Sau khi Tưởng Úy Tổ mắc bệnh, Kim Tố Ngân không còn qua lại với chị em nhà họ Tưởng. Khi mùa hè đến, Kim Tố Ngân bất hòa với gia đình mình, liền đưa Tưởng Úy Tổ đến ở căn nhà bên bờ sông Hạ Quan.

Cô thỉnh thoảng đi Tô Châu, thỉnh thoảng lại đi chơi đây đó — cô rất khổ não — hiếm khi ở nhà. Tưởng Úy Tổ càng quấn lấy cô, cô càng trở nên xảo quyệt, hầu như lần nào cũng trốn thoát được, mọi chuyện dần dần trở nên đáng sợ: rất nhiều lần Tưởng Úy Tổ nằm dưới đất nơi cửa ra vào, không ăn, không nhúc nhích, không cần bất cứ ai, chỉ ngăn cản cô đi ra hoặc đợi cô trở về; đợi cô đau xót cúi người gọi anh, đợi cô mỉm cười hoặc rơi lệ với anh. Có khi Tưởng Úy Tổ ngồi trên con phố gần đó vào đêm khuya, nếu cô không ra, anh sẽ ngồi đến tận hừng đông, hoặc ngồi đến khi cảnh sát bất đắc dĩ phải đến tận nhà báo tin.

Nhưng Kim Tố Ngân đã không còn nước mắt. Tất cả những điều này đã trở thành thói quen, mà thói quen này khiến cô ghê tởm; đây không phải là điều mà một người có tâm lý và sinh lý khỏe mạnh có thể chịu đựng được. Cô không còn kiêng dè anh nữa, cô vì bị sỉ nhục mà giận dữ, nói với những người hóng chuyện rằng Tưởng Úy Tổ là người họ hàng nghèo khó trong nhà cô. Thế là cô dẫn người họ hàng nghèo khó này về nhà, khóa cửa lại rồi lại chạy ra ngoài. Cô sống một cuộc đời khó xử, hoang đường và điên rồ. Cô có một niềm tin, đó là Tưởng Úy Tổ sẽ không chết. Còn nếu như chết, cô sẽ đến Tô Châu lật tung nhà họ Tưởng lên.

Mọi loại thuốc men đều vô hiệu, mọi nỗ lực đều uổng phí, Tưởng Tiệp Tam chỉ còn biết cố gắng cung cấp tiền bạc. Những vụ bê bối đáng sợ này — chúng lan truyền khắp Nam Kinh — mà ông vẫn chưa hề hay biết, các con gái đã giấu ông. Ông vẫn còn niềm tin nhỏ nhoi vào nỗi bi ai của Kim Tố Ngân (điều này hoàn toàn không tương xứng với kinh nghiệm đối nhân xử thế của ông); ông cho rằng con trai đang dưỡng bệnh. Nỗi đau khổ không hồi kết, sự việc ngày càng trở nên đáng sợ. Ở trong hoàn cảnh này, Kim Tố Ngân – người không thể ly hôn, cũng không thể mưu sát chồng – tin rằng ngay cả bản thân mình cũng đã phát điên. Một đêm nọ, cô tiêu xài hoang phí hơn hai ngàn đồng, trong cơn say mèm bị tình nhân đưa đến nơi dâm ô nhất, — cuối cùng mất cả tri giác. Đến lúc trời sáng, cô mặc chiếc áo ngủ bằng lụa mỏng chạy ngoài đường một cách vô liêm sỉ, bị cảnh sát chặn lại đưa về.

Nhưng Tưởng Úy Tổ khi hoàn toàn không còn hy vọng thì lại tỉnh táo đôi chút. Điều tồi tệ nhất là anh vẫn còn hy vọng, điều tồi tệ nhất là lúc ban đầu Kim Tố Ngân rơi lệ với anh, còn mỗi khi đi đâu về lại ngọt ngào dỗ dành anh. Thế là tất cả đều không thể cứu vãn được nữa.

Khi hành vi của họ đã trở thành thói quen, và Kim Tố Ngân kiên quyết bày tỏ sự ghê tởm, Tưởng Úy Tổ trở nên xảo quyệt. Anh không cầu xin cô, mà lén lút theo dõi cô. Lần đầu tiên phát hiện Tưởng Úy Tổ đang theo dõi mình như một bóng ma, Kim Tố Ngân vô cùng kinh hãi, đó là vào ban đêm, trong một con hẻm nhỏ. Thế là sau đó mỗi lần đi ra ngoài, Kim Tố Ngân đều đi ô tô.

Tưởng Úy Tổ có rất nhiều quỷ kế, rất nhiều suy nghĩ, nhưng luôn không thể thực hiện được. Vào mùa thu, trái tim yếu đuối đã trở nên độc ác của anh đưa ra một quyết định lớn; nếu có bằng chứng, sẽ giết chết Kim Tố Ngân. Điều này xem ra rất đơn giản — anh bắt tay vào làm.

Ngày đầu tiên anh đi mua súng lục. Tất nhiên anh không biết mua ở đâu, và người khác chắc chắn sẽ không bán cho anh. Anh chạy khắp các cửa hàng và chợ đen ở Hạ Quan, rồi nghĩ đến việc đêm đến gần cảnh sát để ăn trộm. Nhưng anh lập tức nhận thấy cảnh sát trên đường đều không có súng lục, đều là súng dài hoặc gậy gỗ.

"Ha, mình thật khờ, thật ngu ngốc! Dao không phải cũng giống vậy sao? Dao thì trên phố chỗ nào cũng có bán! Cho nên không cần vội mua, mà phải bắt được cô ta trước đã!" Tưởng Úy Tổ tự nhủ.

Một tuần trôi qua — quyết tâm này kéo dài được một tuần — Tưởng Úy Tổ không bắt được Kim Tố Ngân. "Để họ đến nhà, tốt nhất là để họ đến nhà, mình muốn phát điên, như vậy mới có bằng chứng!" Anh nghĩ, thế là thay bộ quần áo sạch sẽ, nói với Kim Tố Ngân rằng muốn đến chỗ chị gái ở hai ngày. Trời mới biết anh đã lêu lổng ở đâu một ngày, đêm về anh giấu con dao trong người. Nhưng người giúp việc nói, bà chủ sau khi anh đi đã ra ngoài, vẫn chưa về.

Thế là anh quyết định đợi một lúc. Qua nửa đêm, Kim Tố Ngân vẫn chưa về. Anh đi ra, đi vào, va đập đồ đạc, đấm ngực mình.

"Mình muốn nằm trên đất. Mình muốn nằm ở cửa, à, mình lại điên rồi, không, mình không điên, mình sẽ không bao giờ nhúc nhích, không nghe cô ấy, để cô ấy khóc, gọi mình, mình không nhúc nhích, cô ấy sẽ nghĩ mình chết rồi, đúng vậy, mình chết rồi! Vậy thì cô ấy sẽ đau lòng, tự nói ra hết mọi chuyện! Cô ấy sẽ nói cô ấy có lỗi với đứa con trai hai tuổi, cô ấy sẽ nói với A Thuận là có lỗi với mình! Sẽ nói về người đàn ông khác!" Tưởng Úy Tổ nói, "À, cô ấy bây giờ đang ở đâu? Có phải đang ngủ với người khác không. Nhưng mình đã nói rồi, mình không quan tâm, mình muốn chết! Không, tốt nhất ngày mai gọi A Thuận đến, đứa con trai đáng thương của ta! Đây là thế giới của loài thú! Cha mẹ của loài thú! Vợ chồng của loài thú! Vậy thì, mình nên chết đi! Nhưng cô ấy có còn yêu mình không nhỉ? Không, mình cứ thử làm như Trang Tử xem sao! Nhưng nếu mình chết thật! Vậy cha sẽ thế nào nhỉ?" Anh nói, "Không, đây là thế giới của loài thú, mình đã là loài thú rồi! Tất cả thi thư lễ nghĩa, tất cả luân thường đạo lý đều đã hủy hoại không còn gì nữa! Nhưng, nếu mình chết thật! Vậy thì mình sẽ không nhìn thấy căn phòng này, căn phòng đẹp đẽ quá! Bên trong toàn loài thú ở! Mình cũng sẽ không nhìn thấy cô ấy nữa! Lúc đó cô ấy sẽ đi ngủ với người đàn ông khác! Mình rốt cuộc vẫn không thể chết được!"

Anh đi đi lại lại trong phòng, không ngừng chạm vào con dao, đôi mắt anh rực lửa. "Tên mình là Tưởng Úy Tổ, mình còn có một biệt hiệu, nhưng tên mình có ích gì chứ? Hồi nhỏ mình thông minh ôn hòa, ở Tô Châu không ai làm thơ viết văn giỏi hơn mình, viết chữ đẹp hơn mình, nhưng mình đã làm được gì? Ai cũng nói mình lấy được người vợ xinh đẹp như tiên nữ, ai cũng nói mình đã có con trai, thế nhưng, mình thực sự không có! Chuyện này chỉ mình mình biết! Vậy thì, tất cả gia đình trên thế giới này chẳng phải cũng giống vậy sao? Nhưng họ dường như có việc để làm, không phát điên! Họ thế mà lại không phát điên! Những người này, suốt ngày đi đi lại lại khóc khóc cười cười, bàn việc quốc gia việc tư, dường như sống rất tốt! À, thật đen tối làm sao! Mình nhớ trước đây mình ở bất cứ nơi nào cũng cảm thấy người khác tốt, chúng ta đã được gia giáo khiêm tốn lễ độ! ...Được rồi, đủ rồi! Khi nào mới kết thúc, chúng ta quá rộng lượng rồi! Phụ nữ có gì đáng để mê đắm! Nhưng, đáng sợ thay! Cô ấy mê hoặc mình đến mức nào! Làm sao đây, làm sao đây, sống như loài thú hay chết như loài thú? Mình chết cô ấy sẽ khóc không? Đau lòng thay! 'Dao, dao, mình có dao! Nhưng, giết vào đâu đây? Từ ngực ư, bộ ngực như thế, không được đâu! Từ cổ ư! Không, không tốt, tốt nhất là từ sau lưng? Nhưng, dù sao mình cũng phải chết, để cô ấy sống vui vẻ vài năm chẳng phải cũng là một loại tình yêu sao? Tình yêu làm sao có thể đòi hỏi đền đáp... Không, mình muốn bằng chứng, cô ấy cũng đáng thương, mình muốn cô ấy nói ra, vậy mình giả chết! Nhưng người chết thì tim không đập, làm sao gọi là tim không đập được?

"Được, có cách rồi, tốt nhất là lấy mực đỏ, vắt lên người, vắt xuống đất, tay nắm chặt con dao, trên dao cũng phải dính chút máu, như vậy, cô ấy sẽ không kịp xem tim có đập hay không mà khóc lên ngay, nếu không khóc thì sao? À, đáng sợ quá! Nhưng không khóc chính là bằng chứng — phải nắm chặt con dao!"

Anh tìm ra hai lọ mực đỏ (Kim Tố Ngân thường dùng mực đỏ để viết chữ), mở chúng ra, chấm vào đầu ngón tay nhìn một hồi lâu, hài lòng mỉm cười một cái. Sau đó anh nằm xuống đất thử một cái.

Anh chờ đợi. Lúc trời sáng có tiếng gõ cửa, người giúp việc đi dọc hành lang ra mở cửa. Thế là anh đổ mực đỏ lên ngực, lên đất, lên con dao rồi giấu lọ mực đi, co chân trái lại nằm xuống đất.

Anh hít thở mạnh, sau đó, nín thở khi Kim Tố Ngân đẩy cửa vào. Dưới ánh đèn hiu hắt, khuôn mặt thê lương của anh hoàn toàn giống như người chết.

"Bây giờ, cô ấy đi vào rồi! Cô ấy có khóc không?" Anh nghĩ.

Kim Tố Ngân trên đường trở về rất tỉnh táo, đặc biệt lạnh lùng nghĩ rằng mình đã phát điên — còn điên hơn cả Tưởng Úy Tổ. Cô lạnh lùng nghĩ, sự điên rồ này, thật rất sảng khoái, rất thú vị. "Thật tốt, ông trời có mắt, hai kẻ điên sống cùng nhau — nhưng mình là điên thật, anh ta là điên giả!" Lúc vào cửa cô tự nhủ.

Đẩy cửa ra, phát hiện Tưởng Úy Tổ nằm trên đất, trong vũng máu, cô đứng lại, làm một tư thế đau khổ, phục tùng số phận. Ánh mắt cô lóe lên, cái cằm tái nhợt run lên dữ dội.

"Phải tìm bà Trương làm chứng, nếu không họ sẽ nghĩ mình giết!" Cô nghĩ, nhanh chóng chạy ra ngoài, hét lên.

"Sao, cô ấy chạy mất rồi! — Không khóc?" Tưởng Úy Tổ thất vọng nghĩ, ngồi dậy. "Không ổn, cô ấy muốn gọi người đến..." Anh tự nhủ.

Và đúng lúc này Kim Tố Ngân đã kéo người giúp việc nữ béo ú, lôi thôi đó chạy vào, nhìn thấy Tưởng Úy Tổ đang ngồi, liền buông người giúp việc ra, phát ra tiếng thét kinh hoàng.

Tưởng Úy Tổ bị dọa đến rùng mình, cầm dao từ từ đứng dậy, dùng đôi mắt đờ đẫn nhìn cô.

"Anh làm gì vậy?" Kim Tố Ngân hoảng sợ hét lên, lùi ra cửa, phòng thủ bản thân.

"Bỏ dao xuống! Không bỏ xuống tôi đi ngay lập tức, không bao giờ quay lại nữa!" Cô hét.

Con dao rơi khỏi tay Tưởng Úy Tổ. Trên mặt anh có nụ cười gượng gạo của kẻ điên.

Kim Tố Ngân nhanh chóng chạy tới, nhặt con dao lên, sau đó dặn người giúp việc ra ngoài, đóng cửa lại. Cô mang vẻ mặt đau khổ, hoảng sợ, cầm con dao, đi đến bàn ngồi xuống.

"Úy Tổ, anh làm gì vậy?" Cô nghiêm nghị hỏi.

"Anh một mình buồn chán, đang chơi cho vui thôi." Tưởng Úy Tổ cười gượng gạo, nói. "Nói! Không thì tôi đi ngay lập tức, anh có chạy đến chân trời góc biển cũng không tìm thấy tôi!" Cô gay gắt nói.

"Quả nhiên cô ta ngoại tình!" Tưởng Úy Tổ nghĩ, nụ cười của kẻ điên kia không hề mất đi. "Ai chỉ đạo cô làm thế này, nói!"

"Vốn là tôi tự chơi cho vui!"

"Khốn kiếp! Cái này cũng vui sao! Ai chỉ đạo cô! Hừ, nhà họ Tưởng cao quý!"

Tưởng Úy Tổ nhìn vệt nước đỏ trên người và trên đất, nhìn con dao trong tay cô, cau mày như đứa trẻ.

"Cái này có gì lạ! Cô xem, đều là mực đỏ! Ai bảo cô không dùng bút lông viết chữ!"

"Khốn kiếp!" Kim Tố Ngân hét lên, gác chân lên; "Tôi không chịu nổi! Chúng ta đều điên rồi! Chúng ta là hai kẻ điên! Trời ơi, thời gian này bao giờ mới kết thúc đây!" "Muốn kết thúc thì kết thúc. Không muốn kết thúc thì, tất nhiên là không kết thúc." Kẻ điên cười, nói nhỏ.

"Khốn kiếp, đồ điên! Ai thèm nói chuyện với anh! À, tôi cũng điên rồi, tôi cũng điên rồi! Người đời sao biết được Kim Tố Ngân như thế này chứ!" Cô nhìn con dao, rồi dùng bàn tay cầm dao che mặt lại.

Tưởng Úy Tổ ngậm nụ cười ngây thơ nhìn con dao. Cô tưởng anh muốn cướp dao, kinh hãi lùi lại phía sau.

"Đây là thế giới của loài thú, cha mẹ của loài thú, vợ chồng của loài thú!" Tưởng Úy Tổ đột nhiên dùng giọng cao vút để bày tỏ suy nghĩ, anh xắn tay áo, đi đi lại lại, "Cô ngủ với tôi một lần phải ngủ với người khác hai lần! Cô có lẽ sợ hãi, nhưng cô không thể không làm vậy! Tôi là kẻ vô dụng, một chút cũng không thể làm vợ vui vẻ, lại không thể làm gia đình viên mãn! Tôi là đứa con tội lỗi đầy mình, trộm ngọc trai báu vật đeo lên người vợ, vợ lại đội cái mũ xanh lên đầu tôi! Nhưng tôi thật ngu ngốc, tôi không hiểu một người phụ nữ sau khi ngủ với người đàn ông khác còn có thể quay lại cười cười, khóc khóc, lại hôn chồng! Thật là đa tài đa nghệ mà!..." Anh nói, cười đầy khinh bỉ.

"Câm mồm!" Kim Tố Ngân kinh hãi, nghiêm nghị hét.

