[TIÊU DỀ]: Chương 11

Tưởng Thuần Tổ đến vùng quê, đến cái phố Chợ Cầu Đá này đã được một năm. Nơi đây cách Trùng Khánh hai trăm dặm, cách xưởng sợi của Vương Định Hòa bảy mươi dặm, là một vùng sản xuất gạo nổi tiếng, nghĩa là vương quốc của các đại địa chủ. Chợ Cầu Đá dơ bẩn, chật hẹp, xấu xí, cùng với xung quanh nó có khoảng một hai nghìn hộ gia đình, một số đã sa sút, phần lớn là nghèo đói đến mức không có gì sống nổi. Trên mảnh đất tươi đẹp và trù phú này, có vô số những cái hầm và hang động ẩm ướt được gọi là nhà dân, thường xuyên xảy ra những vụ ẩu đả, thông dâm, cờ bạc, buôn tráng đinh, giết người, trốn chạy... Cất lên khúc ca bi thương giang hồ của Ca Lão Hội. Ở giữa những cái hầm và hang động ấy, sừng sững những lô cao cổ kính và trang viên của các đại địa chủ lớn nhỏ được bao quanh bởi lùm cây.

Ở đây, đã từng có những cuộc đấu tranh khốc liệt; giờ đây lại bắt đầu một cuộc đấu tranh khác. Những nhân vật lưu lại từ thời đại quá khứ, kiếm sống bằng nghề dạy học, đang sống lặng lẽ trên mảnh đất này; dường như rất tình cờ, họ đã gặp gỡ những thanh niên mới tới. Tưởng Thuần Tổ ban đầu dạy học ở trường tiểu học, sau đó, vì các địa chủ rút lui, hội đồng quản trị không còn tồn tại, liền trở thành hiệu trưởng của trường tiểu học này. Người thực tế chống lưng cho trường tiểu học này là Trương Chính Hoa, một trong những nhân vật sót lại từ thời quá khứ. Trương Chính Hoa tám năm trước chạy từ Thượng Hải về Thành Đô, sáu năm trước lại từ Thành Đô chạy về Chợ Cầu Đá: ông ta bán đi một phần ruộng đất, thành lập ra trường tiểu học này. Nhưng bản thân ông ta không dạy học, và không gánh vác bất kỳ danh nghĩa nào. Mẹ vợ của ông ta hút thuốc phiện, vợ mê mẩn cờ bạc, gia đình ông ta rất tồi tệ. Ông ta là kiểu người mà người ta thường gặp ở các chợ quê, người yếm thế, thậm chí ông ta là một kẻ có chút bất cần đời, nếu người ta không biết lịch sử của ông ta và niềm hy vọng u sầu của ông ta. Ông ta ngồi quán trà cả ngày; từ pháo đài này của mình, ông ta dùng cách cay độc nhất để oanh tạc quê hương mình.

Tưởng Thuần Tổ ban đầu cho rằng ông ta cố ý làm như vậy, sau đó mới hiểu ra, tất cả những điều này chính là cuộc sống của ông ta. Tưởng Thuần Tổ ban đầu cho rằng ông ta dựa vào một lý thuyết nào đó, bởi vì Tôn Tùng Hạc từng nói, ông ta là một người theo chủ nghĩa vô chính phủ, nhưng sau đó mới biết, ông ta tuyệt đối không tôn sùng bất kỳ lý thuyết nào. Ông ta cực kỳ căm thù lý thuyết.

Một nhân vật khác lưu lại từ thời đại quá khứ, Vương Tĩnh Hiền, mọi người gọi ông là Vương lão tiên sinh, thường xuyên đọc sách cổ, mắt ông sắp mù rồi. Vị lão tiên sinh này không còn hiểu những cuốn hiện đại như "Minh Quái Thích Biến Thông Hào", "Minh Tượng", "Biện Vị", "Lược Lệ Hạ", "Quái Lược" vân vân, nhưng hy vọng thì vô cùng rõ rệt, ông vô cùng tôn sùng thanh niên. Tình hữu nghị của ông ban đầu khiến Tưởng Thuần Tổ vô cùng ngạc nhiên vui mừng - trải qua một số sắc thái u sầu - đến cuối cùng, lại trở thành ký ức nghiêm túc nhất, sâu sắc nhất của anh, Tưởng Thuần Tổ. Tình hữu nghị này, đối với Tưởng Thuần Tổ, bắt đầu bằng sự hiếu thắng và lòng nhiệt thành mang tính tôn giáo của anh, bởi vì Tôn Tùng Hạc đã cho anh biết lịch sử của vị lão tiên sinh này. Vương Tĩnh Hiền ban đầu kể chuyện cho anh nghe. Trong cuộc trò chuyện đầu tiên, vị lão nhân liền tâm sự hợp ý, bày tỏ với Tưởng Thuần Tổ niềm khát khao của mình đối với thời đại hiện đại. Tưởng Thuần Tổ tặng ông hai cuốn tạp chí mới, chờ đợi hiệu quả. Hôm sau ông mang tạp chí tới, bắt Tưởng Thuần Tổ giảng cho ông nghe. Tưởng Thuần Tổ, trong sự nhiệt tình, đã giảng suốt cả một buổi sáng, cuối cùng vẫn cứ muốn ông tự mình xem thử. Nhưng vì không hiểu, không quen, ông chưa bao giờ xem. Sau đó luôn luôn như vậy. Lão nhân vô cùng khiêm tốn yêu cầu Tưởng Thuần Tổ và Tôn Tùng Hạc giảng giải những vấn đề triết học, xã hội, chính trị đó. Lão nhân không biết những nhân vật hiện đại, ông vô mặt kính tôn sùng những nhân vật của thời đại ông; mặt khác, Trương Chính Hoa thì chẳng tôn sùng gì cả. Lão nhân đôi khi nhút nhát và sợ chuyện, điều này cuối cùng đã bộc lộ ra. Ông thật là đơn thuần, dễ bị tổn thương; những vết thương tàn khốc trong quá khứ, suýt chút nữa đã hủy hoại hoàn toàn ông.

Tưởng Thuần Tổ đến chỗ Tôn Tùng Hạc, điều đầu tiên chú ý tới, chính là Triệu Thiên Tri - học trò cũ của Trương Chính Hoa - từ cái tên này, Tưởng Thuần Tổ thể nghiệm ra một loại chế nhạo và ương bướng. Toàn bộ trải nghiệm của Triệu Thiên Tri, quả thực tràn ngập tính chất chế nhạo, ương bướng - mãnh liệt đối với xã hội này. Anh ta là con trai của một gia đình nông dân nghèo khổ, là một thanh niên gầy gò nhỏ nhắn, trải nghiệm của anh ta thật đáng kinh ngạc. Anh ta từ nơi xa chạy về chỉ một tháng trước khi Tưởng Thuần Tổ đến. Anh ta đã kết hôn hai lần, cả hai lần đều vô cùng kỳ lạ, anh ta còn nhiều lần trốn thoát từ dưới lưỡi lê của kẻ thù: chỉ riêng điều này thôi, đã khiến Tưởng Thuần Tổ vô cùng kinh ngạc. Anh ta là một người mãnh liệt, xảo quyệt, phóng túng. Tôn Tùng Hạc phê phán anh ta hồ đồ, trong vòng tròn này, chỉ có Tôn Tùng Hạc đối xử với anh ta nghiêm khắc như vậy, hầu như tất cả mọi người đều yêu mến anh ta, những nữ đồng nghiệp đó đối xử đặc biệt tốt với anh ta, bởi vì anh ta trung thực, lạc quan, thuần lương. Những nữ đồng nghiệp đó đều kính sợ Tôn Tùng Hạc và Tưởng Thuần Tổ, họ cảm thấy, người trước là một người lạnh lùng, cao siêu, người sau là một người kiêu ngạo sắc sảo, cao siêu: cảm giác của họ trong mọi thời điểm luôn gần với sự thật.

Cái cá tính cao siêu theo kiểu chủ nghĩa lý tưởng đó, cái tính chất anh hùng gánh vác toàn bộ thời đại đó, cái bệnh u sầu đặc biệt đó, đối với cuộc sống bình thường, đã tạo nên cảm giác lạnh lùng. Triệu Thiên Tri đứng điều hòa ở giữa hai điều này. Anh ta kính trọng Tôn Tùng Hạc và Tưởng Thuần Tổ, nhưng anh ta yêu những người khác.

Cuộc sống ở chợ quê vô cùng phức tạp. Toàn bộ đều vô cùng u sầu. Giấc mơ kiểu anh hùng của Tưởng Thuần Tổ rất khó thích ứng với tất cả những điều này. Xung quanh anh; có những cô gái nhà quê phác thực, ưu tú, anh nhìn ra được cái tốt của họ. Có cách mạng, nhưng không cần cái tốt này; có những nam nữ quý tộc chợ quê tầm thường, anh hoàn toàn không biết họ sao lại xứng đáng là anh, kẻ thù của Tưởng Thuần Tổ; có những địa chủ tối tăm mặt mày, anh không thể ngồi bên cạnh họ năm phút; có tất cả những kẻ kỳ dị, tất cả những cuộc sống bất hạnh, anh không biết làm thế nào mới có thể chịu đựng được. Nhưng cánh cửa xa hoa của cuộc sống đô thị đã khép lại với anh, vì vô cùng khinh miệt tất cả những điều đó, anh bèn mơ những giấc mơ xa xôi, u sầu ở chốn điền viên này.

Anh quen biết Tôn Tùng Hạc trong một đoàn thể ở Thượng Hải. Tôn Tùng Hạc nghiêm nghị, khắc kỷ, Tưởng Thuần Tổ cho rằng anh ta là tình cảm của thời đại này. Điều này là nghiêm túc và rõ ràng, nhưng trong đây không phải là không có sự xung đột bắt đầu từ kiểu cách không tự giác, bởi vì anh, Tưởng Thuần Tổ, cảm thấy nên có thứ gì đó cao hơn, mãnh liệt hơn. Ở đây anh đã biện hộ cho điểm yếu của mình. Đối mặt với toàn thế giới, anh đã nuôi dưỡng một tính cách anh dũng, không sợ hãi. Anh cảm thấy giả sử anh tồi tệ, người khác sẽ không tốt hơn; anh rất có năng lực thâm nhập vào sâu thẳm của người khác. Nhưng ngay cả khi nghĩ như vậy, một số thánh địa trong lòng anh, một số người thầy thần thánh của anh, những thần tượng đó, không hề bị lung lay, chúng chỉ càng huy hoàng hơn. Cá tính này của anh khiến Tôn Tùng Hạc vô cùng kinh động. Nhưng họ rất có thể hiểu lẫn nhau, đặc biệt bởi vì họ đều cắn thẳng và thành thật - nói ở mức độ lớn nhất, tình hữu nghị của họ, cũng giống như tình hữu nghị giữa Triệu Thiên Tri và thầy của anh ta là Trương Chính Hoa, đầy cảm động - nói ở mức độ lớn nhất.

Tôn Tùng Hạc, sau khi thất bại thảm hại trong những việc khác, đã lấy được một ít tiền từ cha mình, đến vùng quê này, mưu đồ làm một sự nghiệp thực tế. Anh ta chỉ muốn trải nghiệm loại cuộc sống này, và kiếm một chút tiền, để tiện mai sau giúp đỡ những người bạn lưu vong, nghèo bệnh. Tưởng Thuần Tổ vốn dĩ hoàn toàn không thể làm ăn buôn bán, anh ngược lại có thể làm một chút - thế nhưng chỉ là một chút. Đối với anh, vì đọc sách, suy ngẫm, vẫn là quan trọng nhất, cho nên việc kiếm tiền, đành phải là miễn cưỡng, thứ yếu. Anh thuê một công nhân, công việc thì anh nhờ Triệu Thiên Tri lo liệu. Ở vùng quê này, thị trường tiêu thụ bột mì khá tốt, nhưng vì thế xưởng bột mì cũng rất nhiều. Đến khi một xưởng bột mì có tư bản hùng hậu mở ra ở địa điểm có nguồn nước lớn nhất, Tôn Tùng Hạc liền hoàn toàn thất bại. Đến cuối cùng, hoàn cảnh của mọi người vô cùng tồi tệ, Triệu Thiên Tri gây ra vô số chuyện, mọi thứ đành phải vứt bỏ. Mà đối với bản thân Tôn Tùng Hạc, điều này đã trở thành sự thất bại lớn nhất của lý tưởng anh ta: con người ta thường là đến sau sự việc mới hiểu được ý nghĩa của tất cả những gì hiện tại.

Cuộc sống ở Chợ Cầu Đá, cho đến tận sau này, mới được nhìn ra một khí phách nội tại và một kiểu cách tráng liệt, vào thời điểm đó, mọi người vô cùng đau khổ. Không có một sự việc nào được ứng phó tốt đẹp; có rất nhiều kinh nghiệm đấu tranh, nhưng không mang tính phổ biến, tất yếu. Ví dụ như bông hoa này màu đỏ, là chiến thắng, thế nhưng lại bi thảm. Mọi thứ đều không có thứ tự, không có kế hoạch, bởi vì tính cách và kiến giải của mọi người khác nhau như vậy. Nhưng mọi người, trong thời đại như vậy, lại gắn kết chặt chẽ với nhau như thế.

Mọi thứ đều liên lụy đến mặt bên kia, tức là mặt kẻ thù chợ quê của họ. Đầu tiên nhóm người này là kẻ thù số kiếp của Trương Chính Hoa và Triệu Thiên Tri, sau đó liền trở thành kẻ thù đáng sợ của tập đoàn hình thành một cách tự nhiên này. Chợ Cầu Đá coi như phồn hoa, dần dần bị các cơ quan đảng chính cấp trên chú ý tới; những kẻ thù đó, những công tử bột của chợ quê đó, liền kết hợp với các cơ quan cấp trên. Điều này trước hết là vì quan hệ thuế thu, binh dịch vân vân. Những công tử bột này, phần lớn từng lang thang trong thành phố một thời gian, lúc trở về, thì mặc âu phục, họ tự gọi là tây phục; mang theo một khí phách ngông nghênh đi lại trên đường phố: tình hình này, là điều đặc biệt vốn có của chốn tiểu địa phương. Ở vùng chợ quê hẻo lánh, cái vẻ ngoài tầm thường, đầu người dạ thú này, là cực kỳ chói mắt; Tưởng Thuần Tổ vừa liếc nhìn họ một cái, liền quả quyết họ là những thứ dơ bẩn nhất và giống loài ti tiện nhất trên mảnh đất này. Kiểu dáng và chất liệu trang phục của họ luôn là tốt nhất, nhưng dù thế nào bạn vẫn cảm thấy không tương xứng - vô cùng xấu xa. Đặc biệt là những đứa con gái địa chủ đi giày cao gót và son môi trở về. Kiểu bán dâm trong các đại thành phố lớn này, mọi người không cảm thấy rõ lắm, ở vùng quê, mọi thứ hoàn toàn khác rồi. Cùng với một tiểu đán vừa lắc mông vừa đi (đây là một hán tử cao lớn), đám người Tưởng Thuần Tổ gọi họ là văn hóa Chợ Cầu Đá.

Những quý tộc mới nổi ở chợ quê này, đã mở trường tiểu học trung tâm, mở thêm lò vôi, mỏ than nhỏ, và xưởng bột mì. Đấu tranh chính là bắt đầu từ đây. Trương Chính Hoa chiếm lĩnh một quán trà, họ chiếm lĩnh quán kia. Trương Chính Hoa công kích hiệu trưởng trường tiểu học trung tâm Hà Ký Mai là con trai của một địa chủ nào đó: công kích chủ lò vôi Chu Quốc Lương ăn trộm đồ trong thành phố; Trương Chính Hoa chửi mắng đến cả tổ tông tám đời, rõ ràng mắng người khiến ông ta rất vui vẻ.

Giữa hai trường học có tranh chấp về bất động sản. Trường học của Trương Chính Hoa và lò vôi lân cận có tranh chấp về đất đai. Mùa hạ mùa thu năm 1939, hiệu trưởng trường tiểu học trung tâm Hà Ký Mai giành được vị trí chủ nhiệm hương công sở, hội đồng quản trị trường tiểu học của Trương Chính Hoa bị lật đổ, thù hận liền ngấm vào xương tủy. Đồng thời xảy ra rất nhiều chuyện khác. Đau khổ nhất là nghèo đói. Ruộng đất của Trương Chính Hoa đã bán sạch.

Tưởng Thuần Tổ đến chỗ chị gái mượn tiền, đúng vào lúc tranh đấu dữ dội nhất, mọi ngườiúng túng nhất. Sức khỏe của Tưởng Thuần Tổ đã bị tổn hại. Nhưng mặc kệ anh đau khổ thế nào, anh vẫn bất ngờ có tâm trạng lạc quan, cay độc, chế nhạo. Đây chính là điểm cảm động nhất trong tính cách của anh. Gặp lại em gái và Lục Tích Ngọc, anh cảm thấy vô cùng xúc động.

Anh, Tưởng Thuần Tổ, từ lâu đã cảm thấy mình mất đi tất cả, nhưng đột nhiên anh cảm thấy mình có được tất cả; mặc dù thời gian rất ngắn ngủi, anh có tâm trạng vui vẻ, cay độc, chế nhạo. Anh cảm thấy, trải nghiệm cuộc sống, nhìn thấy, và cảm nhận các loại cuộc sống, là có ích, đây chính là mục đích của nhân sinh. Anh nhớ lại, năm ngoái, lúc xuất phát từ thành phố đến Chợ Cầu Đá, anh mang theo tâm trạng thê lương biết bao.

Nghĩ đến tất cả những điều đó, nghĩ đến Cao Vận đó, anh đều run rẩy. Có những lúc anh cảm thấy tất cả những điều đó hoàn toàn là xấu xa, những lúc khác anh lại cảm thấy chúng hoàn toàn quang minh, tốt đẹp. Bởi vì con người là phải sống tiếp, thời gian khiến tất cả phai mờ, nổi bật, u ám, hoặc hiện ra ánh huy hoàng. Anh hoài niệm Cao Vận, mang theo tâm trạng khát khao, thê lương, dịu dàng; nhưng anh lại lạnh lùng phê phán, và nguyền rủa cô ta. Anh quả quyết cô ta nhất định phải diệt vong, anh đang chờ đợi sự diệt vong của cô ta. Trong nửa năm đầu tiên, anh quả thực chỉ sống vì điều này. Thứ khích lệ con người, thường không phải là cái gì trừu tượng, lý thuyết, lý trí, mà là các loại nhiệt tình thực tế ở cõi nhân gian này.

Anh nhớ lại mình đã đến Chợ Cầu Đá như thế nào: đó là một buổi sáng mùa thu quang đãng, tươi đẹp. Đêm hôm trước anh đã trải qua trong sự nôn nóng tại một trấn nhỏ cách đó mười dặm, ở trọ trong một nhà trọ "Kê Minh Tảo Khán Thiên". Trốn chạy từ trong thành phố ra, anh cảm thấy cái nhà trọ dơ bẩn hôi hám "Kê Minh Tảo Khán Thiên" này vô cùng cao quý. Tâm trạng này rất dễ hiểu. Sáng hôm sau lúc trời rạng sáng anh xuất phát, ánh nắng, đồng ruộng, tất cả đều khiến anh phấn khích. Anh lý tưởng hóa điểm đến của mình. Khi anh nhìn thấy Chợ Cầu Đá bốc lên làn khói xám xanh, nhà cửa san sát, nghiêng nghiêng trên sườn đồi, anh đã phấn khích biết bao. Tiếp theo có cảnh tượng tươi đẹp, vô cùng cảm động. Khi anh và chiếc gầm vali hành lý của anh đi xuống sườn dốc, cảnh tượng mà anh đột nhiên nhìn thấy đó, anh mãi mãi không thể quên.

