Đội diễn kịch làm việc ở Vạn Huyện được mười ngày, đến cuối tháng Sáu thì tới Trùng Khánh. Mọi người hy vọng có thể triển khai công tác trên quy mô lớn tại Trùng Khánh, nhưng công việc vừa bắt đầu đã gặp phải khó khăn. Nguồn kinh phí bị siết chặt, hơn nữa từ một cơ quan cấp trên nào đó truyền đến tin tức giải tán hoặc cải tổ đội diễn kịch. Tâm trạng của mọi người sút giảm đáng kể. Phấn đấu không có kết quả, mệnh lệnh rõ ràng cũng chưa hạ xuống, vào giữa tháng Bảy, Vương Dĩnh, Thẩm Bạch Tĩnh và vài người khác đã nộp đơn từ chức, rời khỏi đội diễn kịch. Tiếp đó, một cơ quan cấp trên vốn chẳng có liên quan gì hạ mệnh lệnh cải tổ, đồng thời phái đến lãnh đạo mới. Khi các vị phụ trách cũ rời đội, hầu như tất cả mọi người đều khóc: Bây giờ họ mới hiểu ra, mọi thứ trong quá quá khứ tốt đẹp biết nhường nào. Mọi người không đồng ý cuộc cải tổ này, lần lượt rời khỏi đội diễn kịch. Một bộ phận chuyển sang một đoàn kịch có tổ chức lớn hơn, trong đó có Cao Vận và Tưởng Thuần Tổ.

Những người trẻ tuổi này cứ như thế mà phân tán, về sau họ sẽ hào hứng hồi tưởng lại những ngày tháng quang vinh, tuyệt đẹp đã trải qua ở các thành trấn dọc bờ Trường Giang. Những người trẻ tuổi ấy, mang theo lý luận sục sôi, từ đây bắt đầu gầy dựng cuộc sống gian khổ của chính mình. Họ không thể biết điều gì đang chờ đón mình ở phía trước, trước khi mệnh lệnh cải tổ hạ xuống, họ đã đau đớn bắt đầu cuộc đấu tranh cho cuộc sống của cá nhân.

Tưởng Thuần Tổ tin chắc rằng dù thế nào mình cũng phải sống một cuộc đời tự do, dù thế nào cũng phải chinh phục tính cách hay xấu hổ, khổ mẫn và quan niệm sống u tối của mình. Anh đã hiểu ra cuộc sống mới, anh cảm thấy tất cả những điều đáng ghét này đều do cuộc sống cũ mang lại. Anh tìm ra đủ mọi lý do, tin rằng bản thân có thể tự mình đấu tranh vươn lên trong xã hội này. Vào những lúc như thế, tình yêu giữa anh và Cao Vận lại càng làm tăng thêm sự tự tin và dũng khí cho anh.

Có một điểm quan trọng, anh có bà con giàu có. Chính điều này đã tạo nên sự tự tin và dũng khí của anh. Tình yêu và tiền bạc đều mang lại cho anh sự hổ ngươi và khổ mẫn như nhau, nhưng anh, tin vào cuộc sống tự do, cho rằng nhất định phải khắc phục chúng. Mơ những giấc mơ về tình yêu và công danh, thiết lập một "Đảng công nhân công khai" hoạt động trong phạm vi hợp pháp, rồi anh đắm chìm vào những tưởng tượng phù hoa. Sự cám dỗ ban đầu chỉ nhẹ nhàng, êm ái, thì thầm và bay lượn bên cạnh sự phản kháng u tối, sau đó liền đứng dậy một cách mạnh mẽ,quang minh, hùng biện, nhiệt liệt ôm chằm lấy tù binh của nó. Từ Vũ Hán đến Trùng Khánh, Tưởng Thuần Tổ mang theo một niềm tự giác kỳ lạ để dọn đường cho những cám dỗ này, anh cảm thấy, sự phản kháng nội tâm u tối, đau đớn kia nhất định phải bị chinh phục. Tưởng Thuần Tổ không muốn trở thành kẻ yếu đuối, không muốn là kẻ hèn mọn: Anh cho rằng, những đau đớn, những run rẩy này là thuộc về kẻ yếu; những kẻ yếu ấy, hiểu rõ sự vô lực của bản thân, liền bám lấy bất kỳ giáo điều nhân sinh nào, giả vờ ra bộ dạng đạo đức. Anh cho rằng cái gọi là đạo đức là do những kẻ yếu này tạo ra, chỉ có họ mới cần đến. Anh cho rằng bản thân từng trải qua điều này: Trước khi gia nhập đội diễn kịch, anh có tư tưởng đạo học, mà anh hiểu rằng, loại tư tưởng đạo học này là do nhu nhược, ích kỷ và đố kỵ. Cuộc sống mới trong đội diễn kịch đã chứng minh rằng, trên thế giới này, anh không phải là kẻ yếu. Anh vui vẻ tin vào điều đó, anh dọn đường cho những giấc mơ phù hoa, anh ngoan cường đấu tranh với mặt yếu đuối của mình. Thế là, tất cả những điều này đã biến người thanh niên nhu nhược này thành một kẻ ích kỷ, ngạo mạn.

Trong lòng anh có niềm đam mê mãnh liệt. Anh khao khát một cuộc sống tráng lệ; giờ đây, đối với anh, giấc mơ phù hoa đã trở thành vần thơ đẹp đẽ của một nhân sinh tráng lệ. Tất cả những gì tốt đẹp, chân thật trong lòng anh đều phản đối điều này, nhưng sức mạnh mãnh liệt hơn, hoa lệ hơn kia đã chinh phục anh. Thế là, giống như anh trai Tưởng Thiếu Tổ của mình từng làm, anh không chút dè dặt mà đòi tiền các chị gái. Anh mượn tiền Tưởng Tú Cúc — anh nói là mượn tiền; anh xin tiền Tưởng Thục Trân; anh trình bày quyền lợi tài sản và kế hoạch cuộc sống của mình với Tưởng Thục Viện và Tưởng Thiếu Tổ một cách khéo léo nhưng nghiêm túc.

Cuối tháng Bảy, Tưởng Tú Cúc gửi tới bốn trăm đồng với sự dịu dàng khác thường. Chị nói, chị thích làm như vậy, nếu trong thời đại bất hạnh này mà giữa chị em còn phải nói chuyện mượn tiền thì chị sẽ thấy đau lòng, tiếp đó Tưởng Thiếu Tổ và Tưởng Thục Trân gửi tới năm trăm đồng. Vợ chồng Vương Định Hòa đã đến Trùng Khánh, Vương Định Hòa muốn tìm giúp anh một công việc, anh đã từ chối, Tưởng Thục Viện đang giận dữ đã đưa cho anh hai trăm đồng.

Tiền của Tưởng Tú Cúc khiến anh u sầu. Tiền do Tưởng Thiếu Tổ gửi tới khiến anh cảm thấy phiền não; nhưng đối với anh trai anh tuyệt đối không có sự áy náy. Cuối cùng, tiền của Tưởng Thục Viện khiến anh xấu hổ và tức giận. Anh thậm chí còn muốn viết một bức thư tuyên bố với chị rằng mình không phải đang đi xin ăn. Đã lâu anh không thể quên được nỗi xấu hổ này.

Ngoại trừ mua một ít sách báo, số tiền này đều bị lãng phí hết. Anh tiêu xài nhanh chóng một cách khác thường. Trong đoàn kịch mới gia nhập, mọi người sống một cách tự do. Trong đoàn kịch này, cuộc đấu tranh lý luận sục sôi kia không còn tồn tại nữa, chỉ có một loại tình cảm sục sôi và hứng thú đang thống trị. Sự cạnh tranh tự do, cá nhân về mặt nghệ thuật trở thành thứ chủ yếu, tính cách và những chuyện lặt vặt của các diễn viên nổi tiếng trở thành thứ chủ yếu; đằng sau những thứ này, đằng sau sự náo nhiệt động lòng người của những người nam nữ này, là sự tranh đoạt mãnh liệt về mặt nhân sự.

Ở hậu phương xa xôi này, ở đô thị u ám này, sự sục sôi của thời kỳ đầu chiến tranh đã nhanh chóng biến mất: Công việc của đoàn kịch dần thương mại hóa, những ngôi sao từng tỏa sáng trên bầu trời Thượng Hải dần mọc lên trên bầu trời Trùng Khánh. Những nam nữ phù hoa và hậu duệ của họ từng tràn ngập khắp các thành phố lớn dần trở thành những công dân ưu tú nhất của Trùng Khánh; trên những tờ báo nhỏ và báo chiều thích đóng vai hề, ghi chép lại những phong công vĩ nghiệp ngày càng tăng của họ. Thế là, những đoàn kịch này trở thành đỉnh cao động lòng người của thế giới phù hoa này. Những người làm việc nghiêm túc trong phong trào kịch nghệ đã mờ nhạt đi trong sắc cầu vồng và ánh đèn sân khấu mà chính họ góp tiền mua. Cùng với những ngôi sao đó, những kẻ cò mồi đã leo lên vị trí cao nhất. Những người làm việc và các nhà viết kịch đã dấy lên một số cuộc đấu tranh, nhưng phần nhiều là từ bỏ tất cả, bắt đầu ca ngợi công lao và quang vinh của chính mình, để bay cao bằng với những ngôi sao ấy.

Khi Tưởng Thuần Tổ bước vào đoàn kịch, chính là lúc những ngôi sao kia bắt đầu nổi lên. Ở Trung Quốc, sự nổi lên này được gọi là công tác nghệ thuật nghiêm túc; mỗi một người đều cảm thấy mình đang làm công tác nghệ thuật nghiêm túc và đấu tranh vì điều đó, những người trong đoàn kịch hầu như đều ưu tú và có tài năng. Nhưng có một số diễn viên, diễn vài vở kịch, mang theo sắc thái kỳ quái nổi lên địa vị danh lưu xã hội, liền cảm thấy mình toàn năng; có một số đạo diễn và nhà viết kịch, nhận được tràng pháo tay của những công dân ưu tú ở Trùng Khánh, liền chiếm lĩnh tất cả các phụ bản báo chí, biểu dương công tích và sự gian khổ của bản thân. So với kịch trên sân khấu, thế giới phù hoa này lại càng cần những vở kịch đời thực do những người nam nữ này diễn sau khi hạ đài, cho nên những người nam nữ này liền hứng khởi biểu diễn ở đủ mọi thao trường.

Thường thì, xã hội nhìn nhận những người này như thế nào, thì những người này cũng tự nhìn nhận bản thân như thế ấy. Mọi người trong mỗi ngành nghề đều có sự mẫn cảm đặc biệt của họ. Giống như các bác sĩ cho rằng tất cả những người khác đều là bệnh nhân, hoặc đều là người có khả năng mắc bệnh nào đó, những người trong đoàn kịch cảm thấy tất cả những người khác đều là khán giả, đều là người bị giáo dục hoặc người vỗ tay. Do loại thành kiến đặc biệt hoặc sự mẫn cảm đặc biệt này, những người trong đoàn kịch, đặc biệt là một số nam thanh nữ tú, không lúc nào là không ý thức được địa vị của mình. Họ rất ít khi phản kháng địa vị này. Chức trách của địa vị này là cố gắng mê hoặc người khác, cố gắng lãng mạn và cố gắng tận hưởng đến mức tối đa. Cho nên, ở bất kỳ nơi nào, những người nam nữ này đều mang theo phong thái trên sân khấu; ở bất kỳ nơi nào, những người khác đều là khán giả. Họ cảm thấy đây là điều vui vẻ nhất; mặc dù vì điều này mà họ có biết bao nhiêu đau đớn. Họ cảm thấy đây chính là công tác nghệ thuật nghiêm túc.

Đặc biệt là vì lý luận nghệ thuật nghiêm túc của thời đại này, những người nam nữ này càng dễ thỏa mãn hơn, càng giỏi tự thương hại mình hơn. Cảm thương về thân thế của các kép hát ngày xưa, hoặc cảm thương về thân thế của một người bình thường, trên người những người nam nữ này đã hòa trộn một cách kỳ diệu với quan điểm nghệ thuật nghiêm túc kia; đồng thời lý luận nghệ thuật nghiêm túc, cùng với Ibsen và Stanislavsky mà họ biết một cách mơ hồ, đã trở thành sự điểm xuyết tuyệt đẹp cho lòng hư vinh của họ. Những kẻ cò mồi ra bộ dạng nhà phê bình, lớn tiếng thổi bản hành khúc cho tất cả những điều này.

Trong đoàn kịch, phần lớn là những người trẻ tuổi bộc bạch, ngây thơ; đặc biệt là những thiếu nữ, họ không thích lý luận nghệ thuật hay lý luận xã hội gì cả, họ chỉ yêu thích một cách nhiệt liệt bầu không khí động lòng người, vui vẻ trong đoàn kịch. Lòng hư vinh kia được bao hàm trong niềm tin và sự tưởng tượng nhiệt thành của họ đối với tình bạn, tình yêu, công việc, v.v. Ngay cả những ngôi sao xảo quyệt, nịnh hót, trở nên ngụy thiện trong đủ loại đau đớn cũng có loại tưởng tượng và niềm tin này. Trong giới này, đặc biệt là những người giàu kinh nghiệm, nhắm vào lợi hại thực tế, lại có tình cảm động lòng người nhất: Họ thường xuyên biểu hiện sự trung thành vô hạn đối với nhân sinh, đối với nghệ thuật.

Tưởng Thuần Tổ, Cao Vận và Trương Chính Hoa gia nhập đoàn kịch này vào đầu tháng Tám. Tưởng Thuần Tổ bị bầu không khí nhiệt tình, tự do trong đoàn kịch làm cho mê muội một cách đau đớn. Giống như lúc bước vào đội diễn kịch trước kia, anh mang niềm kính sợ đối với tất cả những điều này. Đến khi nội tâm anh bị ép buộc phải phát triển theo một hướng khác, anh mới bắt đầu phản kháng. Những lý luận sục sôi kia giấu sâu trong lòng anh, đến cuối cùng sẽ bùng nổ theo một hình thức khác. Trong toàn bộ thời gian lưu lại đoàn kịch này, ngoại trừ tình yêu ngày càng trở nên đau đớn ra thì anh chẳng quan tâm đến điều gì khác; trong sự thất ý thường xuyên và sự hưng phấn nội tâm đi kèm sau sự thất ý, anh chìm đắm vào đủ loại bản nhạc, đồng thời chìm đắm vào lý luận âm nhạc khô khốc. Anh vẫn luôn theo đuổi cuộc sống tự do của mình một cách hồ đồ, anh cho rằng môi trường này sẽ cho anh một cuộc sống như vậy. Môi trường này cũng giống như mọi môi trường khác, đã đè nén cuộc sống tự do chân chính, nhưng vì tình yêu ngày càng sâu sắc, ngày càng đau đớn, anh không thể nhìn rõ bản thân mình, và không thể nhìn rõ sự đè nén này; bởi vì chỉ có môi trường này mới có thể trao cho anh tình yêu như vậy, mà anh lại cố gắng tin rằng tình yêu như vậy chính là cuộc sống tự do, nên anh không thể phê bình môi trường này. Trong môi trường này, anh không thể có được sự phát triển bộc trực, do đó anh không có một chút sảng khoái nào. Trong tình yêu, anh không thể có được một chút vui vẻ thuần khiết nào; nhưng sự cám dỗ còn mạnh hơn niềm vui và nỗi đau. Tưởng Thuần Tổ, tin vào cuộc sống tự do, phóng khoáng, dốc sức dùng quan niệm này để khắc phục sự phản kháng nội tâm, nhanh chóng đọa lạc xuống vực sâu. Trong vực sâu này, âm nhạc là ánh sáng duy nhất. Anh mang theo sự ngạo mạn, hư vinh và tâm trạng bi lương của mình để điên cuồng theo đuổi trong tất cả các bản nhạc.

Hoàn cảnh của Trương Chính Hoa thì hoàn toàn trái ngược với anh. Trương Chính Hoa cần cù, có trách nhiệm, không thích sự nhiệt tình và lý luận trừu tượng nào, khiêm tốn và giỏi giao thiệp. Ở đội diễn kịch đó, anh đi về phía lý luận kia, anh phê bình Tưởng Thuần Tổ, chủ yếu là vì anh cho rằng đây là một trách nhiệm. Lòng anh hòa bình, thậm chí dịu dàng, nhưng có phần ngu ngơ. Cuộc sống trải qua trong những giới này khiến anh có một vẻ ngoài lanh lợi: Sau khi trút bỏ trách nhiệm lý luận kia, anh liền có một trách nhiệm lý luận khác, đó chính là nhân sinh và công việc. Anh bộc lộ những lý luận bình dung này của mình một cách ôn hòa, vui vẻ, anh có thứ phong vị giang hồ đặc hữu của giới này. Tưởng Thuần Tổ khinh bỉ từng câu nói của anh, nhưng thái độ thành khẩn của anh lại khiến Tưởng Thuần Tổ phục lăn. Trong sự lanh lợi ngu ngơ này, anh lại giỏi thuyết giáo. Sự thuyết giáo của anh không cản trở bất kỳ ai; đặc biệt là những nữ diễn viên động lòng người kia lại thích phong vị giang hồ này của anh. Thế là, không lâu sau, anh đã trở thành kẻ tùy tùng tốt nhất của họ. Anh vui vẻ như vậy: Rõ ràng anh rất nghiêm túc với bản thân, anh cảm thấy tất cả những điều này là rất nghiêm túc. Mọi người cảm thấy Tưởng Thuần Tổ là kẻ đáng ghét, u uất, nhưng mọi người lại cảm thấy Trương Chính Hoa là người chân thành,quang minh. Thế là Trương Chính Hoa thường có thể đóng vai trò hòa giải trong các mâu thuẫn. Trong lòng Trương Chính Hoa có sự thỏa mãn hòa bình: Anh cảm nhận đầy đủ rằng, anh sống ở đây là thích hợp nhất.

Trương Chính Hoa mua đồ, chuẩn bị vật dụng, nhận gửi thư từ cho các nữ diễn viên: Trong mỗi đoàn thể như thế này đều có một nhân vật vui vẻ như vậy. Trương Chính Hoa không bị kéo vào bất kỳ vòng xoáy tình yêu nào, mà hai năm sau, anh đã lặng lẽ kết hôn với một nữ diễn viên.

Trương Chính Hoa cũng trở thành kẻ tùy tùng của Cao Vận, khiến Tưởng Thuần Tổ vô cùng ghen tị. Nhưng Cao Vận lại yêu Tưởng Thuần Tổ; có lẽ chính vì mọi người cảm thấy Tưởng Thuần Tổ là kẻ đáng ghét, u uất, nên cô mới thành thật yêu Tưởng Thuần Tổ. Nhưng cô không thể chịu đựng được sự chuyên chế bạo ngược của nam giới mà Tưởng Thuần Tổ thể hiện trong tình yêu. Hiện tại cô chỉ hy vọng có thể đạt được thành tựu lớn trong đợt biểu diễn mùa sương mù, đối với cô, đây là một niềm tình nhiệt ngoan cường. Cô ngây thơ và bộc bạch, những sự quỷ quyệt của cô lại càng ngây thơ và bộc bạch hơn. Cô không thành thật: Cô không có lí trí thành thật, cô có tình cảm thành thật; cô giỏi tự cảm nhận, cô mang theo niềm hân hoan vô tư thuộc về những thiếu nữ xinh đẹp để chú ý đến mọi thứ. Nhưng đầu óc cô rất tỉnh táo; cô dâng hiến cho giấc mơ phù hoa của mình, cô xem xét mọi lợi hại thực tế, tỉnh táo bước về phía giấc mơ này. Cô rốt cuộc không phải là kẻ mộng mơ gì, nhưng cô lại dâng hiến cho kẻ mộng mơ Tưởng Thuần Tổ.