Tưởng Úy Tổ ngây thơ cười nhìn cô. Nhưng đột nhiên môi run rẩy, lộ ra nỗi khổ tâm và kinh hoàng tột độ.

"Được thôi, anh muốn nghe người khác nói thì cứ nghe đi! May mà tôi cũng sắp điên rồi!" Kim Tố Ngân cười lạnh, nói, đồng thời đứng dậy, "Những lời này mà anh cũng nói ra được! Được thôi, chúng ta ly hôn, hiểu không? Bây giờ tôi mang con dao này đến Tô Châu ngay lập tức!"

Cô cầm túi xách đi về phía cửa. Tưởng Úy Tổ hoảng sợ, khóc ra những âm thanh khó nghe, lao lên nắm lấy tay cô, quỳ xuống.

"Anh sai rồi, Tố Ngân, sai rồi, đừng lên Tô Châu..." Anh khóc lóc nói. Kim Tố Ngân đứng lại. Tiếp tục kiên trì thêm một lúc, thấy anh đã hoàn toàn khuất phục, liền đi về ngồi xuống.

Tưởng Úy Tổ ngồi xổm bên cạnh cô thút thít thê lương, khuôn mặt dịu dàng, đầy cảm xúc, giống như đứa trẻ.

Kim Tố Ngân thở dài thườn thượt, cởi giày da.

"Lấy dép lê cho tôi." Cô nói. "Điên rồi, chúng ta đều điên rồi, hai kẻ điên!" Cô nói, thở dài.

Kim Tiểu Xuyên hai ngày trước khi làm lễ mừng thọ sáu mươi tuổi đã nhờ con gái lớn tìm Kim Tố Ngân, muốn cô ngày sinh nhật nhất định phải đưa Tưởng Úy Tổ về nhà. Kim Tố Ngân than thở với chị gái, nguyền rủa cha mình, nhưng không trả lời rốt cuộc có đi hay không; ngày hôm sau cô về nhà đề cập với cha chuyện tiền thuê nhà (họ cãi nhau vì chuyện này), tiếp theo lại nhắc đến chuyện đồ cổ, muốn cha trả lại. Kim Tiểu Xuyên nhượng bộ, thế là ngày hôm sau vợ chồng Tưởng Úy Tổ về nhà.

Kim Tiểu Xuyên có rất nhiều lý do muốn con rể con gái về nhà. Trước hết, những tin đồn về vợ chồng Tưởng Úy Tổ lan truyền rất dữ dội, những tin đồn này phần lớn là kỳ quái, Kim Tiểu Xuyên sợ Tô Châu biết; thứ hai, ông đang cùng vị luật sư danh tiếng kia tiến hành vụ kiện ly hôn cho con trai, lần mừng thọ này mục đích chính là lôi kéo những người có liên quan đến vụ kiện này, mà trong cảnh này ông cần sự giúp đỡ của Kim Tố Ngân. Ông còn cần sự giúp đỡ từ sự xuất hiện của Tưởng Úy Tổ, vì vị luật sư danh tiếng kia đã nêu ví dụ, nói cuộc hôn nhân của nhà họ hoàn toàn là mục đích lừa tiền. — Ông muốn công khai biểu thị ông quan tâm, nghiêm cẩn, từ ái với Tưởng Úy Tổ như thế nào.

Bữa tiệc này vô cùng náo nhiệt. Ngay tối hôm trước Kim Tiểu Xuyên đã bắt đầu bày sòng bạc, và chiêu mộ những ca nữ nổi tiếng ở Phu Tử Miếu về nhà. Người đến dự có quan tòa, thẩm phán, luật sư và người thân. Kim Tiểu Xuyên chạy đôn chạy đáo đến kiệt sức, sáng sớm hôm đó vẫn chạy đến tòa án tìm khách: ông sợ họ không đến.

Cuối cùng, ông chỉ đạo mọi việc, thay bộ trường bào mã quái, cười hớn hở đi ra đi vào, gật đầu với tất cả những người gặp. Gặp đầu bếp, ông nói: "À, xong chưa? Phối xong chưa? Tốt lắm, sạch sẽ chút, có thưởng!" Ông nói với người con trai mặc vest thẳng thớm: "À, đổi cà vạt rồi à? Đẹp lắm! Hôm nay, nhớ kỹ, con phải lịch sự."

Khi Kim Tố Ngân và Tưởng Úy Tổ đến, ông đặc biệt cười hớn hở, như thể họ là khách quý.

"À, tốt rồi chứ, ừm, béo lên chút rồi! Phải ăn nhiều đồ vào! Hôm nay thời tiết tốt!" Ông nói, vỗ vai Tưởng Úy Tổ, thử nghiệm sự quan tâm và từ ái của mình, đây là điều ông sắp diễn ngay lập tức.

Khách ngày càng đông, trong nhà càng hỗn loạn, ông cười càng căng thẳng, càng vui vẻ. Kim Tố Ngân mặc chiếc sườn xám màu xanh thẫm, dài quét đất, mang vẻ mặt khinh bỉ, hờ hững, vui vẻ đi vào, gật đầu với tất cả mọi người, nói chuyện sang sảng. Cô không chú ý đến bất kỳ ai, nhưng lại nói chuyện với bất kỳ ai, vì thế cảm thấy những người này là một khối lưu động, có thể kiểm soát được — đây là chiến trường của cô. Cô bắt đầu cười vui vẻ hơn, nói với vị thẩm phán trẻ tuổi về câu chuyện hài hước của võ quan Nhật Bản Sài Sơn; nói với vị luật sư về tốc độ và hiệu suất của máy bay Nhật Bản; lại nói với một ông già mặc trường bào về Trương Học Lương.

Sau đó cô quay sang vài vị phu nhân trẻ tuổi.

"À, thật tuyệt vời, việc quốc gia đặt trong tay họ đấy!" Cô vẫy khăn tay, cười.

"Cô nghĩ xem, cô Kim, việc quốc gia sao có thể ở trong tay chúng tôi chứ. Thật là!" Vị quan tòa gầy, để râu, vẻ mặt buồn rầu mà hài hước nói, nhìn tay. "Phải đánh vào lòng bàn tay!" Kim Tố Ngân cười, biểu thị cuộc trò chuyện kết thúc, nhanh chóng đi vào căn phòng đang đánh bạc.

Kim Tiểu Xuyên tiến gần đến Tưởng Úy Tổ đang ngồi đờ đẫn trên ghế, cười với anh, khiến mọi người chú ý đến anh (mọi người đã sớm chú ý đến anh), thế là khen ngợi vẻ nho nhã của anh, và vỗ vai anh. Sau đó ông ngồi xuống bên cạnh anh, vắt chân, nói với những người trong giới pháp luật về vụ kiện của mình.

Mọi người mang vẻ mặt buồn rầu lắng nghe ông.

"Tôi Kim Tiểu Xuyên già rồi, những chuyện này cũng đủ làm tôi mệt mỏi!" Ông nói bằng giọng vô cùng vang dội, cười lắc đầu. "Chuyện hôn nhân của con trai, vốn là tự chúng nó quyết định! Chúng nó yêu nhau ở trường học, thật sự là như vậy! Chúng nó muốn ly hôn, tất nhiên là ly hôn! Các vị, bây giờ là Dân Quốc đấy! Không chịu ly hôn, lại còn muốn nói chuyện tiền bạc! Các vị, trong cuốn điều luật nào có quy định? Trong cuốn nào có? Ai tìm ra được tôi biếu không anh ta mười vạn! Hắn còn là luật sư đấy! ...Tôi Kim Tiểu Xuyên lần này là bị cáo, tôi không nói gì cả, xem chúng giải quyết thế nào! ...Không có đường, tiền thì không có chỗ tiêu," ông nói nhỏ với vị thẩm phán trẻ tuổi. "Người lớn tuổi của anh ta đã từng nói với tôi," (ông chỉ Tưởng Úy Tổ) "nói kiện tụng phải chính trực, tiêu tiền cũng phải chính trực! Người như tôi trị gia xưa nay đều để con cái tự do! Tôi không phải là người kiểu cũ!" Ông nói lớn. "Đúng, đúng." Vị quan tòa gầy nói; "Tuy nhiên, quan thanh liêm khó xử chuyện nhà, tư ở hòa giải thế nào nhỉ?"

"Chuyện này, phải xem hắn! — Gia đình kiểu này thật là khốn kiếp! Gia đình khốn kiếp kiểu này! Lần tới các vị xem đi, tôi cứ lên tòa là mắng — bây giờ là Dân Quốc!" Kim Tiểu Xuyên hét.

Vị quan tòa cười cười, đứng dậy đi vào phòng. Thế là Kim Tiểu Xuyên tiến lại gần vị thẩm phán trẻ tuổi thì thầm, và nháy mắt, giơ ngón tay; vị thẩm phán trẻ tuổi không ngừng cười gật đầu, không ngừng từ mỉm cười chuyển sang nghiêm túc, dường như anh ta cực kỳ đồng ý với những gì Kim Tiểu Xuyên nói. Trong phòng có tiếng cười ồ, vị thẩm phán trẻ tuổi lộ vẻ vui vẻ, tò mò, cười, không ngừng gật đầu với Kim Tiểu Xuyên, đi vào trong.

"Ai, Trung Hoa Dân Quốc sao mà thế này cơ chứ!" Kim Tiểu Xuyên nói, nhìn quanh, cười nhìn Tưởng Úy Tổ. "À, vui không?" Ông cười nịnh nọt nói. Tưởng Úy Tổ đang suy nghĩ điều gì đó lộ ra nụ cười của kẻ điên. Kim Tiểu Xuyên lắc đầu, đi về phía vị luật sư béo, nắm lấy tay vị luật sư này thì thầm với ông ta, và đẩy ông ta vào phòng.

Tưởng Úy Tổ xảo quyệt nhìn quanh, ngồi sang cái ghế khác, suy nghĩ. "Mọi người đều nhìn cô ấy, cô ấy đang bán hàng rong lẳng lơ! Những người này toàn là heo chó khốn kiếp! Tại sao họ phải sống trên đời này! Ha, họ có gì vui vẻ mà phải cười! Vợ họ ngoại tình, mà họ thì tự vơ vét của cải, họ thật sự vui vẻ! Mình muốn vạch trần họ, gọi họ không dám cười với cô ấy! Gọi họ khóc lóc, vậy thì, mình phải có một cách! À, nghĩ ra một cách!"

Một ca nữ yêu mị từ sòng bạc cười chạy ra, nhìn thấy vị tiên sinh trẻ tuổi, ăn mặc cao quý này, liền đứng lại.

"Ôi chao, anh ngồi một mình à?" Cô dùng khăn tay quạt mặt, đi đến bên cạnh anh, ngồi xuống.

"Ha, một người phụ nữ, một con yêu quái! Không thèm để ý đến cô ta!" Tưởng Úy Tổ nghĩ, quay mặt đi.

"Ôi chao, thật là, anh có vẻ buồn rầu nhất! Các anh các tiên sinh này!" "Cô ta nói gì? Mắng cô ta, mắng bọn họ! Không, đợi một chút!" Tưởng Úy Tổ nghĩ. "Anh có tâm sự gì à?"

Tưởng Úy Tổ quay mặt lại, trừng mắt với cô ta.

"Ái chà..., cái giá lớn quá nhỉ!"

Ca nữ ngồi vào một cái ghế khác, trầm tư. Tưởng Úy Tổ tiếp tục suy nghĩ. "Một người đàn ông phải có cá tính, đôi khi nên lật đổ cái bàn!" Anh nghĩ, "Đôi khi phải đánh nhau! Đôi khi lại phải đặc biệt lịch sự! Tại sao đôi khi thế này đôi khi lại thế kia? Là ai quy định vậy? Không quan tâm nó, cứ nghĩ cách của mình! Vậy thì... à, cô ấy đang lén nhìn mình!" Anh quay mặt đi; "Mình trẻ, mình đẹp trai không? Tại sao Tố Ngân không nói mình đẹp trai nhỉ? À, cô ấy nhìn mình, vì mình có tiền!"

Anh nghĩ, cảm thấy ca nữ vẫn đang nhìn anh, đứng dậy, đi vào sòng bạc. Anh chen vào đám đông quan sát, giám sát Kim Tố Ngân. Kim Tố Ngân cực kỳ vui vẻ, ồn ào hét lớn, vì thắng được tiền.

"À, chín điểm, Thiên Môn! Cô ấy là Thiên Môn!" Tưởng Úy Tổ nghĩ, "Gã béo khốn kiếp này là Bẹp Mười! Con chó nhỏ này là đỏ! Tên ăn mày này (anh gọi người này là ăn mày, vì người này dùng ánh mắt như ăn mày nhìn Kim Tố Ngân), ngoài ra, đây hai con lợn, một con chó nhỏ!" Anh nhìn những người cười ồ lên. "Được, có! Họ đánh bạc, mình đi gọi cảnh sát!" Đột nhiên anh nghĩ. "Không, phải gọi Tố Ngân ra!"

Thế là anh chen qua đụng vào Kim Tố Ngân. Kim Tố Ngân quay đầu, bảo anh đợi một chút. Tất cả ánh mắt đều đổ dồn vào họ, Kim Tố Ngân đỏ mặt, giận dữ cau mày. "Tố Ngân! Tố Ngân!" Tưởng Úy Tổ gọi.

Kim Tố Ngân không trả lời. Nhiều ánh mắt nhìn chằm chằm anh, anh trừng mắt nhìn những ánh nhìn này, quay người bước ra.

Trước khi ăn cơm Kim Tố Ngân ra khỏi sòng bạc, lên lầu trang điểm. Tưởng Úy Tổ ra ngoài tìm cảnh sát đến.

Tưởng Úy Tổ ngậm nụ cười đắc ý dẫn cảnh sát vào, chỉ sòng bạc cho anh ta xem. Vị cảnh sát này rõ ràng là người mới nhiệt tình. Nhìn thấy những vị tiên sinh sang trọng kia, liền trang nghiêm cúi chào họ, vị thẩm phán chạy vào phòng. Mọi người ồ ạt tràn ra. Kim Tiểu Xuyên cười, đi về phía cảnh sát.

Thế là, nhanh chóng, vị cảnh sát kia biến mất vẻ trang nghiêm mạnh mẽ của mình, trở nên chật vật. Mọi người bao vây lấy anh ta, vị luật sư đưa anh ta một tấm danh thiếp, vị quan tòa cũng đưa một tấm; để tỏ rõ thân phận, vị quan tòa dùng giọng nhọn hoắt của mình hét lên. "Tấm danh thiếp này đưa cho cục trưởng của các người! Bảo là ngày mai tôi đến gặp ông ta!" Vị quan tòa nói, vỗ một cái vào lồng ngực ưỡn ra.

"Thôi đi... đây lại không phải là... hơn nữa... ai, anh cảnh sát này!" Những phụ nữ nói, xôn xao.

Cảnh sát đổ mồ hôi đầm đìa, đỏ mặt, cầm hai tấm danh thiếp, nhìn Tưởng Úy Tổ một cái. Tưởng Úy Tổ bị vây trong đám người, bối rối cau mày.

"Anh ta là kẻ điên!" Có người nói.

"Cái này, các người xin cầm về cho!" Vị cảnh sát nói, đưa danh thiếp ra, "Tôi lại không phải là... tôi cũng là, người của nhà nước, công chức!" Anh ta nói, vặn vẹo thân mình một cái; "Hơn nữa tôi, đối với chuyện này, là một loại, trách nhiệm!" Anh ta nói, đau khổ rơi nước mắt.

"Thôi đi!" Kim Tiểu Xuyên nói, đẩy cảnh sát ra ngoài.

"Tôi tuyệt đối không thể!" Cảnh sát giận dữ kháng cự, nói ở cửa; "Cái này, tôi tuyệt đối không cần!" Anh ta nói, hất hai tấm danh thiếp từ trên vai Kim Tiểu Xuyên xuống.

Kim Tiểu Xuyên quay lại, vỗ vai Tưởng Úy Tổ, dẫn anh vào nhà chính. Kim Tố Ngân xuống lầu, lạnh lùng xin lỗi mọi người.

Mọi người bàn tán về cảnh sát, từ cảnh sát bàn sang chính quyền thành phố; mọi người thông cảm nhìn Kim Tố Ngân, nói đùa với cô, để cô đỡ đau lòng, Kim Tố Ngân cười nói chuyện với họ về những chuyện thú vị của chính quyền thành phố. Ca nữ ngồi bên bàn cười quyến rũ, chuẩn bị biểu diễn — bữa tiệc vì cảnh sát và Tưởng Úy Tổ mà sống động bất ngờ. Tưởng Úy Tổ ngồi trong ghế, suy nghĩ. Anh cảm thấy những người này toàn đối địch với anh.

Anh nhìn Kim Tố Ngân, nhìn ca nữ, so sánh họ; lại nhìn những phụ nữ và đàn ông khác, suy nghĩ.