Ban đầu anh lo lắng không gặp được Tôn Tùng Hạc. Anh rảo bước đi qua những tán rừng thưa thớt ngày thu, nhìn thấy bò cày, gia cầm, đống rơm hố phân, và một người phụ nữ đang đứng bên đống rơm cho trẻ sơ sinh bú sữa - mặt trời đang chiếu rọi trong những tán rừng thơm ngát mùi hương mùa thu, anh có cảm xúc vui mừng không thể kìm nôn. Anh nhanh chóng đi xuống sườn núi, nghe thấy tiếng nước chảy, nhìn thấy thác nước khổng lồ bắn tung tóe trong ánh nắng. Thác nước lao xuống, hình thành nên dòng sông trong xanh ở phía bên trái Chợ Cầu Đá. Sóng nước lấp lánh trong ánh nắng, hai bên bờ có rừng cây. Bên trái có thung lũng nông tươi đẹp và vách đá đột ngột hình thành. Anh rất vui mừng, nhưng không chú ý lắm, vì sợ sự vui mừng này sẽ tan vỡ. Nhưng khi đi đến rìa của cây cầu đá cổ kính nổi tiếng, anh nghe thấy tiếng hát lảnh lót, ngay ngắn của lũ trẻ. Hát bài Nghĩa dũng quân tiến hành khúc, đây đặc biệt là rất đẹp. Anh đứng lại nhìn thấy một chiếc thuyền nhỏ từ phía vách đá ẩm ướt và âm u chèo ra, từ trong khu rừng sâu thẳm đen kịt chèo ra, tiếp theo lại là một chiếc khác. Quan trọng là ánh nắng đang chiếu rọi, quan trọng là tiếng hát vui tươi lảnh lót của lũ trẻ. Anh chưa từng nghĩ mình sẽ gặp điều này ở đây, đây là hạnh phúc bất ngờ. Anh đã nghe quen một loại tiếng hát khác, ở đây hoàn toàn là một loại trái ngược, anh cảm thấy điều mình đang tìm kiếm. Đặc biệt là, anh ý thức được, ngoài cuộc sống sa ngã, hầm hập nóng bức của mình ra, ở đây là một cuộc sống hoàn toàn tươi mới, tràn ngập hy vọng: tất cả mọi người đều sống tốt hơn anh, Tưởng Thuần Tổ, đồng thời anh có hy vọng sống tốt như vậy.

Anh cước bộ bay nhanh chạy dọc theo bờ sông. Anh đứng lại, chiếc thuyền nhỏ chèo đến gần, tiếng hát tiếp tục vang lên. Anh nhìn thấy đều là những đứa trẻ mặc quần áo rách rưới, anh vô cùng xúc động. Anh nhìn thấy hai người con gái trẻ tuổi phác thực ngồi trên mũi chiếc thuyền đầu tiên, dùng tay khua nước, hát vang. Thế là đột nhiên anh phát hiện ra Tôn Tùng Hạc, anh kêu lên.

Họ đã xa cách hai năm, trải qua bao nhiêu biến động lớn ở giữa, bây giờ lại gặp lại nhau. Đây là nỗi đau thương và niềm vui đặc trưng của mọi thời đại cuồng loạn, tráng liệt. Tôn Tùng Hạc vô cùng vui mừng, trong niềm vui mừng lại đơn thuần như trẻ con. Tôn Tùng Hạc nhảy lên bờ, lũ trẻ chăm chú nhìn họ, tiếng hát dừng lại.

Hồi ở Thượng Hải, Tưởng Thuần Tổ vẫn là người vừa mới bắt đầu bước đi trên con đường của mình; bây giờ anh mang theo thành tích và bạn bè gặp lại nhau; trong sự tĩnh lặng ngắn ngủi, Tưởng Thuần Tổ cảm nhận được điều này, đây là vinh quang đặc trưng của thời đại này. Anh mãi mãi không thể quên tâm trạng lúc này của mình.

Lúc lên bờ, Tôn Tùng Hạc đã giới thiệu Tưởng Thuần Tổ với những người bạn của mình. Ấn tượng ban đầu là tình cờ, đặc biệt, thế nhưng cố chấp, nhưng có một điểm là rõ ràng, đó là, Tưởng Thuần Tổ lập tức cảm thấy, những người này rất tốt đẹp, nhưng khoảng cách với chính bản thân anh rất xa. Mọi người theo con đường dốc dơ bẩn và chật hẹp trèo lên Chợ Cầu Đá. Là những ngày vắng khách. Các nữ giáo viên dẫn học sinh rời đi, Tôn Tùng Hạc và Triệu Thiên Tri gầy gò nhỏ nhắn đi sóng vai nhau, phấn khích kể cho Tưởng Thuần Tổ nghe tình hình của họ. Nhưng lời nói của anh ta dù thế nào cũng không thể thay đổi ấn tượng ban đầu mà Tưởng Thuần Tổ thu được bên bờ sông: Tưởng Thuần Tổ cảm thấy anh đã vô tình đến một nơi quang minh, rộng rãi. Họ đi qua con đường dốc, rồi từ bên kia ra khỏi trấn, đi theo con đường nhỏ đến xưởng bột mì của Tôn Tùng Hạc. Tưởng Thuần Tổ nghe thấy tiếng nước chảy, nhìn thấy những khoảng lớn đồng ruộng hoang vắng mùa thu, cảm thấy hạnh phúc.

Trương Chính Hoa lười nhác, thô kệch, quần áo bẩn thỉu bước ra từ xưởng bột mì, lúc Tôn Tùng Hạc giới thiệu, lạnh nhạt gật đầu với Tưởng Thuần Tổ. Sau đó ông ta cười hoạt bát - mang theo một vẻ phóng đại - nói với Tôn Tùng Hạc rằng ông ta đã bàn bạc với ai đó rồi. Đối với sự hoạt bát đột ngột của ông ta, Tưởng Thuần Tổ cảm thấy kỳ lạ. Vì một nguyên nhân nào đó, Tưởng Thuần Tổ cảm thấy bất mãn với cuộc sống của Tôn Tùng Hạc.

Rõ ràng là vì anh đã cảm nhận được khoảng cách giữa những người xung quanh Tôn Tùng Hạc với anh, và với lý tưởng của anh, anh cảm thấy, Tôn Tùng Hạc sống giữa những con người này; anh ta không thể mãn nguyện. Trong sự đòi hỏi khắt khe ích kỷ này, rõ ràng là có sự đố kỵ lẫn nhau. Họ cùng nhau đến quán trà có tên Nhất Tuyến Thiên để uống trà chiều. Tưởng Thuần Tổ hy vọng được nói chuyện riêng với Tôn Tùng Hạc, nhưng Trương Chính Hoa đã chiếm mất toàn bộ thời gian bằng những lời khoác lác, chửi rủa, giễu cợt xuất sắc của mình.

Tưởng Thuần Tổ chú ý thấy, Trương Chính Hoa vô cùng hoạt bát khi nói chuyện. Lúc khoác lác ông ta đập bàn và thì thầm vào tai người đối diện; ông ta không ngừng thì thầm vào tai Tôn Tùng Hạc. Lúc chửi rủa ông ta đảo mắt nhìn quanh vô cùng cấp bách, rõ ràng hy vọng người khác nghe thấy. Ông ta có biểu cảm giễu cợt, vui vẻ, buồn cười, đôi mắt nhỏ của ông ta vô cùng nhân từ. Đặc biệt là lúc nhìn chằm chằm Triệu Thiên Tri, đôi mắt ông ta vô cùng vui mừng, nhân từ. Ông ta cười với Tưởng Thuần Tổ nhiều lần, nhưng không nói gì. Bàn bên cạnh là một đám đông nông dân, một bàn khác là một thương nhân - trong đó có một người béo phì bất thường. Các bàn còn lại trống không. Trương Chính Hoa và Triệu Thiên Tri rời đi một lúc. Lúc họ rời đi, Tưởng Thuần Tổ hỏi Tôn Tùng Hạc về họ. Rõ ràng là do thái độ bất thường của Tưởng Thuần Tổ, cằm Tôn Tùng Hạc run rẩy, nhìn chằm chằm Tưởng Thuần Tổ rất lâu.

"Đều là những người rất tốt!" Tôn Tùng Hạc nói có chút nghiêm khắc, im lặng.

Lúc này những nhân vật chợ quê đó - những công tử bột khí thế cuồn cuộn bước vào, trên mặt Tôn Tùng Hạc có biểu cảm hung ác. Những công tử bột này rõ ràng đang tìm người. Trương Chính Hoa bước vào, luồn lách từ giữa họ ra. Triệu Thiên Tri bước vào, liếc nhìn những tên này một cái - Tưởng Thuần Tổ chú ý thấy, ánh mắt của anh ta có chút đáng sợ - lập tức liền ngồi vào giữa những người dân quê bàn bên cạnh. Anh ta trò chuyện với những người dân quê, không ngừng dùng ánh mắt kiểu đó nhìn những công tử bột này.

"Lâu lắm không gặp nhỉ, Hà Ký Mai!" Trương Chính Hoa lớn tiếng gọi, nhìn họ, không ngồi xuống.

Hà Ký Mai nhạt nhẽo nói: "Sáng nay còn gặp mà!" Đây là một kẻ gầy dài không có cằm, mặc âu phục mới.

Trương Chính Hoa cười cực kỳ đắc ý.

"Qua đây, tôi có chuyện nói!" Ông ta vẫy tay, ngồi xuống. Hà Ký Mai bước lại gần, ông ta đứng dậy.

"Mọi người đều là người một nhà: dạo này cậu vẫn đi bán mông đấy chứ? Hả!" "Mẹ kiếp nhà mày!"

Trương Chính Hoa cười hoạt bát, dùng một thứ logic kỳ lạ đáp trả hắn một cách nhanh nhẹn. "Cái miệng của anh, cái miệng của anh!" Hà Ký Mai gầm lên, nhanh chóng bước ra ngoài.

Tôn Tùng Hạc nghiêm khắc nhíu mày. Trương Chính Hoa trừng mắt nhìn anh ta, rồi cười. "Phải chỉnh đốn bọn chúng! Chỉnh đốn bọn chúng! Thiên Tri, qua đây!"

Triệu Thiên Tri bước qua, vui mừng cười.

“Phải chỉnh đốn bọn chúng, hả!” Trương Chính Hoa lặp lại, nhân từ nhìn Triệu Thiên Tri. Rõ ràng ông ta hy vọng người khác đồng tình; ông ta đã tìm đến người đồng tình này. Người ta thường thấy, những con người lớn tuổi, cô độc và thất vọng tha thiết hy vọng người khác đồng tình; họ hiểu ý kiến của mình không có ý nghĩa gì với người khác, nhưng họ khẩn thiết hy vọng sự đồng tình. Trương Chính Hoa chưa phải là già, nhưng người ta rất dễ nhận ra cuộc sống đã hủy hoại hoài bão, nhiệt huyết và tinh lực của ông ta như thế nào. Đặc biệt là khi đối mặt với Tôn Tùng Hạc trẻ tuổi, khắc nghiệt, tuổi trẻ không thể sống lại, ông ta bèn chế nhạo tuổi trẻ, mà trong tận sâu thẳm nội tâm ông ta, lại có sự ái mộ, u sầu, thất vọng - đặc biệt trong lúc này, ông ta khẩn thiết hy vọng sự đồng tình của người khác. Tôn Tùng Hạc không thể đồng tình với những kiệt tác chửi mắng vô nghĩa này của ông ta, thế là ông ta bèn tìm đến Triệu Thiên Tri. Giọng điệu kích động, nghiêm túc, hy vọng đó của ông ta đã làm Tưởng Thuần Tổ cảm động, Tưởng Thuần Tổ mỉm cười.

“Cậu không biết đám khốn nạn này đâu, phải chỉnh đốn! Phải chỉnh đốn!” Trương Chính Hoa nói với Tưởng Thuần Tổ.

Vương Tĩnh Hiền, nghe tin Tôn Tùng Hạc có bạn đến, đã tìm đến quán trà. Ông còng lưng, thấp bé, ngậm tẩu thuốc dài; vừa vào cửa liền cười cúi đầu chào. Tôn Tùng Hạc nói với ông rằng Tưởng Thuần Tổ đến để dạy học, ông chăm chú lắng nghe, mang theo nụ cười không đổi, đồng thời ngậm tẩu thuốc.

“Vinh hạnh, vinh hạnh! Tôi liền bảo bọn họ chuẩn bị phòng! —— Sau này phải thỉnh giáo nhiều hơn! Ở vùng quê, cuộc sống quá cô tịch!” Lão nhân khiêm tốn nói.

Tưởng Thuần Tổ có chút lúng túng, nhưng cảm thấy vui mừng. Ở trong vùng đất này, anh lại gặp được những người lương thiện này, nhận được sự chào đón thế này. Ấn tượng ban đầu, đối với anh, giống như một sự khải thị, anh kích động tự nhủ với bản thân rằng, vùng quê cô tịch này, sẽ là nơi sinh sống, làm việc, chết chóc của anh... Tôn Tùng Hạc kể cho anh nghe rằng, trong hai năm nay, anh ta vẫn luôn không ngừng bước; anh ta đến vùng quê này là vì một thất bại chưa từng có trong cuộc sống của mình. Tưởng Thuần Tổ hỏi anh ta thất bại đó là gì, anh ta không chịu nói; rõ ràng đây là bí mật lớn nhất và nỗi đau lớn nhất. Đêm đến Tưởng Thuần Tổ mới biết, “thất bại chưa từng có” này, ý chỉ sự thối trát của hoạt động chính trị. Vào khoảnh khắc này, vết máu vẫn còn tươi mới, Tôn Tùng Hạc đang ở trong nỗi đau lớn, trái ngược với lý trí kiên cường của mình, anh ta cảm thấy mọi thứ đều trống rỗng, trải nghiệm sự khủng bố đối với cái chết. Buổi tối, sau khi uống rượu, ngồi trong xưởng bột mì ánh đèn mờ ảo, lắng nghe tiếng nước chảy, Tôn Tùng Hạc nói với Tưởng Thuần Tổ rằng anh ta đã “thất tình”, nghĩ đến vấn đề sinh và tử.

Tưởng Thuần Tổ hiểu rằng sự thất tình này không phải là thất tình thông thường, anh suy ngẫm. Anh phát hiện ra sự thay đổi thái độ của Tôn Tùng Hạc đối với mình. Hồi ở Thượng Hải, Tôn Tùng Hạc nghiêm khắc dìu dắt anh, khá lạnh nhạt với anh, chưa từng nhắc đến vấn đề tình cảm với anh. Anh cho rằng điều này là do sự thay đổi của cảnh ngộ cuộc sống, và sự thay đổi của anh, Tưởng Thuần Tổ, bởi vì anh, Tưởng Thuần Tổ, hoàn toàn ngược lại với hồi ở Thượng Hải, đã đứng ở vị trí ưu việt hơn bạn bè về mặt tinh thần - anh cảm thấy là như vậy.

Đối với Tôn Tùng Hạc, điều này rất đơn giản: anh ta bây giờ cô độc, cần một người bạn, anh ta vô cùng kích động chào đón Tưởng Thuần Tổ, họ vốn dĩ nhìn nhau bằng ánh mắt khác, họ vốn dĩ không hề thân thiết cho lắm. Nhưng thứ gọi là lý tưởng đó, cùng với những vết thương đau đớn trong lòng mỗi người, đã liên kết họ lại với nhau. Trong cái liếc nhìn đầu tiên bên bờ sông, họ đã cảm nhận được điều này.

Thế nhưng Tôn Tùng Hạc là một người cẩn trọng, anh chưa từng nhắc đến công việc trước kia của mình với người khác, bây giờ cũng chỉ nhắc sơ lược một chút. Tưởng Thuần Tổ hoàn toàn hiểu rõ, có chút chấn động, nhìn anh ta. Tôn Tùng Hạc nói, anh ta gần đây đã nghĩ đến vấn đề sinh và tử. Anh ta nói, người đã chết, là không thể sống lại được nữa. Thế là họ im lặng. “Đúng không?” Tôn Tùng Hạc hỏi, trong tâm trạng nặng nề, không ý thức được vấn đề này là không thể trả lời. Nhưng Tưởng Thuần Tổ vậy mà lại trả lời, do lòng hiếu thắng của mình, anh trả lời rằng: Người đã chết, là có thể sống lại.

“Cậu có mang sách tới không?”

“Mang không nhiều.”

“Nghe nói cậu rành âm nhạc. Cậu thế nào?”

“Rất khó nói rõ...” Tưởng Thuần Tổ nói, cười một tiếng.

“Đương nhiên, cậu bất cứ lúc nào cũng có thể nắm bắt được thứ gì đó... sẽ không cảm thấy sự... trống rỗng này.” Tôn Tùng Hạc cười, chiếc cằm của anh ta run rẩy.

“Không phải vậy. Bây giờ tôi vẫn chưa thể xác nhận, bản thân tôi đã hoàn toàn hủy hoại hay chưa,... tôi nói cho cậu nghe nhé, tôi làm cho mọi thứ hỗn độn cả lên, vì một người phụ nữ, nhận được thư của cậu, tôi đã trốn về quê rồi!” Tưởng Thuần Tổ nói, trở nên kích động.

Cuộc trò chuyện kiểu này, những từ ngữ sâu sắc mà nó sử dụng xung đột với cuộc sống hàng ngày, cùng với cảm xúc dè dặt mà nó mang lại, đã tạo ra một cảm giác đau đớn, xấu hổ, khiến Tưởng Thuần Tổ đỏ mặt. Khi anh nói câu: “Bây giờ tôi vẫn chưa thể xác nhận liệu mình đã hoàn toàn hủy hoại hay chưa” câu nói này, anh ý thức được mình đang giả tạo. Anh cảm thấy đây là một sự sỉ nhục kỳ quái đối với nhân sinh nghiêm túc. Khi anh trở nên kích động, anh đã đạt được sự giải thoát, cuộc trò chuyện trở nên hoạt bát.

“Tôi muốn xác nhận xem bản thân mình đã bị hủy hoại hay chưa, điều này rất đơn giản!” Anh nhiệt tình nói, phủ phục trên bàn, nhìn bạn mình. “Tôi một mình trốn từ Thượng Hải đến Nam Kinh, lại từ Nam Kinh dọc theo bờ bắc sông trốn ra, trên đường tôi có những trải nghiệm đáng sợ! Lúc đến Nam Kinh, chính là khoảng thời gian hai ngày trước thất thủ, tôi không tìm được một ai, tôi nghĩ mình nên lạnh lùng, điều đó cũng có thể nói là vấn đề sinh và tử!” Anh nhiệt tình cười, thế là anh kể chi tiết cho Tôn Tùng Hạc nghe. Trong lúc này, năng lực biểu đạt của anh vô cùng mạnh mẽ. Anh kể đến Vũ Hán, kể đến âm nhạc, kể đến tâm trạng yêu đương, kể đến tư tưởng đạo học - kể đến Hoàng Hạnh Thanh và Phó Chung Phân. Sau đó anh kể đến Cao Vận, Vương Dĩnh, Trương Chính Hoa; anh so sánh tất cả những người này. “Tôi ôm giấc mơ này mãi cho đến Trùng Khánh, tôi không còn thừa nhận mọi truyền thống và mọi đạo đức nữa, tôi cần sự tự do, tôi cảm thấy mình đúng. Thế là tôi quên mất những gì đã trải qua, ôm ấp những gì khi trốn khỏi Nam Kinh trong chốn đồng hoang - trong lòng tôi trước hết có một thứ lạnh nhất lạnh ngắt, sau đó liền có một thứ nóng đến đáng sợ, lúc lạnh tôi đơn giản nhìn thấy sinh và tử, tôi cảm thấy bản thân có sức mạnh, lúc nóng tôi tan chảy ra, thế là tôi cảm thấy, trên người mình có những chiếc xích nặng nề biết bao, dần dần tôi trở nên cô độc, điều đáng sợ nhất, cái gọi là tự do, chính là theo đuổi hư vinh và hưởng lạc, tôi đã bắt đầu. Tôi lừa gạt được một ít tiền từ các chị gái của mình... Đúng vậy, tôi đột nhiên cảm thấy mình kể chuyện bản thân giống như kể chuyện người khác, thật buồn cười!” Anh nói, cười hai tiếng, đăm đăm nhìn ngọn đèn, im lặng. Anh nghe thấy tiếng nước chảy trầm đục ngoài cửa sổ.