Trên người Tưởng Thuần Tổ có một sức mạnh mãnh liệt mê hoặc cô, giống như trên người cô có một sức mạnh xinh đẹp, nồng nhiệt mê hoặc Tưởng Thuần Tổ vậy, nhưng cô rốt cuộc không hiểu sức mạnh này là gì. Tưởng Thuần Tổ không muốn tin là sức mạnh cơ thể xinh đẹp, nóng bỏng của cô đã mê hoặc anh, anh cho rằng còn phải có cái gì đó nữa, thế là anh đau đớn sáng tạo trong lòng; nhưng Cao Vận, tin vào sức mạnh mãnh liệt kia của Tưởng Thuần Tổ, đồng thời tin rằng mình mạnh hơn Tưởng Thuần Tổ, có thể làm chủ bản thân: Cô mang theo một sự phóng túng trong thiên tính bộc bạch vô tà của mình; cuộc sống và lý luận của thời đại này đã xóa sạch những quan niệm sống và quan niệm trinh tiết vốn có ở một phụ nữ bình thường nơi cô, khi vui vẻ thì cô liền dâng hiến cho Tưởng Thuần Tổ.

Trong thời tiết oi nóng của tháng Tám, cuộc sống của đoàn kịch rất lỏng lẻo. Nhều người không sống ở ký túc xá của đoàn kịch, họ sống độc lập ở bên ngoài, họ chỉ thỉnh thoảng đến khi tập kịch, mọi người cảm thấy, nếu có đủ tiền bạc thì cuộc sống này là thoải mái nhất, đẹp đẽ nhất; nhưng hầu như tất cả bọn họ đều rất nghèo khổ. Tưởng Thuần Tổ có tiền, có thể sống theo ý mình rồi, nghĩa là có thể thực hiện giấc mơ sống tự do của anh rồi.

Anh hiểu rất rõ việc mình muốn làm là gì. Thế là lý luận và sự nồng nhiệt của thời đại này khiến trong lòng anh có sự khổ mẫn. Lý luận và sự nồng nhiệt này đã trở thành một phần của anh, chúng không cho phép anh làm giống như những người khác. Cuộc sống tự do kia nhất định phải thuộc về loại lý luận này, thuộc về sự nồng nhiệt gay gắt này, nhưng cuộc sống tự do mà hiện tại anh có thể có được lại rõ ràng vi phạm điều đó. Tuy nhiên hoàn cảnh của anh đã như thế này rồi, ở đây, đối với một người trẻ tuổi, sự cám dỗ còn mạnh hơn tất cả. Thế là, sau sự khổ mẫn, anh nghĩ tới, đây là sự đè nén của xã hội: Anh phải lạnh lùng phản kháng xã hội. Anh nên đi làm những việc mà xã hội này không đồng ý, và từ bỏ những việc mà xã hội này đồng ý. Thế là anh khơi dậy lại sự nồng nhiệt lý luận kia.

Anh, giống như tất cả thanh niên của thời đại này, từ đầu đến cuối đều mơ ước tình yêu là thuần khiết và cao quý. Mấy năm trước, người ta hô hào tình yêu là thần thánh, thời đại này không còn tiếng hô như vậy nữa, nhưng người ta cho rằng tình yêu là thứ cần thiết cho tâm hồn và thể xác tự do, đồng thời là thứ cần thiết cho nhân sinh, cho công việc. Đã có vô số định nghĩa về tình yêu do những người ưu tú và những kẻ hèn hạ của các quốc gia, các thời đại đưa ra. Nhưng thanh niên không cần những định nghĩa này, trước tiên họ cần tình yêu, và để dũng cảm hơn, họ đã khinh suất nắm lấy một hai định nghĩa. Do lượng lớn sự nồng nhiệt và khinh suất của thời đại này, không lâu sau mọi người đã công nhận một định nghĩa dưới nhiều hình thức khác nhau, đó là: Tình yêu, là hư ngụy. Nhưng sự thật chỉ là: Định nghĩa tình yêu đã nhẹ nhàng tin tưởng một cách khinh suất mới là hư ngụy.

Tưởng Thuần Tổ rất nghiêm túc: Anh lập tức cảm thấy thẹn thùng và tức giận, nhưng anh vẫn đang nằm mơ. Mơ cảnh thơ mộng, nồng nhiệt được gợi cảm hứng từ văn học Tây Âu này, bị thực tế bức bách, đã trở nên mơ hồ và hỗn loạn, nhưng anh, Tưởng Thuần Tổ, vẫn không từ bỏ.

Anh mang cảm giác hổ thẹn và chán ghét đề nghị với Cao Vận đi suối nước nóng chơi; anh chuẩn bị sẵn đủ mọi lý do để thuyết phục cô khi cô không đồng ý; anh dự cảm rằng, nếu cô kiên quyết không đồng ý thì lòng anh sẽ có được sự nghiêm túc cao siêu, lạnh giá. Nhưng Cao Vận đã nhẹ nhàng đồng ý: Cô dường như cảm thấy tất cả những điều này là vô cùng nhẹ nhàng, ngoài ra chẳng còn gì khác. Tưởng Thuần Tổ bị lây nhiễm sự nhẹ nhàng này. Trong khoảng thời gian hạnh phúc ngắn ngủi, anh cảm thấy tuổi trẻ của con người là thuần khiết và phong phú vô cùng. Họ, giống như những người khác, đi thực hiện chuyến du lịch này. Trước đó, giống như tất cả các cặp nam nữ trẻ tuổi, họ đã trải qua nhiều đêm say đắm dưới bầu trời đầy sao mùa hè ở vùng ngoại ô thành phố. Mặc dù họ dốc sức theo đuổi, họ vẫn không cảm thấy trong đó có chút thơ mộng nào, có chút chân thật, tốt đẹp và xinh đẹp nào. Bởi vì trong đó có loại đau đớn mà họ không dám khẳng định. Họ tự an ủi mình, đồng thờixí đồ quên đi sự cảnh giác mơ hồ trong nội tâm: Họ chỉ đang say đắm. Họ cảm thấy, trong thế giới của họ, có mầm sống đang ngọ nguậy, có câu chuyện gì đó đã xảy ra một cách hồ đồ: Họ không thể biết chắc đây là cái gì.

Tưởng Thuần Tổ chú ý tới, trong đầu Cao Vận, lý luận phản kháng xã hội còn sắc bén hơn cả bản thân anh. Anh cảm thấy mình còn có điều gì đó chưa hiểu, nhưng hiện tại, anh chỉ có thể cảm thấy sự dũng cảm của Cao Vận là đáng mừng. Hoặc lại do trái tim yêu thương, giỏi sáng tạo của anh, hoặc do sự thông minh và mẫn cảm của người phụ nữ ở Cao Vận, lý luận và tư tưởng của Cao Vận đã có sắc thái thực tế, giàu cảm giác, làm anh xúc động. Tưởng Thuần Tổ có sự nồng nhiệt đối với lý luận trừu tượng, nhưng Cao Vận lại thích dùng những câu chuyện thực tế để chứng minh lý luận này. Những câu chuyện này từ sâu thẳm trong lòng cô nổi lên một cách nghiêm túc, động lòng người, khiến Tưởng Thuần Tổ từ chúng mà cảm nhận được trái tim cô, cùng cả thế giới này.

Họ mua đồ bơi, thực phẩm và những thứ khác để đi suối nước nóng. Tưởng Thuần Tổ nghĩ ít nhất họ phải bốn ngày sau mới trở về. Trên thuyền, Tưởng Thuần Tổ nói ý kiến này với Cao Vận, Cao Vận nghiêm túc trả lời rằng, nên quyết định tùy lúc, vì cô chưa bao giờ muốn lập kế hoạch trước. Tưởng Thuần Tổ cảm thấy cô tuyệt đối là đã đồng ý, liền cảm thấy vui vẻ. Trên đường đi Cao Vận ngủ thiếp đi, dựa vào vai anh trong sự xóc nảy của máy móc, anh nghĩ một cách hòa bình, nghiêm túc rằng, hiện tại mình đã trở thành một người đàn ông chân chính. Tư tưởng này khơi dậy một niềm hưng phấn. Tàu thủy đang lên ghềnh, anh chú ý tới đá ngầm trong sông: Ánh nắng oi nóng chiếu soi, những ngọn sóng giận dữ đập vào đá ngầm. Anh cảm thấy đá ngầm này tượng trưng cho anh, những ngọn sóng giận dữ đập vào anh. Trong lòng anh, cảm giác hạnh phúc anh hùng nghiêm túc mạnh mẽ hơn bất kỳ lúc nào. Anh cảm thấy mình thuần khiết, anh cảm thấy cảm giác hổ thẹn, u uất trước kia là đáng khinh, ít nhất là không có giá trị: Anh cảm thấy mình đã hiểu thời đại này rồi.

"Lẽ nào tôi làm như vậy là sai sao? Hay là có một chút sai?" Anh nghĩ, "Xã hội này đã đen tối,hỗn loạn, đọa lạc như thế này, chúng ta đang tranh thủ cuộc sống mới, cho nên tôi quyết không thể tưởng tượng mình làm giống như người khác, đi sống giống như người khác! Tôi thà hủy hoại bản thân," anh nghĩ, "cũng không nguyện đi phục tùng, đi trải qua cuộc sống u uất, đen tối này của Trung Quốc chúng ta! Tôi không đồng ý với mọi thứ trong xã hội này —— nhưng, tôi, liệu có phải muốn cô ấy trở thành vợ tôi, đi trải qua một cuộc sống gia đình không? Tôi còn chưa nghĩ tới điều này, nhưng đây là điều không thể tưởng tượng nổi! Đây là điều không thể chịu đựng được, tôi tuyệt đối không thể tưởng tượng nổi giữa những gia đình đó lại có gia đình của tôi tồn tại, tôi không phải là kẻ khinh suất, tôi có mọi dũng khí, điều này đã được thử thách, nhưng không có dũng khí đi trải qua cuộc sống như thế này! Tôi thấy người khác làm như vậy rồi, đó thuần túy là một hành động hư ngụy, khinh suất tiến hành dưới lý luận đàng hoàng, bọn họ rất nhanh đã hàng phục rồi! Tại sao không nên có tâm hồn tự do, độc lập? Tại sao lại phải trói buộc lại như nô lệ! Tôi là người nghiêm túc," anh hưng phấn nghĩ, "vậy thì, hãy để xã hội này kéo đến tấn công tôi đi! Tôi sẽ không nịnh hót bất cứ thứ gì, hãy để họ nói tôi làm việc xấu, nói tôi đọa lạc đi, tôi quyết không hàng phục! Tôi yêu cô ấy, nhưng cô ấy cũng có thể rời xa tôi…… Ở đây, mới là sinh mệnh chân chính!"

Cao Vận tỉnh dậy, cô dùng khăn tay ướt nhẹ nhàng lau mồ hôi, nhìn anh bằng ánh mắt say đắm, mơ màng. Tưởng Thuần Tổ mỉm cười với cô một cái, cô trở nên nghiêm túc. Cô nghĩ, nụ cười này biểu thị điều gì. Cô biết nụ cười này biểu thị điều gì. "Em ngủ rất lâu rồi." Tưởng Thuần Tổ nói.

"Anh đang nghĩ gì thế?" Cô lạnh nhạt hỏi.

"Lát nữa nói cho em biết."

"Lát nữa anh sẽ nói chuyện, em biết mà," Cao Vận nói, tức giận: "Mà nếu như anh ở trong tư tưởng của anh tùy ý nghĩ về em, em không thể đồng ý, anh biết em là một cô gái……" Cô nói nhỏ, xúc động, mở túi xách, lấy ra chiếc gương và son môi.

Tưởng Thuần Tổ hoảng hốt nghĩ về lời nói của cô hồi lâu. Anh cảm thấy lời cô nói là đúng, anh cảm thấy nỗi đau đớn đạo đức. Cao Vận biết tất cả, nhưng tin rằng mình không biết; cô tỏ ra tùy ý, ngây thơ, không có ý chí: Cô không bỏ qua một cơ hội nào để phát huy sự ỷ lại mê hoặc lòng người của mình, cô cảm thấy mình là một cô gái vô tri, đáng thương. Nhưng mặt khác, đối với lý luận, tác phong của thời đại này, cô tin rằng mình hiểu: Cô tin rằng mình có trí thức và tài năng cao siêu đối với nghệ thuật và văn học. Điều cô biết, cô tin rằng mình không biết; điều cô không biết, cô tin rằng mình biết.

Khi xuống thuyền, Cao Vận nói cô có chút phát hoảng; tiếp đó cô nói, điều này hình như là do đói bụng, cô tuyệt đối không biết phải làm sao mới tốt. Cô mở chiếc ô giấy, nhìn Tưởng Thuần Tổ. Tưởng Thuần Tổ bắt đầu có tâm trạng u ám; anh cảm thấy mọi thứ đều đang đè nén anh. "Đói thì ăn đồ ăn —— làm sao lại nói tuyệt đối không biết làm sao mới tốt?" Tưởng Thuần Tổ phẫn hận nói.

"Có gì ngon mà ăn đâu?" Cao Vận u âu hỏi.

Tưởng Thuần Tổ cắn môi. Những hành khách khác đi qua bên cạnh họ. Tàu thủy chạy về phía thượng nguồn. Tưởng Thuần Tổ nhìn quanh, sau đó im lặng đi lên dốc. Anh phải thể hiện ý chí của mình cho Cao Vận thấy; anh phải tìm cách làm cho cô phấn chấn lên. Họ đi qua khu vườn được xây dựng trên sườn núi. Anh hoàn toàn không chú ý đến hoa cỏ và những trang trí khác, khi đi qua đình hóng mát, Cao Vận đề nghị nghỉ ngơi một chút.

"Anh xem cái giàn kia dựng diệu làm sao kìa!" Cao Vận đột nhiên sống động, kinh ngạc, động lòng người nói. Người đi đường ngạc nhiên nhìn nhìn giàn nho gần đó, lại nhìn nhìn cô. Có người không ngừng ngoái đầu nhìn cô. Cô chạy vào trong đình, mệt mỏi ngồi xuống, mỉm cười, trong mắt có ánh sáng, chú ý đến giàn nho. Cô đột nhiên khôi phục lại sức sống của mình.

Mọi người đều nhìn cô, cô động lòng người như vậy, tỏ ra ngây thơ như vậy, trong lòng Tưởng Thuần Tổ có niềm vui hư vinh. Anh ý thức được lòng hư vinh này, nhưng anh cảm thấy điều này dù sao cũng tốt hơn đau đớn. Họ bước vào quán giải khát, ăn một bữa lớn. Cao Vận không ngừng nói chuyện, phê bình thời tiết, nước sông, sườn núi, khu vườn. Tưởng Thuần Tổ giễu cợt trả lời cô, hy vọng cô dừng lại. Tưởng Thuần Tổ cảm thấy túng quẫn.

Tưởng Thuần Tổ đề nghị đi tìm chỗ ở trước, Cao Vận đề nghị đi bơi trước. Kết quả cô thuận theo Tưởng Thuần Tổ. Khi bước vào khách sạn, Tưởng Thuần Tổ nói chuyện với bồi phòng, cô sống động xoay người chạy đi mất.

Tưởng Thuần Tổ lấy căn phòng tốt nhất, đóng cửa lại, chán nản ngồi xuống ghế sofa. Trong lòng anh có áp lực nặng nề: Anhxí đồ tiêu diệt áp lực nặng nề này, anh nhìn chằm chằm vào bóng cây xanh rậm rạp ngoài cửa sổ, nghĩ tới, tại sao mình không thể cảm nhận được tất cả những điều đẹp đẽ này, tại sao mình không thể có niềm vui. Cao Vận nhẹ nhàng gõ cửa, anh mở cửa. "Tại sao em lại gõ cửa?" Anh gượng cười hỏi.

Cao Vận bê trái cây đi vào. Tưởng Thuần Tổ đóng cửa lại, nhìn cô. Cao Vận đặt trái cây xuống, nhìn quanh phòng, trở nên nghiêm túc. Cô ngồi xuống bên bàn, ôm đầu nhìn chằm chằm ra ngoài cửa sổ. Tưởng Thuần Tổ đau đớn ngồi đó. Tưởng Thuần Tổ phát hiện Cao Vận đang khóc lóc,…… anh hiểu tại sao cô khóc lóc. Tiếng khóc của cô đã giải cứu anh. Anh có sức mạnh, nhanh chóng đứng dậy.

Cao Vận run rẩy bờ vai, phát ra tiếng thổn thức như tiếng thở dài, nước mắt cô chảy qua má nhỏ xuống mặt bàn. Tưởng Thuần Tổ đi tới bên bàn, nghiêm túc nhìn cô. Anh nắm lấy cánh tay trần của cô.

"Tại sao?" Anh nói. Anh đương nhiên hiểu cô là tại sao.

Cao Vận lắc đầu, tiếp tục thổn thức.

"Em không biết!……" Cô mềm mỏng nói: "Luôn là điểm yếu,…… nhưng hãy để em khóc, nên để một cô gái khóc…… một lát là xong thôi." Cô nói, thổn thức. Quả nhiên cô một lát là xong thật.

"Được rồi, chúng ta đi bơi. —— Anh ra ngoài đi, em thay quần áo." Cô nói.

Lúc hoàng hôn, mệt mỏi, thoải mái, họ đi lên dốc bên bờ sông. Dòng sông dâng cao chảy qua hẻm núi một cách nhanh chóng, mềm mại, mặt trời lặn xuống, trong rừng trúc có làn gió mát rượi. Cao Vận ngồi trên viên đá, mái tóc dài xõa xượi, ướt nhẹp xõa từ sau vai xuống tận eo. Cô không ngừng lắc tóc, cô ôm lấy chân, bắt đầu hát. Ở đây hát ca là không thể làm chọc giận bất kỳ ai, bởi vì rất nhiều nam nữ đều đang hát ca. Tưởng Thuần Tổ dựa vào cây, nhìn dòng sông và bờ đê chiếu rực ánh hào quang màu vàng đậm, chói mắt ở bên ngoài hẻm núi. Anh nghĩ tới, mình chưa từng mơ tới sẽ đến đây, chưa từng mơ tới, ở đây, sẽ có cuộc sống như thế này. Anh nghe Cao Vận hát, anh cảm thấy cô hát không hay, tuy nhiên lại làm cho anh, Tưởng Thuần Tổ hạnh phúc.

"Anh hát cùng em bài 'Nghe kìa, nghe kìa, chim sơn ca đó' của Schubert —— được không?" Cao Vận đột nhiên cất cao giọng nói, làm cho người xung quanh đều nghe thấy.

Tưởng Thuần Tổ ngập ngừng một chút, thấp giọng hát. Nhưng Cao Vận không thể để anh hát xong: Cô không thỏa mãn, ngắt lời anh, đòi anh hát bài khác. Cô vẫn không thỏa mãn, lại ngắt lời anh, đòi anh hát bài thứ ba. Tưởng Thuần Tổ, do tâm trạng trang nghiêm, giữ kẽ, không muốn hát tình ca cho cô nghe. Cao Vận cảm thấy những bài anh hát đều không thích hợp với lòng cô, tái ba ngắt lời anh, khiến anh xấu hổ, giận dữ, im lặng.

Những ca khúc xuất sắc mà Tưởng Thuần Tổ sùng bái đều không thể thỏa mãn sự tưởng tượng của Cao Vận. Tưởng Thuần Tổ xấu hổ, giận dữ nghĩ, cô nghe không hiểu, mãi mãi nghe không hiểu chúng, mà những bài cô có thể nghe hiểu thì anh, Tưởng Thuần Tổ, hiện tại quyết không nguyện hát. Anh nghiêm túc im lặng. Trong hẻm núi, có những dải khói màu xanh bối bối bay lên, dừng lại trong không khí nhẹ nhàng, dịu dàng. Những chiếc thuyền gỗ nhỏ lững lờ trôi trên mặt sông u tối, có lúc trôi trong bóng tối của hẻm núi, có lúc trôi trong ánh sóng sáng ngời, dịu nhẹ. Thỉnh thoảng từ trên thuyền truyền ra tiếng gọi khách và bạn đồng hành mạnh mẽ, kéo dài, hẻm núi vọng lại tiếng vang. Thỉnh thoảng xa xa có tiếng hô, trong hẻm núi dấy lên sự chấn động sâu thẳm, thâm nghiêm. Khi trên suối nước nóng có đèn lửa, thuyền gỗ biến mất, mặt sông chìm vào tĩnh lặng. Bên ngoài bóng đen nặng nề dưới chân núi, ánh sóng lấp lánh dịu tĩnh. Phần lớn du khách đều đã trở về. Vào đêm hè, trong không khí có hương thơm thảnh thơi, say đắm. Có một thứ gì đó không thể giải thích, mơ hồ, mạnh mẽ. Vào đêm hè, sự tĩnh lặng đó đặc biệt phong mãn, đặc biệt dịu nhẹ.