"Các người là heo chó! Các người là loài thú!" Đột nhiên anh dùng giọng nhỏ đầy ghê tởm để bày tỏ suy nghĩ, lần lượt nhìn mọi người, khiến bữa tiệc lập tức im lặng, "Các người nên xấu hổ đến chết đi, các người vơ vét tiền bạc, trộm cắp! Đánh bạc rồi giết người! Các người đơn giản là ăn thịt người, các người ăn chính là thịt người!" Anh nói lớn, cắn môi. Đôi mắt anh phát sáng đáng sợ.

Kim Tố Ngân kêu một tiếng, chạy tới kéo anh đi về phía phòng trong. Anh rũ đầu, phục tùng theo cô. Kim Tố Ngân đẩy anh lên giường.

Anh giận dữ cười, quay mặt vào trong, tiếp tục suy nghĩ.

Kim Tố Ngân giận đến run người.

"Anh muốn tôi chết! Nói cho anh biết, tôi chết anh cũng đừng mong sống! ...Đúng là một Tưởng Úy Tổ tốt!" Cô nói, thở hổn hển.

Tưởng Úy Tổ vì suy nghĩ về nhân sinh mà thê lương, không nghe rõ cô đang nói gì, ra hiệu bảo cô ngồi xuống.

"Còn không ra ngoài à, làm cái gì vậy?" Kim Tiểu Xuyên ló đầu vào, lo lắng hỏi. "Cút đi!" Kim Tố Ngân ghê tởm hét. "Anh muốn chết! Anh muốn chết!" Cô nói với Tưởng Úy Tổ, rồi giận dữ đi ra.

"Cô ấy lại đi rồi! Nhưng mình đợi một chút, mình nghĩ một chút — nhân sinh thật thê lương!" Tưởng Úy Tổ nghĩ, rơi lệ.

Kim Tố Ngân mang vẻ mặt giận dữ, khinh bỉ đi ra, ngồi xuống, không nói nữa. Sự giận dữ của cô khiến mọi người nhất thời không dám nhìn cô nữa. Nhưng vị thẩm phán trẻ tuổi xảo quyệt bên cạnh cô cười nói nhỏ với cô: "Cô thật có thể nhẫn nại đấy!"

Kim Tố Ngân lạnh nhạt nhìn khuôn mặt tươi cười ngọt ngào của anh ta.

"Cô thật độ lượng,..." Vị thẩm phán nói, mang vẻ mặt trung thành, đau khổ.

Kim Tố Ngân cau mày, hướng về phía ly rượu, mắt ướt đẫm. Ngay lập tức cô rời khỏi bàn tiệc, lên lầu, đi vào phòng chị gái. Cô ngồi vào ghế, đôi mắt đau khổ, mơ màng nhìn bầu trời xám trắng ngoài cửa sổ, cơ thể cô thỉnh thoảng co giật, dường như cô đang trong cơn sốt nóng.

Em trai lên lầu tìm cô, bị cô đuổi đi.

"Đúng vậy, kết thúc rồi! Nhưng làm sao bây giờ? Anh ta phải chết mới được! Nhưng lão già Tô Châu phải chết trước mới được! Là như vậy, mỗi ngày, mỗi đêm! À, bao giờ mới kết thúc!" Cô đau buồn hét lên. Cô nghe thấy tiếng cười dưới lầu và tiếng ca của ca nữ, cảm thấy rất xa xăm. "Mình trẻ, mình đẹp, mình thông minh, mình có tiền, nhưng tại sao mình lại thế này? Đúng vậy, mình trẻ... lũ súc sinh này!" Lại nghe thấy tiếng cười, cô chửi.

Sau chuyến nghỉ ngắn ngày ở Hàng Châu vào mùa hè trở về, các mối quan hệ xã hội của Tưởng Thiếu Tổ đã mở rộng đáng kể. Anh bắt đầu tiếp xúc với những người trong giới tài chính, tiếp theo lại tiếp xúc với những nhà hoạt động chính thức. Nhà hoạt động chính thức muốn anh biên soạn một cuốn sách về vấn đề quốc tế, anh từ chối. Sau đó anh tự biên soạn cuốn sách này, giao cho Thương Vụ Ấn Thư Quán xuất bản. Năm 1933, toàn Trung Quốc hướng về phía Bắc. "Mãn Châu Quốc" thành lập ở Đông Bắc, đồng thời Nhật Bản xâm chiếm Nhiệt Hà, tiến quân đến các cửa ải Vạn Lý Trường Thành. Trung Quốc nhục nhã — không có sức phản kích. Trung Quốc trước năm 1930 nằm trong cơn bão táp nội bộ, Trung Quốc sau năm 1930 thì rên rỉ, hôn mê chao đảo trong sự lăng nhục từ bên ngoài. Đoàn kết là một sự nghiệp gian khổ, nó còn phải đợi vài năm nữa. Trong chuỗi ngày mất hồn mất vía này, xã hội chao đảo, thanh niên bất an. Thanh niên đi theo con đường đã thành hình, tiếp tục sự khai phá của họ. ...Sống trong những mối quan hệ phức tạp, sắc bén, thậm chí kỳ quái, Tưởng Thiếu Tổ đã không còn là nhà lý tưởng đơn thuần nữa. Những mối quan hệ phức tạp, sắc bén này thỉnh thoảng che lấp mục tiêu của anh. Nhưng hoạt động tăng lên, tự tin tăng lên, anh tin rằng mình có thể đột phá qua.

Từ Hàng Châu trở về, nghi ngờ và đau khổ đều qua đi, sự tiếp xúc đa diện với thế giới bên ngoài mang lại cho anh tâm trạng tươi mới, vui vẻ; tâm trạng này là thứ mà một người sống ở một nơi, sự liên kết với nơi này dần kiên cố, thỉnh thoảng thưởng thức được mọi loại vui vẻ, giận dữ, suy nghĩ từ nó, và khi ý thức được tất cả những điều này thì có được. Anh ghê tởm Thượng Hải, thỉnh thoảng phát ra những tiếng kêu giận dữ, nhưng đồng thời anh cảm thấy, sống ở Thượng Hải, là vui vẻ nhất. Mọi thói quen, sở thích của anh, đều không thể tách rời khỏi Thượng Hải. Anh không thể hình dung mình sẽ sống cuộc sống khác, tức cuộc sống bắt buộc phải hy sinh những thói quen và sở thích này.

Đối với một phần người thì ân cần lịch sự, đối với một phần người khác thì lạnh lùng kiêu ngạo, đối với phần người thứ ba, tức những người bạn thân thiết thì hài hước hoạt bát, điều này mang lại cho anh sự thỏa mãn to lớn. Đồng thời, nhà hát, quán cà phê, sân bóng rổ, bể bơi, thức ăn và trang phục ngon cũng không thể thiếu đối với anh. Lúc đọc sách anh đã có những sở thích này, về sau sự nghi ngờ, nghèo khó, lo lắng và đau khổ khiến anh vứt bỏ những thứ này, bây giờ, hoàn cảnh tốt, anh lại quay trở lại với những thứ này.

Cuộc sống dần ổn định này khiến anh dễ dàng chống lại cuộc tấn công bất hạnh do Vương Quế Anh mang lại hơn. Đồng thời hành vi của Hạ Lục cũng làm giảm bớt nỗi đau này rất nhiều. Cuộc sống của anh và hành vi của Hạ Lục khiến anh tin rằng mình không hề làm sai.

Chuyện của Vương Quế Anh qua đi, cuộc sống gia đình khôi phục sự bình yên. Số tiền mà Tưởng Thục Trân và Tưởng Thục Hoa năm ngoái theo ý lão nhân gửi cho anh thì hiện anh vẫn chưa dùng hết. Anh từ tòa soạn báo, hiệu sách thường xuyên có thu nhập. Những nghi ngờ và đau khổ trước khi đi Nhật Bản đã qua rồi. Cuộc sống đã được thiết lập, công việc tiến hành vui vẻ — công việc của anh ngoài viết lách và dịch thuật ra, chính yếu chính là, dùng lời của chính anh nói, tiếp xúc với tất cả mọi người, thử xem mình là kẻ mạnh.

Trong cuộc xung đột với Hạ Lục, anh đã thử ra mình là kẻ mạnh. Hạ Lục mang nỗi đau và thù hận to lớn tấn công anh, anh đăng bài đả kích cậu ta, anh đáp trả còn nặng hơn. Hạ Lục tấn công anh là kẻ cơ hội chủ nghĩa, anh tấn công Hạ Lục mắc bệnh ấu trĩ. Hạ Lục tấn công anh giả vờ suy đồi, anh tấn công Hạ Lục không hiểu văn học Tây Âu. Chưa đầy một tháng, Hạ Lục đã im lặng.

Tưởng Thiếu Tổ tính toán tỉ mỉ thu chi tiền bạc, không còn cẩu thả như thời niên thiếu nữa. Một số thanh niên muốn sửa những thói quen này là rất khó, họ cười khổ, rên rỉ, đơn giản làm người ta đau đầu, nhưng Tưởng Thiếu Tổ rất tự nhiên liền làm được việc này. Anh hiểu và yêu cuộc sống của mình, anh có ý thức mạnh mẽ về cuộc sống của bản thân. Đồng thời ý thức này khiến anh chú ý đến tài sản nghiệp sớm tối khó bảo toàn (ngàn cân treo sợi tóc) của cha; anh quyết định tìm cơ hội về Tô Châu một chuyến.

Lão nhân năm ngoái đã muốn anh về Tô Châu một chuyến, nhưng anh cứ dường như không dứt ra được cuộc sống và công việc hiện tại. Anh thường ngày hôm trước đau buồn quyết định muốn về Tô Châu, ngày hôm sau vừa bận, chạy khắp nơi, liền xóa bỏ quyết định này, đồng thời chuyện của Vương Quế Anh làm tăng thêm sự do dự của anh: anh sợ lão nhân đã biết.

Khi mùa thu đến, Tưởng Thiếu Tổ hoạt bát xuất hiện ở các địa điểm tụ họp và nơi giao tế, được người quen gọi là vương tử kiều diễm. Biệt danh này bắt nguồn từ Eden, ngoại trưởng của Đế quốc Anh: Tưởng Thiếu Tổ từng tấn công Eden vì phái đoàn điều tra của Liên đoàn Quốc gia đến Trung Quốc. Nghe nói cuộc tấn công này Lytton đã nhìn thấy, và rất biểu lộ sự quan tâm. ...Hạ Lục vụng về, dữ dội lao vào tấn công Tưởng Thiếu Tổ, nhưng rất nhanh liền im lặng trong nỗi phiền muộn của Vương Quế Anh. Đầu tháng tám, cậu nhận được tin người thân duy nhất, người em trai trẻ tuổi, hoạt bát đã tử trận ở Giang Tây. Tiếp theo, vào cuối tháng mười, Vương Quế Anh gia nhập công ty điện ảnh đã rời xa cậu. Hạ Lục trải qua nỗi đau to lớn; trái tim cậu dường như đặc biệt quen với việc hấp thụ nỗi đau. Hạ Lục bắt đầu không chú ý đến mọi thứ, cả ngày ngủ, hoặc cả ngày chạy lung tung trên phố. Cậu không còn chịu đựng được bất cứ thứ gì, cậu thường uống đến say mèm.

Trong tháng đầu tiên kết hợp với Vương Quế Anh, cậu hạnh phúc biết bao, đối với mọi thứ đều tỏ ra ôn hòa dễ mến, cảm thấy nhân gian không có tai họa và đau khổ, cảm thấy cuộc sống không hòa bình là không thể tưởng tượng được. Cậu đi khắp nơi vụng về cười, làm việc cật lực — chỉ nhớ một việc: thù hận đối với Tưởng Thiếu Tổ, cậu không nghi ngờ gì tin rằng mối thù hận này đối với một người chính trực, có lương tâm là cần thiết — người Trung Quốc, là được giáo dục bởi thù hận. Đồng thời cậu tin rằng mối thù hận này đối với việc làm người của cậu và Vương Quế Anh là cần thiết; chỉ có mối thù hận này mới có thể miễn trừ sự nhục nhã của cậu và nỗi đau của Vương Quế Anh. Nhưng Vương Quế Anh không nghĩ như vậy. Sau khi phát hiện ra điều này, Hạ Lục rất khổ não; nhưng vẫn tiếp tục làm, thể hiện sự kiên cường và cố chấp đáng kinh ngạc.

Nhưng mọi việc ngày càng tệ. Tiền không đủ dùng, cuộc sống đơn điệu — Vương Quế Anh không thể chịu đựng sự đơn điệu này. Cô không còn bình tĩnh nữa, cô mỗi phút giây đều có sự bất an mới. Sự bất hạnh bên hồ nay trở thành nỗi đau và kinh hoàng có thực. Cô ban đầu cho rằng tình yêu tốt bụng, đơn thuần của Hạ Lục có thể khiến cô bình tĩnh, nhưng sau đó phát hiện điều này không thể. Đồng thời cô cảm thấy điều cô cần không phải là cuộc sống bình tĩnh. Cô xa hoa, hưởng lạc, mưu đồ quên đi nỗi đau, và, điều tồi tệ nhất là, cô không nói nỗi đau của mình cho Hạ Lục biết. Rất rõ ràng, từ ngày đầu tiên giữa họ đã có khoảng cách rất lớn.

Hạ Lục đau khổ nhìn sự biến đổi của cô. Cô thích quần áo thời thượng, thường muốn đi xem kịch, nhảy múa. Hạ Lục không biết nhảy múa — cái gì cũng không biết. Hạ Lục cật lực kiếm tiền. Đau khổ giấu cô sự nghèo khó của mình. Sau khi Vương Quế Anh giao du nhiều hơn, Hạ Lục bắt đầu cãi nhau với cô — cậu thành thật thừa nhận với cô sự đố kỵ của mình. Đầu tháng mười, Vương Quế Anh bước vào cánh cửa đầy mê hoặc của công ty điện ảnh, duy trì đến cuối tháng, họ chia ly.

Chịu đựng sự ra đi của Vương Quế Anh, chịu đựng nỗi đau, Hạ Lục thể hiện sự kiên cường và cố chấp đáng kinh ngạc, cậu cho rằng mọi thứ đều là nên thế, cho rằng bản thân mình không hề làm sai; cậu tuyệt đối không tin rằng họ trong ngày đầu tiên kết hợp đã là hoang đường. Cậu vẫn tin vào sự tốt đẹp và lương thiện của Vương Quế Anh, vẫn tin vào tình yêu, cho nên mặc dù cậu biết tất cả, nhưng lại không hiểu rốt cuộc là thứ gì khiến họ chia ly. Cậu vĩnh viễn không hiểu, điều này làm tăng thêm nỗi đau của cậu, nhưng sức mạnh chịu đựng nỗi đau của cậu thật đáng kinh ngạc. Trong nỗi đau cậu kiên cường suy nghĩ tìm kiếm, cậu phân tích tất cả, phân tích tính cách, lịch sử của Vương Quế Anh, và cuộc sống, nhu cầu của họ, suy nghĩ về cả thế giới, nhưng vẫn không cảm thấy vì sao cậu và Vương Quế Anh lại chia ly. Cậu có thể nói nguyên nhân chia ly này cực kỳ rõ ràng, thế nhưng lại không cảm thấy, không tin chúng.

Hạ Lục cảm thấy dù thế nào, cuộc sống không thể tiếp tục như cũ được nữa. Phải hiểu tất cả — phải chạy khỏi Thượng Hải. Cậu viết thư đến Bắc Bình và Quảng Châu. Giữa tháng mười hai, bạn ở Quảng Châu gửi thư tới, Hạ Lục đệ đơn từ chức lên tòa soạn báo.

Đơn từ chức chậm chạp không được phê chuẩn. Hạ Lục chuẩn bị rời Thượng Hải, nhưng vì tâm trạng kỳ lạ, tàn khốc, hy vọng lại nhìn thấy Vương Quế Anh một lần. Thế nhưng không có dũng khí đi tìm cô, trên phố và trong nhà hát lại không thể gặp được cô... Đúng lúc này, Tưởng Thiếu Tổ gia nhập đoàn tham quan Bình Tân do giới báo chí và tài chính Thượng Hải tổ chức. Các giới ở Thượng Hải đã sắp xếp lễ tiễn đưa trọng thể cho đoàn tham quan. Do sự dụ dỗ của Tưởng Thiếu Tổ, Hạ Lục vào buổi tối này dùng danh nghĩa tòa soạn báo bước vào tòa nhà ngân hàng náo nhiệt, bất ngờ phát hiện Vương Quế Anh. Cô cùng những người trong giới kịch nghệ đến, ngồi ở vị trí dễ chú ý nhất.

Hạ Lục không thể ủng hộ đến cùng; cậu bỏ tiệc giữa chừng, bước vào phố xá ồn ào. ...