“Cậu nói tiếp đi!” Tôn Tùng Hạc nói, hút thuốc.

“Ở đây yên tĩnh biết bao, yên tĩnh làm sao!” Tưởng Thuần Tổ nói, với lấy một điếu thuốc; “Khi con người ta không còn tin vào mọi truyền thống nữa, con người ta liền phải cẩn thận với chính mình; điều buồn cười nhất, là sự nhẹ dạ đối với cách mạng, đối với bản thân; còn có điều buồn cười nữa, là tất cả chúng ta đều thu nhận mọi thứ từ sách vở: tự do là sự tự do kiểu sách vở, yêu đương là sự yêu đương kiểu sách vở, đạo đức lại là đạo đức kiểu sách vở - hầu như mọi động cơ của tôi, đều tìm thấy căn cứ từ sách vở, cuốn tiểu thuyết đó của Gorky cậu xem qua chưa, đó là nói, một cô gái dẫn anh ta ra thảo nguyên, mặt thực tế thì rất đơn giản. Anh ta lại cứ muốn làm theo cách của văn học hiệp sĩ, cô gái đó giả vờ ngất xỉu - đại khái là thế, anh ta lại lấy mũ đi múc nước, mưu đồ cứu tỉnh cô ta trước, rồi mới nói: Anh yêu em —— lúc anh ta múc nước quay lại thì cô gái đó lại ngồi đó nhìn anh ta, không thèm đếm xỉa đến anh ta nữa, bao nhiêu năm sau, cô gái đó đã làm mẹ, họ gặp nhau trên một chiếc tàu thủy. Thế là; họ cảm ơn lẫn nhau... Đây là một kiểu, kiểu của tôi lại là một kiểu khác, đề mục cũng có thể giống như cuốn tiểu thuyết này, gọi là hạnh phúc... Tôi có tiền, tôi liền bắt đầu, nhưng lại không phải theo kiểu tư sản —— cậu biết tình hình giới kịch nghệ chứ?” Anh cười hỏi, để nghỉ ngơi một lát.

“Không biết.”

“Trong đó một nửa là kẻ cơ hội, một nửa là môi giới!” Thế là anh mãnh liệt công kích giới kịch nghệ, “Tôi hễ nhìn thấy những cuộc cách mạng đó, những nghệ thuật đó, những văn hóa đó, là tôi thiếu điều phát run lên... Đương nhiên, điểm yếu của bản thân đã hoàn toàn phơi bày! Nhưng sự sinh tồn của tôi hoàn toàn không dính dáng gì đến bọn họ! Tôi không sinh ra ở trong bọn họ, cũng tuyệt đối không chết ở trong bọn họ, giống như tôi không sinh ra trong cái vũng phân, cũng tuyệt đối không chết trong cái vũng phân! Đối với những kiến giải khác nhau về nhân sinh, một người phụ nữ theo đuổi hư vinh, cuộc sống phóng túng và tăm tối, tất cả những điều này khiến tôi mãi mãi không thể giải thoát! Cậu có kinh nghiệm yêu đương không?” Anh hỏi, mưu đồ khiến bạn mình nói một vài câu.

“Không có.”

Tưởng Thuần Tổ kích động, ngượng ngùng cười một tiếng.

“Đó là một cuộc sống đau đớn biết bao, hỗn loạn biết bao! Ở đây... lại yên tĩnh thế này!”

“Thế nào chứ?” Tôn Tùng Hạc u sầu hỏi. Rõ ràng, tính cách mãnh liệt này của Tưởng Thuần Tổ, đã chấn động anh ta, anh ta hy vọng có được một kết luận.

“Tôi nói nhiều quá rồi... Cậu, vấn đề gì thế?”

“Không có gì,” Tôn Tùng Hạc nói gần như lạnh nhạt. Anh ta trầm mặc rất lâu, hút thuốc. Anh ta nghĩ, Tưởng Thuần Tổ, có thể biểu lộ ra tất cả những sự chấn động và cám dỗ này, ắt sẽ không hiểu được sự cô độc và trống rỗng của anh ta. Anh ta nhìn ra, sự nhiệt tình của Tưởng Thuần Tổ ở đây đặc biệt hoa lệ, mà đối với anh ta, điều đau đớn nhất, là vấn đề sinh và tử đơn điệu lặp đi lặp lại, lạnh lùng, trống vắng đó. Anh ta tự hỏi, giả sử anh ta đã mất đi tất cả - do sai lầm của chính mình hoặc của người khác, đều giống nhau cả thôi - giả sử tất cả đã trở thành một loại ngộ nhận bất hạnh của số phận, giả sử thời đại đã vứt bỏ anh ta, anh ta cũng không còn cảm nhận được thời đại nữa, điều cốt yếu là, giả sử anh ta đã bị định đoạt là hoàn toàn vô giá trị, anh ta có còn đáng để sinh tồn hay không: anh ta buộc phải tự hỏi như vậy, bởi vì anh ta cảm nhận được những điều này trong từng phút giây. Những phương diện khác của nhân sinh, là những thứ anh tuyệt đối không nghĩ tới; cuộc sống sống vì một mục đích suốt nhiều năm qua, đã huấn luyện anh trở nên nghiêm túc, đơn thuần như vậy. Bây giờ, mục đích đó mất rồi, cho nên mới là “sinh” và “tử” - mọi thứ đơn giản, thế nhưng đáng sợ.

Dường như là, giả sử là anh ta đến bờ sông Chợ Cầu Đá, nhìn thấy những gì Tưởng Thuần Tổ đã thấy vào buổi sáng, thì anh ta sẽ không thu được ấn tượng quang minh, phấn khích, vui vẻ mà Tưởng Thuần Tổ đã thu được. Anh ta sẽ cảm thấy cô độc, anh ta sẽ cảm thấy: tuổi trẻ của anh ta đã mất đi vì mục đích đó rồi, bây giờ mục đích đó cũng mất rồi, cho nên anh ta không thể có được tất cả những thứ vui vẻ, vui sướng, tuổi trẻ đó nữa. Trong những ngày này, đôi khi anh ta đối mặt trực diện với sự trống rỗng đó, anh ta lạnh lùng nghĩ đến, sinh mạng của mình - cái đang ăn cơm, đang đi đường, đang nói chuyện này, chính là sinh mạng của mình - sẽ đột nhiên biến mất, thế là mọi sự tồn tại, anh ta, Tôn Tùng Hạc không còn tồn tại nữa. Sự lặp lại của cảm giác đơn thuần này, đã gợi lên ấn tượng kinh hoàng, thế là một khuôn mặt nổi lên trước mắt anh ta. Đây là khuôn mặt của một tử tù bị áp giải pháp trường, anh ta không biết rõ đây là người mà anh ta từng nhìn thấy trong quá khứ, hay là sinh ra từ tưởng tượng của anh ta, thế nhưng mọi thứ đều vô cùng rõ ràng: tù nhân này trông có vẻ ngất xỉu, trước mặt anh ta thổi kèn nhọn hoắt, đằng sau anh ta vây quanh vô số khán giả - đồng bào của anh ta. Anh ta bị hai binh sĩ xốc nách, anh ta ngây ngốc nhìn bầu trời xám xịt, đôi chân bồng bềnh của anh ta. Nhưng lúc bước ra khỏi cửa thành anh ta liền kêu lên, bởi vì giày của anh ta rơi mất rồi. Anh ta cầu xin đi chậm lại chút, để cho anh ta mang giày tử tế. Anh ta hình như có chút hoảng loạn, không hiểu, nhưng rõ ràng anh ta cảm nhận được đôi giày: giày, nên mang ở chân, điều này từ khi sinh ra đã là như vậy. Điểm này đối với Tôn Tùng Hạc là vô cùng quan trọng. Binh sĩ gầm lên, nói, sắp xong rồi, còn mang giày gì nữa? Điểm này đối với Tôn Tùng Hạc cũng vô cùng quan trọng. Lúc ăn cơm, trong những đêm mất ngủ, hoặc là lúc đọc sách, luôn là ban đầu có cảm giác kinh hoàng, cảnh cáo, sau đó khuôn mặt trắng bệch này xuất hiện, nó nói: Giày, giày!

Vào những lúc khác, Tôn Tùng Hạc cảm thấy đau thương cho tuổi trẻ đã mất của mình. Anh ta nhớ một số thơ ca của Browning. Một số thời điểm trong quá khứ, nói theo cách thơ ca của Browning, giả sử anh, Tôn Tùng Hạc ném bó hoa đi, đối phương nhất định sẽ đáp lại bằng nụ cười; giả sử anh vươn tay ra, dưới ánh trăng, là sắp nở ra những bông hoa đẹp. Anh ta nhớ lại, năm năm trước lúc anh ta rời khỏi một thành phố nào đó, thiếu nữ thuần khiết, trẻ trung, tràn ngập tính thơ đó không thể dè dặt được nữa, lúc hành lý của anh ta đã gói xong liền chạy vào phòng anh ta, trong mắt có nước mắt, với giọng run rẩy hỏi anh ta có thể không đi không. Anh ta nhớ lại mình nói muốn đi. Thuyền gỗ rời khỏi thành phố trong đêm khuya, lững lờ trôi xuôi lặng lẽ trên con sông tươi đẹp, anh, Tôn Tùng Hạc, đứng ở mũi thuyền ngắm ánh sao,... anh chỉ có thể một lần nữa dùng trách nhiệm và sứ mệnh của mình để an ủi bản thân. Bây giờ anh ta thường xuyên nhớ đến những điều này. Anh ta cảm thấy, trong thời đại này, vinh dự, danh tiếng vân vân rất dễ rơi vào đầu một thanh niên có chút tài năng nhỏ nhoi, một số bạn bè của anh ta chính là như vậy nhanh chóng leo lên vị trí hiển hách, trong tai họa gần đây của anh ta, đối xử với anh ta lạnh lùng nhất, cũng chính là họ. Vinh dự rất nhiều lần rơi xuống đầu anh ta, nhưng anh ta, đối với bản thân lại nghiêm túc như vậy, đã bước đi khỏi nó.

Bây giờ, có thể an ủi anh ta là, tất cả những gì anh ta dốc lòng vì nó, tất cả những gì dân tộc này yêu cầu, vẫn đang tồn tại, và sẽ tồn tại, cho đến vĩnh viễn. Nỗi thống khổ lớn nhất, là anh ta cảm thấy tất cả những điều này đã vứt bỏ anh ta; giả sử tất cả là trừu tượng, thì anh ta vĩnh viễn không bao giờ bị vứt bỏ, nhưng tất cả được thực hiện thông qua cuộc sống của con người: những người bạn hiển hách của anh ta đối xử với anh ta lạnh lùng như vậy. Cuộc đụng độ này có thể khiến người ta tự sát, cuộc đụng độ này khiến những kẻ ích kỷ nhiệt tình đó bước sang con đường khác; Tôn Tùng Hạc từng nghĩ đến tự sát, bây giờ vẫn đang trải nghiệm sự khủng bố của cái chết. Rõ ràng, sự tới nơi của Tưởng Thuần Tổ, là một sự cứu rỗi.

Tôn Tùng Hạc rõ ràng, bình tĩnh nói với Tưởng Thuần Tổ rằng, anh ta thường xuyên nghĩ đến tên tù nhân đó; anh ta đêm không thể ngủ, tiếng nước gầm thét ngoài nhà khiến anh ta sợ hãi; anh ta bất mãn với Trương Chính Hoa và Triệu Thiên Tri, anh ta rất cô độc.

Tôn Tùng Hạc kích động, nói với Tưởng Thuần Tổ rằng, mấy năm trước, anh ta đã rời xa một người phụ nữ thuần khiết, trong đêm tối đó, xuôi theo dòng sông tươi đẹp, anh ta đứng ở mũi thuyền ngắm ánh sao.

Câu chuyện đơn giản này đã mê hoặc Tưởng Thuần Tổ, anh cảm thấy điều này thật đẹp, người phụ nữ đó thật đẹp, chính là điều anh đang khao khát. Anh có chút đố kỵ, và có chút rối loạn, anh phấn khích cười, cấp thiết hy vọng nói tiếp.

“Tưởng Thiếu Tổ bây giờ thế nào rồi?” Tôn Tùng Hạc hỏi.

“Tôi đã nghĩ rồi.” Tưởng Thuần Tổ nói, nhưng phấn khích cười, tiếp tục nhớ về câu chuyện đẹp đẽ đó của Tôn Tùng Hạc; anh không thể hiểu nổi, trong lòng mang theo ký ức đẹp đẽ này, sao Tôn Tùng Hạc còn có thể nghĩ đến sinh và tử. “Trong tâm trạng khốc liệt gần đây, đặc biệt là đối với tất cả các vấn đề thực tế, tôi có chút đồng tình với anh ta.” Anh nhắc đến Tưởng Thiếu Tổ, nghiêm túc nói “Cậu cảm thấy thế nào?” anh hỏi.

Tôn Tùng Hạc đi đi lại lại cấp bách trên tấm sàn lung lay, khiến toàn bộ căn phòng chấn động.

“Mấy chục năm nay, không biết bao nhiêu người như thế!” Anh nghiêm khắc nói, rõ ràng anh bất mãn với Tưởng Thuần Tổ - mặc dù không nói ra được điều gì.

“Đúng vậy, nhưng đáng ghét hơn nữa, là sự cơ hội!”

“Cơ hội không thành, liền bán đứng!” Tôn Tùng Hạc cũng nghiêm khắc nói. Tôn Tùng Hạc mãnh liệt và nghiêm khắc, giống như ngọn lửa.

Tưởng Thuần Tổ im lặng, anh cảm thấy sự nghiêm khắc này của Tôn Tùng Hạc, chính là một sự cảnh cáo đối với anh, Tưởng Thuần Tổ. Tưởng Thuần Tổ lần đầu tiên gặp phải sắc bén này, nó đâm thẳng vào tim anh, khiến anh run rẩy.

Tôn Tùng Hạc đẩy cửa sổ ra. Tiếng nước chảy càng lớn hơn, gió lạnh thổi vào, khiến ngọn đèn chao đảo chớp mắt. Tưởng Thuần Tổ kính sợ nhìn anh ta.

Dần dần Tưởng Thuần Tổ đã hoàn toàn quen thuộc với mọi thứ ở Chợ Cầu Đá.

Con người ta thường lên kế hoạch cho cuộc sống của mình, lúc những kế hoạch này mới hình thành, con người ta cảm thấy mình có sức mạnh, cuộc sống thật tươi đẹp. Nhưng những kế hoạch này rất ít khi có thể được hoàn thành từng bước một. Con người ta chỉ vì thực hiện khao khát của mình; trong quá trình thực tế thường xuyên có sự biến động, hoài nghi, từ bỏ, bởi vì cuộc sống rất gian khổ. Trong những biến động, hoài nghi, và từ bỏ đó, có những người đã truy đuổi đến vấn đề căn bản nhất. Có những lúc từ bỏ mọi thứ chân thật, truy đuổi đến vấn đề hư giả, giống như là, chỉ có vấn đề hư giả, mới là nghiêm túc nhất, sâu sắc nhất. Thế là, đến cuối cùng, cửa mở ra, con người ta đối mặt với sự hư vô.

Kế hoạch đầu tiên của Tưởng Thuần Tổ là đọc sách, đọc những thứ về xã hội học, triết học, nghệ thuật, cổ điển. Ngay sau đó anh có khao khát sáng tác, anh lại bắt đầu soạn nhạc. Sự tiến bộ của anh rất nhanh. Cho đến tận bây giờ, anh tôn sùng nghệ thuật châu Âu, tức là tôn sùng những tác phẩm mà người ta gọi là tác phẩm kinh điển. Anh hoàn toàn coi thường những thứ thuộc về tổ quốc mình, dù là mới hay cũ. Sự coi thường này, một phần là vì anh không hiểu, không quan tâm, một phần là vì những thứ đó quả thực rất khó chịu. Anh đã đi rất xa trong tâm trạng này, một ngày nọ, anh chợt nghĩ, anh đã bị lừa dối rồi, bởi vì nơi anh sống cuộc sống mới, không phải là Hy Lạp và La Mã trừu tượng, thi vị, mà là Trung Quốc.

Ý nghĩ này mang lại một thứ tâm trạng nghiêm trọng. Anh nghĩ, đối với cuộc sống thi vị, huy hoàng, anh đã hiểu: chúng chỉ trở nên thi vị, huy hoàng trong ánh hào quang của lịch sử mà thôi. Anh nghĩ, con người ta chỉ có thể coi sự tồn tại đời này là sự tồn tại vĩnh hằng, không cần phải đi tìm kiếm những bóng ma của quá khứ. Tưởng Thuần Tổ tự hỏi: Tại sao, lúc thất vọng, anh lại phải đi tìm kiếm bóng ma ở quá khứ? Phải chăng ở hiện tại, vào lúc này, không có một thứ sức mạnh nào có thể cứu rỗi anh?

“Mục đích của tôi là gì?”

Anh trả lời rằng, mục đích của anh là vì mục đích chung đó mà cố gắng hết sức làm việc, và làm việc cho tốt; là tiêu diệt mọi sự xấu xa và tăm tối, tranh đấu tình yêu, tự do, ánh sáng cho thế giới này. Tất cả những gì có thể giúp ích cho việc thực hiện mục đích đó, tất cả những gì có thể củng cố sức mạnh của anh, anh đều cần, nếu không thì không nên cần. Anh không nên giống như những gì đã làm trong mấy tháng qua. Vì hoài bão cá nhân, mà quay về nội tâm; anh nên bước ra ngoài, và xông tới.

Mấy tháng đầu, anh khao khát mang theo thành tựu của mình vinh quang trở về thành phố. Đập nát tất cả kẻ thù của anh. Đây là sự cám dỗ lớn nhất, anh sống vì điều này. Nhưng bây giờ, do những nghi ngờ thường xuyên, do sự đau khổ của cuộc sống, do những nhận thức khiến người ta run rẩy đó, anh đã nguội lạnh đối với hoài bão bí mật này. Sau nỗ lực mãnh liệt đó, anh bất chợt cảm thấy chán nản, ban đầu, đối chiếu với hoài bão hãy còn chưa chết diệt đó, sự chán nản này mang theo sự cảm thương thi vị; sau đó, sự chán nản này đi kèm với sự lãnh đạm thuần túy, anh lại hoảng sợ, cảm thấy nhiệt huyết cuộc sống của mình đã biến mất. Chính trong những cơn bộc phát thỉnh thoảng này, anh đã kiểm điểm lại cuộc sống và nhiệt huyết của mình. Ở đây không phải là thứ nhiệt huyết lý tưởng của anh, ở đây là nhiệt huyết thực tế của cá nhân: sống vì hoài bão, sống vì thất tình, sống vì vinh quang tương lai. Nhưng bây giờ anh, mặc dù không cảm thấy những điều này đáng ghét, nhưng lại lạnh nhạt với chúng. Tôn Tùng Hạc nói, anh ta sống vì để làm người trên thế giới này, Tưởng Thuần Tổ cảm thấy đây là chân lý. Nhưng anh ngay sau đó lại từ bỏ, bởi vì anh cảm thấy cách nói này thực ra hoàn toàn không có ý nghĩa gì. Anh vĩnh viễn không thể chinh phục được nhiệt huyết cá nhân của mình. Bây giờ anh lạnh nhạt, chán nản, bởi vì anh phát hiện ra, hoài bão của anh, chỉ là để trở về thành phố để thực hiện một cuộc chinh phục vinh quang, thật là xấu xa. Bởi vì, biến thành một con ruồi xanh đi chế nhạo giòi bọ, thật là xấu xa.