Tưởng Thuần Tổ và Cao Vận đi vào trong vườn, giữa hoa có đèn lửa vui vẻ, trên cỏ các nơi có tiếng trò chuyện và tiếng hát. Có người hát bản tình ca cảm thương, Tưởng Thuần Tổ cảm thấy ghét bỏ, anh vội vã đi tới bãi cỏ. Cao Vận mấy lần bảo anh đi chậm một chút. Đi tới dưới giàn nho, nhìn thấy đèn lửa của khách sạn, họ đồng thời đứng khựng lại. "Anh hỏi em: Em nghĩ thế nào." Tưởng Thuần Tổ nghiêm túc nói.

"Anh nói thế là có ý gì?" Cao Vận hỏi.

"Tức là: Anh liệu có làm em đau đớn không?"

Biểu hiện bộc bạch, nghiêm túc này khiến Cao Vận phiền não. Trong biểu hiện này của Tưởng Thuần Tổ, không có mảy may vẻ đẹp lãng mạn nào, đồng thời không có bất kỳ dư địa nào cho sự tưởng tượng xen vào —— Cao Vận cảm thấy phiền não, cô nghĩ, tại sao Tưởng Thuần Tổ lại bình phàm như vậy. "Em không biết." Cô lạnh nhạt trả lời.

"Tại sao?" Tưởng Thuần Tổ hỏi. Giọng của anh khiến Cao Vận có sự sợ hãi. "Anh không nên hỏi em! Anh nên hỏi chính mình! Sao lại nghĩ như thế? Sao lại nhu nhược như thế?" Cao Vận hưng phấn lên, nói bằng giọng êm tai, lảnh lót. Tưởng Thuần Tổ cúi đầu, bị xúc động một cách vô cùng kỳ lạ, trong mắt có nước mắt. Cao Vận mỉm cười dịu dàng.

"Nhưng…… em không phải nói……" Cô nói bằng giọng run rẩy yếu ớt, "…… ngược lại, em sợ!"

Cao Vận vịn vào giàn nho, run rẩy một cách đau đớn, nhìn chằm chằm Tưởng Thuần Tổ đang im lặng, trở nên ngu ngơ. Ở đây là tuổi trẻ, ở đây lý trí muốn đứng lên phản kháng, ở đây có thứ cao nhất trong nhân sinh, hoặc trong thời đại này giám sát, ở đây không có vui vẻ và thơ mộng. Trong nghệ thuật Tây Âu, những cá nhân trang nghiêm, tự do ấy lấy cá tính cá nhân làm người thống trị cao nhất, đã thắp lên một số ngọn đèn: Những ngọn đèn này ở đây đã yếu ớt đi. Mà trong sự say đắm và xúc động của cơ thể, tinh thần của Tưởng Thuần Tổ im lặng. Nhưng nỗi đau đớn của anh đột nhiên biến mất, anh đứng dậy từ trong quan niệm xúc động hồ đồ và đau đớn kia; niềm hân hoan vô tỷ ấy lan rộng ra trên người anh, trên khóe môi anh xuất hiện nụ cười mỉm mạnh mẽ. Niềm hân hoan này thuần túy như vậy; anh chưa từng trải nghiệm qua, đối với một phụ nữ, anh lại có tình yêu mãnh liệt như thế này. Thế là những ngọn đèn kia lại một lần nữa chiếu soi anh.

"Đi theo anh." Ánh mắt anh nói. Anh bước ra khỏi giàn nho. Anh đặc biệt mẫn cảm ngửi thấy mọi hương thơm, anh đi qua bãi cỏ.

Cao Vận thong thả đi. Cô đi qua bãi cỏ một cách mềm mại, khẽ khàng, cô ngắt một bông hoa, tùy ý ngửi một cái rồi dùng một tư thế nhu mị ném nó xuống đất.

Họ đóng cửa phòng lại, họ không hẹn mà cùng đi tới bên cửa sổ: Cành lá rậm rạp che khuất đèn lửa vui vẻ của xưởng giặt ủi đối diện. Rừng cây nhỏ tĩnh lặng, rất bình thường, nhưng rất đẹp: Mặt trăng đã mọc lên. Họ đứng đó, im lặng, sự im lặng này khiến nhịp tim của họ tăng nhanh. Máu dồn lên tim, dồn lên mặt, trong lòng họ có sự hỗn loạn vô tỷ: Cả một tuổi trẻ hỗn loạn tập trung ở đây rồi. Họ im lặng rời xa nhau, bởi vì họ biết họ lập tức sẽ chạm vào nhau. Tưởng Thuần Tổ đột nhiên ý thức được, anh không hài lòng, thậm chí ghét bỏ Cao Vận; ý thức này lần đầu tiên tươi sáng và có ý nghĩa như thế. Nhưng ý thức này không mang lại đau đớn, bởi vì hiện tại anh có một ngàn lý do để mừng rỡ vì cô, và yêu cô.

Họ đều rất muốn nói một câu bình thường, bình thường nhất, để thể hiện họ đối với nhân sinh không đến mức vô tri như thế, nhưng họ không thể làm được. Họ nhanh chóng say đắm. Người ta cho rằng, trong sự say đắm này là không có ý thức và tư tưởng. Nhưng sự thật ngược lại. Vào khoảnh khắc sức nóng của tình dục lan tỏa ra này, có vô số dòng chảy tư tưởng nhỏ đang vận động; mà do sức mạnh đến từ các mặt của xã hội, trong những tư tưởng này có một số là hư ngụy. Giống như trong ánh nắng buổi sáng, trong không khí có vô số dòng chảy nhỏ đang vận động; có một số là phóng nhiệm, cám dỗ để thử thách bản thân. Có một số là nhút nhát và lạnh giá. Có một số lao vào nơi sáng nhất, có một số trốn vào bóng râm. Có một số là tỉ mỉ, dịu dàng, một khuynh hướng liền bị từ bỏ, có một số là vui vẻ và tráng khoái.

Mặt trời mọc lên, tiêu diệt tất cả những điều này. Trong ngọn lửa nóng của tình dục, có ánh sáng nhanh chóng, thời gian ngắn ngủi, giống như dưới mặt trời, khắp nơi trên cánh đồng có hương thơm. Tiếp đó gần như đồng thời, có ưu sầu, hối hận, từ bỏ, tự yêu bản thân, và có sự lo lắng đối với cuộc sống, nỗi đau thực tế.

Nhiều lần cuồng phẫn, nhiều lần từ bỏ. Rạng đông, Tưởng Thuần Tổ tỉnh dậy. Cảm giác ban đầu của Tưởng Thuần Tổ là hạnh phúc nhẹ nhàng,vi diệu: Trong phòng có ánh sáng dịu tĩnh, không khí rất mát mẻ. Anh cảm thấy mình đã thành một người đàn ông rồi. Đối với một người đàn ông, không có gì cao thượng hơn, tốt đẹp hơn điều này. Cũng không có gì tàn nhẫn hơn điều này. Tiếp đó Tưởng Thuần Tổ cảm thấy có sự cố mơ hồ nào đó đã xảy ra, anh chỉ cảm thấy nhẹ nhàng, anh ngồi dậy. Anh nhẹ nhàng nhảy xuống giường, đi tới bên cửa sổ, kéo rèm cửa ra. Mọi thứ dịu đẹp trong vườn hoa tăng cường hạnh phúc của anh, anh đi trở lại nằm lên ghế sofa, duỗi thẳng chân.

Cao Vận buông thõng cánh tay bên cạnh mái tóc bù xù, đang ngủ say nồng. Cô quấn chiếc chăn mỏng, chiếc chăn này làm nổi bật cơ thể xinh đẹp của cô. Trong giấc ngủ cô có vẻ mặt trầm tĩnh, dịu dàng của trẻ con. Nhưng cô gần như đột nhiên tỉnh dậy, ngẩng đầu lên, ngạc nhiên nhìn Tưởng Thuần Tổ. Tiếp đó đầu cô gục xuống, cô lại chìm vào giấc ngủ.

Tưởng Thuần Tổ cảm thấy mình chưa từng bị ánh mắt như thế này nhìn chằm chằm. Tưởng Thuần Tổ nhanh chóng đi tới, gọi cô thức dậy. Anh hỏi cô tại sao lại nhìn anh như thế. Cô trả lời nói không có chuyện đó: Cô một chút cũng không nhớ ra. Tưởng Thuần Tổ hỏi cô mơ thấy giấc mơ thế nào, cô nghĩ hồi lâu, cười lên, nói cô mơ thấy mình đang ăn cá.

"Thật kỳ lạ, sao lại là ăn cá?" Tưởng Thuần Tổ tức giận nói.

Tiếp đó anh im lặng, anh có đau đớn. Anh tin rằng mình nên phản kháng đau đớn. Giống như là, trong lý luận của thời đại này, đối với anh, người theo đuổi cuộc sống tráng lệ, mọi vấn đề đều đã giải quyết, anh nên phản kháng đau đớn. Thế là, sự nồng nhiệt phóng túng lại một lần nữa tới. Vào lúc này, anh đã sử dụng một cách hiệu quả tất cả sự hư vinh, hư cấu và tưởng tượng đối với tình yêu của Cao Vận. Họ ngủ tới chiều mới thức dậy. Khi Tưởng Thuần Tổ tỉnh dậy, Cao Vận đang đứng trước gương chải đầu. Cô khoác chiếc khăn tắm lớn. Tưởng Thuần Tổ nhìn chằm chằm vào đôi chân trần của cô.

Tưởng Thuần Tổ nghĩ tới, tại sao cô lại phải tốn nhiều thời gian như vậy, tốn một nửa thời gian trong một đời để làm những việc như đánh son, vẽ lông mày, nhuộm lông mi, sửa sang tóc tai. Anh nhìn thấy Cao Vận dùng một loại dầu thơm bôi lên cổ, cánh tay và đùi. Hương thơm nồng nặc tràn ngập phòng, Tưởng Thuần Tổ nhắm mắt lại. "Đúng vậy, điều này rất hạnh phúc —— nhưng có đúng không? Đây chính là cuộc sống sao?" Anh nghĩ.

"Anh tính giúp em nhé," anh nói lớn, "em làm những việc này, tốn mất một nửa thời gian của đời em, tức là, nếu em sống năm mươi tuổi thì tốn mất hai mươi lăm năm —— em cảm thấy thế nào?"

Cao Vận nhìn anh, một tay dùng khăn tắm che ngực.

"Sao anh biết em sẽ sống năm mươi tuổi?" Cô mướn lông mày, mỉm cười sinh động nói.

"Vậy là bao nhiêu?"

"Một người phụ nữ, cô ấy chỉ cần sống ba mươi tuổi." Cô nói, bĩu môi, quay đầu đi, sau đó xoay người một cái, khoe khoang cơ thể bọc trong khăn tắm của cô. Cô đi ra sau tủ, thay bộ đồ ngủ bằng lụa màu xanh lá, rủ hoa văn trang trí rồi đi ra. "Á, hóa ra là như thế, vậy thì mọi thứ đều hiểu rồi!" Tưởng Thuần Tổ mỉm cười nói. Anh im lặng một chút, có lực tư tưởng trang nghiêm, nhưng nụ cười đó không rời đi; "Em không cảm thấy nhân sinh là một công việc sao? Em không cảm thấy tất cả mọi thứ đều có ý nghĩa nghiêm túc của nó sao? Em là nguyện ý bước lên một cầu thang trang trí hoa tươi, vang lên bản nhạc vũ trường dung tục nào đó, bốn phía có gương sao? Em muốn vì một bộ quần áo đẹp mà hy sinh cả đời em sao?"

"Nếu có khả năng đó!" Cao Vận kiêu hãnh trả lời, nồng nàn đi lại trên sàn nhà, rõ ràng điều này mang lại cho cô một vẻ đẹp.

"Em không cảm thấy đó là trói buộc sao? Em không nghĩ tới tự do sao?" Tưởng Thuần Tổ hỏi, hưng phấn chống khuỷu tay lên.

"Thế nào gọi là tự do?"

"Đập tan mọi thứ cũ kỹ, mãi mãi tiến về phía trước!"

"Hừ! Hừ! Lẽ nào em chưa đập tan mọi thứ cũ kỹ sao?" Cao Vận nói, trượt nhanh trên sàn nhà.

"Đương nhiên, em đã đập tan rồi!" Tưởng Thuần Tổ ngồi dậy, cười khổ nói. Tiếp đó anh có vẻ mặt nghiêm khắc, anh nhìn chằm chằm mặt đất. "Thời tiết oi bức quá!" Anh ngẩng đầu lên nói nhỏ.

Cao Vận tiếp tục đi lại, thưởng thức bản thân trong những động tác này. Tưởng Thuần Tổ hối hận, đau đớn, anh cảm thấy cả thế giới đang chống lại anh. Anh đồng thời cảm thấy động cơ hành vi của mình là đê tiện, sự tự do, phản kháng cùng lý tưởng hưởng lạc khỏe mạnh của anh là đê tiện. Anh cảm thấy mình và người khác hoàn toàn không có gì khác biệt, anh một chút cũng không có tình cảm thuần khiết, tốt đẹp. Anh im lặng.

"Đúng vậy, thời đại này có vô số người đi chết, mà tôi lại nói tự do, trải qua cuộc sống như thế này!" Anh nghĩ.

"Vậy em cảm thấy, tương lai chúng ta sẽ thế nào?" Anh nói nhỏ hỏi. "Nên thế nào thì thế nấy!" Cao Vận đứng trước giường, nghiêm túc nói. Đây là tiếng nói phát ra từ thời đại này, từ cuộc sống này, đây là tiếng nói phát ra từ một người phụ nữ đẹp đẽ, có dã tâm. Nhưng lập tức có một tiếng nói khác cất lên, đây là tiếng nói phát ra từ một người phụ nữ mềm mại, hư cấu nhân sinh, tự thương hại mình, và cảm thấy đẹp đẽ trong sự thương hại này. Cao Vận nói, cô sợ hãi đối với mọi thứ, cô không có dũng khí, cô chán nản nhân sinh; cô, hình như rất vui vẻ, nhưng đây chỉ là bề ngoài; cô, vẫn là một cô gái đáng thương, đã chán nản nhân sinh rồi. "Anh xem, em đã trải nghiệm đủ rồi! Mà em hy vọng, em có thể có một người mẹ!" Cô nói, cúi đầu; cô không cảm thấy quan niệm của mình là do một sự hư cấu. Anh cảm thấy cô thuần khiết như vậy. Cô ngẩng đầu lên, cô xúc động, nói cô cảm thấy anh, Tưởng Thuần Tổ, không hiểu nỗi sầu khổ của nhân sinh, đặc biệt là nỗi sầu khổ của một người phụ nữ.

Tưởng Thuần Tổ kiêu ngạo có thể tiếp nhận; nhưng không thể phục tùng điều này.

"Nỗi đau đớn của em và một người phụ nữ nông thôn có gì khác nhau chứ?" Anh hỏi. "Ôi, có thể làm một cô gái nông thôn thì tốt biết mấy!" Cô dùng giọng nói dịu dàng, cảm thương, kịch tính nói. Tưởng Thuần Tổ chú ý tới, anh nói là người phụ nữ nông thôn, mà cô lại đổi thành cô gái nông thôn. "Có thể sống yên tĩnh ở nông thôn, có thể tránh khỏi mọi giấc mơ trống rỗng của nhân sinh, có thể đi kèm một cái cây, một dòng nước, một ngọn núi, có thể có một căn nhà tranh, lại có thể vào lúc hoàng hôn vừa hát sơn ca vừa từ trong núi sâu đi về, thì tốt biết mấy!"

"Tôi không đồng ý với cách nói của em!" Tưởng Thuần Tổ nghiêm túc nói. Anh, từ trên người người khác nhìn thấy chủ nghĩa cảm thương này, bắt đầu triệt để chán ghét nó rồi. Anh yêu Cao Vận, thế là anh hưng phấn lên,xí đồ thuyết phục cô. Anh càng nói nhiều thì càng hỗn loạn, Cao Vận thì lại tỏ ra càng u âu. Anh dừng lại trong đau đớn và phẫn nộ. Anh không thể dung thứ việc Cao Vận có tư tưởng như vậy; anh cảm thấy chính Cao Vận đã làm anh đau đớn.

"Cứ tiếp tục như vậy thì không có kết quả tốt đâu!" Anh phẫn nộ nói lớn, nhảy xuống giường.

"Vậy thì anh không cần hỏi tới."

"Nhưng, anh có trách nhiệm, anh yêu em!"

"Anh không hiểu tình yêu! Trách nhiệm của anh không phải là phản đối em!"

"Nó là cái gì?"

"An ủi trái tim em, cho đến cuối cùng!"

"Tình yêu là cái gì?"

"Tình yêu chính là tình yêu —— anh ích kỷ như vậy, anh nói tình yêu, anh hoàn toàn vì sự thỏa mãn của bản thân, tất cả……"

Phát hiện sự thay đổi nghiêm trọng trên sắc mặt của Tưởng Thuần Tổ, cô im lặng. Tưởng Thuần Tổ đau đớn đến run rẩy. Anh vô tình nhìn thấy mình đang khoác áo lót trong gương. Anh nhìn chằm chằm vào khuôn ngực gầy guộc, trần trụi của mình trong gương, anh cảm nhận được sự khổ mẫn khác thường, to lớn.

Họ đi ra ngoài. Họ cảm thấy tất cả mọi người đều đang có ý xấu nhìn chằm chằm vào họ. Tâm trạng vô cùng đồi tụy, vô cùng tồi tệ. Nhưng đến hoàng hôn, tình yêu và hy vọng lại dấy lên, họ hòa giải.

Ngày thứ ba họ liền trở về. Họ có kiến giải khác nhau đối với sinh mệnh, mỗi một người đều có sức mạnh, mỗi một người đều quyết không khuất phục. Họ chỉ cùng nhau khuất phục trước tình yêu.

Tưởng Thuần Tổ bàng hoàng một cách khổ mẫn, anh hoài nghi tư tưởng và lý tưởng của chính mình. Anh không nhận được một chút cổ vũ nào, thế là đôi khi anh lại càng phóng lãng hơn. Cao Vận thì không có hoài nghi: Cô vui vẻ. Cô tham gia một đợt biểu diễn quan trọng, đảm nhiệm một vai diễn quan trọng. Tưởng Thuần Tổ tìm được một căn phòng ở bên ngoài, đây liền trở thành thao trường phóng túng của họ. Trong những niềm vui, những kích thích đó, Tưởng Thuần Tổ khổ mẫn khác thường, nhưng không có sức mạnh để cảm thấy điều này là không tốt: Anh cần nhiều hơn, nhiều kích thích hơn nữa. Khổ mẫn và phóng túng, cuộc sống lại càng ngày càng trầm luân.

