rách một bộ quần áo. Sáu ngọn nến đang tỏa sáng, Tưởng Úy Tổ tái nhợt cứng đờ nằm trên sàn nhà. Anh ta đột nhiên đấm xuống sàn, thốt ra hai tiếng kêu của dã thú.

Tuân theo dặn dò của Kim Tố Ngân, người ở đứng ngoài cửa canh chừng. Nhưng đến nửa đêm, ả tìm được lý do để yên tâm, bèn xuống đi ngủ.

Tưởng Úy Tổ đấm xuống sàn nhà, thốt ra những tiếng kêu của dã thú.

Anh ta đứng dậy, lật nhào cái bàn, anh ta ngồi lên bàn, giơ tay che mặt, lắng nghe tiếng gió và tiếng mưa.

“Lại một năm nữa rồi! Thi hài của cha sắp mục rữa rồi! Ông ấy cũng đang đợi đến nóng ruột đấy!” Anh ta nghĩ.

“Đến đi! Đến đi! Đến đây đi!” Anh ta cảm thấy, trong tiếng gió và tiếng sóng sông từ nơi xa xôi, có một tiếng gọi như thế đang vẫy gọi anh ta. Tiếng gọi này suốt một năm qua vẫn luôn gọi anh ta, đêm nay bỗng trở nên vô cùng thân thiết.

“Ta đến đây! Đến đây rồi.” Tưởng Úy Tổ nói, kéo đống ga giường lộn xộn dưới đất, nằm xuống.

“Hôm qua cô ấy nói: ‘Chúng ta rồi cũng phải chia tay, có hề gì đâu!’ Thế nào? Hay quá nhỉ? Vậy ta có nên giết cô ta không?” Anh ta nghĩ, ngước nhìn ánh nến. “Không cho cô ta sống! Sống còn khó chịu hơn chết, lại còn có A Thuận nữa! Vậy, ta phải làm sao đây?”

Ở tận cùng của vực thẳm nhân gian này, trong sự tịch mịch sâu thẳm, Tưởng Úy Tổ nghe thấy tiếng gầm thét bi thảm của sóng sông từ nơi xa.

“Đừng nghĩ nữa! Không nghĩ gì hết! Ta đi Tô Châu đây! Đến mộ của cha đây! Đến miếu Hàn Sơn đây!” Anh ta nói, đoạn đứng dậy, thổi tắt hai ngọn nến, đá văng mọi thứ dưới đất cho lộn xộn hết lên. Sau đó lại nằm xuống, nằm trên sàn nhà lạnh ngắt. “Ta đốt cái nhà này luôn! Như vậy ta sẽ không còn lưu luyến gì nữa!” Anh ta nghĩ.

Anh ta nhắm mắt nằm một lát. Sau đó đứng dậy, căng thẳng mặc thêm một chiếc áo len vào người, rồi gói một bọc đồ, đếm số tiền trên người. Anh ta kẹp bọc đồ nách, nhìn ánh nến.

“A Thuận ơi, ta là kẻ bất nhân bất nghĩa!” Anh ta nói, nhặt một ngọn nến lên nhưng rồi lại đặt xuống, đưa mắt nhìn quanh.

“Nhân gian này có gì đáng lưu luyến!” Anh ta nói, lộ ra vẻ mặt tàn nhẫn. “Đúng vậy, có gì mà lưu luyến! Bất nhân bất nghĩa, nam đạo nữ xướng! Thưa rằng thà bị sỉ nhục, chi bằng trở về đi thôi!” Anh ta nói, cầm ngọn nến lên.

“A, từ biệt nhé, nhân gian này! Từ biệt nhé, Tố Ngân đáng thương!” Anh ta lớn tiếng nói, thê lương tuôn rơi nước mắt.

Bàn tay anh ta run rẩy. Anh ta kẹp bọc hành lý đi đến trước cửa, mở cửa ra, cầm nến chiếu ra bên ngoài một cái. Sau đó anh ta bước quay lại, một cách nhanh chóng, tự ép buộc chính mình, châm lửa đốt màn. Anh ta nín thở nhìn màn cửa bốc cháy. Ngọn lửa thốc lên tận đỉnh màn, anh ta phát ra tiếng kêu tuyệt vọng như dã thú.

Tưởng Úy Tổ đã hiểu được ý nghĩa của những việc mình làm, hiểu được ý nghĩa của ngọn lửa, hiểu được rằng từ nay anh ta đã mất đi tất cả mọi thứ. Anh ta hoảng sợ tiến lên kéo màn, nhưng tấm cói trên mái nhà đã bén lửa. Anh ta chạy vài bước trong làn khói, lại kêu lên một tiếng, sợ bị người khác phát hiện, bèn vội vã trốn ra ngoài.

Chạy đến góc phố vắng vẻ, anh ta ngoảnh đầu lại, nhìn thấy ngọn lửa đã bốc lên trên mái nhà. Ngọn lửa bốc cao lên không trung, tung hoành trong cơn gió lạnh. Ngôi nhà cũ kỹ và cô độc đã cháy rồi, cái hang ổ của Tưởng Úy Tổ, địa ngục và thiên đường của Tưởng Úy Tổ đã cháy rồi. Bốn bề bắt đầu có tiếng người xôn xao. Dường như bị một thứ sức mạnh nào đó chi phối, Tưởng Úy Tổ run rẩy quỳ xuống, hướng về ngọn lửa dập đầu một cái.

Trước sức mạnh to lớn ấy, Tưởng Úy Tổ đã khuất phục. Giống như chàng thanh niên kiêu ngạo khuất phục trước tình yêu. Kẻ khinh mải nhân gian này đã khuất phục trước sự vương vấn thê lương đối với nhân gian, Tưởng Úy Tổ cảm thấy mình là kẻ không thể tha thứ, sau này cũng không thể tha thứ. Thế nên anh ta không còn sức mạnh để trở về quê hương nữa. Để tìm kiếm sự ân huệ và tha thứ, anh ta bước đi hướng tới sự diệt vong, tan biến vào giữa đám đông những con người bất hạnh ở Nam Kinh; những con người bất hạnh ấy, bị Nam Kinh coi như cặn bã của nó mà lợi dụng.

Người ta thường cho rằng bản thân mình vì chân lý mà kiên cường lạnh lùng, kẻ điên lại càng cảm thấy mình vì chân lý mà kiên cường lạnh lùng hơn, cho đến tận phút cuối cùng, anh ta mới hiểu rõ sự tình cảm đáng thương của chính mình. Tưởng Úy Tổ lưu lạc ra đường phố; ban đầu cùng mấy tên đồng bọn sống trong ngôi miếu hoang ở cửa Hòa Bình, sau đó bị đuổi đi, trốn đến Bản Kiều gần Nam Kinh. Cuối cùng, vào mùa xuân năm sau, anh ta lại xuất hiện ở Nam Kinh, trong trạng thái say xỉn, mặc bộ quần áo rách rưới của ăn mày, mệt mỏi và oán hận, làm những nghề nghiệp đê tiện.

Kim Tố Ngân tìm kiếm một thời gian, đinh ninh rằng Tưởng Úy Tổ đã chết ở xó xỉnh nào đó rồi, đinh ninh rằng bản thân mình, ở nhân gian này, đã mất đi chỗ gởi gắm thuở xưa, hy vọng của ngày mai, người bạn đồng hành chủ yếu và cuồng dã, đã trơ trọi một mình rồi. Sau khi suy nghĩ và khóc lóc như thế, cô ta liền tỉnh lại từ cơn ác mộng đáng sợ này. Cô ta bố trí linh cữu của Tưởng Úy Tổ ở một căn phòng khác dưới Hạ Quan, mấy ngày liền đem theo đứa con trai năm tuổi ở lì trong đó. Lúc tòa án mở phiên tòa, cô ta, một người góa phụ, dẫn theo A Thuận đến... Cô ta đã khóc trước tòa.

Tiếp theo đó, vào tháng hai, cô ta đã tái hôn với một vị luật sư trẻ tuổi.