Sự biến mất của nhiệt huyết cá nhân này, cũng tương đương với sự biến mất của nhiệt huyết cuộc sống. Hoài nghi là tốt, nhưng thường là có độc. Hiện tại anh vẫn khao khát làm việc, nhưng không thể khẳng định mục đích của bản thân nữa. Trong cơn cuồng phong bão táp của sự hoài nghi, có những đêm đã trôi qua vô cùng đáng sợ. Anh nghĩ anh nên vì nhân dân, vì tương lai mà làm việc, nhưng ở giữa anh không nhìn thấy một chút liên hệ nào. Anh muốn sống một cuộc sống chân thật, nhưng anh không thể biết cuộc sống này rốt cuộc là gì. Anh nghĩ đây là kết hôn, “nhưng điều này thật hoang đường!” anh nghĩ.

Tưởng Thuần Tổ chỉ cảm nhận được nhiệt huyết cá nhân, anh không biết điều này có liên hệ gì với nhân dân mà mọi người vẫn nói. Anh mỗi ngày gặp gỡ những cư dân nghèo khổ, mệt mỏi, u mê ở Chợ Cầu Đá, trong những cư dân này, ngày nào cũng có sự kiện mới xảy ra, nhưng luôn là loại bất hạnh, anh chỉ cảm thấy đau thương, thê lương, đó là, dùng lời của các bà cụ, bất cứ ai có lòng người đều sẽ cảm nhận được. Anh cố gắng suy ngẫm về họ - hàng xóm của anh đang sống thế nào, nhưng đôi khi anh cũng nghèo khổ, mệt mỏi, u mê y như họ, anh không thể cảm nhận được gì nữa.

Nhưng chính vì điều này, anh đã nguội lạnh vinh quang và hoài bão. Có một ngày anh lén hái bắp trong ruộng, bị phát hiện, người nông dân lớn tuổi đó nói với anh rằng, cày cấy ruộng đất, không phải là chuyện dễ dàng. Anh bước đi, đau khổ run rẩy suốt cả ngày. Anh nghĩ, tại sao anh chưa từng cảm nhận được sự gian nan khi cày cấy ruộng đất? Tại sao anh chưa từng cảm nhận được nỗi đau khổ của những người nông dân bị xâm hại? Anh nghĩ, anh thuộc về loại các ông chủ, anh có thể ra oai; lúc còn là trẻ con, một hành vi trộm cắp có thể chẳng tính là gì, nhưng bây giờ khác rồi. Thế nhưng tại sao, mọi người đều không cảm nhận được hành vi cướp bóc và trộm cắp mà mình tiến hành mỗi ngày?

Anh nghĩ anh thật may mắn vì không trở về thành phố nữa, nơi đó, tất cả các vị tiên sinh tụ tập lại với nhau, cùng chia sẻ vinh quang.

Khi ông trở thành hiệu trưởng trường Tiểu học Thạch Kiều, ông đã hạ quyết tâm chỉnh đốn toàn cục, khiến cho mọi công việc đều được tiến hành một cách triệt để. Trước đây, ông hoàn toàn không màng tới sự vụ, ông chỉ biết trường học rất nghèo nàn. Ban đầu, ông rất bất mãn với Trương Xuân Điền, bởi vì Trương Xuân Điền mỗi lần nói chuyện với học sinh đều đòi tiền học sinh, ngoài ra thì tuyệt nhiên không nói gì khác với học sinh.

Hiệu trưởng trước đó là một địa chủ không liên quan, sau đó là Vương Tĩnh Hiền. Vương Tĩnh Hiền dù thế nào cũng muốn nhường vị trí này cho Tưởng Thuần Tổ, Tưởng Thuần Tổ tin vào năng lực của bản thân, không suy nghĩ một cách bình tĩnh nào liền đồng ý. Hiệu trưởng trường Tiểu học Thạch Kiều, vào tay ông đã trở thành một sự tồn tại thiết thực và quan trọng. Đồng thời cũng hiểu được nỗi khổ tâm của Trương Xuân Điền.

Ông bắt đầu hiểu ra, trong số học sinh có hơn một nửa là gia đình khá giả, mặc dù các em ăn mặc nghèo túng như vậy; thế nhưng họ lại không chịu đóng tiền. Vì sự phá hoại từ mọi mặt, phụ huynh các em đều ôm thái độ bàng quan: Giả như trường Tiểu học Trung tâm cũng có thể không cần đóng tiền, thì họ đã sớm đưa con cái mình tới đó rồi.

Một số học sinh khác là nghèo khổ, vì vô hình trung có thể được đi học miễn phí, nên các em ôm lấy sự biết ơn ngây thơ, trung thành với ngôi trường này; phụ huynh các em cũng vậy. Ruộng đất của Trương Xuân Điền đã bán gần hết rồi. Trong một lần khủng hoảng vào mùa xuân, một quả đồi của ông, cùng với những cây cối trên đó, đã được bán đi với cái giá rẻ mạt nhất.

Suốt cả một học kỳ, các giáo viên mỗi người chỉ có thể nhận được một trăm đồng, thế nhưng mọi người không có lời nào để nói. Người lao công duy nhất, một thanh niên rất thú vị, ngoài cơm ăn ra thì không nhận được bất kỳ thù lao nào, thế nhưng anh ta nói, anh ta muốn đi theo tiên sinh Trương, cho đến chết.

Tưởng Thuần Tổ lúc này đã hiểu rõ mọi mặt của ngôi trường này, ông hiểu sự việc rất gai góc. Thế nhưng trong những biểu hiện đầy hữu ái và cảm động xung quanh này, ông tin tưởng bản thân, cùng với Trương Xuân Điền, nhất định sẽ không thất bại.

Biện pháp đầu tiên của ông là ép đóng tiền học phí của những học sinh giàu có đó. Về việc này, rõ ràng ông thông minh hơn Trương Xuân Điền một chút, nói cách khác là tràn đầy nhiệt huyết tuổi trẻ, hung ác hơn chút; nhưng sự hung ác này cũng mang lại một số kết quả xấu.

Ông triệu tập ba trăm học sinh toàn trường, trước tiên hỏi mọi người có hài lòng với ngôi trường này hay không; ông nói, giả như mọi người cho là không hợp lý, ngôi trường này từ ngày mai sẽ đóng cửa. Các học sinh đáp rằng: Hài lòng.

Thế là ông bắt đầu kể hoàn cảnh gia đình của Trương Xuân Điền, và câu chuyện Trương Xuân Điền bán ruộng đất. Ông kể vô cùng cảm động, một số học sinh đã khóc.

Thế nên ông nói, học sinh thật sự không đóng nổi học phí thì đương nhiên không nhắc đến, còn những người có khả năng đóng, ông đã điều tra rồi, ở đây có một danh sách, nếu trong một tuần mà còn chưa đóng tới, sẽ đuổi học.

Ông nói, những kẻ có tiền mà không chịu đóng này, liên lụy tất cả mọi người không thể đi học, là tội nhân của trường Tiểu học Thạch Kiều, mọi người nên đứng lên đánh đổ bọn chúng.

Ở đây, đối lập với dáng vẻ mệt mỏi, tàn tạ đứng trên bục đòi tiền học sinh của Trương Xuân Điền, đã xuất hiện một vị anh hùng trẻ tuổi, mang tính kích động và cay cay. Trương Xuân Điền nói với ông rằng làm như vậy sẽ rước rắc rối vào thân, nhưng ông không nghe.

Ông nói, giả như việc này không làm được, hắn sẽ từ chức. Thời hạn một tuần đã đến, những người bù đóng học phí tới, tổng cộng có hơn tám mươi người, người không bù đóng có hơn bốn mươi người, thế nên ông không chút do dự dán thông báo, đuổi học hơn bốn mươi người này.

Ông để ý thấy, hơn bốn mươi gia đình này đều là những nhà thực sự có tiền, đồng thời lại có địa vị đặc biệt ở vùng chợ quê.

Hôm sau, hơn bốn mươi người này vẫn tới đi học, ông kích động học sinh đuổi họ ra ngoài. Thế là phụ huynh của họ lần lượt tới, một số tuyên bố họ là chủ nợ của ngôi trường này, một số biểu thị họ có quan hệ với huyện, giả như không cho con cháu bọn họ tiếp tục đi học, vấn đề sẽ không đơn giản cho lắm.

Nói lý lẽ với những kẻ ngoan cố này là một việc đau khổ, Tưởng Thuần Tổ ban đầu còn khách khí, sau đó thì ngang ngược đến mức vô cùng lạnh lùng, vô cùng quái gở. Một vị thiếu niên thân sĩ hùng hổ hỏi ông, tại sao có một số người không cần nộp học phí, một số người lại phải nộp, có phải trường Tiểu học Thạch Kiều nhận được tiền trợ cấp ở chỗ nào không?

Ông đáp rằng, ông có tiền, thích trợ cấp cho ai thì trợ cấp cho người nấy. Vị thân sĩ đó đập bàn, thế là họ cãi nhau.

Hôm sau, ông phát hiện một số đồ đạc trong trường đã bị trộm mất, hoặc bị phá hoại. Ông phát hiện ở cổng trường có chữ viết bằng phấn: "Đánh đổ Tưởng Vương Bát!" và "Trường Tiểu học Thạch Kiều đã sập tiệm, nữ sinh ra ngoài đánh hoa bài."

Buổi tối, một phòng học ở sân sau bị ai đó phóng hỏa đốt, may mà phát hiện sớm. Sự quấy phá và phá hoại tích cực này kéo dài rất lâu, tiếp theo là sự phá hoại hung ác hơn đến từ bên ngoài.

Tưởng Thuần Tổ, vị anh hùng cay cay này, ngay bước đầu tiên đã rơi vào cảnh khốn đốn. Nhưng ông vẫn tiếp tục làm. Bây giờ đến lượt ông thách thức toàn bộ chợ Thạch Kiều, chiến đấu với toàn bộ chợ Thạch Kiều rồi.

Ở đây, có chứa đựng tâm trạng tự cảm khích lệ của anh hùng; ông bây giờ cảm thấy, chợ Thạch Kiều, những sinh linh bất hạnh ở đây cần đến ông, mà ông cũng cần họ. Sự liên kết mà không thể có được từ trong suy nghĩ nhiệt tình, thì ở đây đã có được.

Tôn Tùng Hạc ủng hộ chính sách của ông, nhưng không tán thành cái khí phách kiểu cởi trần xung trận này của ông. Trương Xuân Điền đồng tình với ông, nhưng lại chế nhạo ông. Vương Tĩnh Hiền bắt đầu có chút sợ ông. Triệu Thiên Tri thì hoàn toàn tán thành ông, nói rằng: Thống khoái! Thống khoái!

Triệu Thiên Tri mang theo một con dao sắc bén bên người. Cậu ta thường đem con dao này ra cho Tưởng Thuần Tổ xem, và bảo với Tưởng Thuần Tổ rằng, kẻ địch nếu từ trên xuống, thì nên từ dưới đánh úp lên, vân vân.

Ở đây, người thanh niên này mang theo một nét bản chất lương thiện nhưng mang tính giễu cợt, diễn trò cho một cuộc đời đầy hiểm ác. Vào mùa xuân, Triệu Thiên Tri và nữ giáo viên Ngô Chi Huệ đã nảy sinh tình yêu. Cả hai bọn họ đều có thứ sự phóng thả trần trụi kiểu chốn chợ quê ấy.

Rất nhanh chóng, Ngô Chi Huệ mang thai. Thế là cô ta rời khỏi trường học, quay trở về nhà. Gia đình cô ta khá giả nên rất hung ác, bởi vì ở trong chợ quê, nhất định phải hung ác một cách kỳ quái, mới có thể giành được và bảo toàn một phần tài sản.

Ngô Chi Huệ là một người phụ nữ ngu xuẩn, vô tri, ham ăn, cô ta được giáo dục bởi những cuốn sách kiểu như "Kim Bình Mễ". Sau khi cô ta trở về nhà, Triệu Thiên Tri liền trở nên phiền muộn, bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc về người phụ nữ này. Cậu ta hạ quyết tâm cưới cô ta.

Cậu ta thỉnh giáo Vạn Đồng Hoa về việc này, mời Vạn Đồng Hoa đi thăm người thương của mình thay cậu ta. Chị em họ Vạn, Vạn Đồng Hoa và Vạn Đồng Tinh, là sự tồn tại xuất sắc trong môi trường này. Trong tất cả mọi thứ, chỉ cần có một thứ cao quý, con người ta liền yêu thế giới này.

Vạn Đồng Hoa bình tĩnh, nghiêm túc, ngay thẳng; Vạn Đồng Tinh thẹn thùng và đơn giản, các cô đều là những người phụ nữ mộc mạc, tình cảm giữa họ với nhau rất cảm động. Họ là học sinh của Trương Xuân Điền; gia đình có nhân khẩu phức tạp của họ đang nhanh chóng tan rã, thay đổi, một người anh trai lưu manh thống trị tất cả, người mẹ góa bụa của họ bị bắt nạt, phòng của họ là nghèo khổ nhất trong gia tộc.

Trong tất cả những điều này, Vạn Đồng Hoa đã nhận được sự rèn luyện nghiêm ngặt, từ rất sớm cô đã hiểu được số phận cô độc khổ sở và cuộc sống gian nan của đời người. Giả như không có Trương Xuân Điền, cô đã không thể nhận được giáo dục.

Bây giờ, sự thành thật, chăm chỉ, khắc kỷ của cô đã mang lại cho cô địa vị được kính trọng trong gia tộc: mẹ, em gái và em trai của cô, vô hình trung đã được cô bảo vệ. Trên thế giới này, cô có được một loại tự do, cô vô cùng nâng niu trân trọng thứ tự do này của mình.

Việc đi học của em gái là do sức mạnh của cô, sau này, hôn sự của em gái cũng là do sức mạnh của cô.

Sự khiêm tốn, nghiêm ngặt của cô, đặc biệt là sự lạnh lùng của cô, thường khiến Tôn Tùng Hạc và Tưởng Thuần Tổ lúng túng. Do địa vị của cô trên thế giới này, cô mang theo một thứ khí chất nam tính, điều này tạo ra một loại đau khổ rõ rệt nào đó của cô.

Thái độ của cô đối với Triệu Thiên Tri rất thân thiết, cô đối xử với cậu ta như anh em; đối với Tôn Tùng Hạc và Tưởng Thuần Tổ, cô khiêm tốn mà nghiêm khắc, cô đối xử với họ như thầy trò. Đối với Tưởng Thuần Tổ kiêu ngạo, đây là một sự đau khổ, sự đau khổ này dần dần trở nên mãnh liệt: cậu không lúc nào là không cảm thấy mình có lỗi với Vạn Đồng Hoa, không lúc nào là không cảm thấy, sự khiêm tốn và nghiêm khắc của Vạn Đồng Hoa chính là tấm gương soi chiếu tính cách tội lỗi của cậu.

Có một lần, mọi người ngồi lại với nhau, Triệu Thiên Tri đang kể những câu chuyện tục tĩu khiến mọi người cười ồ lên, Vạn Đồng Hoa bước vào. Mọi người trầm mặc, lúng túng, nhưng Vạn Đồng Hoa vẫn bình tĩnh ngồi xuống.

Triệu Thiên Tri mang theo một thái độ đáng yêu kể cho Vạn Đồng Hoa nghe bọn họ đang cười cái gì, Vạn Đồng Hoa không chút biểu cảm lắng nghe, giống như đây là nghĩa vụ của cô vậy. Triệu Thiên Tri kể xong, cô vẫn hoàn toàn không có biểu cảm gì: Tưởng Thuần Tổ đột nhiên cảm thấy hơi đáng sợ.

Sự tự vệ tuyệt đối của một người phụ nữ đã tạo nên thứ khí chất đặc biệt này, Tưởng Thuần Tổ thường xuyên va phải điều này, cậu cảm thấy đây là một thứ lạnh lùng, cao siêu, khó mà hiểu nổi. Cậu lúng túng và phiền não vì điều này, cậu cảm thấy sự đạo đức giả của mình, chiếc mặt nạ nhiệt tình của mình đều đã bị vạch trần; để giải thoát khỏi điều này, trong lòng cậu nảy sinh một thứ tình yêu mập mờ: cậu hy vọng chinh phục.

Thế là khí chất ấy của Vạn Đồng Hoa đối với cậu lại càng trở nên lạnh lùng hơn, cao siêu hơn, khó hiểu hơn.

Về phần Vạn Đồng Hoa, tình hình cũng như vậy; Vạn Đồng Hoa cảm thấy Tưởng Thuần Tổ kiêu ngạo mà cao siêu, hoàn toàn coi thường cô. Lòng tự trọng sâu sắc phát sinh từ lòng tự ti sâu sắc, đây chính là tất cả.

Vương Tĩnh Hiền, mọi người gọi ông là Vương lão phu tử hoặc Vương lão tiên sinh, ban đầu từng dốc sức mai mối cho Vạn Đồng Hoa và Tôn Tùng Hạc, nhưng Tôn Tùng Hạc đã từ chối. Ban đầu ông nói ông không có lý do gì để nói. Sau đó ông nói với Tưởng Thuần Tổ rằng, ông không thể đi yêu một người phụ nữ quá kiên cường, quá lạnh lùng, mang tính nam tính như thế.

Vạn Đồng Hoa có tình cảm dịu dàng đối với Tưởng Thuần Tổ, cô thường thầm lặng làm giúp Tưởng Thuần Tổ một số việc mà Tưởng Thuần Tổ không thể làm, ví dụ như vá áo. Nhưng ngoài ra thì không có biểu hiện nào khác.

Thời gian phòng thủ nhiều hơn thời gian tiến công; thời gian chán nản nhiều hơn thời gian tích cực, cô chưa từng biểu lộ những vết thương sâu sắc trong nội tâm của mình; cô tuyệt đối không muốn để người kiêu ngạo, không hiểu cô ấy kia nhìn thấy sự nhiệt tình của mình.

Các giáo viên bộ phận sơ cấp của trường Tiểu học Thạch Kiều, đều là những nhân vật kỳ quái. Loại nhân vật này có thể tìm thấy một đống ở chợ Thạch Kiều.

Một nam giáo viên trước đây làm đạo sĩ, chuyên nhảy đồng cho người ta; một người khác là sư gia của công sãm; người thứ ba, dạy thể dục, chuyên môn bắt chước động tác của phụ nữ để sáng tạo ra những điệu nhảy.

Đây rõ ràng là một thứ thiên tài kỳ lạ, đáng ghớm ghiếc, anh ta mơ mộng về sự vinh quang của bào ca (Ca lão/hội kín), trong lúc không thể gia nhập thì anh ta mạo nhận, kết quả là bị ăn đòn.

Một nữ giáo viên khoảng ba mươi tuổi, đau ốm, khó coi theo đuổi vị sư gia đôn hậu, có gia thất nọ. Sư gia dùng thể thức công văn để viết thư tình cho cô ta. Lời kính chúc: "Nhận được đại thư... vân vân, chuẩn thảo..." Sư gia miêu tả nỗi thống khổ của đời người ở trong những cái chuẩn thảo vân vân đó.

Trong hai nữ giáo viên có tình yêu đồng tính, thường xuyên bùng phát ngọn lửa ghen tuông. Trong một bữa tiệc nào đó, uống một chút rượu, nữ giáo viên theo đuổi sư gia này đã khóc, cô ta nói cô ta chẳng qua là trông già thôi, thực ra cô ta còn cách mười tám tuổi ba tháng.

Cô ta kể về thân thế của mình, cô ta khóc rất đau lòng. Mặc dù sau đó mọi người cảm thấy buồn cười; nhưng vào lúc đó, ai nấy đều cảm thấy đau khổ.

Nữ giáo viên khác chính là người thương của Triệu Thiên Tri, Ngô Chi Huệ. Một ngày nọ vào mùa xuân, Ngô Chi Huệ đột nhiên vì có việc mà về nhà, Triệu Thiên Tri ngủ trên chiếc giường của cô ta.

Đột nhiên vị giáo viên thể dục biết nhảy múa, muốn làm bào ca kia từ cửa sổ nhảy vào, anh ta nhanh chóng thổi tắt đèn, thò tay sờ lên gối. Triệu Thiên Tri kinh hãi kêu lên — cậu ta cố ý làm vậy — thế là giáo viên thể dục cũng kêu to, nói rằng, bắt gian! Bắt được rồi!