Tưởng Thiếu Tổ đã tốn không ít nỗ lực mới giành được vị trí trong đoàn tham quan. Trong đoàn tham quan đều là những người có uy tín rất cao. Họ là: chủ bút tờ báo do chính phủ chủ trì, ông Phí Chính Thanh, chủ biên chuyên mục tài chính của tờ Thương Báo, ông Phương Đức Xương gầy, có cái miệng như mỏ vịt, đại diện giới tài chính và công thương nghiệp ông Trương Minh Dư, ông Cao Kiệt, v.v., v.v. Tưởng Thiếu Tổ là người trẻ nhất trong số họ. Sự thành công của Tưởng Thiếu Tổ là nhờ sự tiến cử của Phương Đức Xương và Cao Kiệt, người sau nổi tiếng trong xã hội với kinh phí hoạt động lớn nhất và thái độ ngang tàng, người trước thì nổi tiếng với người vợ xinh đẹp, xuất thân cao quý.

Các giới Thượng Hải dường như mang lòng nhiệt tình to lớn đối với đoàn thể này, họ thực sự muốn biết tình hình thực tế ở phương Bắc. Vì nhiều lý do khác nhau, Tưởng Thiếu Tổ người đề xướng chủ nghĩa tự do và tin vào chủ nghĩa dân chủ liền nhận được sự chú ý đặc biệt. Một số người trong giới văn hóa ủng hộ anh; rất nhiều sinh viên trẻ tuổi thì cho rằng đoàn tham quan này chỉ có anh gia nhập mới có ý nghĩa.

Bốn ngày trước khi khởi hành, các giới Thượng Hải mở tiệc chiêu đãi đoàn tham quan tại một tòa nhà ngân hàng nào đó.

Bữa tiệc này, ngoài những vị khách đến theo nghĩa vụ, tràn ngập những nam nữ năng động nhất, thích náo nhiệt nhất Thượng Hải. Những nam nữ này có một đặc điểm, đó là, họ bất kể lúc nào đều dịu dàng và đa sầu đa cảm biểu thị rằng họ không chịu nổi; họ đi khắp nơi hỏi người khác rằng ánh sáng Trung Quốc bao giờ mới đến; không có ánh sáng, — họ liền không thể sống. Đặc biệt những nam nữ ở Thượng Hải này có đặc điểm này. Họ đến trước khi trời tối, ngồi trong phòng khách hoa lệ của ngân hàng, than phiền với người khác hoặc trò chuyện với nhau, rằng họ đối với sự phù hoa trụy lạc của Thượng Hải là không thể chịu nổi nữa. Có một phóng viên Mỹ hài hước, thông thạo Trung Quốc đến, họ lập tức bao vây anh ta, cung cấp cho anh ta mọi loại tin tức, nói với anh ta rằng họ hy vọng công lý quốc tế — họ là không thể chịu nổi nữa.

Lúc này Tưởng Thiếu Tổ và ông Phương Đức Xương gầy, miệng như mỏ vịt bước vào phòng khách. Có mấy người vỗ tay. Phương Đức Xương bỏ mũ phớt xuống gật đầu liên tục. Tưởng Thiếu Tổ biết mọi người là đang hoan nghênh anh (đối với sự hoan nghênh của quần chúng anh đã sớm quen thuộc, có được ý thức xác định, không còn nhiệt tình và hoảng sợ như người mới nữa), trên mặt có nụ cười nho nhã, nhưng đặc biệt buồn rầu. Nỗi buồn rầu này nói: "Tôi nghĩ đến nhiều thứ hơn, có nỗi khổ lớn hơn — sự việc không đơn giản như các người nghĩ. Nhưng sự đơn giản của các người thật đáng yêu biết bao!" Anh cầm mũ phớt, mềm dẻo mà quyết đoán đi về phía phóng viên Mỹ thông thạo Trung Quốc Dick, ngồi bên cạnh anh ta, vắt chân, buồn rầu châm thuốc. "Các anh," anh nói với Dick bằng giọng dịu dàng, run rẩy, "cảm thấy thế nào?"

Dick cắn xì gà, mỉm cười xảo quyệt trong bộ râu, đồng thời linh hoạt đảo nhãn cầu của mình.

"Chúng tôi khá lạc quan. Các anh cảm thấy thế nào?"

"Nói về chính sách của Mỹ các anh — ngay cả ở điểm này, các anh cũng không có quyền lạc quan." Tưởng Thiếu Tổ lộ vẻ mặt yếu đuối, vô cùng lo lắng, dường như anh rất đau khổ, và không chịu nổi, "Trước hết nói về chính sách kinh tế của các anh, Mỹ các anh cũng không có quyền lạc quan. Còn Nhật Bản, nhân cơ hội khủng hoảng kinh tế toàn cầu đến cướp bóc, hắn nhìn rất chuẩn — à, phải không?" Anh cười quay sang hỏi Phương Đức Xương.

Phương Đức Xương gật đầu mạnh mẽ, rồi mang vẻ mặt vội vàng, tản mác nói chuyện với một cô gái trẻ bên cạnh.

Tưởng Thiếu Tổ khi được chú ý luôn cảm thấy một cảm xúc yếu đuối, buồn rầu trước tiên. Ban đầu anh cố hết sức khắc phục cảm xúc này, tỏ ra vẻ mặt kiêu ngạo, lạnh lùng kia, nhưng sau đó thấy rằng, sự tự chủ này là nông cạn, liền vào thời điểm thích hợp buông thả cảm xúc này, dùng giọng nói đau khổ, dịu dàng, vô cùng lo lắng để nói chuyện. Và trong sự bộc lộ này anh ý thức được ý chí lực của bản thân là ẩn giấu sâu hơn, kiên cường hơn.

Anh nói rất nhiều với Dick xảo quyệt, quay đầu lại, bắt đầu cười trò chuyện với những nam nữ hoa mỹ kia. Người tiếp tục đến, âm thanh ồn ào, khói thuốc đậm hơn, đèn điện sáng hơn, cuộc trò chuyện có trật tự dừng lại. Ông Cao Kiệt béo ủn ỉn vô cùng thô bạo xông vào phòng khách, cau đôi lông mày rậm hét mắng gì đó với Phương Đức Xương. Giọng nói to lớn, thô bạo của ông ta kích động nhiệt tình, khiến sảnh càng ồn ào hơn. Sau ông ta bước vào mấy nhân vật nghiêm túc, gầy gò. Họ ngồi trong góc nói chuyện nhỏ giọng. Họ là những nhân vật giới báo chí, nòng cốt của đoàn tham quan. Tưởng Thiếu Tổ và Dick đang cắn xì gà đi về phía họ.

"Ha-lô, các anh đến muộn đấy!" Tưởng Thiếu Tổ hài hước, vui vẻ nói, ngồi xuống. "Tôi lo là chúng ta sẽ bị bịt mắt." Anh cau mày, nói. "Mặc kệ nó!" Một người trong số họ trả lời.

"Này, Tưởng Thiếu Tổ Tưởng Thiếu Tổ!" Cao Kiệt hét, cơ thể béo lớn chen qua những bàn ghế dày đặc; "Nghe nói vợ cậu sắp sinh rồi, phải không? Nếu không sao không đến?"

Tưởng Thiếu Tổ buồn rầu cười, không trả lời, nhưng ra hiệu cho ông ta ngồi xuống.

Lúc này một vị phu nhân trang điểm đỏ chót kéo ghế về phía nhóm này, cười ngượng ngùng. Tóc của bà ta, theo lời bà ta nói, được chải theo kiểu Garbo. "Tôi nghe nói, Hitler muốn tái khẳng định yêu sách lãnh thổ, các anh cảm thấy thế nào?" Bà ta nói lớn, hy vọng toàn sảnh đều nghe thấy. Không yêu cầu trả lời, bà ta cười đứng dậy, để mọi người nhìn thấy mình, và hét: "Cô Dương, lại đây nào! À, cả thế giới sắp đen tối rồi!" Bà ta ngồi xuống, buồn rầu nhìn Tưởng Thiếu Tổ.

"Vương tử, cậu trả lời bà ấy đi." Phương Đức Xương giễu cợt nói.

Tưởng Thiếu Tổ gần như nghiêm nghị, dùng ánh mắt tìm kiếm nhìn vị phu nhân này một cái, rồi giễu cợt, buồn rầu cười.

Phòng khách càng náo nhiệt. Đại diện chính quyền thành phố đến, mọi người vỗ tay. Sau đó, trong sự ồn ào cực độ, Tưởng Thiếu Tổ vô tình nhìn cửa, nhìn thấy Vương Quế Anh diễm lệ, thái độ hoạt bát từ cửa đi vào. Trước mặt cô đi một người phụ nữ khác; sau lưng cô là hai người đàn ông mặc áo khoác lông, thái độ nhàn nhã. Người phục vụ tiến lên đón, Vương Quế Anh hoạt bát cởi áo khoác giao cho anh ta, cười nhìn quanh, nhìn thấy Tưởng Thiếu Tổ (rõ ràng cô biết anh ở đây). Rồi nói lớn với một người phụ nữ chạy đến, đi về phía cái bàn gần nhất.

Người thanh niên gầy, đẹp trai, đeo kính, mặc áo khoác lông kéo ghế ra cho cô. "Cảm ơn anh." Cô cười nói. "À, đã đến nhiều người thế này rồi!" Cô nói, chống cằm, cười nhìn vào hư không.

Tưởng Thiếu Tổ lộ vẻ mặt lạnh lùng.

"Cô ấy đã nhìn thấy! Đúng vậy, cô ấy giả vờ! Hạ Lục đã rời Thượng Hải chưa?" Anh nghĩ; "Dễ dàng thay, cô ấy đã biến thành thế này! À, làm sao cho tốt, mình có nỗi bi ai to lớn, sự cảm thương to lớn!" Anh tự nhủ, nhìn mặt đất. "Lát nữa các người nói chuyện đi — tôi, không muốn nói gì cả! Tôi không nói ra được!" Anh buồn rầu nói với mọi người.

"Tất nhiên cậu phải nói. Chúng tôi căn bản không biết nói chuyện!"

"À, được thôi, nói đi, để tôi nghĩ xem..." Cảm thấy Vương Quế Anh đang nhìn mình, anh im lặng.

Thế là anh lộ vẻ mặt đặc biệt buồn rầu, yếu đuối.

Khách khứa nhiều màu sắc, có thương nhân lớn mặc trường bào mã quái, có phu nhân quý giá, nhiều nhất là những nhân vật báo chí buồn rầu và những ngôi sao, danh lưu hoạt bát, vì thế phòng khách tuy vô cùng náo nhiệt, không khí lại không thống nhất. Những thương nhân lớn đó vây quanh Cao Kiệt béo nói giá cả, và đờ đẫn nhìn phụ nữ; những người phụ nữ đó ở đó không ai để ý đến mà cười lớn — những người này, họ không biết đến đây làm gì. Mà sau khung cảnh nhiều màu sắc này, thế giới hiện thực đang tiếp tục mở ra. ...Mọi người đi vào đại sảnh, ngồi vào bàn tiệc, khi bữa tiệc bắt đầu, Hạ Lục với vẻ mặt rã rời đi vào, lặng lẽ ngồi xuống cùng đám phóng viên, trong toàn bộ thời gian đại diện chính quyền thành phố phát biểu, cậu nhìn chằm chằm vào Tưởng Thiếu Tổ ngồi ở hàng ghế đầu, vì không nhìn rõ khuôn mặt anh mà khổ sở. Và khi Tưởng Thiếu Tổ đứng dậy diễn thuyết, cậu nhìn bên trái trầm tư — phát hiện ra Vương Quế Anh.

Khuôn mặt cậu trắng bệch, nhưng nghiêm nghị và kiên quyết.

Vương Quế Anh từ đầu đến cuối không phát hiện ra cậu. Vương Quế Anh mà cậu nhìn thấy không phải là Vương Quế Anh diễm lệ, hoạt bát, hay làm bộ điệu tình tứ mà Tưởng Thiếu Tổ nhìn thấy; điều cậu nhìn thấy là Vương Quế Anh mang nỗi đau buồn dữ dội và kinh hãi say sưa lắng nghe bài diễn thuyết của Tưởng Thiếu Tổ. Dáng vẻ này của Vương Quế Anh khiến Hạ Lục lập tức hiểu rõ nguồn gốc sai lầm trong quá khứ, sự hoang đường trong việc kết hợp của họ (trong sự hoạt bát và sự tham lam đối với niềm vui của Vương Quế Anh, cậu không thể hiểu điều này), cũng như sự bất hạnh nghiêm trọng của Vương Quế Anh.

Tưởng Thiếu Tổ đứng dậy với vẻ mặt nghiêm nghị, buồn rầu, bắt đầu cất giọng bằng âm thanh thấp, run rẩy, rồi âm lượng cao dần—chói tai, phẫn nộ, đầy sức lôi cuốn. Ông nói về tình hình Trung Quốc; nói về cục diện quốc tế cùng những chính sách sai lầm, phản dân chủ, đi ngược lại truyền thống vẻ vang của các đế quốc lớn. Nhưng những câu nói khiến Hạ Lục nhớ mãi là: "Trong khoảng thời gian này, dù là sông Trường Giang, sông Hoàng Hà, dù là sông Nile hay sông Mississippi đều đã chảy đi vô tận những dòng nước đã qua—chẳng lẽ mọi người còn muốn dừng lại ở nơi cũ? Trong khoảng thời gian này, dù ở bất cứ đâu cũng có vô số người đã chết, lại có vô số người được sinh ra, kẻ chết không thể sống lại, sai lầm không thể cứu vãn, nhưng kẻ sống thì vẫn phải sống tiếp!" Tiếp đó, trong sự im lặng của cả hội trường, Tưởng Thiếu Tổ bằng giọng run rẩy nói: "Chẳng lẽ ý chí cầu sinh của người Trung Quốc là sai sao?" Ông dừng lại, chăm chú nhìn khắp hội trường.

Mà cùng lúc đó, Hạ Lục nhìn thấy những giọt nước mắt trong mắt Vương Quế Anh, cùng với nếp nhăn cười khốc liệt nơi khóe miệng cô.

"Hắn thật giả tạo! Trong lòng hắn có gì? Ai trong hai chúng ta đúng? Nhưng chắc chắn là thế này: Cô ấy mãi mãi nhớ đến hắn, tôi không tồn tại; tôi không đem lại cho cô ấy bất hạnh, cũng không đem lại cho cô ấy hạnh phúc! Tôi đã đóng vai hề, thật đáng sợ!" Hạ Lục nghĩ, đôi môi run rẩy; "Nhưng đối với bản thân tôi, tôi... phải, tôi yêu cô ấy! Phải, cô ấy vẫn yêu hắn, còn tôi lại yêu cô ấy! Đây chính là vai hề, đây chính là bất hạnh, thôi được, cứ chờ xem." Anh nghĩ. Nhưng những tư tưởng này chỉ là phản ứng máy móc của tâm hồn đau khổ, đố kỵ đối với đòn giáng từ bên ngoài; anh không hiểu những gì mình đang nghĩ. Tuy nhiên lại cảm thấy mọi chuyện chắc chắn là như vậy. Anh lại chú ý đến giọng nói của Tưởng Thiếu Tổ, cảm thấy điều gì đó, rồi lại nhìn khuôn mặt đầy cương nghị của Vương Quế Anh. Vương Quế Anh bị một người phụ nữ bên cạnh che khuất, Hạ Lục cúi đầu, luống cuống làm đổ ly rượu.

Một người bạn bên cạnh vẫn luôn chú ý đến anh giúp anh đỡ ly rượu lên, thận trọng, mỉm cười với anh.

"Đơn từ chức của cậu đã được phê chuẩn rồi chứ? Ngày mai chúng tôi sẽ tiễn cậu." Người bạn này nói. "Ngày mai tôi đi luôn." Hạ Lục trả lời, phẫn nộ nhìn quanh.

"Cô ấy có thấy mình không? Cô ấy có thấy không? Liệu cô ấy có thể biết không? Liệu có thể có cái tâm này không? Mãi mãi, mãi mãi!" Hạ Lục nghĩ: "Nếu là mình đang diễn thuyết, cô ấy sẽ nghĩ thế nào? Nếu mình có năng lực như vậy, như thế... phải, năng lực cơ hội chủ nghĩa, phải, cô ấy sẽ nhìn mình như thế nào? Chẳng lẽ Tưởng Thiếu Tổ thực sự đã thành công? Phải, sai lầm sẽ không thành công, kẻ không hiểu được chân lý của cuộc đời cũng sẽ không thành công, cho nên mình là sai, là hèn hạ, là không hiểu biết, linh hồn nhỏ hẹp, a, những suy nghĩ này thật đáng sợ! Nhưng mình phải ca ngợi Tưởng Thiếu Tổ, mình không nên đố kỵ—hắn đúng! Mình phải làm hòa với hắn, khơi dậy lòng cảm kích của hắn, mình muốn sống trong sự cảm kích này!"