Một bên là linh cữu, một bên là hôn lễ. Kim Tố Ngân đã giành lấy quyền mưu sinh của mình từ trong bi kịch ấy. Cô ta quả thực rất yêu chàng thư sinh bất hạnh, người điên đáng thương ấy. Cô ta tin rằng mình đang tìm lối thoát cho người vợ góa con côi của Tưởng Úy Tổ, trong lòng cô ta vô cùng bi thương.

Kim Tố Ngân, dự liệu trước sự thực dụng và lạnh lùng hoàn toàn của cuộc hôn nhân này, đã bấu víu chặt lấy nỗi bi thương ấy. Ngoại trừ nỗi bi thương này ra, cô ta chẳng còn thứ gì khác trên cõi đời này nữa. Một cơn đau đớn dữ dội tột cùng, báo trước sự bất hạnh trong tương lai của cô ta. Thế là, tất cả những gì thuộc về quá khứ, liền được rọi chiếu bởi một thứ ánh sáng tinh khôi, biến thành thơ ca và tranh vẽ.

Cô ta thành khẩn sám hối, niềm đam mê bi thương của cô ta đã nuốt chửng tất cả. Vào một buổi sáng thức dậy từ cơn ác mộng, Tưởng Úy Tổ đã biến thành vị thiên thần thuần khiết sống trong lòng cô ta.

“Mình mang bao nhiêu tội ác!” Cô ta nghĩ, dắt đứa trẻ lên xe, đến linh cữu ở Hạ Quan.

Cô ta trầm mặc bước vào linh cữu, ngồi xuống đau buồn nhìn bức di ảnh của Tưởng Úy Tổ. Cô ta làm động tác ra hiệu cho người ở thắp nến.

Cô ta ra hiệu cho đứa trẻ dập đầu, đứa trẻ tỏ ra sợ hãi. Cô ta đứng dậy, ấn đứa trẻ quỳ rạp xuống đất, đồng thời bật khóc.

“A Thuận, A Thuận, cha đi mất rồi!” Cô ta khóc lóc nói.

Thế là cô ta ngước nhìn di ảnh.

“Úy Tổ đáng thương đã về cõi rồi!” Cô ta nói, cúi gằm đầu xuống. “Bỏ lại mẹ con chúng ta, chịu đựng những khổ cực không sao tả xiết!... Úy Tổ! Úy Tổ! Anh rốt cuộc vẫn hiểu lòng em chứ! Em là Tố Ngân của anh, dù là ở nhân gian này, hay là ở... cửu tuyền! Úy Tổ, mọi thứ đều chấm dứt rồi, chúng ta đã trải qua một cơn ác mộng! Lúc chúng ta nên yêu nhau thì lại không thể yêu, bây giờ anh đi rồi, mà em cũng chẳng còn bao lâu nữa, em là một người phụ nữ có tội!... Từ nay về sau, em muốn ở cái nhân gian đầy tội ác này... À không, Úy Tổ, anh cái gì cũng biết, anh không thể cứ thế mà vứt bỏ em được!” Trong nỗi đau đớn xé lòng, Kim Tố Ngân gào lên. Ngay sau đó cô ta ngã quỵ xuống ghế.

Dần dần, trong sự gột rửa của thời gian, Kim Tố Ngân đã có được nỗi bi thương tĩnh lặng. Bằng một sức mạnh phi thường, người phụ nữ này đã đè nén sự cuồng loạn đáng sợ xuống, kết hôn, và vẫn sinh sống như trước. Đêm đến chợp mắt, ban ngày tỉnh dậy, Kim Tố Ngân đáng thương cảm thấy mình đã được bình yên.

Một ngày giữa tháng ba, buổi sáng tươi mới ngập tràn ánh nắng, Tưởng Tú Cúc đi qua đường Trung Hoa để thăm một người bạn. Cô xinh đẹp, tao nhã, tươi tắn, tay xách chiếc túi da nhỏ xíu, vẫn như mọi lần, vừa trầm ngâm vừa bước đi. Ở đoạn giữa đường Trung Hoa, khi đang băng qua đường, cô tình cờ gặp những học sinh trường quân hiệu xếp hàng tiến vào thành. Họ chỉnh tề tiến bước ở giữa lòng đường, vừa hát vừa hô khẩu hiệu. Tưởng Tú Cúc cau mày đứng lại, nhường đường cho họ đi qua. Đội ngũ những người đàn ông trẻ tuổi nghiêm trang, đang tiến bước ấy, đã bất thỉnh lình khơi dấy lên trong cõi lòng trầm lặng của Tưởng Tú Cúc một thứ cảm giác sợ hãi pha lẫn niềm vui mừng. Cô đứng nghiêm trang, ngước nhìn mái hiên đối diện: mái hiên rọi ngập trong ánh nắng. Cô cảm thấy những người đàn ông đang lướt qua bên cạnh mình đều đang nhìn cô; cô ở trong những ánh mắt ấy, giống như mái hiên ở dưới ánh mặt trời. Cô chợt cảm thấy, vừa sợ hãi vừa vui mừng, toàn bộ vẻ đẹp của buổi sáng mùa xuân này, và cảm thấy bản thân mình thật trẻ trung, kiêu hãnh, xinh đẹp, mọi thứ đều đang bày ra trước mắt.

Các học sinh trường quân hiệu lần lượt đi qua, vừa đi vừa hát.

“Họ đi đâu thế nhỉ? Sớm thế này cơ mà!” Tưởng Tú Cúc mang vẻ khinh miệt mà lại dịu dàng nghĩ ngợi, ngước nhìn mái hiên đối diện. “Nhưng mà tôi quản họ đi đâu làm gì!” Cô nghĩ. “Bây giờ tôi muốn xuất chinh, người yêu của tôi sẽ đi cùng...” Học sinh trường quân hiệu bước qua con đường trống trải, đều đặn nện những bước giày da, theo hiệu lệnh của sĩ quan, cất giọng khàn khàn, vô cảm hát vang.

“Bây giờ tôi muốn xuất chinh, người yêu của tôi sẽ đi cùng!” Họ máy móc vung tay, vừa đi vừa hát; ánh nắng rực rỡ; trong ánh nắng, đứng ngạo nghễ một thiếu nữ kiều diễm. Dường như chỉ vì điều này, họ mới xếp hàng đi ra phố, và hát ca.

Tưởng Tú Cúc bị thu hút, bất giác ngắm nhìn họ. Cô bắt gặp vài đôi mắt sáng ngời, vội vã. Có người đỏ mặt, cau mày, mím chặt môi đi lướt qua trước mặt Tưởng Tú Cúc, vì cảm thấy một người đàn ông to lớn thế này mà đi hát ngoài đường là rất xấu hổ, nhất là trước mặt một thiếu nữ mà hát cái gì mà “người yêu cùng đi” thì lại càng xấu hổ hơn. Tưởng Tú Cúc đỏ bừng mặt, lập tức quay người đi dọc theo vỉa hè.

“À, họ thật thú vị làm sao!” Cô nghĩ. “Nhưng mà, tôi thích sự cô độc!” Cô dịu dàng tự nhủ với bản thân, ngắm nhìn ánh nắng trên con đường phía trước.

“Thu hồi đất nước!” Đội ngũ tiếp tục tiến qua, phát ra tiếng gầm gừ.

Tưởng Tú Cúc đứng lại nhìn họ một lần nữa. Cô cảm thấy, dưới tiếng hô vang dội này, cô đã đánh mất cái gì đó. Đánh mất một thứ gì đó tinh tế, dịu dàng. Tiếng hô vang dội ấy đã chiếm lĩnh cả con đường, thế là đường phố, ánh nắng, chim sẻ, những con người hân hoan, đều đã quên mất cô, Tưởng Tú Cúc.

Đội ngũ nối đuôi nhau đi qua. Hai bên đường xe cộ và người qua lại dừng lại, đội ngũ cuồn cuộn trôi đi, tựa như một dòng sông không sóng nhưng xiết chảy.

Tưởng Tú Cúc gần như không nhận ra mà cau mày, lộ ra vẻ mặt phiền muộn, bước đi dọc theo mái hiên.