Những truyền kỳ cổ xưa kiểu Trung Quốc đó, đều xảy ra ở đây. Vạn Đồng Hoa giận đến mức run rẩy vì chuyện này, cô kiên trì thỉnh cầu Trương Xuân Điền sa thải vị giáo viên thể dục này, Trương Xuân Điền mỉm cười châm chọc lắc đầu, ý là đừng làm âmm ĩ chuyện bé xé ra to — rất có thể, chuyện này khiến Trương Xuân Điền cảm thấy vui vẻ, ông là người lương thiện, nhưng hoàn toàn không hề trang nghiêm chút nào.

Thế là Vạn Đồng Hoa đi kích động Triệu Thiên Tri, nhưng Triệu Thiên Tri và vị tiên sinh đáng kính của cậu ta lại có thái độ giống y hệt nhau: Sự ảnh hưởng tính cách giữa người với người, không gì rõ ràng hơn, mạnh mẽ hơn thế này nữa.

Thế là Vạn Đồng Hoa nghiêm khắc mắng mỏ Triệu Thiên Tri. ... Vị giáo viên thể dục kia một mực khẳng định rằng, anh ta đi bắt gian. Sau đó, mọi chuyện qua đi, anh ta nói với người khác rằng: "Tôi tưởng là một đứa tóc để chỏm, nhưng sờ vào thì lại là một cái đầu trọc, á chà!" Rõ ràng anh ta rất vui vẻ.

Vào kỳ nghỉ hè, Tưởng Thuần Tổ đã sa thải anh ta. Sau đó mọi người mới biết, anh ta chạy đến thành phố, làm người soát vé ở một rạp hát: người soát vé cũng vinh quang giống như bào ca, rõ ràng anh ta rất vui vẻ.

Ở chợ quê, đi đâu cũng có thể tìm thấy những nhân vật nhỏ bé hài hước ấy. Bọn họ ít nhiều gì cũng có chút lương thiện. Cuộc sống thì buồn tẻ, nhưng lại vô cùng phong phú những trò cười.

Ở chợ quê, con người ta rất thô lỗ, Tưởng Thuần Tổ và Tôn Tùng Hạc cũng trở nên thô lỗ y như vậy, một số lời lẽ và câu chuyện tục tĩu, trần trụi khiến họ có được niềm vui chế nhạo. Dần dần họ buông thả yêu thích những lời lẽ này, niềm vui chế nhạo mà họ thu được từ những lời lẽ này, họ cảm thấy chính là một sự cứu rỗi đối với cuộc sống đau khổ.

Họ cảm thấy, có thể thô lỗ như thế, có thể thành thật như thế, là một niềm vui. Thường thì, chỉ cần có thể thô lỗ thốt lên, màn sương đen giả dối bao trùm lên tất cả những thứ này sẽ đột nhiên tiêu tan. Đối với họ, có lúc cuộc đời trở nên đơn giản và tươi sáng; có lúc họ cảm thấy, họ đã vui vẻ nói lời tạm biệt với nền văn hóa giả dối, mà sống một cách thô lỗ giữa chốn đồng hoang rồi.

Ở chợ quê, đặc sắc nhất chính là các bữa tiệc của giới địa chủ. Những tên địa chủ đó, thường là kẻ địch hiểm ác, nhưng khi mời khách lại tỏ ra vô cùng ân cần với họ.

Phong tục cổ phác, được bảo lưu trong kiểu cách giả dối, máy móc. Nhưng vẫn khiến người ta vui vẻ. Đồ ăn luôn vô cùng phong mỹ, đám người Tưởng Thuần Tổ tụ tập gầm thét rồi càn quấy ăn uống thỏa thích.

Mảnh đất màu mỡ này, là vương quốc của giới địa chủ; có cơ hội ra vào trong những "cung điện" này, họ cảm thấy vui vẻ.

Có một tên đại địa chủ, có tám hoặc chín người vợ lẽ, đến sáu mươi ba tuổi vẫn sinh con trai; từ nhiều năm trước, hắn từng tổ chức quân đội, đánh hạ ba huyện lân cận, tuyên bố quốc hiệu, sách phong vương hầu, làm hoàng đế. Hắn đại khái làm hoàng đế được sáu tháng, tể tướng và tướng quân của hắn bây giờ vẫn đang sống rất kiên cường.

Nhưng giấc mơ kỳ dị thuở xưa, đã để lại cái thây khô rồi: "Hoàng đế" béo ú, chậm chạp, keo kiệt kỳ lạ, giả như có ai muốn ăn của hắn, hắn liền gầm thét lên, thề không đội trời chung với kẻ đó.

Có một nữ địa chủ khởi nghiệp bằng nghề buôn bán kỹ nữ, trang viên của bà ta đẹp nhất; bây giờ bà ta đã nghỉ hưu, nhưng thường ngày vẫn có những người phụ nữ yêu diễm từ khắp nơi đến chỗ bà ta; vào những lúc như vậy, bà ta lại mở tiệc lớn.

Bà ta cô độc, hung ác. Bà ta, nữ vương của đám đĩ điếm, người chỉ huy bí mật sự xa hoa của thành thị, mụ phù thủy thời Trung Cổ này, cô độc sống trên mảnh đất này, kết nối chặt chẽ với những người anh em giới bào ca, gián tiếp chi phối việc trưng binh và thu thuế, quyền lực của bà ta vĩnh viễn không lung lay.

Một nữ địa chủ cô độc khác, do một sự mặc khải nào đó, do sự sám hối đối với tội lỗi thời trẻ, do điềm báo của một ngôi sao tai họa nào đó, đã bố trí một Phật đường trong lâu đài kiên cố của mình, dâng hiến cô con gái hai mươi tuổi của mình cho quyền lực tối cao.

Phật đường này rất thần bí, rất ít người bước vào; người con gái bất hạnh này đổ bệnh, vì thiên đường và địa ngục, vì kiếp sau v luân hồi vĩnh viễn, vì một thứ ngọn lửa điên cuồng, dị giáo nào đó, mẹ cô đã mang súng thuốc phiện đến cho cô.

Bây giờ, có người nói cô sắp chết rồi, tức là vì nguyên nhân của người mẹ, sắp được lên thiên đường rồi; có người lại nói cái bụng của cô đã phình to vì một nguyên nhân bình thường nào đó.

Lâu đài kiên cố của cô ta được xây dựng trên vách núi, những lùm cây vây quanh, hiện ra cái bóng đen trang nghiêm dưới ánh hoàng hôn, hiện ra vẻ hung ác mà xinh đẹp vào đêm trăng sáng.

Cậu ta còn có vô số, vô số câu chuyện và hiện thực, cái bóng đen tàn khốc của hồi ức và sinh mệnh cùng tự do của hiện tại.

Đây là thế giới mục ca, đây là thế giới dị giáo, đây là thế giới của người Trung Quốc. Đây là cuộc sống tráng liệt, nên thơ, đẹp nhất, thiện nhất, thế giới này là tất cả những gì Tưởng Thuần Tổ cự tuyệt, lại là tất cả những gì cậu khao khát.

Bây giờ Tưởng Thuần Tổ mang theo giấc mơ anh hùng của mình đối mặt với tất cả những thứ này. Một ngày vào đầu tháng Tám, một nữ học sinh mười bảy tuổi tên là Lý Tú Trân gõ cửa phòng cậu, bước vào phòng cậu, chưa nói chuyện đã rơi nước mắt.

Nữ học sinh này thông minh, xinh đẹp, Tưởng Thuần Tổ cảm thấy bản thân thường xuyên bị cô bé mê hoặc. Tưởng Thuần Tổ biết cô bé chỉ có một người mẹ, rất nghèo khổ, cuộc sống rất gian nan.

"Tại sao?" Tưởng Thuần Tổ hỏi.

Vạn Đồng Hoa sắc mặt tái nhợt bước vào, nói thay Lý Tú Trân mọi chuyện: Mẹ cô bé đã đồng ý dùng cái giá hai nghìn đồng để bán đi đêm đầu tiên của con gái mình cho một vị thiếu gia, nghĩa là, đây là đêm đầu tiên, một vị thiếu gia, sau đó sẽ có đêm thứ hai, đêm thứ ba, vị tiên sinh hoặc thiếu gia thứ hai, thứ ba.

"Thật chứ?" Tưởng Thuần Tổ đứng dậy, hỏi.

Lý Tú Trân vừa khóc vừa gật đầu. Thế là Tưởng Thuần Tổ nhìn cô bé, ánh mắt này, Vạn Đồng Hoa cảm thấy đáng sợ.

Tưởng Thuần Tổ nhìn xuyên qua chiếc áo bào vải thô màu xanh trên người Lý Tú Trân, nhìn thấy đêm đầu tiên ấy.

"Trương tiên sinh biết không?" Cậu ngồi xuống, dùng giọng điệu cực kỳ yếu ớt hỏi Vạn Đồng Hoa.

Vạn Đồng Hoa gật đầu.

"Ông ấy nói thế nào?" Cậu hỏi, với giọng điệu tương tự, tỏ ra mệt mỏi. Ngọn lửa dữ dội trong lòng đã khiến cậu mệt mỏi.

Vạn Đồng Hoa nói, Trương Xuân Điền biểu thị không có năng lực nhúng tay, đành phải để Lý Tú Trân thôi học.

"Em muốn thôi học ư?" Tưởng Thuần Tổ dịu dàng hỏi, mỉm cười.

"Vâng, vâng ạ;" Lý Tú Trân nói, thế là cô bé liền quỳ xuống.

"Đứng lên!" Tưởng Thuần Tổ nghiêm khắc quát. Lúc này Tôn Tùng Hạc bước vào, đứng khựng lại.

"Vạn tiên sinh, làm ơn dẫn con bé đến phòng cô đi." Tưởng Thuần Tổ nói, họ bước ra ngoài, Tưởng Thuần Tổ nằm phịch xuống giường.

Tôn Tùng Hạc đã nghe Trương Xuân Điền kể lại từ trước. Tôn Tùng Hạc từng tán dương sự thuần khiết và xinh đẹp của Lý Tú Trân với Tưởng Thuần Tổ: Má Tôn Tùng Hạc giật giật, bước đi dồn dập trong phòng.

"Anh có hai nghìn đồng không?" Tưởng Thuần Tổ hỏi. "Trong vòng hai ngày?" Cậu nói thêm.

"Trong vòng hai ngày thì không có cách nào. —— Còn anh?"

"Ý tôi là thế này: Mọi người chúng ta chia nhau đi gom."

Tôn Tùng Hạc nhắc nhở rằng, hai nghìn đồng là không đủ, hơn nữa những vấn đề sau đó rất khó giải quyết. Họ lại trầm mặc.

Ở đây, đặc biệt là trong những con người nhiệt tình và trẻ tuổi, thường có sự bành trướng tuyệt đối của cái tôi. Cái tôi tuyệt đối này, lấy việc gánh vác mọi bất hạnh của nhân gian làm sứ mệnh, trang nghiêm mà xinh đẹp — chính bọn họ cảm nhận được điều này — đứng lên thách thức toàn bộ thế giới.

Trong trạng thái tinh thần này, tồn tại một sự u muội mộc mạc, ngây thơ, đồng thời lại tồn tại một thứ sự ngụy trang hoa lệ. Hiệp sĩ và khách giang hồ sắp xếp cái tôi tuyệt đối này bằng một phong thái cung kính, lễ nghi, bằng một hình thức ưu mỹ, chịu trách nhiệm trước quyền lực tối cao; nói cách khác, sắp xếp cái tôi tuyệt đối này bằng sự phục tùng truyền thống vinh quang; nhưng ở đây, mọi thứ bùng nổ từ nội tâm, không chịu trách nhiệm trước bất kỳ truyền thống nào, và không chịu sự chi phối của bất kỳ truyền thống nào.

Hoặc ở đây đã biểu thị sự hư vinh của thời đại này và những thứ khác. Sự bành trướng và ngụy trang này, vượt quá giới hạn hàng ngày, mỗi lần chung quy đều dùng sinh mệnh cá nhân đối mặt với sinh tử; tiến triển của sự thật thì thường không phải như vậy, cho nên những sinh mệnh này, những cái tôi này, liền thường nhanh chóng rơi xuống từ thế giới cao quý của chúng, biến thành tội lỗi.

Hơn nữa, tất cả những điều này thường khó mà chịu đựng nổi. Tưởng Thuần Tổ nói với bạn bè: Cậu tuyệt đối sẽ không sợ hãi bất kỳ vấn đề nào sau này, ở đây, cậu đang đối mặt với sinh sống và cái chết.

— Cậu đã nhiều lần dâng hiến sinh mệnh như thế này, thế nhưng thế giới này, vận hành trong trật tự của chính nó, không hề tiếp nhận sự dâng hiến của cậu, trong sự nhiệt tình cậu nghĩ, trước đây cậu tuyệt đối không muốn kết hôn, bây giờ cậu có thể khẳng định chuyện kết hôn này rồi, cậu có thể kết hôn với nữ sinh bất hạnh này.

Cậu suýt nữa thì bày tỏ ý kiến này với Tôn Tùng Hạc, Trương Xuân Điền u sầu bước vào. Tôn Tùng Hạc cũng có suy nghĩ tương tự, nhưng thực tế hơn một chút: Cậu ta chắc chắn cậu ta có thể yêu người con gái này: Cậu ta nghĩ, giả như có khó khăn, khó khăn nằm ở đâu?

Mọi người rất dễ dàng nhận thức được tình cảnh của trật tự thực tế đối với sự chế nhạo giấc mơ và tình nhiệt huyết này là như thế nào: Nó lập tức sẽ kéo những tên Đông Ki-sốt này xuống từ thế giới cao quý của họ, khiến họ biến thành tội lỗi. Cho nên, sự xuất hiện của Trương Xuân Điền, liền trở thành một sự cứu rỗi.

Trương Xuân Điền phiền não, u sầu ngồi đó, ban đầu nhìn ra ngoài cửa sổ, sau đó nhìn bọn họ. Ông nhớ tới những hoạn nạn của tất cả các học sinh của mình; ở lại bên cạnh ông, là Triệu Thiên Tri và chị em Vạn Đồng Hoa; có một số người biến thành kẻ thù của ông; một số người khác rơi vào cuộc sống trụy lạc nhất; nhưng thảm thương nhất, chính là sự việc hiện tại này.

Ông nghĩ ông đã trải qua nhiều như thế, nhiều như thế, nhưng đối với một thế giới như vậy, không thể kỳ vọng thứ gì khá hơn một chút này được. Nhưng ông cảm thấy rất đau lòng; ông cảm thấy chán nản, ông nhìn thấy những học sinh đủ mọi thể loại của mình lướt qua cái thân thể mệt mỏi của ông một cách lãnh đạm.

"Nản lòng, nản lòng!" Ông thấp giọng nói, lắc đầu. "Mỗi người có cuộc sống của mỗi người mà!"

Tưởng Thuần Tổ khó chịu nhìn ông.

"Không có cách nào."

Lẽ nào cứ trơ mắt nhìn cô ấy..." Tưởng Thuần Tổ trầm mặc.

"Phải, trơ mắt nhìn cô ấy! Học sinh của tôi có trên nghìn đứa, tôi chính là trơ mắt nhìn chúng! Chúng cũng nhìn tôi!" Trương Xuân Điền phẫn nộ nói. "Các cậu đang nghĩ cái quái gì thế?" Ông đột nhiên cười hỏi.

Rõ ràng ông đã hiểu rõ tâm trạng của đám người Tưởng Thuần Tổ, sự đối lập rõ rệt giữa sự nhiệt tình này và hiện thực khiến ông cảm thấy vui vẻ, trong lòng ông đột nhiên xuất hiện cảm xúc chế nhạo, đôi mắt ông sáng lên.

"Nói thật nhé, lão huynh: Tôi khuyên cậu nào đó cưới quách cô ta đi!" Ông nói. Thế là ông ngồi sát lại cạnh Tưởng Thuần Tổ; "Cậu nghĩ xem, ngoài cái đó ra thì không còn cách nào khác nữa! Tôi bảo đảm làm mai! Thế nào, lão Tôn cậu làm đi," ông khom lưng hoạt bát ngồi sát cạnh Tôn Tùng Hạc, mưu mẹo nói, "Tôi biết cậu sớm đã có ý rồi cơ mà!"

"Nói chuyện nghiêm túc đi!" Tôn Tùng Hạc nghiêm khắc nói.

"Ai thèm nói đùa chứ! Thế nào, hả?" Trương Xuân Điền nghiêm túc lại, hơn nữa còn hân hoan, lớn tiếng nói, hoạt bát ngửa nửa thân trên về phía sau, mỉm cười nhìn Tôn Tùng Hạc.

"Đâu phải chuyện dễ dàng gì!" Tôn Tùng Hạc nói, mặt giật giật.

"Thế thì tâm tư của cậu là đồng ý rồi, phải không? Thế mới đúng chứ!"

"Nói nhảm!"

"Được chứ sao không, được chứ sao không!" Triệu Thiên Tri đứng ngoài cửa sổ, lớn tiếng nói.

"Cậu đi mà cưới cô ta!" Tôn Tùng Hạc phẫn nộ nói.

"Lão Tưởng đồng ý, thế nào?" Cậu ta nghiêm túc nói với Tưởng Thuần Tổ. Sau đó cười mạnh mẽ một tiếng, giống như có ngọn lửa đang bùng cháy trên mặt cậu ta. Rõ ràng, trong sự đơn thuần lúc này, cậu ta cho rằng việc này là khả thi.

Trương Xuân Điền, cho rằng bọn họ đang nhường nhịn lẫn nhau, vui vẻ làm mặt quỷ. Tưởng Thuần Tổ kích động, hỗn loạn, kì lạ là cảm thấy vui mừng, hưng phấn cười một tiếng, nhưng đồng thời lại cảm thấy chuyện này hoàn toàn không còn khả năng nào nữa. Nó vốn dĩ không có khả năng, hơn nữa lúc nãy sự nhiệt tình tuyệt đối đó đã tiêu tan rồi.

Lúc này chị em Vạn Đồng Hoa dẫn Lý Tú Trân tới, Tưởng Thuần Tổ đột nhiên nhận thức được tình cảm trong lòng mình thật xấu xa.

Triệu Thiên Tri đứng ngoài cửa sổ, trong tâm trạng căng thẳng và hung ác, dùng ánh mắt đáng sợ đó chăm chú nhìn Lý Tú Trân. Cậu ta cười không vui vẻ, không cảm xúc, lộ cả hàm răng ra.

Thế giới này quan sát sự việc này, bên cạnh mặt nghiêm túc ra, còn có mặt sắc tình, nó vào một số thời điểm đã làm nhẹ bớt sự nghiêm trọng của sự việc, tiêu diệt sự nhiệt tình tuyệt đối đó; hơn nữa còn có mặt thế tục, nó gợi ý sự lạnh lùng và bình phàm của những câu chuyện nhân gian: Tưởng Thuần Tổ lúc này đã cảm nhận được điều này.

Tưởng Thuần Tổ quay về nội tâm của mình. Sự nhiệt tình tuyệt đối, đơn thuần đối với thiện và ác của nhân gian đó, biến thành một sự tự kiểm điểm đau đớn. Thế là, mọi người nhìn thấy, Triệu Thiên Tri đứng lên trên sự nhiệt tình tuyệt đối này. Nhưng đây không phải là sự bành trướng cái tôi đó, đây là một thứ cảm giác chính nghĩa tuyệt đối, thực tế.

Tưởng Thuần Tổ mưu cầu tìm kiếm ý nghĩa sự tồn tại của bản thân trong tất cả mọi thứ, còn Triệu Thiên Tri thì tìm kiếm mọi cuộc sống chung trong chính nghĩa thực tế và lòng thù hận, sự nghiêm túc và hoang dâm của cậu ta chính là sự nghiêm túc và hoang dâm của thế giới này.