Hạ Lục, kẻ phải chịu đòn giáng khủng khiếp, đang nghĩ như vậy, bùng lên cảm xúc điên cuồng, muốn gặp Tưởng Thiếu Tổ, muốn nói với hắn tất cả mọi chuyện. Anh ngồi thẳng người không nhúc nhích, sắc mặt trắng bệch. Tiếng vỗ tay không làm anh kinh động, tiếng ồn ào của buổi tiệc không làm anh kinh động—tất cả những điều này chẳng liên quan gì đến anh. Nhưng chính tất cả những điều này khiến anh bùng lên nỗi khao khát điên cuồng ấy. Khi Vương Quế Anh đang mỉm cười nói chuyện với người phụ nữ bên cạnh bằng vẻ mặt kinh động, mệt mỏi, anh đột nhiên dùng đôi mắt rực lửa nhìn chằm chằm vào cô, hy vọng được cô phát hiện.

Vương Quế Anh nói cười gì đó, rồi lại nhìn về hướng của Tưởng Thiếu Tổ, trầm tư, đôi mắt khép hờ.

"Mình muốn nói với hắn tất cả, mình muốn cô ấy nhìn thấy mình, mình muốn cô ấy khóc vì mình!" Hạ Lục điên cuồng nghĩ.

"Cậu không ăn à?" Bạn anh hỏi.

"À, phải. Tôi có việc, sắp phải đi rồi. Tôi phải đi." Hạ Lục trả lời. "Thật đáng sợ! Không thể nào! Mọi thứ đều nhìn không rõ ràng nữa! Không thể thoát khỏi... không có nhận thức gì về tương lai bi khổ của bản thân, em trai đã chết rồi! Dù thế nào thì cũng có thể, luôn có thể sinh tồn! Vậy thì, mình đi ngay đây... nhưng phải đi thật khẽ khàng." "Tôi đi đây, lát nữa nói chuyện sau." Anh nói với người bạn, cười một cách lạ lùng, đứng dậy, liếc nhìn Vương Quế Anh một cái, cúi đầu, căng thẳng, lẳng lặng bước đi dọc theo bức tường, len lỏi giữa đám người hầu bận rộn rồi bước ra cửa chính.

Khi bước ra ngoài, Tưởng Thiếu Tổ không tìm thấy Vương Quế Anh, không biết cô rời đi từ bao giờ, cảm thấy thất vọng. Nhưng sự lịch thiệp và quan tâm của những người xung quanh khiến anh lập tức gạt bỏ điều đó. "Lát nữa mình sẽ suy nghĩ kỹ hơn," anh nghĩ, tiếp tục nói cười, bắt tay, cúi chào, và lộ ra vẻ nhiệt thành cực lớn để tiếp tục trò chuyện với một phóng viên trẻ đeo kính. Cuộc trò chuyện này đã bắt đầu từ lúc trên bàn tiệc. Vị phóng viên này đã tận mắt chứng kiến sự thất thủ của Nhiệt Hà vào mùa xuân, nên đầy phẫn nộ mô tả lại tất cả với mọi người. Anh ta nói về sự thối nát của quân đội, về vở hài kịch xảy ra khi Thừa Đức thất thủ, về nỗi khổ của nhân dân, và sự bỏ trốn của Thang Ngọc Lân. Khi ra đến cửa, anh ta đang nói về tình hình tan rã. Mọi người đều đã tản đi, chỉ còn Tưởng Thiếu Tổ một mình tiếp tục trò chuyện với anh ta. Tưởng Thiếu Tổ đứng ở hiên cửa, một mặt cúi chào, bắt tay với mọi người, một mặt lắng nghe anh ta. Vị phóng viên trẻ nói rất hào hứng, thậm chí ngay cả khi Tưởng Thiếu Tổ bắt tay với người khác anh ta cũng không dừng lại. Anh ta chớp mắt nhìn những người đang bắt tay với Tưởng Thiếu Tổ, thỉnh thoảng phẫn nộ thở mạnh. Vị phóng viên trẻ này rõ ràng đang cố nịnh nọt Tưởng Thiếu Tổ, nhưng đồng thời lại muốn tìm ra điểm yếu của anh. Họ bước ra khỏi cửa. Tưởng Thiếu Tổ cài chặt mũ trong cơn gió dữ dội.

"Vậy thì, thế nào? Anh nói đến những chiếc xe hơi của quân Thang Ngọc Lân."

Người phóng viên im lặng vì gió lớn, chủ yếu là vì đã rời xa đám đông, anh ta đã làm dịu đi sự nhiệt huyết vừa rồi.

"Lúc nào cũng vậy. Chúng tôi bị roi da quất xuống ba lần, ngã vào trong tuyết. Sau đó cuối cùng cũng chạy thoát được." Anh ta nói một cách vắn tắt. "Về điều này có một cuốn sách. Người dân trong cảnh tan rã đã thể hiện cảm xúc! Đáng xấu hổ là những nam nữ tướng quân ở Đại học Phùng Dung kia!" Anh ta nói thêm, cười một cách đầy căm phẫn, anh ta tìm tòi nhìn Tưởng Thiếu Tổ một cái. "A! Cuốn sách đó, tôi đã đọc qua." Tưởng Thiếu Tổ mỉm cười hài lòng, nói, "Được rồi, làm chậm trễ thời gian của anh, tạm biệt, a!"

Anh đưa tay về phía phóng viên. Người phóng viên nhìn anh một cách chớp nhoáng, rồi khẽ chạm vào tay anh (rõ ràng vị phóng viên này lúc này đặc biệt không quen với những điều này), quay người bước đi. Tưởng Thiếu Tổ nhìn quanh, vô thức hy vọng nhìn thấy Vương Quế Anh, rồi chậm rãi bước dọc theo lề đường.

Anh ngồi lên xe kéo. Chiếc xe khó khăn chống chọi với cơn bão, anh bắt đầu suy nghĩ. Ban đầu anh nghĩ đến Vương Quế Anh, đây là việc anh đã sắp xếp từ khi ra cửa, nhưng như thường lệ, anh lập tức nhận ra việc này chẳng có gì để nghĩ cả: cảm giác lúc đó đã là kết luận rồi: anh cảm thấy lúc đó nên đợi lát nữa hãy nghĩ về cô, đó chính là kết luận. Lúc đó anh cảm thấy như có những suy tư nghiêm trọng tồn tại, nhưng bây giờ lại không cảm thấy điều đó nữa—anh cảm thấy thất vọng. Anh bất an mỉm cười, cử động thân thể trên xe.

"Còn gì nữa nào? May mà chúng ta có chút kinh nghiệm. Cô ấy đang sống cuộc sống như thế nào, lạy Chúa! Cô ấy ở cùng với Hạ Lục chẳng phải tốt hơn sao? Vào lúc này, mình có thể nhường nhịn. Còn gì nữa? Cô ấy nghĩ thế nào? Nhưng hôm nay mình đã thắng lợi! Và trong tương lai, mình cũng muốn cô ấy thắng lợi!" Anh an ủi, tự tin nghĩ. Chiếc xe rẽ ngoặt, anh máy móc nhìn những tủ trưng bày hàng hóa cô quạnh.

"Rất có thể... đây là tất yếu," anh nghĩ, những câu này gợi cho anh ý nghĩa trọng đại. Đặc biệt là vì cơn bão và con phố cô quạnh, những từ ngữ trống rỗng này mang lại cho anh ý nghĩa trọng đại, anh phấn khích mỉm cười. Giấu mình trong chiếc cổ áo khoác cao, nhìn về phía xa, nghĩ đến tình cảnh cùng Vương Quế Anh đi lang thang trên đường vào ngày Một - Hai - Tám. "Mọi thứ khác biệt biết bao!" anh nghĩ.

Tiếp theo anh nghĩ đến việc Trần Cảnh Huệ sắp lâm bồn, nghĩ đến việc nếu mình không quay về thì nên sắp xếp thế nào để giảm bớt nỗi đau của cô. Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng điều này, anh nghĩ đến bức thư của cha: cha muốn anh về nhà một chuyến.

Anh nghĩ rất lâu mà không thể quyết định. Sự hỗn loạn của gia đình khiến anh buồn phiền, thứ hai, anh sợ cha đã biết chuyện của mình và Vương Quế Anh. Cuối cùng anh nghĩ đến sự giúp đỡ của tiền bạc đối với sự nghiệp của mình—đưa tài sản của cha vào sự nghiệp của bản thân, đây là lần đầu tiên đối với Tưởng Thiếu Tổ. Thế là anh lại suy nghĩ về bức thư của cha.

Anh cảm thấy sự phấn khích đó, sự sảng khoái về thể xác đó, cảm thấy mọi thứ đều tốt đẹp. Anh dùng giọng vui vẻ thúc giục người phu xe đi nhanh hơn.

Giọng điệu trong bức thư của cha buồn bã mà ôn hòa, rõ ràng là không biết chuyện của anh và Vương Quế Anh, hơn nữa, nhờ sự tham lam của Kim Tố Ngân, rõ ràng khối tài sản này là có khả năng. ... "Điều này là có khả năng! Và số tiền này có ý nghĩa hơn nhiều so với việc rơi vào tay Kim Tố Ngân!—Cha đương nhiên nghĩ như vậy. ... Vậy thì, ở giữa đây còn có yếu tố nào khác không? A, gió lớn quá!" Anh vui vẻ hét người phu xe đi nhanh, nôn nóng muốn kể suy nghĩ này cho Trần Cảnh Huệ. "Thật là bi kịch, ông cụ đang ở trong tình cảnh nguy hiểm nào thế này! Tất cả mọi người đều bóc lột ông—họ ăn mòn nhà họ Tưởng!—đặc biệt là tên khốn Vương Định Hòa! Cho nên mình làm sao có thể không chìa tay ra! Mình muốn khiến tình thế này hoàn toàn thay đổi! Phải, nếu mình muốn, mình có thể làm được! Mình muốn dẫn một đội quân tiếp viện vào đội ngũ của chúng ta! Số tiền này có thể khiến cha hài lòng, có thể khiến mình làm được rất nhiều việc!" Anh vui vẻ nghĩ, "Phải, vậy thì còn bốn ngày nữa, ngày mai mình đi Tô Châu, ngày kia quay lại! Phải... sao trước đây không nghĩ ra nhỉ!"

Anh xuống xe, ném cho người phu xe tờ một đồng (điều này đối với phu xe quả thực là bất ngờ), cài chặt mũ rồi nhanh chóng chạy vào cửa.

"Trong mùa đông thế này, đêm nổi bão, có một mái nhà, có một vài kế hoạch vui vẻ, đây thật là việc tốt đẹp biết bao!" Anh nghĩ khi lên lầu.

Anh dịu dàng đánh thức Trần Cảnh Huệ, mỉm cười đỡ cô ngồi dậy, khoác áo cho cô, rồi rót nước sôi cho cô—anh đi tới đi lui một cách tỉ mỉ, vui vẻ, rồi ngồi xuống bên giường, nắm lấy bàn tay ấm áp của cô, thì thầm với cô.

Trần Cảnh Huệ đang nửa tỉnh nửa mê, mệt mỏi mỉm cười dịu dàng lắng nghe anh. Rõ ràng cô cảm thấy bất ngờ, vì vợ chồng gần đây vì Tưởng Thiếu Tổ muốn đi về phía Bắc mà tâm trạng tồi tệ. Cô hồi lâu không biết nên thế nào, nhưng anh càng nói tiếp, cô càng lộ ra vẻ dịu dàng. "Anh đi, khoảng một tháng, anh rất lo lắng—em cảm thấy thế nào? Sau này anh không đi nữa!..." Tưởng Thiếu Tổ nói, mỉm cười.

"Không có gì, em vui vì anh đi, thật đấy." Trần Cảnh Huệ trả lời, mỉm cười hạnh phúc.

"Mọi chuyện đều qua rồi! Bây giờ tốt biết bao! Không ngăn cản anh, vì thế anh ấy sẽ nghĩ nhiều hơn, quan tâm hơn." Cô tự nhủ.

"Bên ngoài đang nổi gió?" Cô hỏi, lắng nghe. "Có thể thế này, em thực sự rất vui. Trước đây chúng ta đều sai rồi." Cô mỉm cười yếu ớt nói: "Chúng ta đã có con. Sau này em muốn giúp anh, thật đấy, vốn dĩ em cũng có hứng thú, nếu cuộc sống tốt đẹp! Đúng rồi, nên như vậy, ngày mai anh đi Tô Châu, nói với cha là em gửi lời hỏi thăm. ... A, Thiếu Tổ, gió lớn quá!" Cô nói, lộ ra vẻ kinh ngạc. Vẻ kinh ngạc này của cô trước cơn bão bên ngoài đã đảm bảo cho hạnh phúc to lớn của gia đình này; hạnh phúc này lẽ ra đã đến từ lâu rồi.

Tưởng Thiếu Tổ hiểu điều này, với thái độ lịch sự, nhã nhặn hôn lên tay cô; và cảm thấy thái độ này đảm bảo cho hạnh phúc.

Cơn bão làm rung chuyển tòa nhà, cửa kính run rẩy.

"Cơn bão không thể phá hủy chúng ta! Hãy để nó đến đi, em xem, hôm nay những người đó thật nực cười," Tưởng Thiếu Tổ đi đi lại lại trong phòng, bấm ngón tay, phấn khích thì thầm: "Anh chỉ trích họ! Anh nói, các người chẳng lẽ không biết mình đang sống như thế nào sao?" Anh nói, da trên trán chuyển động lên trên.

"Có điều, em cảm thấy anh không nên chuốc quá nhiều kẻ thù! Giống như Hạ Lục vậy, thật đáng tiếc!"

"Không có gì. Anh tồn tại vì kẻ thù." Anh nói, mỉm cười đầy châm biếm nhìn cô.

Sau khi rời khỏi tòa nhà ngân hàng, Hạ Lục xác định mình nên rời đi vào ngày mai, thế là đi đến bến tàu hỏi về tàu. Hành động này giảm bớt nỗi đau của anh. Phải có sự kiên định thì mới có thể giảm bớt nỗi đau; nghĩ đến việc mình đi hỏi tàu, tức là muốn rời khỏi đô thị xấu xa đáng ghét này, đi đến phương Nam xa xôi, lạ lẫm, nỗi đau của anh đã dịu đi. Mà sau khi đến bên sông, anh cảm thấy Tưởng Thiếu Tổ và Vương Quế Anh đều đáng khinh bỉ, giống hệt như đô thị này đáng khinh bỉ; anh cảm thấy đô thị này là hóa thân của Tưởng Thiếu Tổ và Vương Quế Anh.

Ngày mai tối mới có tàu. Hạ Lục cân nhắc một lát, cảm thấy tối mai đi là vừa đúng, sau đó đếm số tiền bên mình, bước vào tửu điếm gần đó. Khi rời khỏi tửu điếm thì đã nổi bão. Anh không hề suy nghĩ, đi về phía bờ sông, hạ xuống những bậc thang đá của bến tàu, ngồi trên mặt đất cạnh lan can hút thuốc.

Bên bờ sông Hoàng Phố có ánh đèn rực rỡ. Mặt sông vốn dĩ vì tàu hơi nước qua lại mà náo nhiệt lúc này đã tĩnh lặng, cơn bão đang gào thét trên những con sóng giận dữ. Những chiếc tàu thủy chở khách đèn đuốc huy hoàng đang đậu giữa lòng sông; ánh đèn chiếu sáng những con sóng giận dữ. Ở phía xa có tiếng thét kinh hãi của còi tàu, rồi mọi thứ tĩnh lặng, ánh đèn giảm bớt, cơn bão đang hoành hành trong tầng không khí thấp.

Trên bậc thang đá bến tàu đã không còn một bóng người. Phía dưới có cái bóng đen khổng lồ, nặng nề của chiếc tàu kho ế ẩm, Hạ Lục cảm thấy nó đang rung lắc dữ dội, và cảm thấy cả thế giới đang rung lắc dữ dội. Anh giấu mình trong cổ áo hút thuốc, thỉnh thoảng nhìn quanh—hy vọng không để tuần cảnh phát hiện.

Cơn bão này khiến anh cuồng nhiệt, phấn khích đến thế. Anh cảm thấy, cơn bão thật vĩ đại, cho nên người yêu và kẻ thù của anh đều nhỏ bé, đều đáng khinh bỉ. Nghĩ đến tâm trạng yếu đuối khi mình cố gắng làm hòa với Tưởng Thiếu Tổ hai tiếng đồng hồ trước, anh phẫn nộ khịt mũi.

Hạ Lục vì cái chết của em trai và sự bỏ rơi của Vương Quế Anh mà kiên cường suy ngẫm về thế giới; trước đây anh chưa từng làm những suy ngẫm như vậy. Trước đây anh cảm thấy mọi thứ đều tự nhiên, đơn giản, thậm chí có thể nói là tốt đẹp, nhưng sau khi gặp bất hạnh, anh cảm thấy mình cần một nguyên tắc sống. Trước mắt anh là bản thân hỗn loạn, thế giới hỗn loạn, không có nguyên tắc này anh không thể sống tiếp. Anh muốn suy nghĩ hành vi nào là tốt, hành vi nào là xấu; cái gì là cao quý, cái gì là hèn hạ. Anh cảm thấy trên thế giới này vẫn chưa có nguyên tắc như vậy. Sự nỗ lực kiên cường này—không có kết quả—làm sâu sắc thêm nỗi đau của anh. Những suy nghĩ càng ngày càng trừu tượng này mỗi lần đều khiến anh choáng váng hỗn loạn: trước mắt anh thế giới sụp đổ xuống.