“Mọi người đều nói Trung Quốc sắp mất nước rồi. Có ai chịu trách nhiệm về số phận của những người này không? Có ai chịu trách nhiệm về số phận của tôi đây?” Cô nghĩ. Nhưng trong lòng lại cảm thấy, chính là bản thân những người này chịu trách nhiệm về số phận của họ, là chính bản thân cô chịu trách nhiệm về số phận của Tưởng Tú Cúc. Bởi vì cô, Tưởng Tú Cúc, và những người này, đều đang sống. Bởi vì đây là mùa xuân, và ánh nắng lại đẹp đến thế.

“Mình nên yên lặng, nếu không thì không hay đâu!” Cô thầm nói trong lòng; đây là lời dành cho tất cả những gì vừa cảm nhận được cách đây khoảnh khắc. Giống như các chàng thanh niên không dám có quá nhiều sự cuồng nhiệt, các thiếu nữ không dám có quá nhiều mùa xuân, ánh nắng, phiền muộn... Cô bước vào con đường lát đá cuội. Ánh nắng chói lọi trên những khung cửa kính gần đó, từ xa vẳng lại tiếng hô hoét.

Cô nghe thấy tiếng chiêng trống đang tiến lại gần, nhìn thấy dòng người náo động đang rẽ từ ngã tư đường hướng về phía này, đi đầu là những đứa trẻ rách rưới đang la hét om sòm. Phía trên đám người, giữa ánh nắng, rủ xuống những tấm trướng màu xanh, màu trắng và những lá cờ màu vàng. Vì con đường quá chật, cô đành đứng lại trước cửa một cửa hàng để nhường đường cho đoàn đưa tang đi qua.

Đoàn người này, đoạn đầu có vẻ hỗn tạp và rối ren, trưng ra những con người nghèo khổ. Giống như mọi đoàn đưa tang khác, mãi đến tận cùng đằng sau mới xuất hiện cái vẻ bi thương và trang nghiêm cần thiết ấy; còn ở phía trước, trướng phướn và cờ xí bay phấp phới hoặc rủ xuống, bày biện sự giàu có, nhưng cũng trưng ra cả sự nghèo hèn. Kẻ đánh chiêng là một lão già thô lỗ, chạy ở tít phía trước. Tiếp theo là pháo nổ, pháo nổ không dứt; những đứa trẻ rách rưới luồn lách dưới những bước chân đang giậm rầm rập của người lớn để tranh giành pháo nổ. Hai bên đường đứng kín người xem.

Tưởng Tú Cúc hiện lên cái vẻ kiêu ngạo, mệt mỏi, cau mày đứng lại. Ở con phố náo nhiệt này, cô cảm nhận sâu sắc rằng mình là học sinh trường nữ sinh Thiên Chúa giáo. Cô cảm thấy mọi thứ ở đây thật nhạt nhẽo. Chính vì mọi thứ ở đây, cô lại nhớ đến những người bạn của mình. Trong thành phố rối ren và phiền muộn này, những kẻ kiêu ngạo thường quen nghĩ xem bản thân mình có những gì, để kháng cự lại các loại cám dỗ và kích thích.

Tưởng Tú Cúc thiếu kiên nhẫn chăm chú nhìn đoàn người. Cô ghét cay ghét đắng những tràng pháo ấy. Nghĩ đến việc sắp phải nhìn thấy con hiếu và quan tài, cô liền chấn động một cái, hạ thấp mi mắt. “Thật là đáng ghét!” Nữ sinh trường đạo thầm nghĩ, ngước nhìn phía trước: Những con người nghèo khổ đang khiêng Nhị Thập Lứ Hiếu.

Nhị Thập Lứ Hiếu đang tiến lại gần. Nhìn thấy người đi đầu tiên ấy, Tưởng Tú Cúc liền hoảng hốt, nhấc chiếc túi da lên sát miệng. Cô chạy lên một bước rồi lại đứng khựng lại. Sau đó cô mặc kệ tất cả mà thét lên một tiếng, lao bổ về phía trước.

Thứ mà cô nhìn thấy, chính là kẻ đã chết từ mấy tháng trước — Tưởng Úy Tổ! Tưởng Úy Tổ ngây dại, xiêu vẹo bước đi, đang khiêng tấm “Vương Thường ngọa băng” (Vương Thường nằm băng). Tóc anh ta dài thượt, trên mặt bôi đầy bùn đất và nước mũi. Bộ quần áo anh ta đang mặc — nếu còn có thể gọi là quần áo — mặc trên người một tên ăn mày thì rất hợp, nhưng trên người con trai nhà họ Tưởng thì thật là hãi hùng. Những mảnh vải rách rưới tơi tả, ngực và vai đều phơi bày ra cả; mảnh vải ở nửa thân dưới rủ xuống tới đầu gối, lộ ra đôi chân tả tơi.

Trong ánh mắt mệt mỏi của anh ta, vương vấn một vẻ thần thái say sưa. Anh ta chẳng nhìn cái gì cả, sợ tụt lại phía sau, xiêu vẹo bước đi — lê lết cái xác của chính mình. Cứ như thể anh ta không phải đang đi giữa đám đông, mà giống như đang đi chốn hoang dã, vì mục tiêu vẫn chưa tới nơi nên anh ta vẫn phải lết đi. Một mục tiêu trong tâm tưởng, một chút đốm lửa yếu ớt vùi trong tro tàn, vậy mà có thể lôi kéo một cái xác đi qua quãng đường hoang dã dài đến thế sao!

Con quỷ oán hận này, lại xuất hiện ở Nam Kinh trong tư thế như thế này, xuất hiện trước mặt em gái mình: Để chuộc tội, đang khiêng bức tranh Nhị Thập Lứ Hiếu!

Tưởng Tú Cúc, vào khoảnh khắc nhận ra người anh trai, cùng với sự hoảng sợ, trong lòng dâng lên cảm giác sợ hãi, cảm thấy rằng một nữ sinh trường đạo, trước mặt bao nhiêu người thế này, mà nhận một tên ăn mày làm anh trai thì thật là kinh khủng. Cho nên cô chạy lên một bước rồi lại đứng khựng lại.

Lập tức cô vì cảm giác này mà cảm nhận được nỗi đau đớn chưa từng có, bỏng rát như lửa đốt. Vì thứ tình cảm định mệnh này, sinh mệnh trắng ngần của cô đã có thêm một vết thương nhức nhối. Người ta vẫn thường thấy, những con người đang sống một cách yên bình, đột nhiên, chẳng vì gì cả mà bỗng trở nên chán chường, đau khổ, cảm thấy không gì an ủi nổi, chính là vì vết thương bí mật trong quá khứ lại đang rỉ máu mà thôi.

Khi cô lao lên phía trước tựa như ngọn lửa, trước sự kinh hãi của đám đông, thì nỗi đau nhức nhối của cô đã không thể cứu vãn được nữa. Để xóa đi vết thương nhức nhối không sạch sẽ này, cô đã túm lấy tên ăn mày ấy, cất tiếng khóc oà lên. Chiếc túi da của cô rơi phịch xuống đất. Cô đưa mắt nhìn quanh với ánh mắt bùng cháy, hoảng sợ.

Tưởng Úy Tổ đờ đẫn nhìn cô. Tại sao, anh ta vốn đang đi đường trong hoang dã, mà lại còn bị người ta kéo lại cơ chứ? Nhưng tiếng khóc và ánh mắt hoảng sợ của đứa em gái đã khiến anh ta run rẩy. Anh ta run rẩy, cô tựa như muốn trốn chạy, nhưng lại lộ ra vẻ mặt bất lực, van xin, giống như một đứa trẻ, bức tranh Nhị Thập Tứ Hiếu tuột rơi xuống đất.

Mọi người vây thành vòng tròn. Lập tức có đứa trẻ rách rưới tranh nhau nhấc bức tranh Nhị Thập Tứ Hiếu lên vai. Đoàn đưa tang vẫn tiến bước như cũ.

“Anh ơi, anh ơi, anh ơi!” Tưởng Tú Cúc mang theo tất cả tình yêu thương và sự đau đớn tận tâm can, lớn tiếng gọi.

Dưới tiếng gọi ấy, thứ tình cảm nhân gian đã biến mất từ lâu bỗng thức tỉnh trong lòng Tưởng Úy Tổ. Trong mắt anh ta ngấn nước mắt, anh ta tái mặt, ngất lịm đi, ngã quỵ vào vòng tay dũng cảm và nhanh nhẹn của Tưởng Tú Cúc.