Mọi người trầm mặc, nghiêm túc nhìn Lý Tú Trân. Bầu không khí trong phòng khiến Lý Tú Trân vừa bước vào liền cảm nhận được, cô bé đã thất vọng, nhưng cô bé nên biết ơn; cô bé rất trang nghiêm.

Lý Tú Trân cảm thấy, mọi người đều chú ý đến bất hạnh của cô bé, mọi người tuyệt đối không có năng lực cứu vớt cô bé, cho nên, đối với bất hạnh này, sinh mệnh của chính cô bé mạnh mẽ hơn tất cả mọi người, cô bé rất trang nghiêm. Cô bé trầm mặc đứng đó, cúi đầu.

Ở đây, cô bé rất hiểu sinh mệnh đơn giản của mình mạnh mẽ hơn tất cả mọi người, giống như một người sắp chết, trong lúc người khác vì anh ta mà đau khổ tuyệt vọng, anh ta hiểu rằng, đối với cái chết, chỉ có sinh mệnh của chính anh ta mới có thể gánh vác.

"Em đã cãi nhau với mẹ em chưa?" Trương Xuân Điền chán nản hỏi.

Lý Tú Trân không đáp, cúi đầu, đứng bất động.

"Thiên Tri, mày định làm trò giết con đấy à?" Vạn Đồng Hoa phẫn nộ nói.

Triệu Thiên Tri nhảy từ cửa sổ vào, trong tay cầm chặt con dao sắc nhọn đó. "Tôi đưa con dao này cho cô." Cậu ta bình tĩnh, đơn giản nói với Lý Tú Trân; "Tôi cùng cô đi một chuyến gặp mẹ cô." Cậu ta nói.

Lý Tú Trân bình tĩnh nhìn lướt qua con dao, nhận lấy. Nhưng Vạn Đồng Hoa lập tức giật lấy.

"Không sao đâu." Lý Tú Trân nói với Vạn Đồng Hoa. Cười thê thảm một tiếng. "Trương tiên sinh, em báo đáp đây ạ!" Cô bé nói, quỳ sụp xuống trước mặt Trương Xuân Điền.

Đứa con gái này, vì bất hạnh này mà đột nhiên trưởng thành, cô bé bình tĩnh, nghiêm túc quỳ xuống; cô bé cảm thấy mình có tội, cô bé quỳ xuống, bởi vì cô bé cần sự bình an. Đối với tội lỗi của nhân gian, cô bé đã nhanh chóng có được sự thấu hiểu. Cô bé đã hạ quyết tâm từ bỏ việc phản kháng mẹ mình, cô bé cầu xin sự tha thứ vì điều này. Cô bé hiểu rằng cô bé không thể dùng sự tha thứ, nhưng trái tim cô bé cần sự bình an. Cô bé quỳ đó, nói rằng cô bé không thể dùng con dao đối phó với chính mình, cũng không thể dùng nó đối phó với người khác, bởi vì mẹ cô bé rất khổ.

Trương Xuân Điền nghiêm túc nhìn cô bé, sau đó gật đầu không ngừng: Nước mắt Trương Xuân Điền trào ra. Ông kéo Lý Tú Trân đứng dậy, Lý Tú Trân khóc.

"Em tự mình suy nghĩ kỹ lại đi! Em tự mình suy nghĩ kỹ lại đi!" Tưởng Thuần Tổ phẫn nộ nói.

"Tưởng tiên sinh, em không có cách nào cả! Em hoàn toàn... hoàn toàn không xứng đáng ạ!" Cô bé khóc.

"Vậy tôi đi cùng em gặp mẹ em! Thiên Tri, chúng ta đi!"

"Trả dao lại cho tôi." Triệu Thiên Tri nghiêm túc mà thân thiết nói với Vạn Đồng Hoa. "Không!"

"Trả lại cho tôi!" Triệu Thiên Tri nói, hưng phấn, chế nhạo cười một tiếng. Rõ ràng cậu ta cảm thấy, dọa dẫm Vạn Đồng Hoa là một việc rất vui vẻ.

Vạn Đồng Hoa giấu con dao ra sau lưng. Lý Tú Trân sợ hãi nhìn con dao đó.

"Triệu tiên sinh, em cầu xin anh đấy!" Lý Tú Trân giậm chân, vừa khóc vừa nói. Tôn Tùng Hạc đứng dậy, nói anh ta cũng muốn đi.

Lúc này truyền đến tiếng ồn ào: Mẹ của Lý Tú Trân đuổi theo tới nơi. Học sinh đã biết chuyện này, theo người phụ nữ phẫn nộ kia chạy qua hành lang chật hẹp, ùn ùn kéo đến cửa sổ.

Tưởng Thuần Tổ phẫn nộ mở cửa, đối mặt với người phụ nữ phẫn nộ kia.

"Quá hay, bây giờ dao có ích rồi!" Nhìn thấy bộ mặt hung ác, Tưởng Thuần Tổ nghĩ.

Lý Tú Trân lén lút chạy tới trường học. Người mẹ tìm ra đường lớn, nghe một giáo viên trường Tiểu học Trung tâm nói, Lý Tú Trân đã bỏ trốn cùng Tưởng Thuần Tổ rồi. Rất nhanh chóng, toàn bộ chợ Thạch Kiều đều biết Lý Tú Trân đã bỏ trốn cùng Tưởng Thuần Tổ, và còn có cả những lời đồn đại khác về Vạn Đồng Hoa.

Thế là, toàn bộ chợ Thạch Kiều, tức là tất cả những đại diện xuất sắc của chợ Thạch Kiều, đều chạy đến trường Tiểu học Thạch Kiều cùng với người phụ nữ phẫn nộ kia. Ở chợ quê, con người ta rất dễ giật mình... Sự việc này bây giờ náo nhiệt lên rồi.

Nhìn thấy con gái, người phụ nữ kia liền lao vào giống như phát điên. Đứa con gái co rúm lùi lại sát tường, Triệu Thiên Tri bước đến trước mặt cô bé. Vạn Đồng Hoa nhanh chóng giấu con dao xuống dưới ga giường, và ngồi lên trên, bởi vì tình hình lúc này rõ ràng không còn là trò đùa nữa.

Tưởng Thuần Tổ chặn người phụ nữ kia lại, hỏi bà ta tại sao xông vào. Thế là người phụ nữ tru tréo chửi rủa. Loại phụ nữ ở chợ quê này rất khó dây dưa, nhưng Tưởng Thuần Tổ lúc này hoàn toàn không kiêng nể gì nữa.

Cậu bảo học sinh lấy dây thừng tới. Rất nhanh chóng dây thừng đã được ném từ ngoài cửa sổ vào, thế nên Tưởng Thuần Tổ gọi lao công. Cậu phẫn nộ nói, cậu muốn trói mụ ta đến Trùng Khánh.

Nhìn thấy dây thừng, người phụ nữ liền giáng cho Tưởng Thuần Tổ một cái tát thẳng mặt, rồi lăn ra đất khóc lớn.

Tưởng Thuần Tổ đảo mắt nhìn quanh, tìm kiếm con dao. Triệu Thiên Tri gầm lên, rõ ràng tưởng rằng gầm lên có thể dọa sợ người phụ nữ này. Rõ ràng, cách làm này của bọn họ rất ngây thơ.

Nhưng bây giờ sự việc khó mà kết thúc rồi, một đại ca giới bào ca, một kẻ hiểm ác, bình tĩnh bước vào. Hắn một mực khẳng định Tưởng Thuần Tổ mưu đồ bắt cóc phụ nữ nhà lành.

"Địt mẹ mày chứ!" Trương Xuân Điền bật dậy, quát. Tên đại ca kia cười với ông, nói rằng hắn chỉ nói Tưởng Thuần Tổ thôi.

"Địt mẹ mày chứ! Tao từng chạm trán với mày ở chợ Thạch Kiều rồi đấy, mày nói xem nào!" Trương Xuân Điền quát. "Bây giờ mày kêu Lý Tú Trân tự nói đi, mày kêu nó tự nói đi!"

"Chửi người à, lão ca!" Đại ca cười hiểm ác, nói, "Sợ là không tiện đâu nhỉ?"

"Hà Ký Mai, Hà Ký Mai, anh là chủ nhiệm công xã," Trương Xuân Điền nói, bước ra cửa sổ. Ông lúc này cần bạn bè, nhưng những gì ông gặp phải không phải bạn bè, mà là kẻ địch lạnh lùng. "Anh là cha mẹ của nhân dân, chà, cái đồ bán đít! Bán đít không kiếm được tiền, liền giúp đỡ ra bán!" Ông lớn tiếng nói, đau đớn, phát ra tiếng cười. Ông vừa phẫn khích vừa đau đớn. Tôn Tùng Hạc hy vọng ngăn cản ông, ông cười với Tôn Tùng Hạc, có vẻ hơi phát điên.

Mọi người cảm thấy hỗn loạn, lúc này Vương lão phu tử gầy gò từ giữa đám học sinh chen tới, vươn cổ nhìn vào trong. Tưởng Thuần Tổ dường như nói với ông ấy rằng: "Ông nhìn kìa!" Thế là cậu lại có sức mạnh.

"Anh triệu tập mọi người tập trung ở sân thể dục đi." Tưởng Thuần Tổ bước ra cửa sổ, thấp giọng nói với một học sinh. Lập tức, các học sinh lùi đi.

Tưởng Thuần Tổ lại có sức mạnh trở lại. Cậu mời mọi người ra bên ngoài nói chuyện. Cậu bước ra ngoài trước tiên, lạnh lùng mà hung ác bước qua những yếu nhân chợ quê đó.

Tưởng Thuần Tổ đột nhiên xúc động, cậu cảm thấy, trên thế giới này, chỉ có những trẻ em nghèo khổ, thuần khiết là yêu cậu. Cậu cảm thấy, cái sự phẫn nộ tuyệt đối không thể biểu lộ ra trên thể xác lúc này, nhờ có tình yêu và niềm tin, có thể biểu lộ ra một cách toàn vẹn, huy hoàng.

Nhìn thấy các học sinh xếp hàng ở sân thể dục đang trở nên im phăng phắc vì sự xuất hiện của cậu, cậu liền tin tưởng bản thân có thể chiến thắng tất cả.

Mọi người đi theo cậu bước ra ngoài. Người mẹ hung ác kia đuổi theo đứa con gái sợ hãi, chán nản của bà ta. Đứa con gái cảm thấy cảnh tượng trước mắt này rất đáng sợ; nhưng tất cả những thứ này có một sức hút, khi Tưởng Thuần Tổ gọi cô bé, cô bé liền đi về phía Tưởng Thuần Tổ. Cô bé cúi đầu đứng đó.

"Các bạn học sinh, đây chính là bạn học thông minh nhất, đáng yêu nhất của mọi người - Lý Tú Trân," Tưởng Thuần Tổ lớn tiếng nói, nghẹn ngào vì rơi nước mắt. "Mọi người đều biết cô ấy sắp rời khỏi trường Tiểu học Thạch Kiều rồi! Người phụ nữ này, chính là mẹ của Lý Tú Trân!" Tưởng Thuần Tổ nói.

"Địt mả tổ tụi mày!" Người phụ nữ chửi. Bà ta kéo con gái nhưng con gái không nhúc nhích.

"Bây giờ mẹ cô ấy muốn bán cô ấy đi," Tưởng Thuần Tổ cười lạnh, nói, "Vì hai nghìn đồng, bán cô ấy đi! Lý Tú Trân năm nay mới mười sáu tuổi, đối với người mẹ như thế này, đối với những thứ đại ác này, mọi người có thề không đội trời chung với nó hay không? Bây giờ Lý Tú Trân đứng ở đây, mọi người có thề suốt đời suốt kiếp nhớ kỹ chuyện này, báo thù cho Lý Tú Trân hay không?"

"Có!" Các học sinh hô lớn.

Người phụ nữ sắp bị mọi người nhớ kỹ, báo thù suốt đời suốt kiếp lao về phía Tưởng Thuần Tổ. Tưởng Thuần Tổ dùng sức đẩy mụ ta ra. Triệu Thiên Tri bước lên, chặn giữa bọn họ.

"Lý Tú Trân từ nay về sau phải rời khỏi mọi người rồi, từ nay trở đi, cô ấy không thể đi học nữa, không thể sống cuộc sống của con người nữa, cô ấy sắp bị người ta chơi đùa, bị người ta áp bức, bị người ta cưỡng hiếp, cho đến chết! Lý Tú Trân năm nay mới mười sáu tuổi!"

Lý Tú Trân oà khóc nức nở. Ánh nắng gay gắt của mùa hè chiếu xuyên qua đám mây dày, một nửa sân thể dục nằm trong bóng râm, gần như tất cả học sinh đều khóc.

"Chúa phù hộ tôi, và tha thứ cho tôi!" Tưởng Thuần Tổ nghĩ.

"Chúng ta bây giờ tạm biệt Lý Tú Trân! Các bạn học sinh, mọi người phải nhớ kỹ chuyện của Lý Tú Trân! Giả như sau này mọi người cũng gặp phải chuyện loại này, mọi người phải đứng lên phản kháng!" Cậu liếc nhìn những cô bé đang đứng trong ánh nắng, đang khóc nức nở, nước mắt cậu trào ra. Những đứa trẻ nhỏ tuổi đó, không hiểu rõ lắm chuyện này, nhưng cũng khóc theo mọi người.

"Em kiếp sau báo đáp các anh! Em kiếp sau báo đáp các anh!" Lý Tú Trân vừa khóc vừa lớn tiếng nói.

"Các bạn học sinh, bây giờ chúng ta hát bài ca của trường để tạm biệt Lý Tú Trân!" Tưởng Thuần Tổ nói.

Bài ca của trường mãi vẫn không hát lên được, bởi vì mọi người đều đang khóc. Đến lần thứ ba bắt đầu, từ phía sau cất lên tiếng của một nam sinh; âm thanh này cô độc, dũng cảm, trang nghiêm, cậu ấy hát: "Trên mảnh đất xinh đẹp của chợ Thạch Kiều," — Tưởng Thuần Tổ nhìn thấy một gương mặt nghiêm túc, không sợ hãi, gầy gò.

Đến câu thứ hai, toàn thể đều hát lên. Giọng hát của họ đều đặn mà vang dội.

Bài ca của trường là do Tưởng Thuần Tổ sáng tác. Các học sinh hát: Trên mảnh đất xinh đẹp của chợ Thạch Kiều, nên có một cuộc sống xinh đẹp,

Ở ngôi làng nghèo khổ của chúng ta, chúng ta phải có tinh thần dũng cảm!

Chúng ta phải tiến lên, yêu thương nhau như anh em, tiến lên!

Tưởng Thuần Tổ để ý thấy, trong số tất cả những người đứng trên bục, chỉ có một mình Triệu Thiên Tri là hát. Triệu Thiên Tri vươn cổ, phát ra âm thanh thô ráp, luôn chậm hơn giọng của các học sinh vài nhịp; trong tiếng hát vang dội và đều đặn của các học sinh, tiếng hò hét của cậu ta là một sự tồn tại độc nhất vô nhị, nhưng cậu ta hoàn toàn không hề hay biết — cậu ta vô cùng nghiêm túc.

Khi người phụ nữ kia một lần nữa mưu đồ xông tới, cậu ta liền nhanh chóng quay người, dang rộng hai tay, nhưng vẫn tiếp tục hát, nghĩa là, phát ra tiếng hò hét. Cậu ta dang rộng hai tay, giống như tiếng hát đòi hỏi cậu ta làm như vậy.

Sau tiếng hát, là sự tĩnh lặng lớn. Các học sinh chăm chú nhìn Lý Tú Trân đang cúi đầu.

"Mọi người giải tán đi! Nhưng không cho phép đi theo Lý Tú Trân!" Tưởng Thuần Tổ nói. Sau đó nhanh chóng quay người, không nhìn bất cứ ai, sải bước lớn đi vào bên trong.

"Tưởng tiên sinh!" Lý Tú Trân đột nhiên sợ hãi kêu lên. —— Rõ ràng cô bé hiểu mọi thứ đã không thể vãn hồi rồi —— sau đó ngẩn ngơ, sợ hãi nhìn mẹ mình. Mẹ cô bé phẫn nộ đi về phía cô bé, đồng thời các học sinh phát ra tiếng hò hét chạy về phía bậc thang, vây quanh họ lại.

Làm cuộc xung phong này, có hơn một trăm thiếu niên. Bọn họ vây lấy bậc thang và hành lang, chen chúc dưới ánh nắng gay gắt, gầm thét, yêu cầu đánh chết người mẹ tội lỗi này, hơn nữa còn ném cả đá qua, kính trên cửa sổ bị đập vỡ, các thiếu niên phát ra tiếng động lớn hơn nữa, ùa tới.

Hà Ký Mai và tên đại ca kia phẫn nộ xông vào, người phụ nữ kia lớn tiếng gào khóc.

Cuộc bạo động bị Tưởng Thuần Tổ kích động này xem ra không thể thu dọn nổi. Bản thân Tưởng Thuần Tổ cũng không biết sẽ có kết quả thế này. Đối mặt với thế giới này, cuộc bạo động đầy cảm động của những thiếu niên nghèo khổ này lại biến thành một âm mưu rõ rệt nào đó.

Giáo viên trường Tiểu học Thạch Kiều, không một ai đứng ra can thiệp, họ lạnh lùng đứng bên cạnh. Đá, gậy gỗ, và kính vỡ chói lọi, bay lượn trong ánh nắng, mặt người mẹ bị đánh bị thương, mũi tên đại ca kia bị vỡ.

Mọi người hô lớn: Đừng đánh Lý Tú Trân. Lý Tú Trân đổ mồ hôi, bên má vương nước mắt, bằng ánh mắt sợ hãi, mờ mịt đăm đăm nhìn các bạn học của mình.

Triệu Thiên Tri chen vào, giả vờ hòa giải, quậy phá ở bên trong, khiến các học sinh xông lên gần hơn nữa. Tôn Tùng Hạc và Trương Xuân Điền, cảm thấy đã đến giới hạn, bắt đầu ngăn cản. Lúc này Tưởng Thuần Tổ chạy ra.

Tôn Tùng Hạc dùng ánh mắt làm ám hiệu, bảo Tưởng Thuần Tổ lùi về sau. Tưởng Thuần Tổ khoanh tay đứng lại. Tôn Tùng Hạc run rẩy, phát ra tiếng thét đáng sợ, bắt các thiếu niên lùi lại.

Thế là người phụ nữ bị thương kia xông ra, chạy về phía Tưởng Thuần Tổ.

"Đứng lại!" Tôn Tùng Hạc đáng sợ quát lên, người phụ nữ đó khựng lại. "Cút ngay lập tức! Xảy ra chuyện không ai chịu trách nhiệm đâu!" Tôn Tùng Hạc lạnh lùng nói. Học sinh phát ra tiếng gầm.

Thế là người phụ nữ đó, và đồng bọn của mụ ta, dẫn Lý Tú Trân đi ra ngoài. Các học sinh đột nhiên trầm tĩnh lại. Khi người phụ nữ kia chửi rủa lên, các học sinh chạy ào tới cửa.

"Lý Tú Trân, tạm biệt!" Mọi người hô lớn.

"Tạm biệt!"

"Tạm biệt nhé, Lý Tú Trân ơi!" Một nữ sinh lớn tiếng gọi, tiếp theo cô bé oà khóc.

Các giáo viên trường Tiểu học Trung tâm ở lại không đi, họ hy vọng có những lời bàn tán vui vẻ. Tưởng Thuần Tổ vẫn đứng đó, khóe môi mang nụ cười lạnh; Vạn Đồng Hoa và Triệu Thiên Tri đứng bên cạnh cậu. Trương Xuân Điền bước đến bên cạnh những vị khách đó, cay độc chế nhạo bọn họ.

"Các tiên sinh trường Tiểu học Trung tâm, xin mời các vị đi cho!" Tưởng Thuần Tổ lớn tiếng quát.

Bên trong trường Tiểu học Trung tâm có tiếng cười tự gỡ thế diện. Hà Ký Mai và một nữ giáo viên yêu diễm bước đi trước tiên, nữ giáo viên này là bạn học của Vạn Đồng Hoa, nghĩa là học sinh của Trương Xuân Điền.