Anh tự hỏi mình nên làm gì. Anh không biết mình nên làm gì. Thế là anh nhiều lần cảm thấy mình đã bị hủy diệt. Nhưng lập tức anh lại kiên cường bò dậy, suy nghĩ lại, chiến đấu lại.

Bây giờ, ngồi trên những bậc thang đá lạnh lẽo hút thuốc, anh lại làm việc này, anh kiểm tra thành tích trong quá khứ, lặp đi lặp lại việc sử dụng vài thuật ngữ tự mình phát minh ra, từng tầng từng tầng trèo lên. Anh ngã xuống, lại trèo lên lần nữa, hầu như lần nào cũng trải qua quy trình như vậy. Mỗi lần đều bắt đầu từ chủ đề "Tại sao mình sinh tồn?", sau đó nghĩ đến sự sinh tồn của người khác, trèo lên—thế là ngã xuống. Anh liên tiếp hút thuốc, nhìn chằm chằm vào mặt sông giận dữ, run rẩy vì cái rét, hỏi: "Tại sao mình sinh tồn? Người khác có cần mình không?"

"E là phải có cảnh sát đến!" Anh nghĩ, phẫn nộ nhìn quanh.

Nhưng bất ngờ, trái ngược với quy trình thói quen, anh rơi vào giấc mộng sâu xa, mơ màng. Không còn cảm thấy cơn bão, cái rét, nước sông, cảnh sát. Anh cảm thấy mình nhìn thấy toàn nhân loại, nhìn thấy hoạt động của nó. Hoạt động này diễn ra trong ánh sáng mờ ảo, trong suốt màu xám. Anh nhìn thấy nhân loại tàn sát lẫn nhau, nhìn thấy máu chảy, nhìn thấy cuộc sống gia đình dao động, và nhìn thấy tình yêu, thất tình. Anh nhìn thấy tất cả điều này trong một khoảnh khắc, mà khi anh cố gắng ý thức về chúng, biến chúng thành đối tượng suy ngẫm, thì chúng biến mất. Thế là anh lại cảm thấy cơn bão, cái rét, nước sông, cảnh sát.

Sau đó anh lại chìm xuống, lại trèo lên. Anh phát hiện ra vài vấn đề. Anh ôm đầu. Bỗng nhiên anh nghe thấy âm nhạc, âm nhạc thần thánh, trang nghiêm, mà cơn bão đang chỉ huy bản nhạc này. "Hả, thật tốt, đây là tâm linh!" anh nghĩ. Trong bản nhạc này anh lại nhìn thấy gì—nhìn thấy một ngọn núi hùng vĩ, trên đỉnh núi, một ông già trang nghiêm, râu dài đang ngồi trong chiếc ghế đá khổng lồ, tay trái chống cằm, tay phải chỉ về phía trước. Ông già này ngồi trong ánh hào quang cao cả, thông tuệ, kiên cường chỉ dẫn tương lai của nhân loại. Âm nhạc càng đẹp, tâm linh càng phong phú, cơn bão càng hoành hành, ông già càng cao cả. ...

"Mình tồn tại vì điều này! Không phải vì một người phụ nữ và một người đàn ông!" Hạ Lục nghĩ, đồng thời âm nhạc và ông già biến mất, xung quanh dường như đang có tuyết rơi. Hạ Lục nhìn quanh: không có tuyết. Lập tức Hạ Lục chấn động, nhìn thấy đám đông giận dữ, đang cầm vũ khí; đám đông này lao về phía tương lai của nhân loại, cờ xí tung bay trong cơn bão.

Hạ Lục nhìn chằm chằm vào nước sông như một người hùng, thế là đám đông biến mất.

"Mình muốn làm gì? Nên làm gì?" Hạ Lục thở dài, nghĩ: "Có thể, nhưng không phải là tất yếu, về bản chất là như vậy..." anh nghĩ, không biết mình đang nghĩ gì. "Làm sao để đạt được? Đúng rồi, công việc, công việc, công việc! Vì cái chết của em trai! Vì vô số cái đầu đẫm máu của thế hệ này, không cần nhớ đến đàn bà và đàn ông, thật đơn giản! Ai là người đúng? Nếu mình làm việc, mình cũng là người đúng! Chúng ta sinh ra trong thời đại nào! Còn nhớ đến bản thân là đáng xấu hổ! Mạng sống chỉ có một lần. Phải, dù sông Trường Giang, sông Hoàng Hà, đều đã chảy đi vô tận những dòng nước đã qua, mình sinh ra trong gia đình nghèo khổ như vậy, anh em chúng mình hai người đến thế gian để tìm kiếm chân lý, mãi mãi rời xa căn nhà đổ nát, ngay cả mẹ già cũng không đoái hoài, để bà chết đi, mà hàng xóm quyên tiền chôn cất bà! Bây giờ em trai chết rồi, vì cái gì mà chết? Đương nhiên, mình đang sống—vậy mình tại sao đang sống, chẳng lẽ không rõ ràng sao? A, mẹ và em trai ơi, con và anh của hai người là đã từ lâu đi sai đường rồi! Nhưng tại sao?..." Hạ Lục nói, phẫn nộ ném đi đầu thuốc lá cuối cùng.

"Nhìn những con sóng giận dữ của sông Hoàng Phố đi! Phải sinh tồn, phải sống mạng! Mãi mãi không quên đêm đông đầy bão tố này! Lạnh biết bao! Mà nếu như phải có tuyết rơi! ... Trung Quốc ơi, đây là đêm nguy hiểm biết bao! Chúng ta bất cứ lúc nào cũng có thể chết!—Tóm lại, hãy để tất cả những người bất hạnh, người tàn phế, người đã mất đi hơi ấm thế gian, người bị cướp đi đồng xu cuối cùng! Hãy để họ có một nơi an thân đi!"

Anh đứng dậy, để ý đến tuần cảnh, thắt chặt áo khoác, chậm rãi bước lên bậc đá.

Sáng sớm tuyết rơi. Khi xe đến Tô Châu, nhìn thấy bờ sông và thành quách tích đầy tuyết, Tưởng Thiếu Tổ cảm động. Anh nghĩ, tuy năm ngoái đã qua hai lần, nhưng anh đã tròn bốn năm chưa đặt chân lên mảnh đất này. Mọi thứ đều rất khác biệt; không ngờ tới, mọi thứ đều rất khác biệt: bây giờ, trên mảnh đất này, tuyết đang rơi lặng lẽ. ... Sự cảm động sâu sắc mà Tưởng Thiếu Tổ trải nghiệm lúc này, chỉ có những người sau nhiều năm chiến đấu bên ngoài, dường như là ngẫu nhiên, dường như chỉ là bị hấp dẫn, đột nhiên rời bỏ nơi mình coi đó là nơi để sống, chiến đấu, chết chóc ở bên ngoài, mà quay trở về quê hương mới có thể hiểu được, và vì sự trở về này là ngắn ngủi, và vì trên mảnh đất quê hương đang rơi tuyết, Tưởng Thiếu Tổ đặc biệt cảm động. Anh không ngồi xe, đi bộ dọc theo con phố tuyết rơi để về nhà. Anh mang theo nụ cười nghiêm nghị, cảm động quan sát phố thị; dù phố thị đã thay đổi như thế nào, mỗi một góc nhỏ đều có thể khơi gợi ký ức của anh. "Phải, chúng mình đã chạy ở đây, A Cúc đã ngã! Chúng mình đã đến Văn Miếu để xem tế Khổng Tử! Mà ở đây, mình đã lạc đường ở đây! Thật thú vị, trong vòng tròn nhỏ như vậy mà cũng lạc đường! ... Phải, mọi thứ cứ như ngày hôm qua, nhưng không còn những người trước kia nữa! Họ đi đâu rồi? Chết rồi, hay là chạy ra ngoài rồi? A, lãng quên rồi, giống như người Tô Châu cũng đã quên chúng mình! Mình thậm chí sẽ không nói tiếng Tô Châu nữa! Tuy nhiên, cuộc sống của cha và họ chắc chắn là vẫn chưa thay đổi nhỉ; ông nhất định càng ghét những cửa hàng trên phố như thế này, mà không xuống phố nữa rồi! Trước đây ông còn can thiệp vào việc huyện chính! Phải, như vậy! Ở đây vẫn là cái giếng kia, trong đó từng có một người phụ nữ tự sát! Phải, thời gian tàn khốc biết bao!" Tưởng Thiếu Tổ nghĩ, hai tay nhàn nhã đút vào túi áo khoác, cầm gậy đi trong làn tuyết mịt mù.

Anh mang theo sự bất an và sợ hãi rõ rệt bước vào cửa, nhưng lộ ra phong thái đặc biệt phóng khoáng đứng lại trước bậc thềm, giũ bỏ tuyết trên quần áo, anh không phát hiện người mình muốn nhìn thấy, tức là, anh không nhìn thấy Phùng Gia Quý già nua lụ khụ, hèn mọn mà cuồng hỉ. Anh bước lên bậc thang, đứng lại nhìn đại sảnh vì tuyết rơi mà càng thêm âm lãnh, thở dài, bấm ngón tay. Người phát hiện ra anh đầu tiên là dì trẻ, nhưng đã già nua; đi trước mặt dì là đứa con gái lớn A Phương của dì; họ từ sau hành lang bước ra, đi qua đại sảnh.

Đối mặt với người đàn ông lạ mặt, dì cúi đầu; cô gái cũng cúi đầu. Nhưng cô gái đang lén nhìn, nhận ra anh, thế là vui vẻ, nghi hoặc gọi mẹ.

Dì đứng lại. Tưởng Thiếu Tổ buồn rầu mỉm cười, dì đỏ mặt: Tưởng Thiếu Tổ không nói gì, cho nên dì không biết nên xưng hô với anh thế nào. Dì kinh hãi mỉm cười đi về phía trước.

"Nhị thiếu gia về rồi." Dì nói nhỏ, hy vọng không để Tưởng Thiếu Tổ nghe thấy cách xưng hô này. Sau đó, như dì vẫn thường làm, dì quay người gọi đứa con gái gầy gò, tái nhợt đang mặc chiếc áo da trông có vẻ quá rộng, bảo nó hành lễ, và gọi nhị ca. Rõ ràng dì đang cố gắng dùng hành vi này để giảm bớt nỗi oan ức của mình. Mấy năm nay dì đặc biệt cảm nhận rõ rệt: nếu không có bọn trẻ, dì sẽ không thể tồn tại trong gia đình này.

A Phương lịch sự cúi chào. Nó vốn dĩ có niềm vui ngây thơ về sự trở về của nhị ca xinh đẹp này, nhưng cái cúi chào này khiến nó trở nên sợ hãi và nghi hoặc. Nó cảm thấy mẹ sở dĩ muốn nó cúi chào, là vì nhị ca này mang đến chuyện nghiêm trọng gì đó; nó cảm thấy mẹ lại muốn kể cho nó nghe những điều bất hạnh: bất hạnh của mẹ dù thế nào cũng rất đáng sợ. Nó cúi chào cứ như người đàn bà trưởng thành.

Tưởng Thiếu Tổ nắm lấy tay A Phương, mỉm cười vỗ vỗ nó, rồi mỉm cười đi vào trong—anh hiểu nên giải tỏa nỗi khổ của dì thế nào. Rẽ vào hành lang, anh gặp Phùng Gia Quý ngay trước mặt. Phùng Gia Quý vì lo lắng cho đại môn mà hớt hải chạy tới, nhìn thấy anh, đứng lại, vui vẻ mà ngây thơ mỉm cười, chùi tay trên quần áo.

Trước khi nói chuyện, ông ta gọi giật một tên người hầu đang đi ngang qua, uy nghiêm phân phó người hầu đi trông coi đại môn.

Sau đó ông ta cúi chào chủ nhân trẻ, hỏi thăm. Ông ta đặc biệt cuồng hỉ, điều này có thể thấy qua thái độ ông ta phân phó người hầu: trong thái độ này, ông ta thể hiện mình cũng là chủ nhân của gia đình—bình thường ông ta không như vậy. Bình thường, giữa ông ta và những người hầu khác có mối quan hệ tình cảm tinh tế, có khi ông ta thậm chí còn nịnh nọt họ.

Phùng Gia Quý cực kỳ lải nhải hỏi thăm Tưởng Thiếu Tổ, hỏi anh dạo này thế nào, sức khỏe thế nào, ăn uống thế nào, lại hỏi thiếu phu nhân hiền thục thế nào. Ông ta dẫn Tưởng Thiếu Tổ vào thư phòng của Tưởng Tiệp Tam. Sau khi dâng trà, như những người trong nhà họ Tưởng vẫn thích làm, ông ta cười đầy cảm xúc, vươn cái đầu hoa râm ra thì thầm với Tưởng Thiếu Tổ.

Tưởng Thiếu Tổ buồn rầu mỉm cười lắng nghe ông ta.

"Đại thiếu gia thật không xong rồi! Cậu ấy điên đến thế! Đại thiếu phu nhân thật nhẫn tâm—, lại nữa, lão thái gia dạo này sức khỏe kém! Đương nhiên, tinh thần làm sao tốt được? Làm sao được chứ?" Ông ta sinh động thì thầm với Tưởng Thiếu Tổ, đồng thời làm cử chỉ. Tưởng Thiếu Tổ, trong hơi thở ăn mòn nơi khoang miệng và cổ của ông già, buồn khổ mỉm cười. "Nửa năm sau lại nợ tiền thuê, Tam cô gia lại thua lỗ! Lão thái gia dạo này đàm đạo với một khoa trưởng ở huyện phủ! Khoa trưởng đó lại vay tiền, sáng sớm đã ở đây! Khoa trưởng đó hút thuốc phiện dữ dội lắm!" Lúc này A Phương e thẹn đi đến bên cửa, nói cha đợi nhị ca đi.

Phùng Gia Quý vì phát hiện ra sơ suất chức vụ mà hốt hoảng (ông ta tưởng chỉ có mình mới có thể thông báo tin tức này), bất an mỉm cười, thở dài lớn tiếng.

"Ai, Nhị thiếu gia, đi đi, đi đi! Đã bao nhiêu năm rồi! Đi đi!" Ông ta khóc, không xấu hổ nhìn A Phương. A Phương đứng bên cửa, nhường đường cho Tưởng Thiếu Tổ đang có sắc mặt kích động.

"Đừng xấu hổ, ông khóc! Chuyện gì mà ông khóc!" A Phương phẫn nộ nói với Phùng Gia Quý: nó sợ bất hạnh, cho nên tiếng khóc của Phùng Gia Quý làm nó nổi giận.

"Cô bé thì biết cái gì!"

"Con không biết, ông biết!..." A Phương phẫn nộ nói, hơi thở gấp gáp, và mắt đỏ lên.

Thế là nó đáng thương nức nở lên, chạy đi mất.

Tưởng Thiếu Tổ mang vẻ mặt nghiêm nghị, kích động bước vào phòng ngủ của cha. Ở bên cửa nghe thấy tiếng hút thuốc lào của ông già. Bước vào cửa cảm thấy ánh mắt sắc lẹm cha bắn qua, lộ ra nụ cười khổ sở. Anh trấn áp bản thân, kính cẩn cúi chào, rồi đứng yên, buồn bã mỉm cười nhìn chằm chằm cha. Nụ cười của anh nói: "Con bây giờ đã về rồi, nhưng chỉ ở lại một ngày, con chỉ đau khổ vì cha thôi, con không làm sai, cha muốn thế nào cũng được!"

Sau khi cha đơn giản mỉm cười, rủ mắt xuống, anh mới có thể nhìn cha; tuy anh vừa vào cửa đã nhìn cha, nhưng ánh mắt sắc lẹm của cha khiến anh không thể nhìn thấy gì. Thế là anh nhìn thấy người cha già nua, tái nhợt đang ngồi bên bếp lửa, thậm chí ngay trong nếp gấp của quần áo cũng biểu hiện sự suy sụp lớn. Anh đi đến bàn ngồi xuống. "Tìm con về, có vài việc nói chuyện." Ông già nói nhỏ, không biểu cảm nhìn con trai.

"Vâng."

Im lặng rất lâu.

"Con, vợ con sắp lâm bồn à?"

"Vâng." Tưởng Thiếu Tổ trả lời. "Vâng, chuyện của Vương Quế Anh ông không biết." Anh nghĩ.

"Ở Thượng Hải, sống thế nào?" Ông già nói, dùng ánh mắt cực kỳ đơn giản vốn có của người già nhìn cách ăn mặc của con trai.