Anh không ngừng hối hận, phê bình, đồng thời khiển trách bản thân, nhưng không có hành động: Đôi khi anh mang ý xấu đối với bản thân đáng sợ này. Vào lúc cô độc, âm nhạc là sự an ủi của anh. Khi mùa thu đến, anh viết một ít đồ vật; anh viết một số ca khúc kháng chiến, nhưng lập tức phát giác chúng là hư ngụy, liền vứt bỏ chúng. Anh dốc sức mô phỏng những bản nhạc cổ điển mà anh yêu thích, nhưng ở mặt này cũng không thể viết ra cái gì. Khi công việc âm nhạc của anh trong đoàn kịch bị người khác cướp mất, anh liền có một sự thức tỉnh đối với âm nhạc. Anh viết một bài văn, trong đó nói, ngoại trừ một số ít ca khúc chân thành, thể hiện sự nồng nhiệt và ý chí của dân tộc ra, âm nhạc của Trung Quốc chỉ là sự rập khuôn và phiếu thiết các tác giả phương Tây. Anh tiến công mãnh liệt những nhà âm nhạc thị quái xem kỹ thuật là nghệ thuật: Đối tượng chủ yếu của anh là nhà âm nhạc đã cướp mất công việc của anh. Thái độ của bài văn này vô cùng mãnh liệt, gửi đến một tạp chí, bị trả về.

Cậu gửi hai bài ca khúc trữ tình đến một tạp chí khác, và chúng đã được đăng tải. Chúng nhanh chóng được mọi người trong đoàn kịch hát lên, cậu cảm thấy sự thỏa mãn của chiến thắng, trong mấy ngày liền, cậu chìm đắm từ đầu đến chân trong thứ thỏa mãn ấy. Nhưng khi bài viết đó bị tạp chí này trả về, cậu trở nên lạnh nhạt. Cậu học piano từ một nhạc sĩ, một kẻ béo múp míp và xem trọng sự hưởng thụ. Có một hôm, khi bước đến cửa phòng piano, cậu nghe thấy giọng nói kiêu ngạo của người vợ bé nhỏ của vị nhạc sĩ này, tiếp theo là giọng nói ra vẻ quan liêu và nghiêm khắc của chính vị nhạc sĩ: bọn họ đang dạy dỗ một thiếu nữ ăn mặc rất giản dị, bởi vì cô đã đàn sai ba lần phần luyện tập cơ bản. Rõ ràng trong lòng cô đang có nỗi phiền muộn nên mới đàn sai bài tập cơ bản. Vợ nhạc sĩ kiêu ngạo nói rằng âm nhạc không phải là thứ mà một kẻ ngu ngốc có thể hiểu được... Thiếu nữ ấy bước ra với vẻ mặt oán hận, trong mắt ánh lên ngấn lệ. Tưởng Thuần Tổ nhìn cô, trong lòng dâng lên một niềm vui kỳ lạ: một cảm xúc vui sướng và lương thiện. Cậu không biết tại sao mình lại vui, nhưng cậu cảm thấy đây là điều lương thiện, đã lâu lắm rồi cậu không có được cảm xúc thế này. Cậu nghĩ vợ của vị nhạc sĩ này hoàn toàn là do đố kỵ, là người phụ nữ ngu ngốc nhất, đáng ghét nhất trên đời. Cậu rút lui trong sự hạnh phúc bất thường, viết cho vị nhạc sĩ này một lá thư nói rằng cậu rất cảm ơn sự giảng dạy vô điều kiện của ông ta, nhưng cậu không muốn học nữa, bởi vì cậu không muốn có thêm một kẻ nữa chen chân vào hàng ngũ những kẻ làm nhạc quan liêu và rỗng tuếch như vậy. Về sau cậu mới biết, bức thư này đã khơi dậy sự phẫn nộ cực độ của vị nhạc sĩ nọ.

Những cuộc đấu tranh này mang lại một chút niềm vui, nhưng hoàn cảnh của cậu chẳng thay đổi chút nào. Cậu tiếp tục đấu tranh, nỗi muộn phiền trong lòng cậu càng nhân lên gấp bội. Cảm thấy mọi hy vọng đều tan vỡ, cậu nghĩ lẽ ra mình nên chết ở chốn đồng hoang Giang Nam, cậu nghĩ chỉ có tôn giáo mới có thể an ủi tâm hồn đọa đày và đau đớn của mình. Có lúc cậu uống say mèm, có lúc phát điên xé nát sách vở, bản thảo, rồi hung ác dẫm đạp chúng dưới chân. Cậu cũng vô tình với người khác y như vậy; trước kia cậu rất giỏi phát hiện sự chân thành của người khác, nhưng giờ đây cậu rất dễ dàng nhìn thấu sự trò hề, ngu muội và giả dối xung quanh mình. Nhưng điều quan trọng giúp cậu có thể tiếp tục trụ lại đây, là việc cậu không thể cắt đứt tình yêu của mình, không muốn nhìn thấu hoàn toàn sự thật phũ phàng của nó. Cậu tiếp tục tạo ra ảo tưởng cho mối tình này, ảo tưởng vốn mong manh, thế nhưng ngọn lửa tình yêu lại mạnh hơn tất cả: cậu kiên định một cách kiên cố rằng bản thân mình khác biệt với người khác, cậu đã không nhìn thấy rằng ở nơi này, bản thân mình hoàn toàn không có lấy một chút tài năng độc sáng nào, mà đang mù quáng lao về con đường hủy diệt đó. Trong tuyệt vọng, cậu nghĩ đến chuyện kết hôn, cậu đã đề nghị điều này với Cao Vận, nhưng lại bị hắt hủi. Cậu không hiểu kết hôn là gì, cậu chưa bao giờ cảm nhận nó một cách chân thực và rõ ràng, cậu chỉ coi nó như một lối thoát trong tuyệt vọng, hoặc một sự an ủi mang tính trách nhiệm cho tâm hồn bấp bênh, hỗn loạn, không biết nương tựa vào đâu trước cuộc đời của mình, cậu chưa từng nghĩ đến việc thực hiện nó một cách thực sự. Cho đến tận cùng, cậu vẫn không có khái niệm về hôn nhân, sau này cậu đã phân tích điều này, nhưng lúc bấy giờ cậu đã ngụy tạo ra khái niệm ấy. Chính vì những sự ngụy tạo đó, cậu đã thốt ra những lời giả dối, và khóc lóc giả tạo; cậu hiểu rõ sự giả dối này, nhưng cậu vẫn cứ làm. Cậu thể hiện sự chuyên quyền cực độ với Cao Vận, đồng thời lại mong cô thương xót mình. Ở nơi này, ngay cả lòng tự trọng cuối cùng cũng đang đứng trước bờ vực diệt vong.

Nhưng có một điều hiển nhiên, chính điều này đã cứu rỗi cậu vào phút chót; cậu chưa bao giờ đặt âm nhạc của mình dưới chân Cao Vận. Đây là điều mà chính cậu cũng không ý thức được. Ẩn giấu trong sự nghiêm túc ở mặt này, chính là sự chân thành cao cả nhất của cuộc đời.

Cậu gần như ghen tị với tất cả mọi người xung quanh, sự xuất hiện của bất kỳ nhân vật mới nào cũng không thể thoát khỏi sự quan sát lạnh lùng của cậu. Đây là chốn thường xuyên lui tới của không ít những kẻ môi giới và các thanh niên tri thức, cậu cảm thấy bọn họ đều là loại người giống như Vương Dĩnh, miệng nói những lý thuyết sáo rỗng, theo đuổi hư vinh hoặc quyền lực, hoàn toàn không cảm nhận được cuộc sống của người khác. Đây chính là lúc những lý thuyết đầy nhiệt huyết bành trướng đến đỉnh điểm, nhân danh tập thể hoặc tương lai, những cá nhân đội vòng nguyệt quế ấy xuất hiện ở khắp mọi nơi. Những con người này khiến cho các ngôi sao, các đạo diễn và nhà biên kịch đồng loạt đội lên chiếc vòng nguyệt quế của thời đại này. Thủ đoạn lõi đời của các chính khách, phong lưu và tài tình của những nhà thơ lưu truyền từ thời đại cũ, cùng với sự lẳng lơ tuyệt đỉnh của phụ nữ, tất cả đều đồng loạt đội chiếc vòng nguyệt quế kiểu này. Những thanh niên lang thang, khao khát đang liều mạng chen chúc vào đây. Tưởng Thuần Tổ bị bầu không khí ấy đè nén đến mức vô cùng đau khổ; cậu ghen ghét những chiếc vòng nguyệt quế ấy, bởi vì cậu không thể có được nó, mà việc không thể có được thường là do sự kiềm chế đầy nghiêm túc sâu thẳm trong cuộc sống. Chẳng bao lâu sau, cậu nhìn thấy Cao Vận đã vớ được chiếc vòng nguyệt quế đó.

Đầu tháng Chín, Vương Quế Anh đến Trùng Khánh, xuất hiện trong đoàn kịch này. Cô ấy đã đổi tên, nhưng Tưởng Thuần Tổ vẫn nhận ra. Tưởng Thuần Tổ biết chuyện của người anh trai, và vẫn nhớ cái hồ nước ven bờ ấy. Vương Quế Anh cũng xuất hiện với một vẻ hào quang mới mẻ, thế là một ngôi sao mới nhanh chóng vụt sáng trên bầu trời Trùng Khánh. Khoảng thời gian Vương Quế Anh ở Thượng Hải, những người trong đoàn kịch hầu như đều biết cả. Mọi người rất quan tâm đến cô ấy, có người nói cô ấy đã sa ngã, nghĩa là đã khuất phục kẻ phản quốc. Nhưng bây giờ cô ấy lại một mình bay từ Hồng Kông đến Trùng Khánh. Cô ấy xuất hiện trong vòng tròn này, mang theo toàn bộ sự xa hoa và vẻ lẳng lơ bậc nhất của thời đại này.

Ngày đầu tiên cô ấy đến thăm một số nhân vật có tiếng tăm và một số chính khách, ngày thứ hai và ngày thứ ba cô ấy không xuất hiện, cô ấy từ chối sự phỏng vấn của phóng viên với lý do cần phải nghỉ ngơi, ngày thứ tư, đoàn kịch chào đón cô ấy bằng một buổi trà hoành tráng. Nhưng Tưởng Thuần Tổ không tham gia. Tưởng Thuần Tổ hỏi Cao Vận xem Vương Quế Anh đã thể hiện những gì. Cao Vận ghen tị với Vương Quế Anh, nói rằng trong đầu cô ta chỉ toàn một màu đen tối. Thế là Tưởng Thuần Tổ mang theo nụ cười mai mỉa đầy hung ác mà nói rằng cậu đã quen biết người phụ nữ này.

Cũng vì lý do đó mà Cao Vận đã làm quen với Vương Quế Anh. Buổi chiều hôm đó, Tưởng Thuần Tổ đi ngang qua khu vườn phía sau đoàn kịch, phát hiện Cao Vận và Vương Quế Anh đang ngồi cạnh nhau. Phía bên kia là một nhà thơ nổi tiếng; ngoài ra còn có rất nhiều người khác đang uống trà dưới mái hiên che nắng. Tưởng Thuần Tổ không nhìn rõ Vương Quế Anh, nhưng nhìn thấy một mảng màu sắc rực rỡ, nhiệt liệt và nhận ra đó là Vương Quế Anh. Vương Quế Anh đang vui vẻ trò chuyện cười đùa, mọi người đều lắng nghe cô ấy.

Buổi tối Cao Vận quay về, nhiệt tình và phấn khích, nói rằng Vương Quế Anh đã quyết định gia nhập đoàn kịch, cô ấy còn kể lại tình hình của giới kịch nghệ Thượng Hải: đấu tranh vô cùng gian khổ. "Chẳng lẽ Thượng Hải chỉ có mỗi giới kịch nghệ thôi sao?" Tưởng Thuần Tổ bực tức hỏi. "Cô ấy có hỏi gì đến tôi không?" cậu hỏi.

"Cô ấy chỉ hỏi một câu, cô ấy hỏi anh đến Trùng Khánh từ bao giờ." Tưởng Thuần Tổ cười nhạt một tiếng, đứng dậy, đột nhiên cất cao giọng hát. Cao Vận đang hưng phấn và bận rộn bèn quay người bước ra ngoài. Tưởng Thuần Tổ trầm mặc, nhìn theo cô đầy đố kỵ. "Tối nay em còn định đi đâu nữa?" Tưởng Thuần Tổ nói; "Về đây! Về đây!"

Cậu gọi, chạy ra khỏi cửa phòng, nhưng Cao Vận đã chạy xuống cầu thang, không hề ngoảnh đầu lại.

"Cô ta đùa giỡn với mình, người phụ nữ vô sỉ! ... Nhưng ý nghĩ của mình mới đáng sợ làm sao!" Tưởng Thuần Tổ thầm nghĩ, vịn lấy khung cửa. "Chỉ là sắc dục, sắc dục! Sắc dục! Tất cả những thứ khác toàn là quỷ kế! Mình cô đơn, cô đơn, chẳng có lấy một người bạn! Những kẻ hàng xóm này đều chán ghét mình!" Cậu bước vào phòng, rồi lại đi ra, đi ra ngoài phố; chốc sau lại quay về, ngả người lên giường trong tâm trạng rối bời. Cậu tiếp tục đấu tranh với sắc dục, để rồi sắc dục mang lại sự trừng phạt đầy đau đớn. Cậu khao khát ngày mai có thể lại có được Cao Vận, ngoài ra cậu chẳng thể nghĩ được gì khác. Cuối cùng, cậu có được một chút cảm xúc dịu dàng khi nghe tiếng trẻ con nhà hàng xóm khóc vọng sang, cậu chìm vào giấc ngủ trong sự chán chường.

Những khoảng thời gian ấy vừa hỗn loạn, lại vừa đơn giản, vừa đáng sợ biết bao. Sự trụy lạc tột cùng, những giấc ngủ vùi, sự đố kỵ và đau khổ tột cùng, sự tự an ủi giả tạo tột cùng. Cậu không biết tất cả những điều này sẽ kết thúc ra sao. Cậu nghĩ chỉ có cái chết mới có thể chấm dứt, nhưng cậu lại chưa từng thực sự cảm nhận được cái chết.

Cậu căm ghét Vương Quế Anh một cách thuần túy, cậu có vẻ cho rằng chính Vương Quế Anh đã làm hư hỏng Cao Vận. Nhưng chỉ vài ngày sau, Vương Quế Anh đã đến tìm cậu. Đối với cậu, đây là một bất ngờ.

Vương Quế Anh đến tìm cậu, em trai của Tưởng Thiếu Tổ, điều đó chứng minh rằng dù thế nào đi nữa cô ta cũng không thể quên được quá khứ. Nhưng điều này lại được thực hiện trong toàn bộ sự khoe khoang đầy lẳng lơ của cô ta, cứ như thể quá khứ của cô ta là thứ đáng để tự hào. Cứ như thể cô ta đã quên đi quá khứ của mình rồi vậy. Giả như cô ta cũng từng cảm thấy quá khứ có ý nghĩa gì đi nữa, thì đó cũng chỉ là vì cô ta cần được phô trương nhiều hơn, cần sự sắc sảo nhiều hơn: cô ta trải nghiệm trong sự lẳng lơ, và cô ta khẳng định nỗi niềm hoài niệm trong lòng mình. Giống như những người đàn ông trải nghiệm cảm giác vinh quy cố lý (vinh quy bái tổ) vậy, nỗi hoài niệm về quá khứ của họ, Vương Quế Anh trải nghiệm nỗi hoài niệm ấy trong thế giới phong tình xa hoa. Cô ta đã khao khát điều này từ lâu: mặc dù đã trải qua bao sương gió cuộc đời, nhưng xã hội này vẫn duy trì, thậm chí còn làm tăng thêm những ảo tưởng của cô ta: so với những ảo tưởng bên bờ hồ, những ảo tưởng này ít nỗi sầu khổ hơn và nhiều sự phù phiếm hơn. Bản thân cô ta, Vương Quế Anh, có lẽ vẫn giữ lại được một chút tinh thần cầu tiến tích cực, nhưng xã hội này chỉ chuẩn bị sẵn cho cô ta một con đường duy nhất. Giờ đây cô ta cảm thấy mình đã thực hiện được giấc mơ thuở trước, nghĩa là cô ta đã thành công. Các tờ báo lá cải và tạp chí điện ảnh gọi cô ta là một mỹ nhân sắc sảo. Khi đến Trùng Khánh, cô ta hoàn toàn không nghĩ tới cái cục diện giả vờ ra vẻ nghiêm túc được tạo ra bởi những lý thuyết mới mẻ hiện tại, thế nên cô ta có đôi chút bối rối lâm thời: cô ta đã quên mất những thứ như lý thuyết v.v. rồi. Cô ta đã đến thăm vị nhà thơ nọ, và nhanh chóng nhận được sự gợi mở từ căn phòng của ông ta. Thế là tại buổi tiệc trà, cô ta tuyên bố rằng mình đã trốn thoát khỏi hòn đảo cô độc tăm tối, đến với đất nước Trung Quốc tự do, và từ nay nguyện cùng mọi người nỗ lực hết sức để cứu vãn nguy vong của tổ quốc. Cô ta đi cùng Cao Vận, lúc cô ta gõ cửa thì Tưởng Thuần Tổ đang nằm trên giường đọc sách. Cửa mở, Tưởng Thuần Tổ kinh ngạc đứng bên giường, trong ánh mắt mang theo vẻ hào quang đầy tính phòng bị và khác thường. Vương Quế Anh đưa mắt nhìn quanh, mỉm cười, nhẹ nhàng bước vào.

"Còn nhận ra tôi không?" Vương Quế Anh nói, đôi mắt chuyển động đầy biểu cảm.

"Nhận ra chứ." Tưởng Thuần Tổ lạnh nhạt đáp, đứng im bất động, nhìn Cao Vận với khuôn mặt vừa dịu dàng vừa nghiêm nghị.

Trên người Vương Quế Anh mặc bộ trang phục hàng Hồng Kông theo kiểu Hollywood, độn thứ cầu vai tinh tế giả tạo; lồng ngực cô ta để trần. Cô ta ngồi xuống với tư thế của một người phụ nữ mặc đồ trang trọng.

"Em dạo trước vẫn còn là một đứa trẻ cơ mà!" Cô ta nói, ánh mắt vô cùng linh động.

"Chỗ tôi bề bộn lắm!" Tưởng Thuần Tổ lạnh lùng đáp, rồi ngồi xuống mép giường. Cao Vận ngồi xuống bên cạnh cậu, trông có vẻ rất mệt mỏi, tựa đầu vào vai cậu. Nhưng Tưởng Thuần Tổ lúc này lại cảm thấy chán ghét điều đó, liền đứng dậy bước ra bàn.

"Chúng ta chắc phải sáu năm rồi không gặp nhau nhỉ?"

"Anh trai cô đang ở Trùng Khánh đấy." Tưởng Thuần Tổ bực tức nói.

"Thế còn mấy người chị của anh đâu? Anh ta có nhiều chị tốt thế cơ mà, thật là thú vị!" Vương Quế Anh quay sang nói với Cao Vận.

Tưởng Thuần Tổ hơi bất an đảo mắt nhìn quanh, rồi đăm đăm nhìn cô ta, nhìn một cách lâu lắc, khiến cô ta phải bật cười đầy kiều mị. Cô ta cho rằng Tưởng Thuần Tổ vẫn là trẻ con, nhưng Tưởng Thuần Tổ là một người đàn ông tuấn tú, ở đây, cậu và cô ta là bình đẳng. Tưởng Thuần Tổ nhìn chằm chằm cô ta, nghĩ đến việc cô ta từng ngã quỵ trên chiếc ghế sofa của Tưởng Thục Viện mà khóc lớn, căm phẫn nguyền rủa nhà họ Tưởng; từng đáng thương chờ đợi và ảo tưởng một cách si mê bên bờ hồ lạnh lẽo ngập tuyết; từng nhẫn tâm tước đoạt sinh mạng đứa con của mình trong một đêm mùa xuân. Tưởng Thuần Tổ chú ý đến nụ cười quyến rũ của cô ta, cậu cảm thấy bi thương, rồi cúi đầu xuống.

"Nghĩ lại chuyện quá khứ, thật là thú vị làm sao! Thế mà bây giờ cậu lại thành nhạc sĩ rồi cơ đấy!" Vương Quế Anh lớn tiếng nói đầy sống động.