Cô ta quay lại nhìn hai lần, rõ ràng cô ta cảm thấy việc Vạn Đồng Hoa đứng bên cạnh Tưởng Thuần Tổ rất có ý nghĩa. Ở chợ quê, mọi người truyền tai nhau Tưởng Thuần Tổ vốn dĩ nghèo đến mức cơm cũng không có mà ăn: Họ nói, chỉ có kẻ ngốc Trương Xuân Điền mới thu nhận loại ăn mày này. Có rất nhiều lời đồn đại về Tưởng Thuần Tổ và Vạn Đồng Hoa.

"Vạn Đồng Hoa đúng là sướng thật đấy!" Chu Quốc Lương, chủ lò vôi, lúc đi ra ngoài, lớn tiếng nói. Ý của hắn là: Tưởng Thuần Tổ yêu Lý Tú Trân, Vạn Đồng Hoa đứng bên cạnh cậu ta, đúng là sướng thật đấy.

Hắn đắc ý chỉnh lại cổ áo: Ở chợ quê, đây là một động tác ghê gớm. Bạn bè hắn phát ra những tiếng cười vui vẻ. Nữ giáo viên yêu diễm kia quay đầu lại, cười hở lợi. Động tác của mỹ nhân, là phối hợp với động tác của anh hùng. Chu Quốc Lương lại chỉnh lại cổ áo. Sau đó vung vẩy gậy chống.

Vạn Đồng Hoa tái nhợt, nghiêm khắc, bước xuống bậc thang.

"Chu Quốc Lương, anh nói cái quái gì thế?" Cô phẫn nộ nói.

"Tôi nói: Đúng là sướng thật đấy chứ!"

"Chu Quốc Lương!" Vạn Đồng Hoa đau đớn hếch mũi lên (Tưởng Thuần Tổ cảm thấy đau đớn). "Anh cẩn thận đấy!" Cô nói.

"Hung dữ cái quái gì!" Chu Quốc Lương phẫn nộ nói, kẹp gậy chống, chỉnh lại cổ áo; tay hắn đang run rẩy. Chủ yếu là, ánh mắt sắc bén, khinh miệt của Tưởng Thuần Tổ khiến hắn phẫn nộ.

Vạn Đồng Hoa cười lạnh.

"Vạn Đồng Hoa,... nếu cô thực sự có bản lĩnh, cô bước qua đây xem nào!" Hắn nói, đồng thời bước lên một bước.

Tưởng Thuần Tổ nhẹ nhàng bước xuống bậc thang. Vạn Đồng Hoa bình tĩnh, nhanh chóng bước đến trước mặt Chu Quốc Lương.

"Tôi bước qua đây rồi đấy, xin hỏi anh muốn thế nào nào?" Cô nói, nhìn hắn.

Đối với sự dũng cảm và kiên quyết này của Vạn Đồng Hoa, các thiếu gia chợ quê cực kỳ không quen. Oai phong của bọn họ là thứ sưng phù: Phát huy, và bảo vệ sự hư vinh ngu muội này chính là những lời châm chọc mỉa mai kiểu chợ quê; càng ngu muội thì càng hư vinh; càng hư vinh thì càng hài hước.

Bởi vì bọn họ là quyền uy của chợ quê, cho nên bọn họ chắc chắn hiểu nhiều hơn tất cả mọi người. Vì điều này, tất cả phụ nữ đều nên khiến họ vui vẻ; vì điều này, lúc bọn họ đụng phải Vạn Đồng Hoa, liền cảm thấy đặc biệt không vui.

Giống như tất cả kẻ thống trị khác, bọn họ chắc chắn rằng họ là kẻ thống trị về mặt tinh thần. Nhưng Tưởng Thuần Tổ bằng sự khinh miệt kiêu ngạo của mình đã lung lay bọn họ tuyệt đối: Điều mà Trương Xuân Điền không thể lung lay, Tưởng Thuần Tổ đã lặng lẽ lung lay nó.

Cho nên, bọn họ chưa bao giờ có thể vui vẻ chế nhạo Tưởng Thuần Tổ: Gặp phải Tưởng Thuần Tổ, bọn họ liền run rẩy trong sự căm thù đó. Bọn họ phần lớn toàn trước mặt Tưởng Thuần Tổ chế nhạo những người khác của trường Tiểu học Thạch Kiều, nhưng Tưởng Thuần Tổ luôn khinh miệt trầm mặc.

Cho nên, lúc Tưởng Thuần Tổ bước xuống bậc thang, Vạn Đồng Hoa kiên quyết bước đến trước mặt bọn họ, bọn họ liền trở nên căng thẳng.

Càng ngu muội, càng hư vinh, thì càng châm chọc, đặc biệt là ở chợ quê thì càng như vậy. Những thiếu gia này, chỉ làm một số việc ngu ngốc, tàn nhẫn trong bóng tối, đối mặt với đối thủ nghiêm túc, kiên quyết vì chính nghĩa, bọn họ gần như luôn luôn yếu đuối đáng thương.

Những nhân vật nhỏ bé hư vinh này, quả thực cũng phần lớn yếu đuối đáng thương. Bọn họ dùng sự chế nhạo để bảo vệ bản thân. Bọn họ một mặt nổi giận, một mặt nhìn con đường trốn chạy, thế là ở cuối cùng bọn họ liền trở nên vô cùng hài hước.

Sự nghiêm khắc và kiên quyết của Vạn Đồng Hoa, khiến Chu Quốc Lương cảm thấy không đáng để làm ầm ĩ tiếp nữa, nghĩa là, làm ầm ĩ tiếp thì quá ư nhàm chán. "Đạo trung dung, tận cùng ở đây vậy."

Nhưng vì ánh mắt khinh miệt của Tưởng Thuần Tổ, hắn cảm thấy bắt buộc phải kết thúc sao cho có thể diện hơn một chút — thế là sự hài hước liền tới.

"Tôi đứng ở đây này, Chu Quốc Lương!" Vạn Đồng Hoa khinh miệt nói, "Tôi tay không tấc sắt, tùy anh muốn thế nào thì thế!" Cô nói, tỏ ra không thể vãn hồi.

"Chẳng qua bảo cô đứng ra chơi đùa thôi, ai thèm muốn cô thế nào chứ!"

"Chu Quốc Lương, nói cho rõ ràng vào!" Vạn Đồng Hoa nghiêm khắc quát.

Chu Quốc Lương giả vờ cảm thấy kỳ lạ, giống như đứa trẻ ăn trộm tiền bị người lớn trách mỏi giả vờ cảm thấy kỳ lạ vậy, trợn to hai mắt hết cỡ nhìn Vạn Đồng Hoa. Sự hài hước sắp đến rồi.

Hà Ký Mai bước tới hòa giải, Chu Quốc Lương nhảy cẫng lên, "Tôi nổi giận với Hà Ký Mai đấy, mọi người xem đi!" Động tác kỳ lạ của hắn nói thế.

Vương lão phu tử cầm tẩu thuốc loạng choạng bước tới.

Ông lão gù lưng, mắt mờ áp mũi sát vào mặt Chu Quốc Lương, phẫn nộ cười hai tiếng.

"Mắt tôi dẫu có mù rồi, cũng phải sờ nắn cái lũ vô sỉ các người xem mọc kiểu gì đấy!" Ông giậm chân, ra phía sau chỏm khuỷu tay nghiến răng nghiến lợi quát.

"Thôi đi chớ, sờ nắn hắn đi, sờ nắn hắn đi!" Hà Ký Mai vui vẻ cười nói, bọn họ diễn trò hài hước rồi.

"Vương lão tiên sinh ông qua đây đi!" Vạn Đồng Hoa nói; "Ông sỉ nhục tôi đấy, Chu Quốc Lương! Tôi ở chợ Thạch Kiều này tuyệt đối không sợ anh đâu! Tôi phát thiếp, sáng mai ở quán trà mọi người gặp nhau!" Cô nói.

Chu Quốc Lương khom lưng, mở to đôi mắt nhìn cô, giả vờ ra vẻ kì lạ. "A, cô đăng bài đấy à? Có dầu đại mà ăn không? Có dầu đại mà ăn không?" Anh ta bỗng cười vui vẻ nhìn quanh. Nhưng mọi người không cười, thế là mặt anh ta đỏ bừng, anh ta trừng to mắt nhìn Vạn Đồng Hoa. "Có dầu đại không chứ? Không có dầu đại thì tôi không đến đâu đấy!" Anh ta làm một điệu bộ buồn cười, nhưng đôi chân anh ta lại đang run lẩy bẩy trong đau đớn. Anh ta nhìn quanh, lại cười. "Các người giúp một tay đi, các người đều cười đi chứ!" Động tác này của anh ta thay cho lời muốn nói. Thế là bạn bè của anh ta đã cười: sự buồn cười của anh ta khiến họ bật cười. Thế là anh ta đâm ra đắc ý, khuôn mặt tái ngắt, tay chân múa máy.

"Được chứ, sờ tôi một cái xem nào!" Anh ta nhảy cẫng lên, cười cợt nói với Vương Tĩnh Hiền. "Không có dầu đại thì tôi không đến đâu nhé!" Anh ta cзhạy trốn một cách buồn cười ra đến cửa, lớn tiếng nói. Thế là, trong cuộc đời anh hùng của anh ta, lại được tô điểm thêm một vinh quang không bao giờ phai mờ nữa.

Tưởng Thuần Tổ nhìn thấy Vạn Đồng Tinh bước đến cạnh Vạn Đồng Hoa, kéo tay chị gái, cùng chị gái đi thẳng vào hành lang đối diện. Tưởng Thuần Tổ cảm thấy đau đớn, anh quay người bước vào phòng mình, nhẹ nhàng khép cửa lại.

Đặc biệt là vào mùa hè, con người ta cảm thấy có một thứ sức mạnh đang bừng tỉnh trong chính mình, thứ sức mạnh này không thể tìm thấy sự soi sáng, thỏa mãn và hoàn thiện trong cuộc sống thực tế và công việc thường nhật, nó mang tính siêu việt, và thường thì nó rất đáng sợ. Dưới sự chi phối của thứ sức mạnh này, phần lớn thời gian con người ta cảm thấy u ám, bức bối, cảm thấy mọi thứ đã sụp đổ, để rồi trong khoảnh khắc ngắn ngủi bỗng lóe lên tia sáng trong tâm hồn, bỗng trở nên tỉnh táo giữa cơn mê mệt vô tận, con người ta cảm thấy chẳng có đạo đức, chẳng có lý luận, chẳng có sự phục tùng nào cả, chỉ có sinh mệnh của chính mình là tươi đẹp, nó sẽ bứt phá lao đi, và thực ra đã lao đi rồi: phá hủy mọi thứ và hoàn thiện mọi thứ. Nghệ thuật, đặc biệt là âm nhạc, có thể sản sinh ra thứ sức mạnh này, trong nghệ thuật, trong âm nhạc, sức mạnh ấy thật tươi đẹp và vui vẻ, nó bao hàm mọi chân lý, nhưng trong đời sống thực tế, sức mạnh ấy lại mang đến những ấn tượng đau đớn, thậm chí là tội lỗi.

Thứ sức mạnh này đặc biệt mãnh liệt ở Tưởng Thuần Tổ. Dục vọng thể hiện qua những hành động nhỏ nhặt, qua sự dò xét thể xác, qua những tưởng tượng tươi đẹp và sảng khoái, nhưng toàn bộ cuộc sống của anh lại bảo rằng: tất cả những điều này đều là tội lỗi. Thời tiết oi bức, sự mệt mỏi cùng cực, lười biếng, đan xen giữa những giằng xé đau đớn, mỗi đêm sâu anh lại tỉnh giấc, "Một cuộc đời điên rồ!" anh tự nhủ; cuối cùng là sự dằn vặt đau đớn đến cháy bỏng, dằn vặt chính toàn bộ cuộc đời mình.

Con người ta vốn dĩ luôn không thỏa mãn với những gì đã đạt được, ai nấy đều theo đuổi cái tôi của mình, để rồi tình bạn biến thành sự thù địch. Trong cuộc sống nghèo khó và thực tế có rất nhiều điều khắc nghiệt, vì vậy Tưởng Thuần Tổ cảm thấy thế giới này thật lạnh lùng. Tôn Tùng Hạc đôi khi tỏ ra vô cùng nghiêm khắc với anh, về mặt tiền bạc, cả hai đều cảm thấy đau đớn; về thái độ sống, họ va chạm và xung đột lẫn nhau; về niềm hy vọng cho tương lai, người này không công nhận người kia, Tưởng Thuần Tổ đành quay trở lại với giấc mơ của mình. Ở đây, ý nghĩa của giấc mơ là: anh, Tưởng Thuần Tổ, phải chiến thắng, để khiến cho bạn bè của mình phải trải qua nỗi đau đớn khủng khiếp nhất, anh nghĩ anh sẽ chết đi một cách lạnh lùng, chỉ để làm cho bạn bè mình phải đau khổ.

Họ thường trải qua nhiều ngày không nói với nhau một lời nào, họ đinh ninh rằng mình biết đối phương đang nghĩ gì, bởi vì họ biết bản thân mình đang nghĩ gì. Họ cảm thấy chán ghét ánh mắt và cử chỉ của đối phương. Tưởng Thuần Tổ chọn sự im lặng, bởi vì tất cả những điều đó càng làm cho anh thêm dịu dàng với giấc mơ của mình, bởi vì anh tự tin rằng mình có thể thấu hiểu mọi ngóc ngách trong tâm hồn và mọi thứ trên trần gian hơn Tôn Tùng Hạc, và bởi vì anh yêu bản thân mình hơn bất cứ ai, yêu một tương lai tươi đẹp và vĩ đại hơn. Tại đây, tham vọng và tài năng nhạy bén trong tâm hồn đã nâng đỡ anh, mang lại cho anh cảm giác thẩm mỹ. Anh nhớ rằng về mặt tinh thần, lần nào anh cũng có thể chiến thắng để áp đảo người khác, điều này mang lại cho anh niềm vui.

Đứng trên lập trường ưu việt trong tâm hồn, anh tỏ ra thương hại Tôn Tùng Hạc. Thật khó để xác định, giữa hai người bọn họ, ai là kẻ cần đến và yêu thương bạn bè nhiều hơn. Tôn Tùng Hạc tôn trọng tài năng âm nhạc của Tưởng Thuần Tổ, nhưng lại hoàn toàn thờ ơ với nó; Tưởng Thuần Tổ coi thường cuộc sống và học tập của Tôn Tùng Hạc, nhưng lại cảm thấy kính sợ bản thân Tôn Tùng Hạc. Tôn Tùng Hạc mộc mạc kể lể những nỗi khổ tâm của mình, còn Tưởng Thuần Tổ thì chưa bao giờ làm thế: Tưởng Thuần Tổ chế nhạo, cợt nhả, thể hiện một sự mãnh liệt bất thường. Tôn Tùng Hạc không thể đồng cảm với Tưởng Thuần Tổ, bởi vì bản thân Tưởng Thuần Tổ đã tự đồng cảm với chính mình rồi, anh ta chỉ cần sự ca tụng mà thôi. Cứ thế, Tưởng Thuần Tổ vươn lên vị trí ưu việt — chính anh ta cảm thấy là như vậy.

Sự khiêm tốn vô bờ bến của Tôn Tùng Hạc đôi khi khiến Tưởng Thuần Tổ cảm thấy hoang mang. Do đó, vào những thời điểm nhất định, Tưởng Thuần Tổ lại cho rằng sự khiêm tốn ấy chỉ là giả tạo. Anh, Tưởng Thuần Tổ, tuyệt đối không khiêm tốn: có thể bay cao đến đâu, anh nhất định sẽ bay cao đến đấy. Tài hùng biện và tư duy sâu sắc, lay động lòng người của anh thường khiến Tôn Tùng Hạc phải phiền muộn. Ba ngày trước, họ đã tranh luận về các vấn đề chính trị và lịch sử, vì những cảm xúc đau đớn trong lúc tranh luận, cho đến tận bây giờ họ vẫn chưa thể trò chuyện một cách vui vẻ với nhau. Sự việc của Lý Tú Trân đã khiến họ đột nhiên hòa hợp trở lại; sự việc qua đi, Tưởng Thuần Tổ bước vào phòng, mang theo hy vọng Tôn Tùng Hạc sẽ bước theo mình, thế nhưng Tôn Tùng Hạc lại quay đi.

“Cậu ta lại dám kiêu ngạo thế cơ chứ, hay lắm!” Tưởng Thuần Tổ phẫn uất nghĩ.

Thế là anh không tài nào nghĩ đến chuyện khác được nữa, không thể nghĩ đến nỗi đau khổ của Tôn Tùng Hạc lúc này. Tôn Tùng Hạc đang đau khổ vì chuyện của Lý Tú Trân. Anh ta vậy mà lại nuôi dưỡng những ảo tưởng hồ đồ đối với thiếu nữ bất hạnh này, anh ta không thể tha thứ cho chính mình. Hơn nữa, anh cảm thấy trên thế giới này, bản thân chẳng có chút năng lực nào, cũng chẳng có lấy một thành tựu nào. Anh nghĩ mình nên căm ghét chủ nghĩa anh hùng của Tưởng Thuần Tổ. Anh mang theo tâm trạng lạnh lẽo trở lại nhà máy bột mì, cứ nghĩ đến Lý Tú Trân là anh lại run rẩy. Anh nghĩ Lý Tú Trân sẽ bị mẹ cô ta trói lại, lột sạch quần áo, v.v. Anh cố gắng sắp xếp lại sổ sách, nhưng không thể nào làm được. Anh nhìn thấy người công nhân lực lưỡng, trần trụi; cỗ máy nhỏ bé đáng thương của anh đang hoạt động, phát ra những âm thanh nặng nề, máy móc. Anh chợt cảm thấy mình nên đóng cửa nhà máy bột mì, rời khỏi nơi này. Anh vùng đứng dậy, bảo người công nhân dừng tay: hãy dừng cái âm thanh đáng ghét, đần độn ấy lại, máy móc đã ngừng chạy, anh nghe thấy tiếng dòng nước chảy xiết cuồn cuộn. Anh bước đến bên cửa sổ, đăm đăm nhìn dòng nước.

Khắp nơi là những mỏm đá sắc nhọn, kì dị, bên trái ngôi nhà là vực đá nguy hiểm và vô cùng xinh đẹp. Dòng nước đổ ào vào vực sâu, chảy về phía ngôi nhà, cuốn lấy bánh xe của nhà máy bột mì. Nhưng giờ đây bánh xe đã được kéo lên, dừng lại: dòng nước phát ra âm thanh trầm đục và mạnh mẽ. Dòng nước tạo thành những dòng chảy ngược và xoáy giữa các đám đá, bắn tung tóe trên bề mặt đá rồi rơi tõm xuống vực sâu. Tôn Tùng Hạc nghĩ, cuộc đời anh cũng chính là như thế này: ở đây là dòng nước xoáy, ở kia là khúc quẩn đau thương, bị chi phối bởi một thế lực mù quáng, chẳng thể biết trước vận mệnh ngày mai ra sao. Đó là vực sâu, là một vực sâu còn sâu hơn, sâu hơn nữa.

Ánh nắng chói chang chiếu rọi, bên bờ sông văng vẳng tiếng ve kêu trầm đục, đâu đâu cũng tràn ngập những sắc màu phong phú, tươi tắn, đâu đâu cũng rực rỡ ánh quang: Tôn Tùng Hạc cảm thấy bức bối và cô độc.