“Anh ấy là gì của cô thế?” Một lão già lạnh lùng, khẽ hỏi. “Là anh trai tôi!” Tưởng Tú Cúc nghiêm nghị đáp, đăm đăm nhìn ánh nắng lấp lánh trên khung cửa kính gần đó.

Tưởng Úy Tổ được đưa đến nhà Tưởng Thục Trân, và sau khi tỉnh lại, Tưởng Thục Trân đang mang thai liền ngồi bên mép giường khóc nức nở. Tưởng Tú Cúc tái mét, mang theo vẻ mặt nghiêm nghị — đối với những sai lầm của người khác và của chính mình, cô đều không thể tha thứ — ngồi trên ghế. Ở căn phòng bên cạnh, Tưởng Thục Viện cùng mấy người đàn ông đang căng thẳng bàn bạc về chuyện này. Thứ nhất, rốt cuộc có nên nói chuyện Kim Tố Ngân kết hôn cho Tưởng Úy Tổ biết hay không; thứ hai, có nên để Kim Tố Ngân biết tin tức này không.

Phó Bồ Sinh cũng giống như Tưởng Thục Trân, cho rằng không thể nói cho Tưởng Úy Tổ biết, bởi vì hiển nhiên, Tưởng Úy Tổ sống là vì hy vọng đối với Kim Tố Ngân. Tưởng Thục Viên lại cho rằng có thể nói, lý do của cô ta là: Giả sử vẫn còn giữ hy vọng, Tưởng Úy Tổ sẽ không bỏ đi, mà nói cho anh ta biết, có thể khiến anh ta hoàn toàn tuyệt vọng. Như vậy có thể tố cáo Kim Tố Ngân tội trọng hôn, mà giành lấy chiến thắng trong vụ kiện.

Còn về việc “có nên nói cho Kim Tố Ngân biết hay không”, mọi người cho rằng, trước tiên nên quyết định xem có nên nói cho Tưởng Úy Tổ biết không. Mọi người tranh cãi nhỏ tiếng một hồi lâu. Thái độ độc đoán của Tưởng Thục Viên chiếm ưu thế, Phó Bồ Sinh xua tay, trầm mặc.

“Rốt cuộc các người nghĩ thế nào?” Tưởng Thục Viên mang theo vẻ mặt không hài lòng, nhìn Lục Mục Sinh, hỏi.

Mọi người cảm thấy, cô ta đặc biệt nhìn Lục Mục Sinh, kẻ chẳng có tác dụng gì trong vấn đề này, là có ý nghĩa đặc biệt.

Mọi người trầm mặc, bởi vì đối với chuyện nhà họ Tưởng, chẳng ai có thể gánh vác trách nhiệm nổi. “Rốt cuộc các người cảm thấy thế nào?” Tưởng Thục Viên hỏi.

“Xem định thế nào rồi hãy về...” Phó Bồ Sinh nói, nhưng phát hiện ra vẻ mặt phiền muộn trên gương mặt Tưởng Thục Viên, liền xua tay, tức giận im bặt.

Tưởng Thục Viên trầm mặc ngồi một lát, bước ra khỏi phòng. Cô ta đi đến bên cánh cửa đối diện, vẫy tay gọi Tưởng Thục Trân.

Tưởng Tú Cúc ngồi trên ghế, đôi mắt sáng ngời, lộ rõ vẻ căm hận tột cùng, nhìn Tưởng Thục Viên. Nhưng Tưởng Thục Viên không để ý tới.

Tưởng Thục Trân bước ra, vừa dụi mắt.

“Em muốn nói cho Úy Tổ biết.” Tưởng Thục Viên điềm tĩnh nói.

Tưởng Thục Trân nhìn cô ta với ánh mắt thông cảm, không để ý đến biểu cảm của cô ta, cũng chẳng để ý xem cô ta nói gì. Bởi vì đối với cô ta mà nói, ngoài nỗi đau đớn kinh hoàng ra, nói chuyện khác là điều không thể nào.

“Chị nghĩ sao? Em sẽ nói cho Úy Tổ biết.”

“Anh ấy ngủ rồi.” Tưởng Thục Trân nói, với ánh mắt ngây dại, cẩn trọng nhìn cánh cửa phòng. Tưởng Thục Viên cau mày, kéo cô ta đến trước cái bàn.

“Nói cho Úy Tổ biết, bảo anh ta tuyệt vọng đi, bảo con đĩ đó lấy chồng rồi.” Tưởng Thục Viên tức giận nói, nhìn người chị.

“A... Không, em gái ơi, em hại chết nó mất — em muốn lấy mạng nó đấy! Em đúng là không phải con người!” Tưởng Thục Trân tức giận nhỏ giọng kêu lên, trừng mắt liếc em gái một cái đầy oán hận, nức nở bước vào phòng.

Tưởng Thục Viên tựa người vào bàn, lạnh lùng nhìn cánh cửa.

Phó Bồ Sinh bước ra, vừa đi vừa xua tay về phía Tưởng Thục Viên, ý muốn nói: Chúng ta không bàn nữa. Đoạn bước vào căn phòng Tưởng Úy Tổ đang nằm ngủ.

“Tôi nhất định phải nói!” Tưởng Thục Viên tức giận nói, bước đến bên cửa.

Tưởng Úy Tổ trừng mắt nằm trên giường. Tưởng Thục Trân gọi anh ta, anh ta không đáp, chỉ nhìn trân trân lên trần màn. Anh ta cau mày, rồi lại mỉm cười một cách kỳ lạ. Trên khuôn mặt anh ta lộ ra vẻ mặt ngây thơ, đầy hy vọng.

“Úy Tổ! Úy Tổ!” Tưởng Thục Trân gọi, vừa khóc.

“Chị cả, chị đừng khóc nữa!” Tưởng Tú Cúc rạch ròi, lạnh lùng nói, liếc nhìn Tưởng Thục Viên ở bên cửa.

Nhưng Tưởng Thục Trân không nghe thấy.

“Úy Tổ, em nghe chị nói này, Úy Tổ, những lời người khác nói, em đừng có tin cái gì hết! Úy Tổ...” Tưởng Thục Trân vừa khóc vừa nói.

Tưởng Thục Viên cười khẩy đầy khinh miệt, bước vào phòng. Phó Bồ Sinh lại xua tay với cô ta, cô ta né tránh, bước đến bên mép giường. Tưởng Tú Cúc lặng lẽ nhìn cô ta.

“Úy Tổ!” Cô ta quát.

Ánh mắt vô cảm của Tưởng Úy Tổ hướng về phía cô ta.

“Thục Viên!” Tưởng Thục Trân nghiêm nghị kêu lên, run rẩy.

“Úy Tổ, anh tuyệt vọng đi, Tố Ngân lấy chồng rồi!” Tưởng Thục Viên nói, mang theo nụ cười khinh miệt.

Tưởng Úy Tổ nhìn cô ta, lại nhìn Tưởng Thục Trân, sau đó nhắm nghiền mắt lại. “Anh cứ dưỡng bệnh cho tốt, bệnh khỏi rồi, chúng em sẽ kiếm người khác cho anh...!” Tưởng Thục Viên nói.

“Lòng dạ lang sói!” Tưởng Thục Trân nhỏ giọng chửi rủa, bước ra phía sau.

Thế là, Tưởng Úy Tổ mở trừng mắt, dùng ánh mắt đáng sợ nhìn họ. “Anh, anh đừng nghe lời cô ta!” Tưởng Tú Cúc tức giận kêu lên.

Tưởng Úy Tổ gật đầu với cô.

“Không sao cả, cô ấy tất nhiên phải lấy chồng chứ.” Anh ta nhỏ giọng nói, mang theo nụ cười thê lương, yếu ớt.

Tưởng Úy Tổ lại bỏ trốn một lần nữa. Đêm ngày thứ hai sau khi trốn đi, anh ta tìm được căn nhà của Kim Tố Ngân, đến cánh đồng hoang, đứng dưới lầu nhà cô ta, ngẩng đầu nhìn lên những ô cửa sổ sáng rực.