Tưởng Thuần Tổ bỗng thấy đau đớn, đau đớn vô cùng, cậu hiểu rằng trái tim mình hiện tại rất lương thiện, cậu cảm thấy hạnh phúc. Vương Quế Anh tiếp tục vui vẻ trò chuyện, trong mắt cậu đã ngấn lệ.

“Chữ Mặc niên ngã thị nhất điểm đô bất tri đạo liễu，nhân để sinh hoạt phạm vi đa ma đại a！nễ để ca tẩu tẩu，tha môn đô hảo ma？” (Những năm tháng này tôi hoàn toàn không hay biết gì cả, phạm vi cuộc sống của con người mới rộng lớn làm sao! Anh chị của em, họ đều khỏe cả chứ?)

"Họ sắp đến Trùng Khánh rồi." Tưởng Thuần Tổ nhanh chóng đáp.

Vương Quế Anh trầm mặc một thoáng, rồi lại phì cười.

"Tô Châu của các người, sau đó thế nào rồi?"

Tưởng Thuần Tổ hạ quyết tâm muốn khiêu khích cô ta. Lúc này cậu hoàn toàn không căm hận cô ta nữa; giờ đây từ cô ta, cậu thu nhận được một sự thấu hiểu mới mẻ đối với quá khứ của chính mình và đối với anh chị mình, đây là một sự thấu hiểu hoàn toàn mới mẻ, tốt đẹp. Quan trọng nhất là, cậu yêu bản thân mình, bản thân cậu đáng được yêu, và yêu họ, những con người đáng được yêu ấy. Vương Quế Anh giờ đây dùng ánh hào quang của mình để soi sáng cho cuộc đấu tranh bi thảm của nhà họ Tưởng, còn cậu, Tưởng Thuần Tổ, trước kia chưa từng hiểu được cuộc đấu tranh ấy. Giờ đây cuộc đấu tranh này đã hạ màn, Vương Quế Anh đã lãng quên, thế là trong lòng cậu có thứ gì đó đang bừng tỉnh.

Rất rõ ràng là lúc này ở đây lại có thêm một người phụ nữ nữa; cô ta cũng có "nhà họ Tưởng" của riêng mình, và xã hội này cũng đã chuẩn bị sẵn cho cô ta một con đường. Cô ta vô tri, thế nên cô ta thuần khiết, thế nên cô ta cũng sẽ quên đi giống như Vương Quế Anh. Quên đi cậu, Tưởng Thuần Tổ: con người ta sống chỉ để khoe khoang bản thân, chẳng bận tâm đến việc đang khoe khoang điều gì. "Cô ta nói: Phạm vi cuộc sống của con người mới rộng lớn làm sao! Nhưng sự thật thì hoàn toàn ngược lại!" Cậu thầm nghĩ. Cậu quyết tâm khiêu khích Vương Quế Anh, khiến cô ta cùng có chung sự lương thiện với mình, khiến cuộc sống của họ ở nơi này mở ra một vẻ nghiêm túc đáng sợ. Cậu cảm nhận rõ ràng rằng chính sự nghiêm túc này đang chi phối cuộc sống của cậu; ý nghĩa mới và sự hiểu biết mới sẽ chi phối cuộc sống sau này của cậu. "Chị Thục Hoa chết rồi, Uông Trác Luân cũng chết rồi!" Cậu ngẩng đầu lên, nhìn cô ta bằng đôi mắt ẩm ướt và sáng long lanh.

"Thật sao?" Vương Quế Anh co người lại, kinh ngạc kêu lên. "Tôi chỉ biết anh cả của anh chết rồi thôi! Bọn họ đều chết rồi á?"

"Cô ta nói: Bọn họ chết rồi á? Cảm giác của cô ta lúc này là thế nào?" Tưởng Thuần Tổ nghi ngờ thầm nghĩ.

"Một người bệnh mà chết, một người chết trong chiến tranh, để lại đứa con trai hai tuổi." Tưởng Thuần Tổ nhanh chóng nói, nhìn chằm chằm cô ta.

Vương Quế Anh cho rằng Tưởng Thuần Tổ vì chuyện này mà vô cùng đau khổ, liền vừa an ủi cậu trong lúc cậu đang nói nhanh, vừa vui vẻ mỉm cười.

"Tú Cúc kết hôn chưa? Có khỏe không?" Vương Quế Anh hỏi, đôi mắt chuyển động linh động. Nhắc đến những người bạn cũ, cô ta cảm nhận được vinh quang của mình một cách vô cùng phong phú. Tưởng Thuần Tổ liếc nhìn lướt qua bộ ngực trần của cô ta, rồi im lặng.

"Tôi không thể đồng tình với anh trai tôi, tôi cũng chẳng thể đồng tình với chính mình! Người chết thì đã bị lãng quên, thậm chí còn chẳng buồn biết lý do tại sao họ phải chết! Nhưng tôi cũng vui mừng vì những con người như thế bị lãng quên — tôi đã có một khúc ca, đó là: cuộc sống hỗn loạn, hư vinh của chính tôi, tuyệt đối không cho phép có lấy một lời biện hộ nào!" Cậu thầm nghĩ, dùng ánh mắt trong suốt và nghiêm túc đăm đăm nhìn bức tường.

Cậu trầm mặc hồi lâu, Vương Quế Anh cười đứng dậy, đảo mắt lẳng lơ nhìn quanh, rồi cất lời cáo từ cậu. Ở nơi này, Vương Quế Anh thừa nhận cô ta và cậu là bình đẳng. Cậu cảm thấy trong lòng mình dâng lên một chút tình yêu hoặc sắc dục: sự bình đẳng này đang mê hoặc cậu. Cậu giận dữ nhíu mày. Vương Quế Anh và Cao Vận bước ra ngoài, cậu đóng cửa lại, bắt đầu viết bản nhạc của mình.

Sau khi trải qua một mùa hè lười biếng, đoàn kịch bắt đầu trở nên sôi nổi. Trước buổi diễn vào tháng Mười là những ngày tập kịch liên miên, các buổi tọa đàm, tiệc trà, dạ hội và liên hoan. Thường xuyên có các nhân vật nổi tiếng đến diễn thuyết. Trong phòng cảnh trí phía sau hội trường, sơn vẽ, vải vóc, tranh lụa vứt bừa bộn, thợ mộc đang làm việc tất bật. Trương Chính Hoa mặc quần áo thợ mộc làm việc cùng với những người thợ: cậu ta hào hứng học hỏi kỹ thuật từ họ. Sau đó cậu ta lại học về ánh sáng, thiết bị. Trước buổi biểu diễn, vì màu sắc ánh sáng trên phông nền và diện tích ô cửa sổ ở mặt trước sân khấu mà cậu đã kiên nhẫn, niềm nở tranh luận với đạo diễn suốt gần như cả ngày: cậu cứ bám lấy vị đạo diễn ấy mãi, hào hứng, khiêm tốn bày tỏ tư duy của mình, điều mà cậu cho là cực kỳ quan trọng, có lẽ bao gồm cả những sự sơ suất đầy thú vị. Cậu hy vọng đạo diễn có thể chỉ ra những sự sơ suất thú vị ấy. Cậu cho rằng nên trổ cửa sổ nhỏ thôi, không nên lạm dụng ánh sáng, khoe mẽ phông nền để rồi làm phân tâm sự chú ý của khán giả. Cậu nói, tổng cộng là năm nghìn nến quang, trên phông nền tốt nhất là không nên vượt quá một nghìn nến quang. Sự biến ảo của ráng chiều hoàng hôn tốt nhất nên giản dị mà sâu sắc — cậu nói — bốn loại màu sắc, bốn loại kiểu mây là không cần thiết. "Hình như là không cần thiết, nếu như..." Cậu nói, đứng bên mép sân khấu, cười niềm nở nhìn vị đạo diễn đang đứng trên sân khấu.

Vị đạo diễn này là người ưa chuộng thứ tình cảm nữ tính, xinh đẹp trong vạn vật. Về mặt nghệ thuật, ông ta phản đối chủ nghĩa hiện thực. Ông ta nói cơ bản mình là người theo chủ nghĩa lãng mạn, ông ta rất muốn thử nghiệm một chút chủ nghĩa lập thể và chủ nghĩa ấn tượng — chẳng ai biết rốt cuộc ông ta đang ám chỉ điều gì. Ông ta nói, ở Trung Quốc cuộc cải cách này rất gian nan, bởi vì lý thuyết thống trị nghệ thuật quá máy móc, bởi vì một số người ngu ngốc phủ nhận tình cảm, và cuối cùng là bởi vì khán giả không có năng lực thưởng thức cao thượng. Ông ta đã học những thứ này khi ở Mỹ. Ông ta thường nhắc đến nước Mỹ, nhắc đến một buổi biểu diễn Hamlet nào đó, trong buổi biểu diễn ấy, người thầy duy nhất trong đời ông ta đã trực tiếp đảm nhận vai vị hoàng tử xứ Đan Mạch giả điên nọ, sau khi hạ màn đã bất ngờ mời ông ta dùng góc nhìn nghệ thuật Trung Quốc để phê bình. Ông ta đã run lẩy bẩy đưa ra lời phê bình, thế nhưng lại được ca ngợi hết lời, chuyện đó ông ta suốt đời không thể nào quên.

Ông ta mang vẻ mặt trầm ngâm lắng nghe những lời của Trương Chính Hoa, rồi đáp lại một cách mơ hồ. Cuối cùng, ông ta nghiêm nghị nhìn Trương Chính Hoa, đưa ra câu trả lời dứt khoát. "Ý kiến của cậu rất hay, rất hay! Nhưng một nền nghệ thuật mang tầm vóc khí phách lớn lao thì không dung thứ cho bất cứ thứ gì khô khan cả!" Ông ta nói.

Trương Chính Hoa cảm thấy câu trả lời của ông ta chẳng liên quan gì đến vấn đề của mình cả, bèn ngước nhìn ông ta. "Là thế này ạ!" Cậu ta ngồi xổm xuống sân khấu, thân mật làm điệu bộ. "Màu sắc và ấn tượng phải lặp đi lặp lại, lặp lại, lặp lại, mới tạo ra được hiệu quả nghệ thuật cao nhất — giống như cảnh trong mơ vậy!" Cậu ta nói, mỉm cười dịu dàng.

Chính vì sự thân mật và dịu dàng của ông ta, Trương Chính Hoa đã hiểu ra, đã đồng ý và cảm thấy vui mừng: cậu ta cảm thấy mình đã được chỉ ra những sự sơ suất đầy thú vị. Cậu ta nói mình vô cùng biết ơn sự gợi mở ấy — góc nhìn trước đó của cậu ta vốn được gợi mở từ Tưởng Thuần Tổ: Tưởng Thuần Tổ phản đối thủ pháp xa hoa này, và quan trọng nhất là phản đối vị đạo diễn kia — cậu ta nghiêm nghị bước đi, bắt đầu pha màu vẽ. Ngay lập tức, cậu ta liền đem cuộc đối thoại này truyền bá cho các nữ diễn viên: cậu ta vô cùng khâm phục vị đạo diễn nọ.

Nhưng Tưởng Thuần Tổ lại kịch liệt công kích ông ta. Cậu nói sự phù phiếm, cảnh mộng chỉ có ở phòng khiêu vũ chứ không phải nghệ thuật; đạo diễn mà đáng thương đến mức đi khoe mẽ ánh sáng thì cũng giống như nữ diễn viên đáng thương đến mức đi lẳng lơ khoe sắc mà thôi. Tưởng Thuần Tổ công kích chủ nghĩa ấn tượng, nói rằng nó là thứ đã suy đồi; đồng thời cũng nói xu hướng này chẳng khác gì bệnh phù thũng, nghệ thuật chân chính, vĩ đại buộc phải rõ ràng, gần gũi, nhiệt tình, sâu sắc, buộc phải xuất phát từ bên trong. Sự hưng phấn, cuồng nhiệt, cho đến sự hoa lệ, thần bí, tất cả đều phải bùng nổ từ nỗi khát khao đầy đau đớn ở tận sâu thẳm bên trong. Cậu nói: Hamlet là như thế, Bản giao hưởng đồng quê cũng là như thế.

Chưa bao giờ cậu biểu đạt quan điểm nghệ thuật của mình một cách rõ ràng và đơn giản đến thế. Trước kia cậu cảm thấy mọi thứ đều đau đớn, hỗn loạn — chính trong nỗi đau đớn ấy, cậu đã nhận được sự gợi mở, để rồi giờ đây đột ngột thốt lên, cậu cảm thấy những vấn đề trước kia bỗng chốc đều được làm sáng tỏ.

Trương Chính Hoa tuy cảm thấy có chút khó khăn. Nhưng cậu ta tin đạo diễn nói đúng. Cậu ta mưu toan dung hòa hai cách nói ấy. Cuối cùng, cậu ta cho rằng kịch nghệ là nghệ thuật tập thể, mọi hiệu ứng kỹ thuật và bề ngoài đều là những thứ cần thiết.

Trương Chính Hoa đem quan điểm của Tưởng Thuần Tổ nhắc đến với đạo diễn, vị đạo diễn chỉ khinh bỉ cười nhạt một tiếng. Đại khái là thế này: mỗi vị đạo diễn đều mang đến một lý thuyết riêng, thế là lý thuyết ấy sẽ thống trị trong một thời gian ngắn giữa các diễn viên. Các diễn viên tiếp nhận tất cả mọi thứ, bởi vì có thêm một lý thuyết thì có thêm một phần niềm tin vui vẻ. Ngay sau đó, hệ thống Stanislavski trở nên thịnh hành. Tưởng Thuần Tổ có một hôm nhìn thấy Vương Quế Anh bước ra từ phòng âm nhạc, tay choàng lấy cánh tay của một nhà biên kịch, cùng người đó bước đi trên suốt dọc đường, miệng cất giọng vô cùng ngọt ngào để hỏi ông ta rằng: Stanislavski là ai thế? Chẳng hiểu vì sao Tưởng Thuần Tổ lại cảm thấy xấu hổ. Tưởng Thuần Tổ được phân công làm công việc bán vé trong buổi biểu diễn. Cậu vô cùng không hài lòng, nhưng nghĩ có việc làm vẫn hơn không có việc gì làm. Trong đợt biểu diễn lần này, đoàn kịch này mưu toan lấn át đoàn kịch khác, bởi vì đoàn kịch kia sẽ trình diễn một vở kịch khác vào cùng khoảng thời gian, với "đội hình đều đặn không kém". Đây là điều ai nấy đều biết rõ, ai nấy đều tràn ngập lòng đố kỵ, nhưng mọi người lại cho rằng đây là một cuộc cạnh tranh lành mạnh trong công tác nghệ thuật. Sự cạnh tranh ấy chính là nhà biên kịch này lấn át nhà biên kịch nọ, ngôi sao này lấn át ngôi sao kia, hoặc hai người hợp sức lại để lấn át một người. Những văn hào con buôn, những kẻ môi giới thơ ca ấy đang cao hứng thổi kèn thổi trống ở chốn này, ca ngợi sự đoàn kết vĩ đại chưa từng có trong giới kịch nghệ. Cao Vận đảm nhận một vai diễn quan trọng trong buổi biểu diễn lần này: cô rất khiêm tốn, nghiêm túc và đã bỏ ra rất nhiều công sức khổ luyện. Tưởng Thuần Tổ thường xuyên nhìn thấy cô lén lút đứng trước gương để nghiền ngẫm một biểu cảm nào đó: điều mà cô cảm thấy khó khăn nhất chính là vẻ biểu cảm đau đớn và yếu đuối. Tưởng Thuần Tổ cảm thấy đau đớn. Tình cảm giữa cô và một nhà biên kịch nào đó dần dần trở nên mật thiết hơn. Hai tuần trước buổi diễn, Tưởng Thuần Tổ nói với cô rằng mình chuẩn bị rời đi. Cao Vận hiểu tại sao cậu lại nói vậy, liền bộc lộ vẻ mặt đau đớn, yếu đuối, tựa như đang muốn nói rằng: "Biết phải làm sao đây? Mọi thứ đâu phải sức người có thể vãn hồi được!" Bốn ngày trước khi công diễn, mối quan hệ giữa cô và nhà biên kịch nọ đã trở nên vô cùng rõ ràng, thế là Tưởng Thuần Tổ mãi mãi khắc ghi biểu cảm đau đớn, yếu đuối ấy của cô: đó là sự chân thành cuối cùng và tình yêu cuối cùng. Trong biểu cảm ấy, trong đôi mắt cô ẩn chứa thứ ánh quang dịu dàng, thê lương; Tưởng Thuần Tổ cảm thấy mình yêu cô trọn vẹn, yêu cô hoàn toàn thuần khiết, đây gần như là lần đầu tiên cậu có thứ tình yêu này đối với cô, Tưởng Thuần Tổ không có sức mạnh để nói cho cô biết rằng, thứ mà cô cần trên sân khấu chính là sự chân thành và cảm động ấy, cô không nên tin vào biểu cảm được tạo ra bằng vẻ điệu đà nữ tính trước gương. Khi nghĩ đến điều này, Tưởng Thuần Tổ hiểu rằng cô và cậu đã vĩnh viễn chia lìa. Thế nhưng nhiệt huyết trong cậu tuyệt không khuất phục, nó cháy bùng lên một cách đáng sợ. Cậu hiểu rõ mọi thứ về bản thân, và cảm nhận rất thiết thực về sức mạnh cùng lối thoát cuối cùng của mình, nhưng cậu không thể chinh phục được ngọn lửa nhiệt huyết này: cậu khích lệ nó cháy rực lên. Cậu nổi loạn ép buộc Cao Vận, đến mức khiến Cao Vận cảm thấy hoảng sợ. Trong những ngày này, cậu cảm nhận rõ mồn một rằng mọi thứ đã sụp đổ, bản thân cậu đã bị hủy diệt; trong tâm trạng phát điên, cậu lạnh lùng quan sát và thưởng thức sự sụp đổ ấy, trong lòng cậu không còn lấy một chút thương hại nào dành cho chính mình.

Ban đầu, cậu khao khát một cuộc sống tự do, lành mạnh, thậm chí là hưởng lạc, cậu dốc sức vượt qua những cảm xúc u ám, cũ kỹ của mình; tiếp theo, khi rơi vào tuyệt vọng, cậu nghĩ đến chuyện kết hôn v.v., cậu cảm thấy chỉ cần Cao Vận chính thức sống chung với mình, khiến người khác thừa nhận mối quan hệ này, thì mọi chuyện sẽ ổn thôi: trong xã hội này có một danh nghĩa, làm một người chồng chính trực là một chuyện sảng khoái và tự hào biết bao, danh nghĩa này đi kèm với luân lý gia đình, có thể ép buộc Cao Vận phải cúi đầu quy thuận, và thế là cậu có thể huấn luyện cô theo ý chí của chính mình. Dòng tư tưởng này vô cùng mập mờ, cậu chưa từng phê phán nó, thế nhưng giờ đây cậu cảm thấy cái cột trụ nội tâm này của cậu đã đổ sụp từ lúc nào rồi; cậu chợt nghĩ, toàn bộ lý thuyết này — tất cả những cuộc hôn nhân, tất cả những gia đình, tất cả những lý thuyết đường hoàng của thời đại này đều vô cùng giả dối và đê tiện. Chúng che giấu và tô điểm cho thói sắc dục trơ trẽn. Ở thời đại trước, sắc dục bày ra trần trụi, còn thời đại này lại nửa trần trụi, thời đại này nhanh chóng dùng mọi danh nghĩa và lý thuyết để che đậy thói sắc dục. Người ta chỉ bàn chuyện công tác, chỉ bàn những nhu cầu bức thiết mang tính nghiêm túc của cuộc sống, để rồi con người ta lại càng trở nên trơ trẽn hơn.