"Vẫn tốt. Rất bận. Hè muốn về, lại có bạn mời đi Hàng Châu rồi." "A, vậy thì, lát nữa nói chuyện chi tiết nhé. Con nên hiểu tình hình ở nhà bây giờ." Ông già đột nhiên cười bi thảm, nhướng mày, trong mắt có hào quang từ ái—ông hiểu con trai, ông tha thứ cho nó.

Ông hiểu sự trốn tránh, đề phòng và nói dối của con trai. Ông hiểu tại sao con trai mấy năm không về, tại sao bây giờ lại về. Trong tai ương to lớn của mình, ông tha thứ cho người con trai và kẻ phản bội này. Dù thế nào, so với người mình yêu thương, kẻ phản bội này khiến ông phải chịu ít đau khổ hơn nhiều.

Hơn nữa người con trai này cho ông thấy một bức tranh đau lòng; cho ông thấy bức tranh về cuộc sống độc lập và thành tựu của tuổi trẻ. Đặc biệt là bây giờ ông có ý thức thông tuệ, mãnh liệt về bức tranh này. Ông già đột nhiên hiểu ra sai lầm nửa đời người, nhìn kẻ phản bội này mỉm cười bi thảm, từ ái.

Tưởng Thiếu Tổ không ngờ tới điều này. Dưới nụ cười đơn giản của cha, trái tim anh run lên không kìm lại được. Anh im lặng, cúi đầu, rồi, vô thức cười nụ cười dịu dàng với cha. Trong nụ cười này có sự quyến rũ của phụ nữ. "Tuyết rơi dày quá." Anh nói, mỉm cười.

Ông già nhìn ra ngoài cửa sổ, xoa tay trên bếp lửa.

"Con có biết tình hình của anh con không?"

"Biết ạ."

"Nó không về, cũng mặc kệ nó đi. Đây là oan nghiệt.... Con nhìn Tô Châu này xem." Ông già dừng lại, không nói ra nỗi cô đơn và buồn phiền của mình. "Con ở mấy ngày?" Ông hỏi. "Con định ngày mai đi, khoảng một tháng nữa lại đến. Cảnh Huệ sắp lâm bồn, thứ hai con còn có chút việc phải đến Bắc Kinh một chuyến."

"Con làm việc gì?"

Tưởng Thiếu Tổ buồn rầu mỉm cười.

"Làm việc ở tòa báo; tòa báo phái con đến Bắc Kinh một chuyến."

"A, Bắc Kinh!" Ông già đột nhiên cau mày gay gắt—ông già nhớ lại ngày xưa. "Người Nhật sắp đánh đến Bắc Kinh rồi nhỉ! Thú vị, thú vị!" Ông phẫn nộ cười. "Đang kháng cự ạ." Tưởng Thiếu Tổ hài lòng mỉm cười, nói: "Bây giờ đánh qua Trường Thành rồi, nếu không kháng cự, Bắc Kinh sớm đã mất rồi. Có rất nhiều quân đội ở đó, chính phủ chắc chắn có thể kháng cự!" Anh chân thành nói, trước mặt cha, cảm thấy chân thành nỗi vất vả của chính phủ.

Ông già không trả lời, rõ ràng không cảm thấy hứng thú. Ông già cau mày, im lặng, để không khí cuộc trò chuyện này trôi đi; cuộc trò chuyện này là do ông khơi mào. Sau đó ông thở dài, bằng giọng buồn bã, trầm thấp thuật lại tình hình gia đình. Ông nói hai năm nay không có thu nhập gì, nếu cứ tiếp tục sống như thế này ba năm nữa, bọn trẻ con sẽ không có gì để ăn, nói cách khác, ông sẽ không thể sống tiếp được nữa.

Ông cực kỳ bình tĩnh, nhưng mang theo sự suy sụp sâu sắc nói, trong thời đại như thế này, tình hình như thế này, ông thà chết sớm còn hơn. Ông nói ông không thực sự sống; ông không chết, chỉ vì bọn trẻ. Ông nói đến hy vọng của ông đối với bọn trẻ. Ông phân tích tính cách, sở thích và thiên tư của bọn trẻ, nói hy vọng chúng có thể tự lập, và có thể nhẫn tâm. "Qua vài năm nữa, chúng có thể nhẫn tâm; nếu không chúng sẽ không có gì để ăn." Ông nói.

Sau đó ông lấy thư của Tưởng Thuần Tổ trong ngăn kéo ra cho Tưởng Thiếu Tổ xem, hỏi anh có chú ý đến đứa em trai này không.

Tưởng Thuần Tổ viết một bức thư dài trên giấy kẻ ô để làm bài tập một cách vụng về, xiêu vẹo. Nó viết thư như làm văn. Rõ ràng nó cũng không biết nên nói với cha điều gì, nhưng sự đa cảm và niềm đam mê cuồng loạn của nó khiến nó viết một bức thư dài. Đầu tiên nó miêu tả phong cảnh xung quanh trường học, sau đó nó nhớ lại thời thơ ấu trải qua ở Tô Châu, thế là, rất nhanh, dự đoán số phận bi thảm của mình. Bức thư dừng lại một cách vội vàng ở đây. Tưởng Thiếu Tổ đọc xong một cách buồn rầu, cảm thấy bức thư này anh có thể hiểu được, nhưng đối với cha lại chẳng nói lên điều gì cả.

Ông già nhận lấy bức thư, mỉm cười đơn giản.

"Chữ viết quá tệ!" Ông nói. "Nó rất giống con." Ông nói thêm, đặt bức thư sang một bên.

Tưởng Thiếu Tổ bất an, vì cha đã vạch trần bí mật này: nhìn thấu niềm đam mê trong quá khứ của anh, vạch trần bí mật trong tâm hồn anh. Anh cực kỳ không muốn em trai sẽ giống anh,—cực kỳ không muốn thừa nhận mình trước đây từng non nớt đến thế.

Anh cực kỳ không muốn cha vạch trần cảm giác bất an mà anh có khi đọc thư. "Em trai rất ngây thơ." Anh nói.

Ông già mỉm cười đơn giản.

"Tâm của nó sâu sắc. Có chút giống Uý Tổ."

"Ông cứ nhìn ra giống ai—điều này có ý nghĩa gì!" Tưởng Thiếu Tổ nghĩ. Vì sự bất an nào đó, anh lại xem thư. "Đây chẳng qua là cực kỳ phổ biến, trong thanh niên hiện nay." Anh tự nhủ.

"Thuần Tổ ngược lại khá thông minh." Anh nói.

"Vẫn là ngu! Quá ngu! Luôn làm chuyện ngu ngốc, không lấy lòng, không ai thích!" Ông già cau mày, nói, hai má nghiêm khắc rủ xuống. "Ở đất nước các người, người ta không thể trung thực!" Ông nói.

Sau đó ông nhắc đến việc nhà, dùng ánh mắt đơn giản, bình tĩnh, nghiêm khắc quan sát phản ứng của Tưởng Thiếu Tổ. Ông nói đến tình hình gần đây của ruộng đất tiền thuê nhà vân vân, nói chuẩn bị lấy ra một phần đồ đạc cho bọn trẻ và con gái chưa gả. Nói đến đây ông dừng lại. Ông không nhắc đến Kim Tố Ngân, và không nhắc đến yêu cầu đối với người con trai hiện tại này. Ông không hỏi gì, nhưng chờ đợi câu trả lời. Ông ho, nhìn tuyết ngoài cửa sổ, rồi lại khơi lửa.

Từ những biểu hiện này, Tưởng Thiếu Tổ hiểu mục đích của cha là gì, và bị cảm động. Anh cười nụ cười đa cảm, nhút nhát của những người con nhà họ Tưởng, bắt đầu hỏi thăm tỉ mỉ việc nhà, và hỏi thăm tình hình sức khỏe của cha.

Như tình huống thường thấy sau khi một người về nhà, Tưởng Thiếu Tổ cảm thấy cần phải đứng ra chỉnh đốn việc nhà, khiến cha giảm bớt khổ cực. Tất cả những gì cha thể hiện hôm nay khiến anh cảm động, anh không ngờ cha sẽ như vậy; không ngờ cha sẽ bình tĩnh, suy sụp, mà từ ái đến thế. Ông già hôm nay rõ ràng đang tránh kích động, che giấu cực kỳ rõ rệt sự phẫn nộ đối với thế giới này.

Tưởng Thiếu Tổ tưởng tượng sự phản nghịch của bản thân và tình yêu đối với cha, đặc biệt vì tối hôm qua anh vẫn còn ở trong sự xa hoa và hoài bão lớn lao của Thượng Hải, đặc biệt vì bây giờ là ngày đông cô quạnh, tuyết rơi ở Tô Châu, trái tim anh run rẩy; anh cảm thấy mình muốn khóc. Sức khỏe của cha đã bị hủy hoại rõ rệt; trong Tô Châu cô quạnh này, trong tuổi già sầu thảm, con cái đều ở xa, không có sự an ủi, cha hẳn là đau khổ biết bao! Nhưng cha vẫn đứng vững, biểu hiện sự bình tĩnh và thông tuệ như thế, và chú ý đến thiên tư và tính cách của bọn trẻ; không chú ý sức khỏe của bản thân, nhưng lại chú ý đến thiên tư và tính cách của bọn trẻ!—Ông đang mang trái tim như thế nào, cố gắng đưa những đứa con còn lại của mình vào thế giới mà ông đã không thể hiểu nổi này để chiến đấu!

Ông già nhìn chằm chằm Tưởng Thiếu Tổ một cách nghiêm khắc bằng ánh mắt đơn giản.

"Con đang nghĩ gì?" Ông hỏi.

"Con nghĩ, ...sau này con sẽ cố gắng hết sức giúp đỡ em trai em gái, nếu cha có thể yên tâm..." Tưởng Thiếu Tổ nói, mắt ẩm ướt.

Ông già quay mặt đi.

"Con nghĩ, cha muốn tìm một nơi cất giấu một ít tài sản, vì bọn trẻ. Thứ hai, đối với đại tẩu."

Ông già lắc tay ngắt lời anh.

"Phải, đương nhiên như vậy! Tuy nhiên con đối với trong nhà, mấy năm nay;" ông dừng lại, cau mày nhìn anh. Ông già sợ kích động.

Lúc này, bất ngờ, Phùng Gia Quý thông báo lão cô mẫu đến. Ông già không nghe rõ, lại hỏi một câu. Sau đó ông hiểu ra, sắc mặt đột nhiên thay đổi, run rẩy đứng lên từ bếp lửa. Tưởng Thiếu Tổ cảm thấy không đành lòng, chạy ra khỏi phòng trước ông. "Anh, anh ruột, anh!..." Lão cô mẫu kích động hét ở trước cửa, đôi chân nhỏ bé nhấp nháy lung tung. Lão cô mẫu mang theo đứa cháu nội mười hai tuổi Lục Minh Đống. Bà và đứa trẻ trên người vẫn còn tuyết.

Tưởng Thiếu Tổ lách sang bên—cô mẫu không nhận ra anh. Ông già bước ra, dùng tay vịn vào cửa.

"Có việc gì không?" Ông già bằng giọng run rẩy, to lớn hỏi.

Tưởng Tiệp Tam không hề đoán sai: quả nhiên em gái đến Tô Châu là vì chuyện của Tưởng Uý Tổ. Vụ bê bối của vợ chồng Tưởng Uý Tổ đã truyền đến tai cô mẫu; Lục Mục Sinh vì chính nghĩa mà phẫn nộ đã quên đi sự cảnh giác của chị em nhà họ Tưởng, tối hôm qua đã kể hết cho bà nghe. Đêm đến cô mẫu không thể ngủ, nửa đêm dậy bảo con gái rằng bà muốn đi Tô Châu. Trời đang đổ tuyết, Thẩm Lệ Anh khóc khuyên bà, nhưng bà vô cùng cứng đầu. Bà không thể không đứng dậy cứu giúp nhà họ Tưởng; người anh trai già nua trong lòng bà tựa như thần thánh.

Lão cô mẫu đánh thức đứa cháu nội đang nghỉ học ở nhà, trong đêm khuya ngồi xe đến Hòa Bình Môn. Lục Mục Sinh lo lắng và oán hận tiễn bà lên tàu. Sau đó, vào lúc trời vừa hửng sáng, vợ chồng Lục Mục Sinh liền chạy đến chỗ chị em nhà họ Tưởng. Tin tức này khơi dậy nỗi kinh hoàng của họ.

Lão cô mẫu mang cháu đi cùng, vì yêu cháu, vì hy vọng người anh trai như thần tiên bị bức tranh này—sự cô khổ tuổi già của bà và sự nhỏ bé không nơi nương tựa của cháu—cảm động.

Lão cô mẫu vào cửa liền kích động gọi anh. Căn nhà to lớn và trống rỗng ở Tô Châu lúc này đặc biệt khiến bà sầu thảm, bà nhớ lại thời đại huy hoàng nhất của nhà họ Tưởng. Lục Minh Đống rụt rè đi theo bà. Bà nội trên xe từng dạy nó cách hành lễ, cách nói chuyện, nhưng bây giờ nó đã quên sạch. Nó cảm thấy đến Tô Châu là việc đau khổ nhất. "Anh, anh, gia đình họ Tưởng đáng thương khổ sở!" Bà khóc, chạy vào lồng ngực khổng lồ của anh trai.

Mặt ông già trở nên tái nhợt.

"Em nói, việc gì, nói!" Ông già đau đớn thở, kinh khủng nhìn bà.

Lão cô mẫu lau nước mắt. Bắt đầu kể lại. Ông già rời khỏi cửa (lúc này ông đã có thể đứng vững), phẫn nộ nhìn bà.

"Không dạy dỗ Tố Ngân một trận không được! Không đánh đập nó một trận không được! Gọi Uý Tổ về!" Cô mẫu nói.

Tưởng Tiệp Tam cười lạnh một tiếng.

"Nhà họ Tưởng thê lương như vậy, anh! Cảnh khổ tuổi già như vậy, anh cả đời trung hậu, làm trâu làm ngựa cho con cháu!..."

Tưởng Tiệp Tam vẫn cười lạnh, nhưng trong mắt đã có nước mắt. Đột nhiên ông nhìn em gái và đứa trẻ, trong nước mắt lóe lên nụ cười rạng rỡ, từ ái, thương xót. "Minh Đống, gọi cậu ông!" Cô mẫu nói.

Lục Minh Đống rụt rè đứng đó, mặt trắng bệch. Bà nội thúc nó, nó nhìn bà bằng đôi mắt sáng rực. Sau đó nó dùng giọng mũi thấp gọi một tiếng. Cô mẫu đau đớn, hận thù thở dài một tiếng, lại thúc nó.

"Đừng gọi nữa, đứa trẻ nhỏ!" Tưởng Tiệp Tam bi thảm mỉm cười nói, bảo họ vào phòng.

Mà cô mẫu phát hiện ra Tưởng Thiếu Tổ.

"Sao lại là con! Sao con lại về!" Bà kinh hãi hét lên, đồng thời nhìn ông già. Ông già cau mày, bước vào phòng, rõ ràng ông già không muốn em gái nói ra điểm yếu của mình. "A, Thiếu Tổ tốt, con xem con tốt biết bao! Con có chí khí biết bao! Uý Tổ đáng thương quá! Thiếu Tổ, con phải cứu nó, cứu tất cả chúng ta!..." Cô mẫu lại chảy nước mắt, bước vào trong.

Khi họ vào phòng, ông già đang gục xuống bàn, viết chữ như bay. Họ không lên tiếng. Cô mẫu ngồi xuống bếp lửa, thì thầm trách cứ cháu, vì cháu không hiểu chuyện mà đau khổ. Phùng Gia Quý bưng trà bước vào, hèn mọn mà buồn rầu mỉm cười với cô mẫu. Ông già gọi ông ta đứng lại.

Ông già viết xong bức thư nhanh chóng, quay người nhìn về phía Phùng Gia Quý. Sắc mặt ông già kích động đến đáng sợ.

"Đi ngay Nam Kinh, giao bức thư này cho đại thiếu gia! Nó biết chữ—xem nó có nhớ lão tử không!" Ông nói, nghiến răng.

Phùng Gia Quý hồi lâu không hiểu được sứ mệnh này, do dự, buồn thảm mỉm cười. "Có cần đưa cho đại thái thái xem không? Bà ấy muốn xem..." Ông ta hỏi.

"Khốn kiếp! Không cho phép nó xem! Trước tiên tự tay giao cho đại thiếu gia, xem nó có phải con của tôi không!" Ông già gầm lên, đứng lên.

"Vâng, vâng." Phùng Gia Quý hốt hoảng, cúi chào, thoái lui ra ngoài.

Nhưng ông ta ở ngoài cửa làm cử chỉ với Tưởng Thiếu Tổ, Tưởng Thiếu Tổ bước ra. "Nhị thiếu gia, bảo tôi đi ngay sao?" Ông ta buồn rầu hỏi.

"Đi ngay." Tưởng Thiếu Tổ, nhìn bức thư đầy phẫn nộ của cha, chấn động. "Đi ngay. Đừng đưa cho đại thái thái xem.—Xem cũng không sao." Anh nói thêm.