Anh ta mặc áo dài tràng, chắp tay sau lưng, đứng giữa đám cỏ dại, ngẩng đầu nhìn lên cửa sổ. Từ trong ô cửa sổ vọng ra tiếng ca của máy hát. Đêm có gió mát, trời quang đãng, vầng trăng khuyết chiếu rọi trên đỉnh thành trì, những mảnh ruộng hoang phế bị con sông nhỏ bẩn thỉu cắt ngang, rải rác khắp nơi là những túp lều tranh thấp lè tè và đống rác rưởi, chó hoang chạy qua chạy lại tru lên sủa vang. Trăng chiếu trên thành trì, cái bóng đen u ám của thành trì đang phình to ra. Dòng sông nhỏ đục ngầu lóe lên ánh sáng.

Đối diện với Tưởng Úy Tổ, là bốn ô cửa sổ sáng đèn. Ở ô cửa sổ bên trái có tiếng mạt chược và tiếng cười nói vui vẻ. Ô cửa sổ thứ hai chìm trong tĩnh lặng. Ô cửa sổ thứ ba, chính là ô cửa sổ của Kim Tố Ngân mà Tưởng Úy Tổ tìm đến, buông tấm rèm cửa màu hồng phấn, truyền ra tiếng ca the thé của máy hát. Tiếng của một người đàn ông đang hát hòa theo, tiếp theo lại là một tiếng khác. Tưởng Úy Tổ nghe thấy tiếng bước chân đều đặn của người đàn ông nện trên sàn nhà. Phía dưới ô cửa sổ này là chiếc cầu thang uốn khúc, từ ô cửa sổ bên dưới, Tưởng Úy Tổ nhìn thấy một người ở đang bưng đồ chạy lon ton.

Tấm rèm cửa màu hồng phấn bị kéo toang ra, hắt xuống một chậu nước, những giọt nước bắn tung tóe lên người Tưởng Úy Tổ. Tiếp theo, nửa thân trên của Kim Tố Ngân xuất hiện bên khung cửa sổ, hướng về phía ánh trăng. Rồi một người đàn ông xuất hiện bên cạnh cô ta, dùng tay khẽ gõ lên bả vai cô ta. Kim Tố Ngân trầm mặc không nói. Người đàn ông kia nhỏ giọng hát gì đó, khuất dạng khỏi khung cửa sổ.

Thế là Kim Tố Ngân khẽ kéo rèm cửa lại, quay người hướng vào trong phòng.

Thứ tình cảm trả thù ấy, đang bùng cháy trong lòng Tưởng Úy Tổ, tiếp cho anh ta sức mạnh cuối cùng, khiến anh ta rốt cuộc vẫn có thể đứng vững. Giờ đây là sự tuyệt vọng hoàn toàn — kẻ điên hiểu được — cho nên đây là sự trả thù hoàn toàn.

Mặt trăng nhô lên cao hơn, Tưởng Úy Tổ ngồi bệt xuống đám cỏ dại lộn xộn, nghĩ đến chuyện trả thù. Bên trong cửa sổ đã yên ắng trở lại, ánh đèn trông càng sáng hơn. Tưởng Úy Tổ nhìn thấy người đàn ông mặc âu phục kia cắm cổ chạy xuống lầu... Ánh đèn trong cửa sổ vụt tắt. Tưởng Úy Tổ căng thẳng đứng phắt dậy, đoạn nghe thấy một tiếng thét chói tai, kinh hoàng. Tưởng Úy Tổ lặng lẽ ôm ngực, đứng im bất động.

Kim Tố Ngân xuất hiện ở cửa sổ, nhận ra Tưởng Úy Tổ — anh ta đang đứng dậy — liền phát ra tiếng thét chói tai, kinh hoàng ấy. Sau đó là sự tĩnh mịch hoàn toàn. Kim Tố Ngân đứng im bất động tại khung cửa sổ, nhìn xuống phía dưới.

Từ tiếng thét ấy, Tưởng Úy Tổ cảm nhận được sự thỏa mãn không sao diễn tả nổi. Anh ta ngẩng đầu nhìn Kim Tố Ngân: hiểu rằng mục đích của mình đã đạt được. Thế là anh ta nhanh chóng quay người, dẫm lên đám cỏ hoang dưới ánh trăng mà bước đi.

Kim Tố Ngân phát ra tiếng kêu cứu kinh hoàng. Tưởng Úy Tổ ngoảnh đầu nhìn lại một cái, lặng lẽ bước đi trên thảm cỏ dại.

---❊ ❖ ❊---

Nửa đêm hai giờ, Tưởng Úy Tổ bước ra khỏi cửa Ấp Giang.

Đường phố vô cùng tĩnh mịch, cảnh sát đứng gác ở khắp nơi; chốc chốc lại có chiếc xe con chiếu thứ ánh điện rực mạnh phóng vèo qua đường phố. Bốn phía có những ánh đèn thưa thớt, hai bên đường phố, những đường dây điện ngay ngắn của đèn vỉa hè kéo dài mãi lên không trung về phía xa, từ thưa thớt rồi dày đặc lại, hội tụ thành một chùm sao chi chít ở ngã tư đường phía xa. Nơi xa xôi không thể phân biệt được có tiếng động cơ nặng nề, đần độn.

Lúc ra khỏi thành, Tưởng Úy Tổ bị cảnh sát chặn lại. Tưởng Úy Tổ bình thản đứng lại, cảnh sát cô độc tiến đến, lục soát trên người anh ta. Tưởng Úy Tổ bình thản nhìn chằm chằm lưỡi lê đang lóe sáng trên vai cảnh sát.

“Ban đêm sao mày lại đi lang thang ngoài đường?” Cảnh sát mệt mỏi, nghiêm nghị hỏi. “Tôi về nhà.” Tưởng Úy Tổ bình thản đáp.

Tưởng Úy Tổ cài lại vạt áo cho gọn gàng, bước qua cửa thành, cảm thấy như vừa từ biệt thứ gì, ngoảnh đầu lại, nhìn thấy tấm biển hiệu đèn neon màu đỏ rực rỡ đứng sừng sững ở bầu trời phía xa.

Anh ta đăm đăm nhìn tấm biển neon này. Thế là trong cõi lòng đã lạnh ngắt của anh ta, lần đầu tiên, có được một ấn tượng trọn vẹn về thành phố này. Trước kia, vào lúc anh ta đang bùng cháy, thành phố này bày biện ra trước mắt anh ta là những khối ung nhọt thối rữa, những cám dỗ đau đớn, sự áp bức và sỉ nhục; nhưng bây giờ anh ta đã hiểu ra thành phố này là một thể thống nhất tồn tại, những ánh đèn kia chính là sinh mệnh của nó, còn tiếng động cơ nặng nề, đần độn kia chính là nhịp thở của nó.

Anh ta bước đến ngã tư đường, liếc nhìn ngọn đèn xanh ở bốt cảnh sát một cái, quay người đi dọc theo bờ sông, nghe thấy tiếng sóng sông — một thứ nhịp thở khác.

Từ bến tàu gần nhất, những tên phu khuân vác đang khiêng hàng hóa đi về phía kho hàng. Dưới ánh đèn mờ ảo và ánh trăng, bóng dáng nặng nề, u ám của họ đang dịch chuyển. Bọn họ, trong sự tĩnh mịch của màn đêm, phát ra những tiếng thở khò khè và tiếng rên rỉ nho nhỏ.

Nhưng Tưởng Úy Tổ hoàn toàn hững hờ với tất cả những điều này, hững hờ với thứ ánh sáng trắng mỏng manh phủ lên bầu trời thành phố; hững hờ với ánh sáng mờ ảo của sóng sông; hững hờ với cái ổ cũ của anh ta, là đống phế tích hoang tàn ấy. Bởi vì thế giới này đã không còn cần đến anh ta nữa, anh ta mới cảm thấy thế giới này là trọn vẹn. Bởi vì nhịp thở của anh ta đã không còn thuộc về thế giới này nữa — giả sử tất cả các loại hận thù và tình yêu, chính là nhịp thở của thế giới này — anh ta mới cảm thấy thế giới này là trọn vẹn.

Anh ta tiến bước trong đêm xuân ấm áp, tĩnh mịch. Nhưng anh ta cảm thấy ấm áp, không cảm thấy tĩnh mịch — sự tĩnh mịch mê hoặc; không cảm thấy bất cứ thứ gì, tư tưởng của anh ta, thật hững hờ, tựa như làn khói mờ ảo, tùy tiện.