Tưởng Thuần Tổ giờ đây hoàn toàn không có chút phòng bị nào mà đứng trơ trọi trong bóng tối. Âm nhạc cũng giả dối nốt, nếu như cuộc đời này là giả dối; hơn nữa cậu cũng chẳng thể tạo ra được thành tích nào vừa ý, âm nhạc đã rời bỏ cậu rồi. Cậu cảm thấy xung quanh mình đang lảng vảng những sinh vật hiểm độc và nhẫn tâm nhất, cậu cảm thấy mình có thể cứ thế tiến bước mà chẳng cần kiêng dè gì sất: thế nhưng cậu muốn đi đâu đây? Đồng thời, cậu cảm thấy từ bất kỳ hướng nào xung quanh mình cũng có thể bất ngờ vang lên một phát súng cướp đi tính mạng cậu. Cậu cảm nhận rõ ràng rằng điều này nhất định sẽ xảy ra, thế nhưng cậu lại tỏ ra vô cùng lạnh nhạt với điều đó. Nhiệt huyết của cậu mù quáng bùng cháy về một hướng: chiếm cho bằng được Cao Vận.

Cao Vận chưa từng nghĩ Tưởng Thuần Tổ khi chìm trong nhiệt huyết lại là một kẻ bạo loạn và yếu đuối nhường ấy. Giờ thì mọi thứ đã bị phơi bày hoàn toàn. Cô vốn có tình cảm chân thực dành cho Tưởng Thuần Tổ, chỉ có điều thứ tình cảm ấy đi kèm với đủ loại trò vui đùa giỡn, được thể hiện qua những hình thức mê hoặc, lẳng lơ và phức tạp. Cô chưa bao giờ nghiêm túc thổ lộ tình yêu của mình với Tưởng Thuần Tổ, còn Tưởng Thuần Tổ thì lại bày tỏ điều đó một cách ồ ạt. Trong hoàn cảnh ấy, giữa hai người, có lẽ cô mới là kẻ chân thật hơn, bởi vì cô vốn chẳng đòi hỏi sự chân thật; đối với một người phụ nữ như thế, trong vạn sự vạn vật, sự chân thật là thứ không quan trọng nhất, điều quan trọng nhất là cô sống bằng cảm giác mê hoặc, còn cái đầu ngu muội của cô thì luôn hướng về những tư tưởng thịnh hành nhất. Bởi vì cô trẻ trung xinh đẹp nên được cho là thông minh sắc sảo. Vị nhà trí thức kiêm nhà biên kịch kia chính là đã theo đuổi cô trong thứ tưởng tượng ấy. Cô liền lập tức quay lưng với Tưởng Thuần Tổ.

Tưởng Thuần Tổ khiến cô đau khổ, sự hưng phấn đối với công việc và môi trường xung quanh đã làm dịu bớt nỗi đau ấy, để rồi cuối cùng biến thành thế này: chỉ cần trốn thoát khỏi Tưởng Thuần Tổ là cô lại cảm thấy vui vẻ. Nhưng cô vẫn cảm thấy mình có nghĩa lý gì đó với Tưởng Thuần Tổ, nghĩa là cô thường xuyên bị dao động bởi đủ loại cảm xúc. Về mặt này, cô rất thương xót chính mình, cảm thấy trái tim mình quá đau đớn. Từ khi vị nhà biên kịch xuất hiện, cô liền cảm thấy mình chẳng còn vướng mắc nghĩa vụ gì với Tưởng Thuần Tổ nữa. Cô đã nói lời từ biệt với Tưởng Thuần Tổ bằng nét mặt đầy đau đớn ấy: cô cảm thấy thê lương, cô rất đáng thương, rất đáng thương, một người phụ nữ đơn độc. Vị nhà biên kịch kia đang đón nhận một tiếng tăm bừa bãi, đồng thời lại khoác lên mình chiếc vòng nguyệt quế của thời đại này, đối với Cao Vận mà nói, đó chính là một sự tồn tại vô cùng hào nhoáng. Giới thượng lưu mê hoặc nhất của thời đại này, cái thế giới chấn động tâm can nhưng cũng vô cùng lộng lẫy ấm áp ấy, cái cung điện nguy nga tráng lệ được xây dựng trên một cuộc sống vô sắc ấy, cứ thế mà mở toang cánh cửa đón chào cô.

Tưởng Thuần Tổ thường xuyên chạm mặt vị nhà biên kịch nổi tiếng ấy, đó là một người có gương mặt hốc hác và mệt mỏi. Dù ăn mặc rất đẹp, nhưng trông lúc nào cũng có vẻ tệ hại. Trên người hắn ta tỏa ra một thứ sức mạnh đặc biệt, khiến người ta có cảm giác hắn là một vị quan lớn, nhưng lại chẳng thuộc cơ quan nào cả. Người ta có cảm giác hắn là một nhân viên công tác vô cùng xuất sắc, thế nhưng lại vô cùng lười biếng. Vào những lúc hắn trầm mặc, lúc viết văn hay lúc diễn thuyết, một bầu không khí lười biếng mà kính cẩn lại lan tỏa xung quanh hắn. Thế nhưng khi hắn tuôn ra những lời oán thán bất tận, hắn lại khiến người ta sinh ra cảm giác ghê tởm về mặt thể xác. Ba nhà văn tụ tập lại với nhau là có thể thao túng văn hóa, nghệ thuật, nhân dân, cứ như ba bà hàng xóm tụm năm tụm ba là có thể thao túng cả một con phố vậy.

Vị nhà biên kịch này từng có một quá khứ huy hoàng, thế nên giờ đây hắn cảm thấy địa vị của mình đã được củng cố vững chắc. Ở Trung Quốc, địa vị chính là thứ kỳ diệu nhất trên đời. Vị nhà biên kịch này, sau những tác phẩm có phần non nớt nhưng đầy nhiệt huyết thuở niên thiếu, đã biến thành một đứa con cưng đội vòng nguyệt quế của thời đại này chuyên dùng công thức để sáng tác kịch bản. Vị nhà biên kịch này đã cạn kiệt nguồn cảm hứng, hiện tại hắn viết về chiến tranh du kích, sau đó hắn viết về hậu phương, ở giữa thì châm chọc hoặc hài hước một chút, hắn gọi những thứ đó là kịch hài, để rồi cuối cùng hắn dùng sự biết ơn vô hạn để tự ca tụng chính mình. Ban đầu hắn nghiêm túc và nhiệt thành, sau đó hắn gặt hái những tiếng tăm bừa bãi, dùng một chút tài năng và chút ít cảm hoài để tạo ra các tác phẩm của mình.

Tất cả những điều này khiến Tưởng Thuần Tổ nghĩ rằng, ở trong cái xã hội này, nếu không có địa vị và danh tiếng thì không thể sống nổi, cậu phải dùng những thành tích và danh tiếng cao hơn nữa để đánh bại những kẻ này. Mặc dù cậu không thể dùng thứ khác, có lẽ là thứ tỉnh táo hơn để thay thế cho thành công, danh tiếng, địa vị, thế nhưng trong lòng cậu lại bùng cháy lên sự căm hận mãnh liệt đối với thế giới này. Sự căm hận ấy thường mang tính hẹp hòi nhưng lại quyết định cuộc sống của cậu trong những năm tháng sau này.

Mối quan hệ giữa Cao Vận và vị nhà biên kịch ấy đã rõ mười mươi, đẩy Tưởng Thuần Tổ rơi vào hoàn cảnh vô cùng khó xử. Nhưng chính vì lòng căm hận, cậu ngược lại càng tỏ ra vô cùng dũng cảm. Trước kia cậu vốn mịt mờ, kín đáo, thì nay lại mang theo thái độ nghênh ngang bất tuân, tung hoành ngang dọc trong nhà hát. Cái thái độ bất bất chấp tất cả, tự bành trướng bản thân đến cực hạn của những kẻ trẻ tuổi thường rất dễ bị toàn xã hội chán ghét, nhưng nguyên do đằng sau đó lại chứa đựng biết bao nỗi đau đớn tột cùng. Tưởng Thuần Tổ trong mắt người khác đã trở thành một kẻ đáng thương, quả thực cậu là một tên ngốc nghếch đáng thương chẳng biết lượng sức mình; thế nhưng bản thân cậu thì lúc nào cũng hưng phấn tột độ. Trong vòng tròn này, chuyện tình cảm thay đổi vốn là chuyện như cơm bữa, hơn nữa thường xảy ra vô cùng nhanh chóng, có kẻ chọn cách dùng ẩu đả để giải quyết, nhưng phần lớn đều dùng thái độ lạnh nhạt, thậm chí là thái độ bạn bè để đối phó, mọi người đều đinh ninh rằng đây chính là phong độ tốt đẹp nhất của chủ nghĩa tự do. Tưởng Thuần Tổ trước kia từng tin sái cổ điều này; thế nhưng khi sự việc giáng xuống đầu mình, cậu lại cảm thấy đó là sự giả dối. Cậu cảm thấy không thể dung thứ cho sự hời hợt với cuộc đời đến thế: sự hoang mang ở phương diện này đã tan biến trong sự tự bành trướng tột độ ấy. Cậu không ngay lập tức nhận ra rằng, thứ chống đỡ cho cậu ở đây chủ yếu chính là thứ cảm xúc lạnh lẽo, xấu hổ, đau đớn mà nghiêm túc mà cậu từng dốc sức rũ bỏ trước kia, thứ cảm xúc này không còn nghi ngờ gì nữa chính là xuất phát từ cuộc sống thuở trước.

Cậu nỗ lực kiểm điểm lại bản thân trong nỗi đau đớn hỗn loạn, trong lòng bỗng dâng lên sự nghiêm túc, cậu cảm thấy mình buộc phải nói chuyện với Cao Vận một lần nữa: chỉ là nói chuyện một lần thôi, ngoài ra tuyệt đối không làm gì khác. Cậu tin rằng, nếu ở điểm này mà cậu chiến thắng được bản thân, thì cậu sẽ có thể gượng dậy được. Cậu tin đây là chuyện vô cùng quan trọng, tuyệt đối, là chuyện sống còn: những con người nhiệt huyết ở mọi ngã rẽ cuộc đời luôn tin tưởng như thế, đặc biệt là những người trẻ tuổi, có lúc còn tin đến mức mê tín. Có được sự tự giác ấy, Tưởng Thuần Tổ cảm thấy khoảnh khắc sinh tử của mình đã đến, thứ nhiệt huyết này thật đáng sợ, nó mở toang cánh cửa dẫn đến sự tỉnh táo minh mẫn và lạnh lùng. Tưởng Thuần Tổ lúc này ngoài thứ nhiệt huyết tuyệt đối này ra thì chẳng thể nhìn thấy bất cứ thứ gì khác. Sự thật là, một nửa con người cậu đã bước vào sự tỉnh táo lạnh lùng ấy, còn nửa kia thì đang mưu toan chiếm lại Cao Vận, lúc này cậu khao khát có được cô hơn bất cứ lúc nào hết.

Buổi tối trước ngày biểu diễn, cậu đến tiểu kịch trường của đoàn kịch. Lúc cậu đến, tiểu kịch trường đã chật cứng người, khắp nơi vang lên tiếng trò chuyện, buổi tổng duyệt vừa mới bắt đầu. Cậu ngồi một lúc, rồi trong ngọn lửa nhiệt huyết đáng sợ của mình, cậu cảm thấy nôn nóng không yên nên đã rời khỏi nhà hát. Trời đang đổ mưa, cậu lang thang chạy dọc trên phố; cậu uống rượu, chạy khắp một nửa Trùng Khánh. Khi cậu ướt sũng quay trở lại nhà hát thì đã là mười hai giờ đêm, màn thứ tư sắp kết thúc. Âm thanh trên sân khấu vô cùng vang dội, hội trường chìm trong tĩnh lặng, khói thuốc bao trùm. Cậu dừng lại ở phía sau, nhận ra sự tĩnh lặng trong hội trường là do mệt mỏi: đêm đã khuya lắm rồi, suốt năm tiếng đồng hồ đối mặt với ánh sáng và màu sắc mãnh liệt, những khán giả này, những nhân vật tên tuổi và các nhà biên kịch ấy đã bị dẫn dắt bởi những chuyển động hưng phấn trên sân khấu để chìm vào cảm giác mệt mỏi, ngọt ngào, mơ hồ như trong mộng cảnh. Giấc mộng đồng điệu ấy dâng lên đến đỉnh điểm, ánh sáng trên sân khấu trở nên vô cùng rực rỡ, trong lòng Tưởng Thuần Tổ bỗng dâng lên sự bình yên kỳ lạ, cậu đột nhiên cảm thấy tôn kính mọi thứ ở nơi đây. Cậu nghĩ, bên ngoài là đêm khuya thê lương mưa rơi rả rích. Thế là sự say đắm trước mắt này bỗng trở nên vô cùng đậm chất thơ, cậu cảm thấy cuộc đời thật tươi đẹp. Cảm giác này vô cùng chân thực. Cao Vận, người thiếu nữ kiên cường trong kịch bản dám đứng lên chống lại gia đình chuyên chế vì cách mạng và tình yêu, đã xuất hiện trên sân khấu. Cảnh trí là vùng đồng bằng Giang Nam. Viễn cảnh là những ngọn đồi xanh biếc, mặt trời đang lặn dần; tiền cảnh là một chiếc cổng vòm cổ kính, người tình dũng cảm của vị thiếu nữ kiên cường ấy, người thủ lĩnh của đội du kích, đứng dưới gốc cây bên trái cổng vòm.

Tưởng Thuần Tổ căng thẳng hẳn lên. Tất cả những điều trước mắt này, vị trí của cậu trong cuộc sống này, cùng với hoài bão và giấc mộng của cậu đã tạo nên một ảo ảnh vô cùng rực rỡ. Dù cậu có đau đớn thế nào đi nữa, tất cả những điều này đã hình thành nên đỉnh cao của thế giới hư vinh, và cậu đã say đắm trong đó. Trong ảo tưởng, cậu không còn cảm nhận được địa vị thực tế của mình nữa. Đây là tâm trạng hoa lệ nhất, sâu thẳm bên trong nó cất giấu hoài bão bi tráng. Cậu mới chỉ nhìn thấy tất cả những điều này trong sách vở, và giờ đây cậu đã hiện thực hóa nó. Nội dung của một bài thơ đẹp chính là như thế, hoặc giả, cuộc đời của Mozart vĩ đại chính là như thế. Người tình, sân khấu, âm nhạc, sự bức hại của xã hội, thiên tài và hoài bão — Tưởng Thuần Tổ có sự say sưa ngắn ngủi.

Nhưng tiếp theo đó là nỗi đau đớn khủng khiếp. Giấc mộng quả thực rực rỡ huy hoàng, nhưng cậu đã mất đi tất cả rồi, cậu sẽ ra sao đây? Dưới mái tóc ướt đẫm dán chặt vào trán, đôi mắt cậu đang bùng cháy. Các chiến sĩ du kích xuất hiện trên sân khấu, Cao Vận nhảy lên một tảng đá, giơ cao hai tay. Ánh sáng trên sân khấu bỗng vụt tắt, trên phông nền xuất hiện ánh đỏ rực rỡ, Cao Vận đứng ở vị trí cao giữa đám đông, nổi bật lên với vóc dáng xinh đẹp, trang nghiêm. Tưởng Thuần Tổ liếc nhanh về phía bóng hình xinh đẹp ấy, trong lòng bỗng dâng lên niềm hy vọng, rồi sải bước thật nhanh về hậu đài.

Cậu muốn có được cô. Cậu tin rằng đây là cơ hội cuối cùng. Hậu đài vắng lặng, cậu ngồi xuống một chiếc ghế. Trên sân khấu bùng lên tiếng hát hào hùng, tiếng hát chưa dứt thì hội trường đã vang lên những tiếng ồn ào phấn khích. Người đầu tiên chạy ào ra hậu đài là Trương Chính Hoa: cậu ta là chiến sĩ du kích, tay cầm một thanh đại đao. Khi chạy, cậu ta làm một mặt quỷ: rõ ràng cậu ta đang vô cùng vui sướng.

"Sao cậu lại ở một mình ở đây thế? Cậu xem chưa đấy?" Cậu ta lớn tiếng hỏi, nhanh chóng vớ lấy mẩu giấy trên bàn để lau mặt, đồng thời cởi áo khoác.

"Tớ thấy dạo này cậu có vẻ chán chường lắm, phải không? Cậu đang suy sụp lắm đúng không?" Trương Chính Hoa vừa phấn khích vừa lớn tiếng nói, miệng cười ngọt ngào. "Đúng vậy, tôi ở đây!" Cậu ta lớn tiếng kêu lên, đáp lại tiếng hô vang trên sân khấu. Trong niềm cảm động, cậu ta tiến lại gần bắt tay Tưởng Thuần Tổ, trên mặt lộ rõ vẻ chân thành, khó xử. Biểu cảm của cậu ta như đang nói rằng: "Tôi là bạn cậu mà, tôi biết chứ, cậu nhìn chúng ta xem, chúng ta còn trẻ, đừng vì chuyện tình yêu mà phiền muộn nữa!" Tưởng Thuần Tổ hoàn toàn không hiểu nổi tình cảnh của cậu ta, không hiểu vì sao cậu ta lại như thế, bèn ngẩn người nhìn cậu ta với vẻ kinh ngạc. Trương Chính Hoa khoác áo lên vai rồi chạy vụt ra sân khấu, bên khóe môi Tưởng Thuần Tổ hiện lên nụ cười khổ. Lúc này hậu đài đã chật ních người: khán giả và diễn viên hầu như đều kéo hết ra hậu đài. Nhưng Tưởng Thuần Tổ hoàn toàn tê dại trước mọi thứ xung quanh. Cao Vận từ trong phòng thay đồ chạy ra, ngồi xuống, kéo chiếc gương lại trước mặt, nhẹ nhàng, vui vẻ vỗ tay một cái. Cô không hề tẩy trang ngay, mà mỉm cười vui vẻ với chiếc gương, rồi ngẩng đầu lên, lí lắc trò chuyện với vị nhà thơ nổi tiếng nọ. Vừa trò chuyện cô vừa không ngừng soi gương. Rõ ràng cô không nhìn thấy Tưởng Thuần Tổ, hoặc giả đang giả vờ không nhìn thấy.

Tưởng Thuần Tổ để ý thấy vị nhà thơ kia tay chống gậy, đảo mắt nhìn quanh một cách vô cùng phóng khoáng, miệng không ngừng nói, nói với tất cả mọi người. Hắn ta chính là bông hoa xuất sắc nhất trong vòng hoa này. Tưởng Thuần Tổ nhìn thấy một nữ diễn viên rưng rưng nước mắt lao vụt ra ngoài; cậu lạnh lùng thầm nghĩ, chắc cô ta lại cãi nhau với đạo diễn rồi. Tưởng Thuần Tổ nhìn thấy vị nhà biên kịch kia bước đến bên nhà thơ: cuộc trò chuyện và lời trêu ghẹo càng trở nên rôm rả hơn. Nhưng Tưởng Thuần Tổ đã tê dại, chẳng hề cảm nhận được những điều đó. Lúc này có người đẩy cậu, đòi nhường ghế, cậu ngoan ngoãn đứng dậy, mang theo chút xấu hổ rồi bước về phía bức tường. Vương Quế Anh cùng mấy người nữa đi vào, Vương Quế Anh gật đầu chào cậu, nhưng cậu không kịp đáp lại. Khung cảnh này càng thêm phần nhiệt liệt, sinh động, còn Tưởng Thuần Tổ lại càng thêm u ám, tê dại.

"Tiểu Cao nhà chúng ta diễn giỏi quá cơ!" Vương Quế Anh lớn tiếng nói, bước về phía những nghệ sĩ ấy.

Cao Vận ngẩng đầu lên, cười rực rỡ. Cô làm bộ nghiêm nghị liếc nhìn gương một cái, rồi lại mỉm cười. Sau đó cô bĩu môi.

"Mong được chỉ giáo! ... Màn ba suýt chút nữa em quên mất cả một đoạn dài!" Cao Vận nói.

"Không có đâu, không có đâu, diễn rất hay!" Nhà thơ nói.