"Không, không! Chết cũng không cho bà ấy xem! Viết gì?" Ông ta thì thầm hỏi. "Gọi đại thiếu gia về."

"A, đúng, nó về!" Phùng Gia Quý thở dài, lộ ra vẻ khóc nhìn Tưởng Thiếu Tổ. Tiếp theo liền bưng bức thư quý giá, tự tin, kiên quyết bước đi; đôi chân già của ông ta run rẩy khi bước qua bậc cửa.

Ông già nằm lên giường, dùng tay kê đầu, không nói, nhìn không trung. Trên mặt ông già có vẻ trì độn, đau khổ, suy sụp. Người làm bưng đến canh nhân sâm, đây vốn là ông phân phó, vì trong lòng ông trống trải; nhưng bây giờ ông không đoái hoài. Cô mẫu gọi ông, ông không trả lời. Cô mẫu gục bên giường an ủi ông, sờ vầng trán lạnh lẽo của ông, muốn ông uống canh, ông không trả lời: dường như mọi thứ đều không tồn tại, ông nhìn chằm chằm không trung. Cô mẫu cầu khẩn nhìn Tưởng Thiếu Tổ, dường như muốn Tưởng Thiếu Tổ, người làm con, quỳ xuống cầu khẩn—ít nhất Tưởng Thiếu Tổ cảm thấy như vậy. Tưởng Thiếu Tổ nhẹ nhàng đi đến bên giường, đứng yên.

"Hút chút thuốc, bảo dì nương hút chút thuốc có được không?" Cô mẫu nói.

Ông già lắc đầu, nhưng chỉ cái tủ. Cô mẫu mở tủ, không biết anh trai muốn gì, khẩn cấp nhìn Tưởng Thiếu Tổ.

"Ngăn kéo." Ông già nói, ném chìa khóa ra.

Tưởng Thiếu Tổ mở ngăn kéo, lấy văn khế ra, ông già gật đầu. Sau đó ông già chỉ cái tủ nhỏ bên giường, cô mẫu lấy dụng cụ hút thuốc ra.

Ông già hút thuốc, lật giở văn khế. Ông nhặt ra hai tờ đốt trên đèn thuốc, mọi người hoang mang nhìn ông. Cái ông đốt là hai tờ khế thuê, gia đình tá điền này đã suy sụp, không thể trả lại được nữa; ông già quản gia nghiêm khắc vốn dĩ không hề có ý định đốt: chỉ bây giờ ông mới hoàn thành sự tha thứ của mình. Nghĩ đến tình cảnh thảm thương của gia đình tá điền này, khi đốt ông thở dài lớn tiếng. Sau đó ông đòi canh nhân sâm, và bảo con trai đến bên giường. "Bảy tờ này, Trấn Giang với Côn Sơn, giao trước cho con." Ông dùng giọng thấp, run rẩy nói: "Tố Ngân biết. Dù nó có cãi vã thế nào—không cho phép lấy ra! Con phải về sớm." Ông già dừng lại nhìn anh; "Có vài thứ con lần sau đến Thượng Hải lấy, không, tốt nhất lấy đến Trấn Giang! Nhớ em trai em gái của con. ..." Ông dừng lại. "Cha muốn viết xong, đó đều là của chúng nó." Ông nói.

"Vâng...."

"Con phải cố gắng, không cho phép ích kỷ!"

Tưởng Thiếu Tổ nhìn văn khế, nghĩ đến các loại khó khăn, và cân nhắc đến sự tranh chấp sau khi cha chết. Cái chết của cha là rất có thể, anh nghĩ nhiều nhất sẽ không quá một năm.

Anh nghiêm nghị nhìn cha.

"Con nghĩ, cha tốt nhất nên mời một luật sư—con ở Thượng Hải có người quen—tốt nhất nên làm rõ mọi chuyện." Anh cau mày nói. Ý của anh là ám chỉ di chúc. Nhưng ông già cau mày, nghiêm khắc nhìn anh, không trả lời.

"Cha có cách của cha. Cha sống được bảy mươi năm rồi!" Ông nói, quay sang em gái. Rõ ràng cố tình như vậy. "Vậy, các người ở Nam Kinh thế nào?"

"Nói ra thì dài, anh." Cô mẫu thở dài, nhìn cửa sổ, đặt tay trên đầu gối, nói, "Từ khi chồng em qua đời, một chuỗi thời gian đau khổ! Con trai chết sớm, ... con gái thì, lại thế này! Bây giờ cuộc sống của chúng nó, nói lời lương tâm, cũng khá, nhưng Mục Sinh tính khí xấu, em dùng bao nhiêu tiền vào người chúng nó, bây giờ chúng nó tốt, không đặt em vào mắt. Nhà cửa nhà cửa bị chúng nó tiêu hết. Anh, cháu trai cháu gái muốn lớn lên thành người, thành gia lập nghiệp, em thì, cũng chẳng còn bao lâu, sao có thể chịu đựng dáng vẻ này! Anh, một chuỗi thời gian đau khổ, anh biết, anh cứu em, nếu không em không sống đến hôm nay! Tiền cho vay không thu hồi được, người Nam Kinh trước kia đều chết hết nghèo hết! Anh nghĩ, nhà họ Ngô đại phòng thảm như thế, ông già đi ăn xin! Chúng ta còn dính thân!" Bà nói, lau nước mắt; "Nhị phòng tam phòng làm quan, con trai đi du học, lại nhẫn tâm như vậy! Anh, người đời này của chúng ta mệnh khổ quá!"

"Em ở lại hai ngày đi." Tưởng Tiệp Tam nói. "Anh muốn cho bọn trẻ một chút đồ. Anh trước tiên cho em hai đôi vòng tay xem." Ông nói, chỉ Tưởng Thiếu Tổ mở tủ.

"Phải, chính là cái hộp này." Ông mở hộp, lấy ra hai đôi vòng tay ngọc lục bảo khổng lồ. "Đây là cống phẩm thời Tống. Phải giữ gìn cẩn thận đấy!" Ông khẩn thiết nói. Trong lòng ông, chiếc vòng tay này là vật kỷ niệm để lại cho em gái.

Nhìn thấy vòng tay, cô mẫu lại chảy nước mắt.

"Anh, đáng thương quá!" Bà nói, "Em nhận rồi. Để lại cho cháu lấy vợ."

..." Bà đột nhiên cười như thiếu nữ, nhìn Lục Minh Đống đang ngẩn người. Ông già bi thảm mỉm cười, rồi nhìn con trai.

"Thiếu Tổ, trong tủ kia còn một cái hộp, mang cho Cảnh Huệ. Bảo nó lâm bồn xong thì về nhà ở. Nó là người tốt, con phải cẩn thận." Ông già nói, rồi quay người hút thuốc.

Sau bữa cơm, Tưởng Thiếu Tổ hút chiếc tẩu thuốc mang từ Thượng Hải đến, nghĩ đến tất cả mọi chuyện ở Thượng Hải, cảm thấy chúng trong vòng nửa ngày đã trở nên xa vời. Anh có chút bi thảm, ngồi trong thư phòng của anh trai lật giở những bản thảo thơ của anh trai; ngoài cửa sổ là khu vườn cô quạnh, phủ tuyết mờ mịt. Anh bỏ những bản thảo thơ xuống, cầm gậy đi lững thững vào khu vườn.

Sự thuần trắng và tĩnh lặng của khu vườn, sự tĩnh lặng nghiêm trang, sâu sắc ấy khiến anh cảm động. Anh mang theo nụ cười ưu sầu, nhút nhát đi qua những hàng cây phủ tuyết, đến bên hồ sen. Trong hồ đã đóng một lớp băng mỏng.

Anh đứng bên hồ rất lâu, đăm đăm nhìn các tòa lầu, nhìn những công trình ngớ ngẩn của cha mình, nhận ra sự cũ kỹ và thuần khiết của chúng, rồi cười một cách yếu ớt: Có được thứ cảm xúc đặc biệt ưu sầu, đặc biệt mỹ lệ ấy, anh cảm thấy mình như đã thấu suốt mọi khổ đau và bất hạnh trên nhân thế. Sau đó, anh đi về phía rừng thông, tiếp tục hút thuốc. Cuộc sống thời niên thiếu của anh gắn liền với rừng thông này.

Rừng thông sừng sững trong tuyết, trông cao lớn và cô độc hơn so với bốn năm trước khi anh trở về. Anh giẫm lên tuyết đi qua, hít hà mùi cây cối ẩm ướt, rồi đi đến bên bờ hồ. Trên ngọn thông, có con chim ác là đang kêu lên và vỗ cánh, hất tung những bông tuyết rơi xuống.

Anh bình tĩnh mà ưu sầu, nghĩ đến cuộc sống của chính mình, nghĩ đến Vương Quế Anh đã gặp tối qua; bắt đầu nhận thức được hành vi giết con của bà ta là đáng sợ, vì thế cuộc sống hiện tại cũng đáng sợ.

Anh cau mày gay gắt, đăm đăm nhìn mặt nước hồ. Mặt nước tĩnh lặng không gợn sóng, gió lạnh thổi qua, những bông tuyết trên cây khẽ khàng rơi xuống nước.

Anh kiên quyết quay người bước trở lại, dạo bước trên nền tuyết giữa những gốc thông, cười khổ. "Có gì đáng luyến tiếc chứ, có gì chứ! Vì xã hội tàn nhẫn với chúng ta, nên ta cũng phải tàn nhẫn với bà ta (Vương Quế Anh)! Ta có lẽ đã có lỗi với bà ta, nhưng chẳng phải đã đền bù rồi sao? Bà ta không thể mê hoặc ta được nữa!" Anh nghĩ, cười khổ, "Có lẽ vậy, có lẽ mình có thể an ủi ông già đôi chút... A! Tính cách thật ngu xuẩn, công trình thật ngu xuẩn! Năm nào mùa đông ông ấy cũng cứu giúp người nghèo, năm nay ông ấy có làm không nhỉ?" Anh nói, rồi vui vẻ đứng lại, nhìn con chim ác là trên ngọn cây, huýt sáo với nó.

"Tô Châu thật cảm động làm sao! Thật thú vị, cái gọi là cố hương! Này, chim sẻ nhỏ!" Anh nói lớn với con chim ác là, đoạn ngạc nhiên cười nhìn quanh. Anh nhặt sỏi ném chim ác là, con chim bay mất. "Nhưng mà, rất có thể," anh băn khoăn, tiếp tục nghĩ, "Nếu hai mươi năm nữa, sự nghiệp của ta thành công, vậy thì, ta muốn sống ở nơi này! Vào mùa đông tuyết rơi, vài người bạn, một chậu lửa, còn có những đứa con của ta! Thật tuyệt vời biết bao, được nghỉ ngơi thật tuyệt biết bao! Thế giới này, có thể phấn đấu, vốn dĩ thật tốt biết bao! Những ảo tưởng và sai lầm thời trẻ, nên qua đi! Nhớ ngày bé thích đùa nghịch..., nhưng còn những cô gái Tô Châu ấy thì sao? Shakespeare nói: 'Sinh mệnh nhỏ bé của chúng ta, đều là chất liệu của những giấc mơ'..."

Anh đi trở lại bên hồ, ngoái đầu nhìn những dấu chân hỗn độn mình đã in trên tuyết, cười khổ. ...

Anh chợt thấy thân hình to lớn của ông già leo lên hòn non bộ, hướng về phía rừng thông. Ông già chống gậy gỗ, quấn chiếc khăn to, đăm đăm nhìn khu vườn tịch mịch. Ông già như một bóng ma leo lên hòn non bộ giữa khu vườn tuyết rơi, cảnh tượng này khiến Tưởng Thiếu Tổ giật mình.

Tưởng Thiếu Tổ nhìn cha, cảm thấy cha đã nhìn thấy mình. Tưởng Thiếu Tổ do dự đi ra ngoài rừng.

Nhưng ông già không nhìn anh. Ông già đăm đăm nhìn lên cao của rừng thông. Tưởng Thiếu Tổ quay người nhìn lên cao, thấy những ngọn cây phủ tuyết và bầu trời chói mắt, căng đầy tuyết. "Ông ấy đang nhìn gì? Nhìn thấy gì?" Anh nghĩ, vừa đi về phía hòn non bộ.

Ông già bất động, hạ mắt nhìn anh. Ánh mắt ông già sáng quắc, giữa đôi mày lộ vẻ khinh miệt và giận dữ.

Tưởng Thiếu Tổ cười ưu sầu.

"Cha không lạnh sao? Đang nhìn gì vậy?"

Ông già hừ một tiếng. "Xem thôi." Ông nói, rồi lại nhìn lên cao của rừng thông.

Suốt cả buổi chiều, cô và dì trò chuyện dài. Cô thông cảm với dì, kể cho dì nghe tình hình ở Nam Kinh, kể về cuộc sống và nỗi khổ tâm của chính mình, sau đó hỏi thăm tình hình gia đình của dì.

Dì do dự hồi lâu, dì cảm thấy nói chuyện gia đình mình với người nhà họ Tưởng là không phải. Cô khơi dậy nỗi nhục nhã trong lòng dì, dì bắt đầu khóc, kể rằng nhà dì nghèo, kể rằng dì bị bán vào nhà họ Tưởng, kể rằng đã hai năm rồi không được về nhà. Dì và người nhà đều không biết chữ, không thể viết thư, dì không thể biết cha mẹ còn sống hay đã chết. Dì khóc như một đứa trẻ, nói rằng người đàn bà như dì đáng bị trời đánh. Những đứa con của dì đứng bên cạnh đầy sợ hãi.

Thế là cô hiến kế cho dì, bảo rằng có thể nhờ Tưởng Thiếu Tổ viết thư. Nhưng dì trả lời rằng dì không muốn viết thư.

Cô không đành lòng, nói rằng khi mình về Nam Kinh có thể ghé Trấn Giang xem sao. Nhưng dì nghi ngại, từ chối. Cô rơi nước mắt, nhất quyết muốn chia tiền cho bọn trẻ, giằng co với dì hồi lâu. Sau đó cô dặn cháu nội dẫn bọn trẻ đi chơi. Nhưng những đứa trẻ bất hạnh không chịu ra ngoài, chúng muốn đứng bên cạnh mẹ, bảo vệ mẹ.

Sau khi cô về tiền sảnh, dì liền đổ gục xuống giường. Đã hoàng hôn, trong phòng hắt ánh tuyết, lũ trẻ và lũ người hầu đi lại trong phòng một cách ảm đạm. Dì bảo con gái lớn đóng cửa lại, rồi gọi lũ trẻ đến bên giường.

Dì ngồi dậy, bắt đầu nói chuyện với lũ trẻ, rồi thì thầm với A Phương.

A Phương biết bất hạnh này sắp ập đến. Cô bé cảm thấy bất hạnh này đã được định đoạt. Cô bé đứng đó, hai tay buông thõng đầy sợ hãi và đau đớn, ánh mắt lấp lánh. "Hôm nay con biết không? Anh con về, cô về, thương lượng chuyện trong nhà, nhà mình sắp gặp nạn rồi!" Mẹ thì thầm với con gái, "Anh cả điên rồi, chị dâu cả đòi chia nhà, đòi cướp đồ! A Phương, con lớn rồi, đã trở thành người lớn, phải biết chuyện, lòng mẹ buồn lắm, chắc sống chẳng được bao lâu nữa, A Phương, các em phải trông cậy vào con!"

A Phương sợ hãi nắm chặt lấy tay mình, sụt sùi, kìm nén tiếng khóc. "A Phương, phải chăm sóc các em cho tốt! Phải học cách làm người lớn! A Phương có biết không, mẹ là người được cha dùng tiền mua về đấy! A Phương phải biết... A Phương, nói một câu đi, nói một câu đi..."

A Phương sợ hãi nắm lấy tay, khóc lên thành tiếng đầy phẫn nộ. Toàn thân run rẩy. Lũ trẻ khóc rống lên.

Mẹ ôm lấy bé gái, ép chặt vào ngực, rồi lại ôm bé trai. A Phương khóc chạy ra bên cửa sổ, không cho mẹ ôm.

"Mẹ, mẹ, con không cho mẹ nói nữa! Mẹ còn nói nữa là con chết cho xem!" A Phương dậm chân, khóc lóc, giận dữ hét lớn.

Dì đổ gục xuống giường. Người hầu nữ đẩy cửa vào, thắp đèn.

Sáng hôm sau Tưởng Thiếu Tổ về Thượng Hải, hứa với cha sau tết nhất định sẽ đưa vợ về giúp trông nom việc nhà. Ông già không khỏe, sốt, không dậy nổi. Buổi tối, Phùng Gia Quý hoàn thành nhiệm vụ, đưa Tưởng Úy Tổ về nhà.

Ông già gọi đứa con trai ngây dại vào, nghiêm khắc quát mắng nó. Tưởng Úy Tổ đứng bất động, như thể không nghe thấy gì, nhưng đột nhiên quỳ xuống khóc lóc, cầu xin cha tha thứ.