“Nơi này là do ta châm lửa đốt đấy.” Đi ngang qua đống phế tích, anh ta nghĩ ngợi, không dừng lại. “Cái ngọn đèn kia hỏng rồi,... ta nghe thấy tiếng còi tàu... Cảnh sát kia nhìn ta, không cho ta về nhà... Lại là một cảnh sát ở đây, đằng kia thì chẳng có ai cả, một khoảng hoang tàn... Ta về nhà đây!”

Anh ta bước đi nhanh hơn. Khi anh ta đến gần bờ sông hoang vắng, anh ta đã hoàn toàn kiệt sức, không còn suy nghĩ gì nữa, nhìn chằm chằm dòng sông đang xiết chảy phát sáng dưới ánh trăng mờ ảo, nhưng không cảm nhận được ý nghĩa của nó. Anh ta trèo lên vách đá cheo leo, nhìn xuống vực xoáy hung hiểm ở bên dưới. Tiếng thở nặng nề của Nam Kinh đã biến mất, mọi âm thanh đều biến mất, mặc dù sóng sông đang gầm thét ở phía dưới, anh ta lại đứng trong sự tĩnh mịch tuyệt đối. Đối với anh ta, mọi thứ đều chết chóc, lạnh lùng, vô nghĩa.

“Dưới kia sáng quá nhỉ!” Anh ta nghĩ. “Ta chết rồi!” Một giọng nói trầm đục, lạnh ngắt vang lên trong lòng anh ta.

Rất nhanh, bị một thứ sức mạnh khổng lồ nào đó đè bẹp, anh ta khuỵu xuống, lao mình nhảy xuống vách đá, vực xoáy hung hiểm lập tức nuốt chửng lấy anh ta.

Ánh trăng mờ ảo chiếu rọi thành phố và dòng sông. Nhịp thở ấy, nhịp thở của nhân gian, nặng nề, đần độn, tĩnh lặng, vẫn tiếp diễn trong đêm sâu.

“Là người, hay là quỷ?” Kim Tố Ngân ngơ ngác nghĩ. “Là quỷ!... Mình nợ anh ấy!” Cô ta chạy về phía giường, nhưng lại va vào tủ. Cô ta bật đèn lên, lại chạy ra bên cửa sổ, Tưởng Úy Tổ đã biến mất trong ánh trăng mờ mịt. Cô ta chạy ra giữa phòng đứng lại, run rẩy, vã mồ hôi.

Người ở bước vào, hỏi cô ta có chuyện gì. Kim Tố Ngân bị tiếng mở cửa làm cho hoảng sợ, ngã nhào xuống ghế sô-pha, co quắp lại một cục. Cô ta cởi giày da ra, ném về phía người ở, rồi giơ tay đấm ngực mình.

“Mày... nhìn ra ngoài cửa sổ kìa...” Cô ta nghẹn ngào nói, “Nước! Nước!... Mày dẫn A Thuận đến đây... Không, đừng dẫn nó đến... Mày ngồi xuống đây...” Cô ta dùng giọng nói yếu ớt đứt quãng bảo.

Cô ta im lặng cuộn tròn người trên ghế sô-pha run rẩy hồi lâu, đôi mắt nhìn chằm chằm về phía trước, tựa như đang nhìn xuống vực thẳm đáng sợ.

Rồi cô ta bò lên giường, vẫn mặc nguyên quần áo, kéo chăn đắp lên người. Cô ta làm động tác ra hiệu cho người ở đi tìm chủ nhân. Sau khi người ở đi rồi, cô ta lại chạy ra bên cửa sổ, vì ảo giác kinh hoàng, cô ta phát hiện Tưởng Úy Tổ vẫn đang đứng giữa đám cỏ. Cô ta run rẩy, dùng sức đóng sầm cửa sổ lại. Nhưng ngay lập tức cô ta cảm thấy Tưởng Úy Tổ đang ở sau lưng mình, cô ta ngoảnh đầu lại, nhìn thấy Tưởng Úy Tổ biến mất ở bên mép giường — chiếc giường tân hôn của cô ta. Cô ta dốc toàn lực lao ra cửa, cảm thấy cổ họng như bị bóp nghẹt. Cô ta lao sầm vào cửa, phát ra một tiếng kêu nghẹn ngào. Lúc chồng cô ta trở về, cô ta đã phủ phục trên giường, dùng chăn trùm kín đầu. Nghe thấy tiếng động, cô ta bắt đầu run rẩy, nhưng không thể cử động nổi. Vị luật sư trẻ tuổi giàu có giở chăn ra, phát hiện khuôn mặt cô ta đã cào xé rách bươm. Để chống lại con quỷ oán hận, Kim Tố Ngân đã tự cào rách mặt mình, hơn nữa còn cắn ngón tay rỉ cả máu.

Kim Tố Ngân hoảng sợ nhìn vị luật sư.

“Để tôi chết đi! Để tôi chết đi!” Một lúc lâu sau, cô ta đột nhiên xốc lại tinh thần, thét lên, chạy ra bên cửa sổ, đẩy tung cửa sổ ra.

“Em đang làm cái trò gì thế?...” Vị luật sư trẻ tuổi, sự hoảng sợ của anh ta đã qua đi, bước lại gần cô ta một bước, trầm giọng nói.

“Cút đi! Cút ngay!”

“Tại sao em lại thế này?... Chúng ta có thể chia tay mà.” Vị luật sư ghen tuông và căm hận, nhỏ giọng nói, khóe miệng vương nếp cười khinh miệt, nhìn cô ta.

Người đàn ông này, một cách vô thức, từ thuở ban đầu, đã khẳng định sự không sạch sẽ của Kim Tố Ngân. Nghe thấy giọng điệu căm hận ấy, Kim Tố Ngân liền phắt quay đầu lại. “Anh ta nói chúng ta có thể chia tay sao?” Cô ta nghĩ. Một vẻ lạnh lùng xuất hiện trên khuôn mặt cô ta. Sự lạnh lùng này khiến cô ta trấn áp được con quỷ oán hận trong lòng. Sự lạnh lùng nhân thế này đã trấn áp được sự kinh hoàng dưới âm ti. So với con quỷ oán hận, Kim Tố Ngân vẫn sợ hãi nhân thế hơn. Rất có khả năng, giả như nhân thế có thể ban cho cô ta một chút chân thành và dịu dàng, cô ta sẽ đuổi theo con quỷ oán hận, mà chết đi. Nhưng bây giờ thì ngược lại...

Thế là sự điềm tĩnh lạnh lùng ấy đã ngự trị trong lòng cô ta. Giả sử việc sống đã đáng sợ nhường này, vậy thì địa ngục cũng chẳng có gì đáng nói nữa. Cô ta nhất định phải tiêu diệt, hoặc che giấu sự đáng sợ nhân gian này đi, thế là thứ sức mạnh ấy tràn ngập khắp cơ thể cô ta. Không còn nghi ngờ gì nữa, trước khi cô ta tìm được hoặc tạo ra sự dịu dàng của nhân gian, cô ta không thể đi tìm kiếm hay tạo dựng sự dịu dàng của âm ti được. Cô ta sinh ra là vì sự dịu dàng: Bất kỳ loại dịu dàng nào. Cô ta muốn sống.

Cô ta liếc nhìn ra ngoài cửa sổ một cái nữa; chẳng có thứ gì cả, cô ta thở dài, che kín mặt lại. Hơn nữa, cô ta bật khóc — vì sự dịu dàng của nhân thế.

“Hồi nãy em nhìn thấy ngoài cửa sổ có quỷ!” Cô ta vừa khóc vừa nói, “Mà tất cả những chuyện này đều là tại anh... Cho nên anh phải đưa em đi Thượng Hải, chúng ta đi Thượng Hải đi!” Người đàn ông kia, đinh ninh về sự không sạch sẽ của cô ta, nụ cười khinh miệt vẫn vương vấn trên khóe môi. Nhưng cuối cùng, anh ta có vẻ ôn hòa hơn, bước lại gần cô ta.