Mặt trời từ từ lặn xuống, sắc đỏ cháy bỏng và trang nghiêm bao trùm rực rỡ trên núi non đồng ruộng. Tôn Tùng Hạc nghĩ đến Tưởng Thuần Tổ, hy vọng Tưởng Thuần Tổ đến thăm mình. Bỗng trong lòng anh dâng lên một khát khao mãnh liệt: anh khao khát Tưởng Thuần Tổ đến thăm mình. Khát khao ấy lớn đến mức anh có cảm giác Tưởng Thuần Tổ đã đến rồi. Anh chạy ra ngoài nhà máy bột mì. Mặt trời đã lặn, sườn dốc phủ một tầng ánh sáng huy hoàng: chẳng có Tưởng Thuần Tổ nào cả. Cằm anh run rẩy, anh cảm thấy giữa chốn hoang vu này, mình thật cô độc. Anh đi tới sườn dốc rồi lại đi về; "Lỡ như cậu ta hoàn toàn không thèm vui vẻ khi gặp mình thì sao? Cậu ta kiêu ngạo, còn mình thì cô độc!" anh nghĩ, rồi bước ra đồng cỏ.

“Điều quan trọng là phải chiến đấu với nỗi đau, chiến đấu với sự cô đơn! Sau này mày sẽ mãi mãi chỉ có một mình! Thế nhưng, sự cô đơn ơi! Một thế giới tựa sa mạc ơi!” anh thầm nghĩ.

Đến bữa tối thì Triệu Thiên Tri đến. Cậu ta hỏi về Tưởng Thuần Tổ, Triệu Thiên Tri nói Tưởng Thuần Tổ đã đi ngủ rồi. Ngay sau đó Triệu Thiên Tri rời đi. Cơn giông bão nhanh chóng kéo đến. …… Tôn Tùng Hạc đứng ở cửa nhà máy bột mì trong bóng tối. Ngọn gió cuồn cuộn, ẩm ướt thổi qua núi non đồng ruộng. Có thể nhận ra những đám mây đen dày đặc, nặng trịch đang chuyển động chớp nhoáng trên bầu trời. Ánh đèn ở Thạch Kiều Tràng chập chờn yếu ớt. Tiếng sấm sét dữ dội và những tia chớp, trong ánh chớp hiện lên ngắn ngủi mà đẹp đẽ những tán cây đung đưa trên sườn dốc cùng căn lều hoang vu nào đó. Mưa lớn sầm sập kéo đến, Tôn Tùng Hạc gọi với theo công nhân vào trông nom nhà cửa, rồi lao đầu chạy thục mạng lên sườn dốc.

Người ta từng vì tình yêu trai gái mà chạy những bước cuồng nhiệt như thế, và giờ đây, trong cuộc đời cô độc và đau khổ, Tôn Tùng Hạc vì tình bạn mà lao mình trong giông bão. Ánh chớp soi tỏ vạn vật. Ánh chớp soi rọi cây cối, túp lều, ao hồ, dòng nước từ sườn dốc đổ xối xả xuống, và trận mưa điên cuồng, dày đặc.

Ánh chớp soi thấy một bóng người xuất hiện trên đỉnh dốc, dừng lại nửa giây hoặc một giây rồi lao phắt xuống. Đó chính là Tưởng Thuần Tổ. Tôn Tùng Hạc lớn tiếng hét lên, lao tới, chộp lấy tay Tưởng Thuần Tổ.

“Cậu cuối cùng cũng đến rồi!” cậu ta gọi, nước mắt tuôn rơi, cậu ta dùng sức siết chặt bàn tay Tưởng Thuần Tổ đến mức làm anh đau buốt.

Trở lại nhà máy bột mì, Tôn Tùng Hạc bình tĩnh lại —, tiếp theo đó là sự hững hờ, bởi vì cậu nhận ra giữa họ chẳng còn chuyện gì mới để nói nữa. Điều cốt yếu là Tôn Tùng Hạc lúc này lại cảm thấy cô đơn trở lại, cảm thấy cuộc sống của mình thật gian nan. Buổi chiều cậu cảm nhận điều đó một cách đau đớn và nóng bỏng, nhưng giờ đây nó đã biến thành một thứ cảm giác tỉnh táo và nghiêm nghị.

Chẳng mấy chốc họ chìm vào im lặng. Tôn Tùng Hạc nghĩ con người ta luôn tự lừa dối chính mình, sau này bản thân đối với mình phải nghiêm khắc hơn nữa. Tưởng Thuần Tổ vừa phấn khích vừa bất an, muốn nói gì đó, nhưng Tôn Tùng Hạc lại khiến anh cảm thấy kính sợ. Họ cứ liên tục hút thuốc. Cơn giông bão vẫn tiếp diễn. "Ngủ đi." Hồi lâu sau, Tôn Tùng Hạc cất lời.

"Được rồi... Tôi cũng muốn rời khỏi nơi này." Tưởng Thuần Tổ khó nhọc nói, trong mắt ánh lên tia sáng.

"Đúng vậy, tôi rất cô đơn." Tôn Tùng Hạc thầm nghĩ, hờ hững nhìn Tưởng Thuần Tổ. "Cậu vừa nói muốn đóng cửa nhà máy bột mì, thế là thế nào?" Tưởng Thuần Tổ hỏi. "Nói chơi thế thôi."

"Tương lai sẽ ra sao đây?" anh nói, chỉ tay về phía mọi thứ ở Thạch Kiều Tràng: anh vì sự hững hờ của Tôn Tùng Hạc mà trở nên rụt rè, giữ kẽ.

"Vạn kiếp bất phục!" Tôn Tùng Hạc phẫn nộ nói — rõ ràng trong câu nói này có chứa đựng thành phần tức giận hướng về Tưởng Thuần Tổ — nét mặt giật giật.

Thế là họ lại im lặng suốt một thời gian dài. Tôn Tùng Hạc chợt lấy tiền ra, đẩy về phía Tưởng Thuần Tổ trên mặt bàn.

"Làm gì thế? Tôi không cần đâu!" Tưởng Thuần Tổ nói, mặt đỏ bừng.

"Cậu cứ cầm lấy đi." Tôn Tùng Hạc nói, đứng dậy bước vào trong. "Này, này, ra đây mau!" Tưởng Thuần Tổ lớn tiếng gọi.

Tôn Tùng Hạc gầy gò, mang theo vẻ mặt mệt mỏi bước ra, Tưởng Thuần Tổ đứng đó nhìn cậu. Rõ ràng anh muốn nói điều gì đó, nhưng lúc này lại chẳng thốt nên lời. Anh ngượng ngùng cười xòa một tiếng. Rồi cứ thế đứng chết trân trong nỗi khổ tâm.

Tôn Tùng Hạc nhìn anh bằng một thứ sức mạnh. Cậu nghiêm khắc, mang ánh mắt thù địch, vạch trần mọi điểm yếu của Tưởng Thuần Tổ. Thường thì trong cuộc sống đau khổ, ai nấy đều phải vật lộn đấu tranh, và có một kẻ trong số họ đã áp đảo kẻ kia. Lúc này đây, giữa cơn hỗn loạn, Tưởng Thuần Tổ tự thấy mình có lỗi, nhận thức được tính cách tội lỗi và đầy đau đớn của chính mình, cùng với tâm trạng yếu đuối: Tôn Tùng Hạc đã áp đảo anh. Tôn Tùng Hạc sải bước nhanh ra sát tường rồi lại quay trở lại: con người ta thường hay làm những động tác gấp gáp khi đang hưng phấn, vào những lúc như thế, suy nghĩ của họ tuy rời rạc nhưng lại vô cùng rõ ràng. Trong phòng không có âm thanh nào khác. Tiếng sấm sét bên ngoài lúc thì bỗng vang lên từ đà xa, lúc lại đột ngột áp sát; từng cơn gió dữ dội lùa qua khung cửa sổ. Tôn Tùng Hạc lang thang đi lại hồi lâu, cuối cùng dừng lại đứng trước mặt Tưởng Thuần Tổ, cơ mặt giật giật. "Dạo này cậu thế nào?" cậu hỏi.

"Rất tốt." Tưởng Thuần Tổ thận trọng đáp.

Anh bắt đầu nảy sinh tâm lý tự phụ, khóe môi thoáng hiện nụ cười. Anh nghĩ: nỗi đau và tội lỗi của anh, chính là bằng chứng cho sự ưu việt của anh.

"Tôi có một cảm giác," Tôn Tùng Hạc vừa đi lại vừa nói; "Tôi cảm thấy cậu không nên như thế này." Cậu nói.

"Tôi thế nào? Tôi nghĩ mình chỉ có thể thế này thôi."

"Cậu đang chiến đấu với chính mình, tôi biết chứ."

"Không phải vậy. Tôi rất yêu quý bản thân, một bản thân đáng yêu." Tưởng Thuần Tổ nói, cười nhạt.

"Thế này thì đúng là hủy hoại rồi!" Tôn Tùng Hạc nghiêm khắc nói.

"Hủy hoại thì rất hay!" Tưởng Thuần Tổ lạnh lùng đáp, nhưng đôi mắt đã ngấn lệ. "Nói nhảm!"

Tưởng Thuần Tổ trầm mặc. Ngọn gió dữ dội mang theo hơi ẩm thổi thốc vào nhà, anh giơ tay che lấy ngọn đèn.

"Cậu rồi sẽ rời xa tôi, và tôi cũng sẽ rời xa cậu: con đường của chúng ta còn dài lắm!" anh nói, mỉm cười nhìn Tôn Tùng Hạc.

Tôn Tùng Hạc im lặng, bước ra bên cửa sổ. Tưởng Thuần Tổ tự thấy những lời mình vừa nói chính là bản tuyên ngôn của thời đại này, mang theo cảm xúc cay đắng mà vui sướng. Anh cảm thấy đây chính là hiện thực, anh thốt lên bởi vì anh có khả năng, và hy vọng gánh vác nó. Anh ngồi im phăng phắc trong suốt một thời gian dài, dùng tay che chắn ngọn đèn.

"Cậu nghĩ chúng ta đang hy vọng điều gì?" anh lớn tiếng nói. Tôn Tùng Hạc quay đầu lại, nhìn anh; "Như cậu đã nói đấy, chúng ta không được yêu thương: vậy thì có cần được yêu thương nữa không?" cậu hỏi.

Tôn Tùng Hạc bước đến trước mặt anh, biểu cảm trên khuôn mặt biến đổi liên tục, nhìn chằm chằm vào ngọn đèn. Cậu cảm thấy mình chẳng thể nói được gì nữa, bèn hạ giọng nói rằng mình muốn đi ngủ. Cậu bước vào trong.

"Những điều mình nói liệu bản thân có chịu nổi trách nhiệm không? Tại sao mình không nói cho cậu ta biết, rằng mình đang hoài nghi, hoài nghi, buổi chiều hôm nay mình đã trải qua sự hoài nghi đáng sợ nhường nào!" Tưởng Thuần Tổ thầm nghĩ, đăm đăm nhìn cánh cửa mà Tôn Tùng Hạc vừa bước vào. "Tại sao mình lại cứ phải khẳng định chắc nịch, ích kỷ và phóng đại như vậy? Vô ích thôi, mình mãi mãi vẫn thế! Cần phải để nỗi đau quất roi, chảy máu mũi, không cần lấy mảy may sự an ủi nào cho đến khi chết đi, ... việc thường xuyên mưu cầu an ủi bản thân là một điều vô sỉ," anh kích động nghĩ tiếp, "phải ghi nhớ quá khứ đáng hổ thẹn của mày, phải ghi nhớ sự sa đọa và hèn nhát vừa rồi của mày! Tốt nhất là hãy vắt kiệt sức lực, đau đớn đến chết, đến cả sự an ủi của việc sám hối cũng đừng cần, bởi vì ngày mai mày vẫn sẽ tiếp tục sa đọa! Có thế mới chạm đến giới hạn lớn nhất của mày, cận kề tro tàn, rồi mày mới có thể tái sinh. Khi đó mày mới có thể đứng dậy, cảm thấy buổi sáng thật rạng rỡ, công việc thật chính trực. Bằng không thì mãi mãi chỉ là bóng tối và sự mê muội, là sự phóng đại đầy tăm tối và vô sỉ, là những định kiến đáng thương và tăm tối! Mày cảm thấy đau đớn, chẳng qua vì ở đây không có người phụ nữ xinh đẹp nào ngợi khen mày, không có những nhân vật có thẩm quyền đương thời nào chìa tay ra với mày, thật là đê tiện làm sao! Một tư duy lạnh ngắt, lạnh giá hoàn toàn, chỉ nhìn thấy hư vinh chứ không nhìn thấy cuộc sống thực tại, lại lấy thứ chủ nghĩa cảm sầu giả tạo ấy ra để tự an ủi bản thân, thốt lên rằng: Ta đã chán ngấy tất cả rồi! Thật là vô sỉ biết bao! Thốt lên rằng: Ta chỉ cầu được chết tâm — mới đáng hổ thẹn làm sao!"

"Hà Nội ơi; sao mình lại suy nghĩ yếu đuối thế này!" anh tự nhủ, đoạn đứng phắt dậy sải bước nhanh ra cửa sổ, ngọn đèn trong phòng đã bị gió thổi tắt từ lúc nào. Anh đứng chôn chân trong bóng tối suốt một hồi lâu. Anh cảm thấy sau sự quấy nhiễu khủng khiếp của ban ngày, giờ đây mình đã hoàn toàn tỉnh táo. Khi tư duy của anh hưng phấn, những âm thanh ầm ĩ của giông bão trở nên xa vời; còn lúc tư duy đứt quãng, tĩnh lặng, tiếng gầm thét của giông bão lại ùa ào lao đến. Anh bình thản cảm thấy cuộc cách mạng của mình thật mạnh mẽ, sinh động, tươi đẹp, còn anh, Tưởng Thuần Tổ, vô cùng yêu bản thân mình. Sự phát hiện này khiến anh chấn động, bởi vì chỉ mới lúc nãy thôi anh còn đang căm ghét, ngược đãi và quất roi chính mình. Thế nhưng thứ cảm xúc ấy giữa đêm khuya khoắt phong phú nhường này lại trở nên không thể kìm chế, cái sức mạnh đáng sợ từng là nỗi bức bối ban ngày ấy, giờ đây đã hóa thành dục vọng tươi đẹp ngẩng cao đầu.

Thế là, bên khung cửa sổ lồng lộng giông bão, Tưởng Thuần Tổ buông thả chính mình: bằng tư duy, cảm xúc, ký ức, tưởng tượng của anh; bằng nụ cười lẳng lơ và tiếng hát thầm kín; bằng cả linh hồn và thể xác. Anh mưu cầu tìm kiếm cho sinh mệnh đầy đau thương của mình một thứ tôn giáo và một thứ lý luận, và anh đã tìm thấy nhân dân, công việc, cuộc sống, nỗi đau khổ, anh đinh ninh rằng đây là một thứ sức mạnh thuần khiết, nhưng ngay lập tức anh lại yêu bản thân, càng yêu bản thân hơn nữa, cảm thấy tuổi trẻ thật thuần khiết, mạnh mẽ và tươi đẹp.

Nhưng khoảng thời gian tươi đẹp ấy lại vô cùng ngắn ngủi.

Anh nghĩ đến Cao Vận, nụ cười vui tươi cùng thân hình quyến rũ của cô. Xung quanh ngập tràn ánh đèn nồng nhiệt, những sắc cầu vồng xinh đẹp; mặt vịnh lấp loáng ánh sóng, thân hình quyến rũ ấy đang uyển chuyển bay lượn trên những con sóng; ngọn hải đăng huy hoàng vươn mình vào bầu trời đầy sao, văng vẳng tiếng chuông chùa cùng dàn hợp xướng dịu dàng, xa xăm. Tiếp đó là thân hình quyến rũ ấy tung bay trong đêm đen giông bão; đất trời đặc quánh một màu đen nhánh, tấm thân ấy hiện lên sắc trắng mịn màng. Anh, Tưởng Thuần Tổ, ôm chầm lấy nó... Những tưởng tượng cằn cỗi của châu Âu tại đây đã có được sinh mệnh mới, thống trị thời đại này của Trung Quốc, thế nhưng thời đại này lại mang tín ngưỡng đối với sức mạnh của tương lai, và hổ thẹn khi phải bộc lộ nó. Tưởng Thuần Tổ đôi khi cảm thấy tất cả những điều này thật trần trụi, tươi đẹp, đôi khi lại cảm thấy chúng thật sáo rỗng, mang đậm màu sắc sách vở. Nhưng cả hai điều ấy vào bất cứ lúc nào cũng đều gắn kết chặt chẽ với nhau, bởi vì con người ta sống ở ranh giới giữa quá khứ và tương lai. Những kẻ giỏi giềng ghém thêm vẻ hào quang của bi kịch lịch sử vào đời sống thực tại, dục vọng và giấc mơ của chính mình, chính là những kẻ bước lên vũ khấu lịch sử thế giới. Tưởng Thuần Tổ, mang theo tất cả sự hỗn độn ngổn ngang của mình, đã trở thành một diễn viên xuất sắc. Trong những thành phố và bến cảng tưởng tượng ấy, trong lồng ngực bi tráng và mê hoặc của người phụ nữ tưởng tượng kia, trong bản giao hưởng vừa dâmõn lại vừa trang nghiêm, vừa thành kính lại vừa phóng túng, vừa dịu dàng lại vừa nhiệt huyết dạt dào ấy, Tưởng Thuần Tổ đã đạt được một cuộc đời tự do và cao cả. Anh không tin vào bất kỳ thứ đạo đức nào, đồng thời cũng quên bén đi những chuyện như máu chảy và đau đớn xảy ra từ tích tắc trước, tính theo lời của chính anh. Điều quan trọng là anh, người anh hùng này, cảm nhận được thời đại trong tất cả những điều đó. Người ta thật khó lòng hiểu được tại sao anh lại thích trở thành một diễn viên xuất sắc đến thế. Có đôi lúc anh nghĩ: Kinh Thánh có câu, kẻ nào nhìn người nữ mà động lòng dâm dục thì trong lòng đã phạm tội ngoại tình rồi; anh suy nghĩ như thế, bởi vì những con người ưu tú của thời đại này vô cùng sùng bái Kinh Thánh — nhưng ngặt nỗi anh thì lúc nào mà chẳng phạm tội ngoại tình rồi; anh vui sướng, đau khổ, hạnh phúc, kích động, một phần nhỏ là vì cảm thấy bản thân đê tiện, còn phần lớn là vì cảm thấy mình có đủ khả năng đọ sức với mọi nguyên tắc của thời đại này: mọi nguyên tắc của thời đại ấy đã khắc họa anh một cách vô cùng phong phú rồi.

Nhưng anh chưa bao giờ đùa cợt với chính mình cả. Anh không cần sự giả tạo. Chỉ là vào những thời điểm nhất định, anh hơi cợt nhả một chút: để rồi cái kết vẫn vô cùng nghiêm túc, vô cùng mãnh liệt. Anh tự véo tai mình, mỉm cười, bảo rằng mình đã tóm được lỗ tai của thời đại này. Nhưng ngay khoảnh khắc tiếp theo anh lại phát ra tiếng kêu đau đớn rồi đứng phắt dậy. Anh véo đau quá chừng. "Tất cả những điều này thật đáng sợ, thật đáng hổ thẹn làm sao!" anh phẫn nộ, đau đớn thầm nghĩ; "Chỉ có sinh mệnh của ta là đê tiện nhất! Ta chẳng làm được tích sự gì, chẳng thể làm nổi điều gì! Ta căm ghét tất cả mọi người, sống hoàn toàn trong sự căm ghét và đố kỵ! Tại sao không có tình yêu? Tại sao không thể yêu? Tại sao mãi chỉ là lừa gạt bịp bợm, trộm cắp tà dâm!" anh nghĩ, run rẩy. Điều quan trọng là, cũng giống như việc ca ngợi bản thân cao chót vót bao nhiêu, anh lại nguyền rủa bản thân đê hèn bấy nhiêu. "Ta không thể sống nổi nữa rồi, ta đã bị hủy hoại, một sức mạnh mù quáng đã phá hủy ta! Thế nhưng hư vinh, danh tiếng, thành công, tình yêu, tình bạn, ta chẳng cần thứ gì cả, cũng chẳng xứng đáng có được thứ gì! Giờ đây chỉ còn lại sống và chết, mọi chuyện đơn giản biết bao!" anh nghĩ. Tiếng gầm thét phẫn nộ của giông bão bỗng ầm ầm lao tới.