Vị nhà biên kịch cười sảng khoái với nhà thơ, rồi giơ tay búng tàn thuốc. "Đây là thành quả của chúng ta! Đây là gương mặt mới của giới kịch nghệ chúng ta, hy vọng anh... chỉ giáo đôi điều nhé!" Hắn lắc đầu nói. Sau đó hắn mỉm cười với Cao Vận. "Này, này, làm ơn lấy hộ tôi lọ vaseline với!" Cao Vận nói, đứng phắt dậy, thế là không ngồi nữa. Cô uyển chuyển nhảy cò cò vì không lấy được lọ vaseline, miệng cất tiếng rên rỉ nũng nịu. Mọi người bật cười nhìn cô.

"Tôi muốn viết một vở kịch, một vở kịch thật nồng nhiệt, cuồng nhiệt như bão tố, để cô Cao thủ vai chính!" Nhà thơ lớn tiếng nói.

"Ý này hay tuyệt! Chúng ta vứt bỏ Thượng Hải, nhưng lại thu được thành quả lớn thế này, anh thấy thế nào?" Nhà biên kịch quay sang nói với Vương Quế Anh, lúc này cô ta đang thì thầm to nhỏ với một người đàn ông để râu quai nón. "Cảm tưởng tối nay của tôi thực sự rất nhiều, trước hết là vấn đề tiền nong, tiếp theo là vấn đề khán giả!" Nhà biên kịch cười nói với nhà thơ.

Tiếp theo đó vị nhà biên kịch bật cười lớn. Nhưng Tưởng Thuần Tổ lại cảm thấy tiếng cười ấy thật ghê tởm, giả dối. Trước hết Tưởng Thuần Tổ cảm thấy đố kỵ, tiếp theo là bừng tỉnh mối thù hận to lớn. Cậu cảm thấy sự căm hận này là do vận mệnh mãnh liệt của dân tộc và sự hy sinh đau khổ của nhân dân mang lại; trong khoảnh khắc này, cậu chợt nhớ đến và cảm nhận được vô số con người đang lưu lạc chốn đồng hoang, đang chiến đấu giữa biển lửa. Cậu đinh ninh rằng bản thân mình không hề giả dối, cậu nhớ đến Chu Cốc Lương và Thạch Hoa Quý, đã lâu lắm rồi cậu không nghĩ đến họ. "Bọn họ nhất định sẽ đồng ý với tôi!" Cậu dịu dàng thầm nghĩ, đặc biệt là vì nỗi căm hận đối với tất cả những gì đang diễn ra trước mắt. Cơn run rẩy căng thẳng bỗng dịu xuống, cứ như từ một bộ phận nào đó trên thể xác cậu, thứ cảm xúc dịu dàng, thân thiết và rõ ràng ấy trào trào dâng xuất hiện: cậu nhận thức được rằng, tình huống này hoàn toàn có thể được biểu hiện bằng thể xác. Đồng thời, một tiếng nổ lớn như muốn bùng lên ngay trước mặt cậu; mọi thứ trước mắt bỗng trở nên xa vời. Trong ánh sáng phía xa là nụ cười mờ ảo của Cao Vận, cậu cảm thấy mình đã giành được sự tự do.

Mọi người dần tản đi. Vị nhà biên kịch vẫn ở lại, rõ ràng hắn đang đợi Cao Vận. Đối với Tưởng Thuần Tổ, giờ đây mọi thứ đã rõ mười mươi, cậu căm hận nghĩ đến sự dâm loạn và trơ trẽn của những con người này — bao gồm cả chính cậu. Cậu tự hỏi bản thân xem bây giờ mình nên làm gì, cứ thế bỏ đi hay là tìm Cao Vận nói chuyện. Cậu có chút chần chừ... Nhà biên kịch và Cao Vận đang bước về phía cậu.

Cao Vận đã nhìn thấy cậu. Trên gương mặt bọn họ đồng thời xuất hiện một nụ cười khó chịu y hệt nhau. Vị nhà biên kịch nghi ngờ nhìn cậu, ánh mắt ấy lại càng làm tăng thêm lòng dũng cảm cho cậu; bởi vì, dù có yếu đuối và hoang mang đến đâu đi nữa, cậu vẫn là một người đàn ông kiêu hãnh.

Tư duy của Tưởng Thuần Tổ lúc này là, cậu hiểu rõ sự dâm loạn trơ trẽn của chính mình và tất cả những kẻ này, cậu căm ghét điều đó, thế nên cậu có quyền cao cả để thể hiện bản thân; cậu buộc phải vạch trần sự dâm loạn trơ trẽn này, buộc phải nói chuyện với Cao Vận, và cuối cùng, cậu buộc phải chấm dứt tất cả những chuyện đau đớn, đáng sợ này để nhanh chóng lao thật nhanh ra chốn đồng hoang hiu quạnh. Khi bước tới, cậu mang theo một sự chật vật đáng sợ, người cậu co giật, trong mắt lóe lên thứ ánh sáng kỳ lạ khiến Cao Vận lập tức khuất phục đứng khựng lại. "Tôi muốn nói chuyện với cô vài câu!" Cậu nói đều đều. Cậu khựng lại một nhịp, liếc nhìn vị nhà biên kịch với vẻ khinh bỉ tột cùng. Trong biểu hiện ấy của cậu, trong nguồn sức mạnh chỉ bộc phát cho đến tận phút chót ấy, Cao Vận hoàn toàn không thể phản kháng; cô thậm chí còn cảm thấy mình quả thực có nhu cầu cần phải nói chuyện với Tưởng Thuần Tổ, trong lòng cô đang mang nỗi đau đớn.

Cô đứng im bất động, nhìn cậu với ánh mắt gần như cầu khẩn.

"Xin cô đi theo tôi." Cậu hung ác nói.

"Anh đang làm cái gì thế hả?" Nhà biên kịch phẫn nộ hỏi; "Anh họ gì?"

"Tôi không có họ tên... Tôi... tôi chuẩn bị chấm dứt cái cuộc sống dâm loạn trơ trẽn của mình để nhường chỗ cho anh tiếp quản đấy!" Tưởng Thuần Tổ hung hăng nói. "Đi theo tôi!" Cậu bảo Cao Vận.

Cậu hiểu rằng mình đã chiến thắng, trong lòng dâng lên niềm vui lớn lao, cậu quay người bước đi. Cao Vận vô thức bước theo sau cậu.

"Cô đi đâu đấy?" Nhà biên kịch đuổi theo ra đến cửa, lớn tiếng gọi. Rõ ràng, rơi vào cái tình cảnh kỳ quái thế này, lại phải đấu tranh với một thanh niên như vậy, đối với hắn là một sự sỉ nhục đầy đau đớn.

"Đừng quản tôi!" Cao Vận đau đớn nói.

"Dù thế nào đi nữa..." Nhà biên kịch băng qua khoảng sân, "Tiểu Vận, dù thế nào đi nữa em cũng đừng để bị hắn lừa gạt, cái loại thanh niên như hắn vừa hoang dã vừa ngu muội lắm!" Hắn gọi với theo Cao Vận, đồng thời tóm lấy cánh tay cô.

Tưởng Thuần Tổ đứng trong làn mưa lạnh, nghe thấy những lời đó nhưng lạnh lùng giữ im lặng. "Loại thanh niên ấy chẳng qua chỉ là tàn dư phong kiến mà thôi, em đã hy sinh vì hắn nhiều đến thế là đủ rồi!" Nhà biên kịch lo lắng gọi với theo.

"Bu...ông... tay... tôi ra!" Cao Vận đau đớn nói. "Tôi đi mấy phút rồi về ngay!" Cô nói, giật tay ra, rồi bước về phía bãi đất trống.

Tưởng Thuần Tổ đã chiến thắng trong cơn cuồng nộ tồi tệ! Vào buổi sáng hôm nay, cậu cảm thấy mình buộc phải mổ xẻ bản thân trước mặt Cao Vận, cầu xin sự tha thứ của cô; đến khi buổi tổng duyệt kết thúc, tâm trạng cậu phát điên lên, cậu tê dại vì sự điên cuồng ấy, và cậu muốn có được Cao Vận thêm một lần cuối cùng. Ở khoảnh khắc cậu sải bước tiến về phía Cao Vận, cậu cảm thấy mọi thứ đã được làm sáng tỏ hoàn toàn, cậu buộc phải phơi bày mọi sự giả dối, rồi sau đó rời đi. Thế nhưng ở hiện tại, khi Cao Vận đang bước theo sau cậu, cậu lại thay đổi một lần nữa. Cậu nhận thức một cách nghiêm túc về sự thay đổi này. Cậu cảm thấy mình không thể kiểm soát nổi nữa, cậu cảm thấy nếu tâm trạng lãng mạn ấy trỗi dậy một lần nữa, thì cậu nhất định sẽ lại sa chân vào vũng lầy tăm tối đáng xấu hổ và đáng sợ kia một lần nữa. Mọi người đều cho rằng cậu là một nhà thơ lãng mạn, còn bản thân Tưởng Thuần Tổ thì lại vô cùng khao khát thứ tâm trạng lãng mạn ấy trỗi dậy, hơn nữa nó lại mang theo nỗi đau đớn mãnh liệt đến nhường này.

“Làm một lần hy sinh, em! Em chưa từng hy sinh lần nào, vậy thì điều quan trọng lúc này là: Làm một lần hy sinh, đây là vấn đề sinh tử!” Anh thầm nghĩ, bước đi trong cơn mưa lạnh dọc theo con ngõ nhỏ tối tăm. Anh hiểu rõ tình hình nghiêm trọng đến mức nào, anh cảm thấy bản thân đã phát điên rồi. Đột nhiên, anh cảm thấy xung quanh mình là cuồng phong bão táp; trong khi trước đó anh cảm thấy xung quanh thật lạnh lẽo và tĩnh mịch. Anh cảm thấy khắp nơi có những luồng ánh sáng kỳ dị và dòng âm lưu nóng bỏng; anh cảm thấy bản thân mình trong phút chốc đã lấp đầy cả thế giới, anh cảm thấy có một sức mạnh đáng sợ đang áp bách và xé toạc anh, anh muốn thét lên. Trong niềm đam mê cuồng loạn ấy, anh bất chợt vứt bỏ quá khứ của mình, và hủy hoại cả tương lai của mình: anh đòi hỏi mọi thứ trên thế gian phải làm vật hy sinh cho niềm đam mê của anh, cùng hy sinh với anh. Trong sự điên cuồng ấy có cảm giác dâm dục, nhục dục, có dòng thác cuồn cuộn của niềm đam mê lãng mạn. Lần đầu tiên anh đấu tranh với thứ đam mê lãng mạn này, thứ mà thời đại này đã ban tặng, anh cảm nhận được sự giả dối của nó. Tiếng gào thét của lý trí anh yếu ớt, rồi lại bùng lên phấn khích, anh gào thét bắt bản thân phải hy sinh một lần. Anh gần như đã hiểu ra điều này: đó là, sở chỉ anh phát điên như vậy, chẳng qua vì vẫn còn đủ loại lực cản ngăn trở anh lần cuối cùng có được Cao Vận. Anh bước qua khoảng sân trống, dừng lại trước cánh cửa tối thum thủm của phòng âm nhạc. Anh quay người, ánh đèn từ nhà hát chiếu rọi trong làn mưa lạnh, những vũng nước khắp nơi ánh lên, Cao Vận đang lặng lẽ bước về phía anh. Anh dùng toàn lực đăm đăm nhìn ánh đèn nhà hát, nở một nụ cười khinh bỉ. Anh chờ Cao Vận đến gần: anh không thể làm một lần hy sinh, anh muốn đưa Cao Vận lên giường của mình, anh muốn nếm thử thứ đau khổ và niềm vui kỳ lạ ấy, anh tin rằng chỉ có thứ đau khổ và niềm vui ấy mới có thể khải thị cho anh lối thoát của mình — niềm đam mê lãng mạn đã chiến thắng, mọi thứ cứ thế mà đơn giản.

Anh tự nhủ, đừng nghĩ đến chuyện thấu hiểu, anh tự nhủ, giả như anh đã nếm được thứ mật ngọt đau khổ này, anh sẽ lập tức đi chết.

“Làm một lần hy sinh! Chỉ một lần thôi! Ngày mai vẫn là công việc ban ngày, lại có cuộc sống vô tận... Không, không! Đây chính là cuộc sống của tôi!” Anh thầm nghĩ, Cao Vận đã dừng lại trước mặt anh.

Anh trầm mặc. Anh có được sự yên tĩnh. Anh cảm nhận được làn gió mát và cơn mưa lạnh giữa đêm khu vực: hiên nhà đang nhỏ giọt, phát ra âm thanh rõ mồn một. Anh chợt cảm thấy tất cả những điều này đẹp đẽ vô song, cuộc sống đẹp đẽ vô song.

Anh muốn đưa người phụ nữ lẳng lơ nhưng lại có chút phác phác này lên chiếc giường của mình, đó là một chiếc giường thần thánh. Ngày mai anh sẽ chết, hoặc rời xa; ngày mai, tấm màn nhung trên sân khấu tách ra, lộ ra ánh đèn và màu sắc tuyệt mỹ, Cao Vận cất tiếng hát bước ra, dâng hiến cho khán giả sự nhiệt tình nghiêm túc của thời đại này, dâng hiến sự lẳng lơ chập chững vào nghề của cô, và dâng hiến anh, nỗi đau đớn tráng lệ, bi thương của Tưởng Thuần Tổ. —— Anh cảm thấy cuộc sống đẹp đẽ vô song. Cho đến tận bây giờ, anh vẫn đang sống trên nền tảng này, thế giới hư vinh và thế giới bi thương của thời đại này, giờ đây tất cả những điều này đã đạt đến đỉnh điểm.

Bây giờ anh đã yên tĩnh, giờ đây anh đang mang nỗi đau lớn lao để chấp hành tất cả những điều này, mặc cho kết quả ra sao. Nhưng cuộc sống của con người không phải là cô lập, loài người từ thời viễn cổ đã sống đến tận bây giờ, tạo nên sự trang nghiêm của cuộc sống, thể hiện bằng đủ mọi cách ở các thời đại khác nhau. Mặc dù Tưởng Thuần Tổ lúc này vẫn cảm thấy cuộc sống là mù quáng và cô lập, nhưng sự trang nghiêm ấy lại bộc lộ ra trong quá trình anh đau đớn chấp hành.

Cao Vận rất ngây thơ, lúc này cô cảm thấy vô cùng đau đớn. Cô cảm thấy mình có lỗi với Tưởng Thuần Tổ; bất luận quan niệm cô tiếp nhận là gì, cô cảm thấy mình vẫn có nghĩa vụ đối với Tưởng Thuần Tổ. Đối với cô, không phải tình yêu đã phai nhạt, mà là tình yêu đã bị nỗi đau làm cho hoảng sợ lùi bước; cuộc sống của cô đang dẫn dắt cô đi về một hướng khác. Người ta nói, tình yêu không tồn tại thì không thể miễn cưỡng, nhưng người ta chưa bao giờ biết tình yêu có tồn tại hay không: tiền tài và hư vinh là tồn tại, và nhục dục là thứ vĩnh viễn tồn tại. Trong cục diện phức tạp, tất cả những thứ khác đều tồn tại, chỉ có tình yêu là không tồn tại: tất cả những thứ khác đã chứng minh, hoặc hư cấu nên tình yêu, thế thôi. Cho nên, trong thời đại hiện tại, ngoại trừ sự kết tinh gian khổ của cuộc sống và công việc, người ta chỉ có thể nói: Tôi vào phút giây này quả thực đang thay đổi. Và tạo nên phút giây này, hoặc là niềm vui ngẫu nhiên, hoặc là quan niệm lãng mạn vĩnh cửu của thời đại ấy. Cao Vận sau khi bước ra khỏi nhà hát, liền yêu trong đau đớn, đó là do quan niệm trách nhiệm, từ cảm xúc trách nhiệm đã sinh ra lòng tự cảm kích tốt đẹp. Hơn nữa thời đại này lại có quan niệm lãng mạn. Hoặc vẫn luôn là như vậy, đó là, cô đầy cảm xúc nghĩ rằng, cô từng yêu Tưởng Thuần Tổ, bây giờ cô nên vĩnh biệt anh. Cô cảm thấy cuộc chia tay này thật lay động và đẹp đẽ, sẽ mang đến cho cuộc đời cô sự an ủi đầy bi thương.

Bước ra khỏi nhà hát, tâm trạng của Cao Vận đã thay đổi. Cô đã quên đi khung cảnh náo nhiệt vừa nãy, cô cảm thấy bản thân thật đáng thương: cô đang theo đuổi một cuộc chia tay bi thương, đẹp đẽ. Sự việc là vậy đấy, cô cảm thấy mình là thiếu nữ bất hạnh của thời đại này, thiếu nữ này và người tình đầu tiên của cô đã có một cuộc chia tay vô cùng lay động tại đây. Nhưng trong lòng cô lại có nỗi đau thực tế: chỉ cần đi vài bước chân, hiện thực rất dễ dàng lật đổ tâm trạng lãng mạn này. Cho nên cô tự nhủ rằng, cô được tự do, cô thuộc về chính mình, chỉ cần cô cho là đúng, cô phải kiên định thực hiện nó.

Sau tâm trạng lãng mạn ấy, thứ khao khát thực tế đối với cục diện kỳ lạ này đã khiến cô phấn khích lên.

Họ nhìn nhau, họ trầm mặc, đứng trong làn mưa lạnh.

“Đến chỗ anh nhé?” Cao Vận nói.

Tưởng Thuần Tổ muốn nói gì đó, nhưng lại đổi ý, quay người bước đi nhanh chóng. Trong lòng anh có sự vui mừng và đau đớn: anh chưa bao giờ nghĩ mình lại có thể chiến thắng. Giờ đây anh đã trần trụi, tất cả sự phòng thủ ấy, tất cả sự kiêu ngạo ấy, cấu trúc lãng mạn ấy, khi không thể thực hiện thì vô cùng kiên cường, nhưng hễ chạm trán với hiện thực, liền sụp đổ. Anh từng phản kháng, bây giờ anh chỉ đang tĩnh táo hồi tưởng lại những sự phản kháng ấy, những cơn cuồng phong bão táp ấy, hoàn toàn không còn nhiệt tình và sức mạnh nữa. Chủ nghĩa lãng mạn ấy đã đổ gục như một cái xác chết — điều đáng sợ hơn là, sự dâm dục và nhục dục của anh đã nguội lạnh trong nỗi đau thực tế và nghiêm túc. Anh cảm thấy việc mình đang làm hiện giờ là đê tiện nhất, xấu xa nhất. Nhưng anh vẫn tiếp tục làm. Họ gọi cửa. Họ bước vào phòng, bật đèn lên, họ nhìn nhau. Họ ngồi xuống, đối xử với nhau rất lạnh nhạt. Họ lại không có sức mạnh để thay đổi cục diện này.

Tưởng Thuần Tổ nhìn thấy trên sàn nhà cạnh cửa có một bức thư, bèn nhặt lên. Đây là từ một người bạn quen ở Thượng Hải gửi tới: họ đã cắt đứt liên lạc từ lâu, giờ đây người bạn này đã trốn khỏi Vũ Hán nguy cấp đến một vùng quê cách Trùng Khánh hai trăm dặm. Nhưng Tưởng Thuần Tổ lúc này hoàn toàn không cảm động trước tình bạn bất ngờ này, anh chỉ lạnh nhạt nghĩ ngợi một thoáng. Anh nắm chặt tờ giấy một lúc lâu, giả vờ đọc thư: trái tim anh chưa bao giờ lạnh lùng đến thế.

Anh cảm nhận được sự trống rỗng lớn lao và đáng sợ. Anh nghĩ, anh đã sống ở đây được gần nửa năm rồi. Anh nhìn mọi thứ trong phòng, nhưng không có cảm giác. Anh nhìn Cao Vận.