“Ngoài cửa sổ vốn chẳng có thứ gì cả, em nhìn xem!” Anh ta nói, liếc nhìn ra ngoài cửa sổ một cái. “Tất cả đều tại anh! Anh chạy đi đánh bài!” Kim Tố Ngân mang theo cái vẻ ngang ngược đáng yêu ấy, cất giọng kêu lên.

“Lần sau anh nhất định sẽ ở bên em mà...” Vị luật sư cười chán nản, nói. Kim Tố Ngân đẩy anh ta ra.

“Ngày mai chúng ta đi Thượng Hải.” Kim Tố Ngân nói, ngồi phịch xuống ghế sô-pha. “Anh không cho phép!” Vị luật sư trẻ tuổi, mang theo cái vẻ nghiêm nghị kiểu quan liêu, nói, bởi vì Kim Tố Ngân vừa mới đẩy anh ta ra.

“Anh đóng cửa sổ lại đi. Em không tranh cãi với anh nữa, ngày mai em muốn đi!” Kim Tố Ngân lạnh lùng nói.

“Ầy, Úy Tổ, anh cũng tha thứ cho tôi đi...” Cô ta thê lương thầm nghĩ trong lòng, vừa xỏ dép vào. Vị luật sư cảm thấy buồn bực, tẻ nhạt, lại không muốn ngủ, bèn bật lại máy hát. Anh ta vừa hát theo tiếng máy hát, vừa đi dạo quanh phòng...

Vài ngày sau, Kim Tố Ngân đi Thượng Hải. Vào tháng ba âm lịch, ngày sinh nhật Quan Âm Bồ Tát, cô ta từng viết thư kèm theo tiền gửi về cho người thím ở Thượng Hải, bảo thím ấy đến miếu thần thắp hương, bố thí hộ mình. Hiển nhiên, người phụ nữ đáng thương này cảm thấy làm như vậy có thể an ủi được trái tim đang rách nát của mình. Từng có tin tức truyền rằng Tưởng Úy Tổ quay về nhà họ Tưởng, ngày thứ ba lại trốn đi, từ đó mất tích, đã được Tưởng Tú Cúc mang đến vào ngày trước khi cô ta rời Nam Kinh, cô ta không chịu tin, nhưng lại mang nỗi sợ hãi mơ hồ. Thế nên sau đó cô ta vẫn luôn không trở lại Nam Kinh nữa.

Từ đó về sau Tưởng Úy Tổ không còn quấy rầy cô ta nữa. Cô ta mua nhà ở Thượng Hải, sống một cách cẩn trọng, cho đến khi sự hủy diệt chưa từng có vào năm 1937 ập đến. Người phụ nữ đáng thương này, những ngày tháng rực rỡ trong cuộc đời cô ta, đã qua đi rồi. Những sự náo động mà cô ta gây ra ở Nam Kinh và Tô Châu, đã biến thành truyền thuyết. Người ta rất ít khi có thể hiểu được nỗi đau đớn và sự hủy diệt ẩn giấu đằng sau truyền thuyết này. Kim Tố Ngân, trong những ngày tháng về sau, đã bấu víu lấy những thứ còn sót lại — tiền bạc, mà cẩn trọng, ngoan ngoãn sống qua ngày.

Sau khi Tưởng Úy Tổ mất tích, các chị em nhà họ Tưởng đều chìm trong sự hoảng sợ, họ cãi vã lẫn nhau. Tưởng Thục Viên từng phái người đến nhà Kim Tố Ngân thăm dò, nhưng không có kết quả. Tưởng Thục Trân ngã bệnh. Sáng ngày thứ tư, tức là ngày thứ ba sau vụ Kim Tố Ngân gặp ma, Tưởng Tú Cúc đến tìm Kim Tố Ngân.

Cô tin tưởng sự thành khẩn và đau thương của mình, cho rằng Kim Tố Ngân tuyệt đối không thể chống lại sự thành khẩn và đau thương ấy. Cô cho rằng sự thành khẩn và đau thương ấy vượt lên trên mọi mối quan hệ lợi hại. Cô hạ quyết tâm phải nói ra tất cả. Trên mặt cô mang theo vẻ mặt căng thẳng, nghiêm trang, xúc động.

Cô lên lầu, gõ cửa, nghe thấy tiếng đáp lời, liền đẩy cửa bước vào. Kim Tố Ngân đang ngồi xổm giữa phòng thu dọn vali, quần áo chất đống khắp nơi. A Thuận gầy gò, tái nhợt, hoảng sợ đang đứng cạnh bàn. Trên bàn bày bánh kẹo, nhưng thằng bé không ăn.

Nhìn thấy là Tưởng Tú Cúc, Kim Tố Ngân đầy nghi ngờ đứng dậy, cười gượng một tiếng. Kim Tố Ngân khoác chiếc áo khoác ngắn, dây lưng kéo lê tuột tận xuống đất. Trên mặt cô ta dán miếng gạc.

Tưởng Tú Cúc, ngay khoảnh khắc đầu tiên, đã quyết định xem mình phải làm gì: Cô chằm chằm nhìn chằm chằm đứa trẻ bất hạnh. Ánh mắt cô trở nên nghiêm nghị. Cô bước đến ghế sô-pha ngồi xuống. Lại nhìn đứa trẻ, cau mày.

Kim Tố Ngân, hiển nhiên có chút bối rối, vứt mấy bộ quần áo sang một bên, ngồi xuống chiếc ghế trước bàn, che khuất tầm mắt của Tưởng Tú Cúc đang phóng về phía đứa trẻ. “Sớm thế này cơ à.” Cô ta nói, cười gượng.

“Chị dâu — em vẫn gọi chị là chị dâu, bởi vì A Thuận là cháu của em.” Tưởng Tú Cúc nghiêm nghị, cao quý nói — một thiếu nữ trẻ tuổi, chưa chồng, lần đầu tiên cô dùng thái độ xã hội, anh dũng này để nói chuyện. Hiểu được rằng bây giờ cô không nói vì bản thân mình, trong lòng cô liền có sức mạnh, cô cảm thấy mình đã nắm gọn Kim Tố Ngân trong lòng bàn tay rồi. Cô đăm đăm nhìn Kim Tố Ngân. “Em hỏi chị, em rất thành khẩn, hoàn toàn không có ý sỉ nhục chị chút nào, chị nhìn ra được mà — em hỏi chị, chị có biết anh trai em thực sự đã chết, cho nên mới kết hôn không?”

Trong lòng Kim Tố Ngân, dâng lên một trận run rẩy lạnh buốt — bây giờ cô ta là kẻ yếu thế.

“Anh ấy đương nhiên...” Kim Tố Ngân đáp, ngập ngừng, đang nghĩ ngợi gì đó, cúi nhìn mặt đất.

“Mình tóm được cô ta rồi!” Tưởng Tú Cúc hưng phấn nghĩ ngợi, khẽ thở dài một tiếng. “Vậy còn thi hài của anh ấy thì sao? Không, chị nghe em nói này, em không có thù oán gì với chị cả, người khác có thù với chị, nhưng em lại đồng cảm với chị!... Có chăng là chị không cần sự đồng cảm của em, phải vậy không?” Cô nói, cảm nhận sự rung động của tình hữu nghị trong lồng ngực.

“Các người tìm thấy... thi hài rồi sao?” Môi Kim Tố Ngân tái xám, nhỏ giọng hỏi, chán nản liếc cô một cái.

“Anh ấy không chết.”

“Sao cơ? — A Thuận, em nghe thấy chưa, bọn họ nói cha không chết.” Kim Tố Ngân vội vã quay người lại nhỏ giọng nói với đứa trẻ.

“Anh ấy đi làm ăn mày, mấy tháng trời, bốn ngày trước anh ấy trở về,... chị ba em nói cho anh ấy biết chị kết hôn rồi...”

“Nói nhảm...”

“Chị nghe đây, chị ba em nói cho anh ấy biết, thế là ngày hôm sau anh ấy liền bỏ đi mất. Chị không biết sao? Chị sờ lên lương tâm mình mà nói xem, thực sự một chút cũng không biết ư?”

“Anh ấy? Bốn ngày trước?” Kim Tố Ngân nói, một sự hoảng sợ ập lên khuôn mặt cô ta, cô ta túm lấy vạt áo, đứng dậy rồi lại ngồi xuống.