Thế là anh thử giãy giụa thoát khỏi sự trống rỗng này. Anh cảm thấy Cao Vận rất xinh đẹp, đôi mắt cô long lanh, bộ ngực đầy đặn và tứ chi mềm mại của cô vô cùng quyến rũ, anh không thể mất cô, nhưng anh sắp sửa mất cô rồi, vĩnh viễn mất đi! Không gì đáng sợ hơn điều này! Không gì giống giấc mơ hơn, cũng không gì thực tế hơn thế.

Anh cảm thấy đau đớn, hổ thẹn! Trong lòng anh không còn một chút tình yêu nào nữa, anh hiểu rằng trong lòng Cao Vận bây giờ cũng tuyệt đối không có tình yêu! Sự việc bây giờ rất đơn giản: họ chỉ bị dẫn dắt bởi một thứ đam mê mù quáng bước vào dịp thực tế này. Họ ngồi im không nhúc nhích, không nói năng gì. Trong sự tĩnh lặng, họ nghe thấy tiếng mưa ngoài cửa sổ. “Bây giờ là thế này:” Tưởng Thuần Tổ nghĩ, “Ngoại trừ sự trao đổi thể xác, không còn khả năng nào khác — toàn là giả dối! Chúng ta quả thực từng yêu nhau, nhưng giờ thì không còn yêu nhau nữa! Mà tôi lại là kẻ đê tiện nhất, không có ý chí kiên quyết để chia tay! Phải, mày phải nói với cô ấy: Anh yêu em, mãi mãi yêu em! Cuộc đời thật thê lương và vất vả... Mặc xừ mày chứ!” Anh đứng dậy, mang theo nụ cười khinh miệt nhìn cô.

“Anh nói với em rằng...” Anh nói, đột nhiên run rẩy và hoa mắt chóng mặt; “Anh ghê tởm chính mình... Em, em về đi!”

Thực ra anh hy vọng Cao Vận lao vào, anh hiểu điều này, thế nên anh run rẩy và hoa mắt chóng mặt. Cao Vận đau đớn đứng dậy, cô hiểu rõ mọi thứ thực tế trước mắt này, cô chân thành gật đầu với anh, trong mắt đong đầy nước mắt, vô cùng đau đớn bước ra ngoài. “Đứng lại!” Tưởng Thuần Tổ thất vọng hét lên. “Chúng ta đang giày vò bản thân thế này đây!” Anh nghĩ.

Cao Vận đứng lại, ngấn lệ nhìn anh.

“Chúng ta chia tay nhé, em hiểu không, anh không ép buộc em, anh tìm em đến đây là để nói với em rằng, chúng ta không hề sai lầm, chúng ta không cần phải truy cứu chuyện tình yêu, anh biết em từng yêu anh, nhưng tại sao em lại yêu một kẻ đê tiện, vô sỉ như anh?” Tưởng Thuần Tổ nói, mang theo sự phấn khích lạnh lùng. Cao Vận lặng lẽ rơi nước mắt. “Chúng ta chia tay nhau, ở đây là khoảng thời gian nửa năm, nửa năm cuộc đời, những sai lầm và hủy hoại vĩnh viễn không thể cứu vãn! ... Anh... sẽ không sống được bao lâu nữa!” Anh kích động lên.

Anh cảm thấy bản thân lại rơi vào sự giả dối. Cao Vận ngồi xuống, nức nở. “Tương lai chúng ta ra sao, đều không thể biết trước!” Anh phẫn nộ nói, mưu toan công kích sự giả dối, “Em đã bước vào cái vòng lẫn quẩn kim bích huy hoàng, tiến bộ cách mạng, nhưng lại bán mình đầu hàng, hoang dâm vô sỉ này! Em tưởng tượng công việc của mình là nghiêm túc — anh không muốn đánh thức, cũng không thể đánh thức giấc mộng đẹp của em! Người tình nổi tiếng vừa rồi của em nói anh là di lão phong kiến dã man vô tri, anh sẽ ghi nhớ mãi mãi, anh muốn báo thù cả đời! Anh không màng công danh phú quý, anh chỉ cầu — lúc cái chết giáng xuống đầu mình, anh phải chết cho thật đàng hoàng! Em vĩnh viễn không thể hiểu được sự tàn nhẫn vô tình của thời gian, bởi vì em trẻ trung và xinh đẹp, mới sống có ba mươi tuổi! Anh từng dùng tư tưởng đạo học của di lão phong kiến để lừa gạt bản thân! Từng mơ những giấc mộng lãng mạn, từng lại dùng gia đình và hôn nhân để lừa gạt bản thân, về điểm này, anh cảm ơn em — nhưng anh đã xé toạc nó rồi, tất cả những thứ này! Những điều anh muốn nói với em ngày hôm nay chính là ngần ấy, ngày mai anh sẽ rời khỏi Trùng Khánh, phải, là ngày mai!” Anh dừng lại, liếc nhìn bức thư trên bàn; “Nhưng anh hoàn toàn không giấu giếm em, anh muốn em đến, bởi vì anh vẫn... yêu em, phải, anh muốn thân thể của em!” Anh lạnh lùng nói. Anh nói đến mức trước mắt nổ đom đóm. Anh cảm thấy, khi đã xé toạc tất cả, ý chí của anh kiên cường vô song.

“... Vì chúng ta đã... yêu nhau nửa năm...” Cao Vận nức nở nói. “Nhưng anh không nên nói những lời này!” Cô nói, đứng dậy. “... Nhưng... phải, sao anh ta có thể nghĩ đến, cuộc chia tay thế này của chúng ta, anh ta, đang ở đó vui vẻ!” Cô nói bằng giọng trầm bi tráng, đầy sức mạnh, cô nghiến răng, nước mắt tuôn rơi. “Anh ta”, ý chỉ nhà viết kịch kia. Ở đây, Cao Vận có sự tưởng tượng ngọt ngào, lãng mạn. “Cô ấy đã đồng ý, thật đáng sợ!” Tưởng Thuần Tổ nghĩ, bước đến bên mép giường ngồi xuống, ôm đầu.

“Em đi đi, em đi đi!” Anh đau đớn nói. Anh hiểu rõ sự giả dối của bản thân.

Cao Vận nhanh chóng bước về phía anh. Cuộc sống kiểu này của thời đại này, không có bất kỳ đạo luật nào, thậm chí không có bất kỳ nguyên tắc nào: giả như lấy tâm hồn chân thật làm nguyên tắc, thì tâm hồn lại thường vô cùng mỏng manh, Tưởng Thuần Tổ khuất phục, nhưng giãy giụa, phán xét, trái tim anh nhận thức được tất cả. Anh hiểu rõ chuyện sắp xảy ra là đáng sợ và xấu hổ nhường nào: anh không hiểu tại sao nó lại có thể xảy ra. Anh nghĩ, giả như trong hoàn cảnh như thế này mà vẫn còn nhục dục, thì sự hủy hoại của anh chắc chắn là triệt để và không còn nghi ngờ gì nữa.

Nhưng mặc dù trái tim anh không ngừng phán xét, cục diện như vậy đã thành hình. Tưởng Thuần Tổ cảm thấy trừ phi họ tiếp tục yêu nhau, bằng không anh không thể làm việc này, anh không có quyền làm việc này. Cao Vận bình tĩnh, kiên quyết, — do ý chí của cô chi phối, nhanh chóng cởi bỏ quần áo của mình. Tưởng Thuần Tổ đứng đó, nghiêm nghị nhìn cô: khuôn mặt xinh đẹp của cô vô cảm. Tưởng Thuần Tổ đột nhiên mỉm cười đầy hổ thẹn, dịu dàng, Cao Vận bi thương nhìn anh. Loại cảm xúc đột ngột phát sinh này của anh đã tạo nên một ấn tượng; họ vẫn yêu nhau, trong đêm sâu thẳm tĩnh mịch này, không có chuyện gì khác xảy ra, chúng không thể xảy ra. Sự thật có vẻ đúng là như vậy. Trái tim con người không ngừng sáng tạo, sáng tạo trong muôn vàn cuộc sống, để tự cứu rỗi chính mình. Nhưng chưa có nụ hôn nào lạnh lẽo hơn thế. ... Trong nỗi đau khổ về mặt đạo đức, họ trầm mặc, lạnh nhạt. Họ cố gắng vì đối phương, khiến đối phương tin tưởng điều gì đó, nhưng chính họ lại không tin tưởng. Họ vô cùng bình tĩnh, mọi thứ đều ghi nhớ: không có gì đáng sợ hơn thế. Tưởng Thuần Tổ đau đớn khóc nấc lên, Cao Vận ngẩn ngơ nhìn anh, rõ ràng cô không hiểu mình đang ở đâu, và đang làm gì. Sự trống rỗng lớn lao kéo đến; họ không còn cứu vãn nữa, họ chỉ nghĩ đến việc trốn tránh bản thân. Trước bình minh, Cao Vận rời đi. Tưởng Thuần Tổ bước đến bên bàn, mở cửa sổ, phủ phục lên bàn.

Mưa đã tạnh, hiên nhà nhỏ từng giọt rõ mồn một, đơn điệu. Gió lạnh lồng lộng thổi vào phòng. Trong sân xuất hiện một thứ ánh sáng mờ ảo, dần trở nên mạnh mẽ, dần tỉnh táo lại. Thứ ánh sáng ấy, ban đầu là mờ mịt, chao đảo, rồi sau đó vô hình trung trở nên đầy đặn, lặng lẽ sinh ra hiệu quả tỉnh táo, mạnh mẽ ở khắp nơi. Vũng nước dịu dàng tỏa sáng, bóng tối trở nên loãng hơn, sự tĩnh lặng càng thêm sâu thẳm, và trở nên hài hòa. Điều quan trọng là sức mạnh thức tỉnh này rất trầm tĩnh, sinh mệnh nhu hòa. Khắp nơi có những câu chuyện mờ ảo đang diễn ra, bỗng chốc tỉnh táo lại, run rẩy vui sướng trong giá lạnh, nhưng không hề buông tuồng. Tưởng Thuần Tổ phủ phục trên bàn, anh mất đi tri thức, nhưng anh hiểu bản thân vẫn chưa chợp mắt; sức mạnh ấy rót vào trái tim anh, anh phủ phục trên bàn mười phút, nhưng bản thân lại không hề có khái niệm về thời gian, anh cảm thấy mọi thứ đáng sợ kia đã trở nên xa xôi, anh ngẩng đầu lên. Mọi thứ đều tĩnh lặng, ánh sáng chiếu rọi qua khung cửa sổ, anh nhìn thấy sách vở, chồng giấy, văn phòng phẩm, và hộp bánh quy trống không. Anh chợt cảm thấy thứ ánh sáng này đang đăm đăm nhìn anh bằng một sức mạnh thần kỳ; anh chưa từng tiếp xúc với thứ ánh sáng vừa mãnh liệt, vừa hài hòa đến thế. Trong lòng anh có sự bi thương và dịu dàng, đột nhiên anh run lên vui sướng, anh cảm thấy trong tim có luồng khí mát lạnh say đắm. Tất cả những điều này thật đơn giản và rõ ràng: ác mộng và sự trống rỗng đã biến mất.

Anh đứng dậy. Anh bật đèn, đọc nhanh bức thư trên bàn. Người bạn Tôn Tùng Hạc của anh nói cho anh biết rằng, anh ta, Tôn Tùng Hạc, đã thành lập một xưởng bột mì, và quen biết hai người bản xứ, họ đang tiến hành một trường tiểu học, chuẩn bị năm sau thành lập trường trung học cơ sở. Tôn Tùng Hạc nói, anh ta chỉ lưu lại Trùng Khánh có ba ngày, tâm trạng rất tệ, đồng thời không biết địa chỉ của anh, Tưởng Thuần Tổ; mãi sáng nay anh ta mới biết được địa chỉ này. Tôn Tùng Hạc cuối cùng nói, hiện tại khó khăn của họ chỉ là thiếu nhân lực và tiền bạc. —— Tôn Tùng Hạc kết thúc như vậy.

Tưởng Thuần Tổ tham lam đọc liền bốn lần: tình bạn chưa bao giờ ngọt ngào đến thế. Thế là mọi thứ đều sáng tỏ.

“Tôi quyết định ngày mai đi luôn! Phải, ngày mai đi, nơi xa lạ, vùng quê hoang vắng, cắt đứt mọi thứ!” Anh tự nhủ với bản thân.

Anh lặng lẽ ngồi một lát, bi thương nghĩ đến Cao Vận: dòng sông rẽ nhánh ở đây, từ nay mọi thứ đều không thể quay đầu lại! Nỗi bi thương trong lòng anh trở nên ngoan cường, anh đứng dậy, đem sách vở và bản thảo âm nhạc đặt trước mặt, anh nhìn chăm chú vào chúng, một cách rõ ràng, bi thương cảm nhận được cuộc sống mà suốt nửa năm qua anh đã trải qua. Anh chợt cảm ơn cuộc sống này, bởi vì cuộc sống này không thể quay lại được nữa: trong mắt anh lại đong đầy nước mắt. Có một thứ tâm hồn khi đến lúc này đã tràn ngập sự căm ghét, mang theo ý chí lạnh lùng trả thù, một thứ tâm hồn khác thì bất chợt tràn ngập sự cảm kích, trong làn sóng đầy đặn, dịu êm của sự cảm kích, sự bức hại độc ác và những lời chế nhạo bị lãng quên, những lời thề bị vứt bỏ, ý niệm trả thù say mờ đi, loại tâm hồn trước thì ngoan cố chiến đấu với xã hội, loại tâm hồn sau thì không bao giờ ngừng nghỉ chiến đấu với chính mình; loại trước rất dễ chiến thắng bản thân, đối với cá nhân hành động, chính trị, ý chí cao hơn tất cả, còn loại sau thì mãi mãi truy đuổi, mãi mãi xông pha, mãi mãi nắm giữ thi ca của nhân loại.

Đối với Tưởng Thuần Tổ hiện tại, thế giới là thế này: giả như người khác tồi tệ, thì bản thân anh còn tồi tệ hơn, bởi vì anh hiểu rõ sự chân thật và lương thiện; anh tin rằng sự chân thật và lương thiện ấy nằm trong tim anh, và trong trái tim của tất cả mọi người. Mọi sự hủy hoại đáng ghét đều chứng thực cho sự chân thật và lương thiện này — anh quả quyết là như vậy. Giả như một ngày nào đó anh phát hiện ra sự chân thật và lương thiện này cũng giả dối nốt — hầu như lần nào chúng cũng bị nhấn chìm, nhưng anh mãnh liệt chống cự, cứu vớt chúng lại —, thì sự tồn tại của anh chắc chắn sẽ sụp đổ. Nhưng có một thứ sức mạnh khó lường khiến anh mãi mãi tín ngưỡng; tín ngưỡng vào cuộc sống ngày càng mở rộng của mình đã cường hóa tín ngưỡng của anh, giống như những kẻ sùng đạo kia, mọi sự hủy hoại đều cường hóa tín ngưỡng của họ vậy.

Ngày nào anh cũng mê lạc, dường như anh đang khao khát, và theo đuổi sự mê lạc, mỗi lần anh đều lao ra ngoài. Những con sóng đen ngòm nhấn chìm tất cả, anh chỉ mãnh liệt chống cự ở điểm cuối cùng mà thôi. ... Nhưng rõ ràng, do tính cách này của anh, do sự trần trụi đặc biệt của anh — hôm nay, phút giây này, anh đứng ở điểm tựa này, ngày mai, trong sự phân tích vô tình của anh, điểm tựa này liền sụp đổ — con đường của anh vô cùng nguy hiểm, vô cùng gian nan.

Bây giờ anh nghĩ đến vùng quê hoang vắng, nghĩ đến nông thôn nghèo khó và những người dân câm lặng; nghĩ đến những điều này trong lòng anh dâng lên sự ngọt ngào. Anh mở chiếc rương của mình ra, đọc hai cuốn nhật ký của mình, và đọc một số thứ viết trên những tờ giấy lộn xộn. Anh mở cuốn sổ ghi chép của Uông Trác Luân ra....

Sau đó anh lấy chiếc quần dính vết máu nơi hoang dã ra. Anh cảm nhận một cách sắc sảo rằng thời đại này đang giám sát mình; anh mang theo nụ cười dữ dội nhìn chằm chằm vào tất cả những thứ này. Anh ý thức được bản thân, cho nên đã làm một động tác khoa trương hướng về thời đại đang giám sát mình này; nhưng ngay lập tức anh quên đi bản thân, bước vào thế giới đã bị anh lãng quên từ lâu này. Thế là anh hiểu ra sự sai lầm của mình sâu sắc đến nhường nào.

Ngay lập tức anh lại trỗi dậy tình cảm ra vẻ ta đây, bởi vì, khi anh ý thức được bản thân, anh không hề tự do: thời đại này đang giám sát anh; sự giám sát này kích thích lòng hư vinh. Anh lấy bức ảnh của Cao Vận ra, trong cái điệu bộ ra vẻ ấy mưu toan xé nát nó, anh lập tức khựng lại.

Khi anh bắt đầu suy nghĩ, anh đã phá vỡ cái điệu bộ ấy — thời đại này, trong hoàn cảnh như thế vẫn khơi gợi lên cái điệu bộ ra vẻ — và thu được sự tự do.

“Giả như tôi thực sự có thể cứu rỗi chính mình, — đừng nghĩ đến chuyện chuộc tội, đó là giả dối! — thực sự nhìn thấy cuộc sống lớn lao, thực sự tưởng nhớ người đã khuất, thực sự cảm nhận được vì nhân dân, vậy thì, xé nó đi hay không xé nó đi, vấn đề này nhỏ nhoi nhường nào nhàm chán nhường nào! Vậy thì, bây giờ tôi có thể xé nó đi rồi! Đây mới là thành thật!” Anh xé nát bức ảnh, vứt xuống đất, “Tại sao, một con người, lúc sắp sửa diệt vong mà vẫn còn lòng hư vinh? Tất cả mọi người đều thế cả sao? Chu Cốc Lương bị lòng hư vinh làm cho hy sinh ư? Anh ta là người cao quý, nhưng anh ta muốn làm người cao quý, đây chính là lòng hư vinh! Muốn làm người vĩ đại, Uông Trác Luân chẳng phải cũng thế sao! Đây là sự va chạm phức tạp biết bao của giai cấp xã hội, Chu Cốc Lương chiến đấu với điểm yếu, còn Uông Trác Luân lại khuất phục trước điểm yếu bi quan? Phải, khi con người cô lập chiến đấu với điểm yếu, con người rất dễ sai lầm, muốn làm người vĩ đại, chính là sự cô lập! Phải, đây là lần đầu tiên tôi phê phán người đã khuất thần thánh — tôi còn kém xa lắm, nhưng tôi muốn sống, sống, sống!” Tưởng Thuần Tổ thầm nghĩ. “Những lý thuyết của thời đại này khiến người ta quá dễ muốn làm người vĩ đại, nhất là, trong vòng luẩn quẩn hiện tại này, lý thuyết này khiến con người ta mù quáng! Tôi đã sống, mù quáng thay đổi, mù quáng đọa đày! Mù quáng giãy giụa! Không phải giả nhân giả nghĩa, tôi quả thực cảm thấy mình hổ thẹn với người đã khuất! Vậy thì tôi nên sống thế nào? Phải, để họ mở cái sân khấu vinh quang của họ đi! Để họ yêu nhau, vui vẻ đi! Để mọi giấc mơ tiếp tục được mơ đi!” Tưởng Thuần Tổ phấn khích nghĩ, “Mọi thứ ở đây không phải của tôi, ở đây không cần tôi, tôi cũng không cần bọn họ, vậy thì, hãy để tôi lang thang, hãy để tôi bỏ trốn nơi hoang dã đi! Hãy để tôi sống cuộc đời của chính mình, hãy để tôi hát bài ca của mình, hãy để tôi chuẩn bị đi chết đi — nhưng không phải vì để chuộc tội!” Trong mắt anh đong đầy nước mắt, đồng thời khóe môi vương nụ cười khinh miệt, anh đứng dậy.