“A Thuận, bọn họ nói cha về rồi.” Cô ta vội vã nói với đứa trẻ, mượn điều đó để tỏ rõ rằng tất cả những chuyện này là không thể tin nổi; nhưng giọng nói và động tác vội vã của cô ta lại chứng minh sự hoảng sợ của cô ta.

Đứa trẻ phát ra một thứ âm thanh yếu ớt, nghẹn ngào, bật khóc nức nở. “Anh ấy đi làm ăn mày, người ta đưa tang, anh ấy giúp người ta khiêng Nhị Thập Lứ Hiếu, em đã gặp ở đường Trung Hoa...” Tưởng Tú Cúc kích động nói, nhưng bị Kim Tố Ngân cắt ngang.

Kim Tố Ngân, bị tiếng khóc của đứa trẻ chọc tức, phắt đứng phắt dậy, lạnh lùng nhìn đứa trẻ.

“Khóc cái gì mà khóc? Cút ra ngoài!” Cô ta thét lên với đứa trẻ. Cô ta trừng trừng nhìn đăm đăm ánh nắng rực rỡ ngoài cửa sổ bằng đôi mắt u ám.

Tưởng Tú Cúc, đắm chìm trong niềm vui tinh khôi của mình, nhìn cô ta, nhìn ra ngoài cửa sổ. Sự tự giác của tuổi thanh xuân ấy vô cùng sống động ùa vào cõi lòng cô, cô nghĩ, mình sẽ là người công chính, thuần khiết, lương tâm thanh thản — bước đi dưới ánh mặt trời. “Chúng ta ai cũng có tội cả...” Cô nói, cười gượng một tiếng, đồng thời rưng rưng nước mắt.

“Tưởng Tú Cúc!” Kim Tố Ngân tức giận thét lên, “Tôi không nghe mấy lời đồn nhảm của các người! Tôi không quen biết cô...”

Tưởng Tú Cúc thất vọng nhìn Kim Tố Ngân.

“Thực ra em rất đồng cảm với chị...” Cô chậm rãi nhỏ giọng nói, hạ thấp mi mắt, đôi môi trên run rẩy.

“Tôi không quen biết cô!... A Thuận, lại đây!” Kim Tố Ngân ôm chầm lấy đứa trẻ, bước về phía tủ quần áo.

“Em không sợ chị sỉ nhục đâu, có một ngày chị sẽ tự hiểu rõ chính mình, mà cảm ơn em...” Tưởng Tú Cúc nói, kích động cười, nhìn A Thuận, cảm nhận ánh nắng, không khí, đường phố tươi đẹp, cảm nhận tất cả màu sắc và tất cả âm thanh, cảm nhận tất cả những thứ này đều thuộc về mình, cảm nhận nếu bản thân chịu đựng sự sỉ nhục ở đây, thì chắc chắn sẽ nhận được sự báo đáp ở bên ngoài, ở trong tâm hồn, ở nơi Chúa trời, thế là lại trào nước mắt.

“Cuộc đời đáng thương của anh trai em, để lại đứa con duy nhất này, mà anh ấy yêu chị nhường ấy... Có ai lại lấy sự vong ân bội nghĩa như thế để báo đáp tình yêu không?” Cô đứng đó, bật khóc.

“Cô vẫn còn quá trẻ, tiểu thư.” Kim Tố Ngân nhẹ nhàng đáp lời, không hề quay đầu lại.

“Em chúc chị hạnh phúc!” Tưởng Tú Cúc kiêu hãnh nói, lém lỉnh hất đầu một cái, nghiêng nửa thân trên bước ra khỏi cửa.

Cô bước ra đường phố, đứng lại, ngước nhìn bầu trời xanh thẳm, cảm thấy dưới bầu trời này, mình đã hoàn thành một công việc tuyệt vời nhất.

Nhưng cô chợt thấy bi thương. Ánh nắng rọi lên khung cửa kính, rọi lên bánh xe, bụi bặm bay lả tả trong tiếng ồn ào náo nhiệt — cô đột nhiên dâng trào nỗi bi thương mông lung.

“Vừa nãy mình nói những lời này, nói thế này, đây là chuyện trước nay chưa từng có, quả thực giống như một người phụ nữ từng trải xã hội! Lẽ nào mình đã không còn thuần khiết nữa rồi sao? Lẽ nào tất cả những gì trong quá khứ đều mất hết rồi ư? Mình đâu có giả dối, vậy thì mình sai hay đúng?” Cô nghĩ.

Cô đến chỗ Tưởng Thục Hoa đang lâm bệnh, kể cho chị nghe mọi chuyện vừa xảy ra — nhưng không nói ra những gì mình đã cảm nhận, đã suy nghĩ.

“Em hỏi cô ta một cách sảng khoái, em lại còn nhìn A Thuận! Em nhìn ra được cô ta rất sợ hãi! ‘Vậy còn thi hài của anh ấy đâu, giả sử theo lời chị nói, anh ấy chết rồi!’ Em đã hỏi cô ta đấy. Cô ta rất hoảng loạn, em không ngờ tới.” Cô hưng phấn nói, mặt đỏ bừng, “Em nói ‘Em không có ý sỉ nhục chị, em không phải kẻ thù của chị! Chị không đời nào lại cứ thế mà kết hôn đâu nhỉ.’ Được rồi, lúc cô ta đang hoảng loạn, em một mạch tuốt tuột kể hết cho cô ta nghe. Lâu lắm cô ta cứ ngồi im bất động. Sau đó cô ta chối bay chối biến! Đương nhiên là cô ta phải chối bay chối biến rồi, có phải không? Chị nghĩ xem! Thực ra cô ta đáng thương lắm chứ bộ!” Cô hưng phấn, vui vẻ nói, “Cứ đà này thì, anh trai đương nhiên không đến chỗ cô ta rồi...” Cô khựng lại. “Nhưng mà, rốt cuộc thì đi đâu rồi cơ chứ?” Cô cẩn trọng nói. “A Thuận đáng thương quá, sau này không biết sẽ thế nào...” Bất an vì niềm vui vừa rồi, cô nói thêm; nhưng lại cảm thấy bản thân mình thật giả tạo, bởi vì giờ phút này trong lòng cô hoàn toàn không có chút đau đớn nào. Hoạt động xã hội nghiêm túc, chiến thắng đầu tiên đã tạo cho cô niềm vui và sự hưng phấn lớn lao nhường ấy. Cô bất an nhìn Tưởng Thục Hoa.

Tưởng Thục Hoa nằm trên chiếc gối cao, sắc mặt tái nhợt, trong mắt có ngọn lửa u ám, đăm đăm nhìn lên trần màn.

Cô ta kéo tấm ga giường màu trắng che kín cánh tay, khóe môi thoáng hiện nụ cười không nhận ra. “Anh ấy chết rồi.” Cô ta khẽ nói, đăm đăm nhìn ra ngoài cửa sổ.

Tưởng Tú Cúc cảm thấy mình có tội, trầm mặc không nói.

Trên bàn có bể cá vàng và hoa mẫu đơn. Trên cửa sổ cắm những bông hoa giấy mới cắt. Trên đỉnh tủ, nén trầm hương đang cháy trong chiếc lư hương tròn bằng đồng tinh xảo, lặng lẽ bốc khói, thứ hương thơm u tịch, tinh khiết ấy lan tỏa trong bầu không khí.

Ánh nắng rọi lên sàn nhà bên mép giường. Sự náo động của khu chợ truyền đến từ nơi xa, mang đến cho ánh nắng này một ý nghĩa đặc biệt.

Đứa trẻ sơ sinh phát ra tiếng khóc trong chiếc nôi. Tưởng Tú Cúc dùng ánh mắt cẩn trọng nhìn chiếc nôi, đột nhiên hiểu ra điều gì, nghiêm trang bế đứa trẻ được cuốn trong lớp lụa bông màu vàng lên.

Đứa trẻ khua khoắng chân tay, đôi mày non nớt, hồng hào khẽ nhíu lại.

"Đừng để trên người dính bẩn." Tưởng Thục Hoa nói, trên môi thoáng hiện nụ cười mờ nhạt quen thuộc.