Đó là khoảnh khắc hơi ấm ban ngày

Không còn sưởi ấm cái lạnh của vầng trăng,

Bị trái đất, hoặc có lẽ Sao Thổ, đánh bại,

Khi các nhà chiêm tinh thấy chòm Sao Lớn của họ

Mọc lên ở phương đông trước lúc bình minh

Qua một lối đi chẳng mấy chốc mờ đi,

Một người đàn bà lắp bắp xuất hiện trong giấc mơ tôi,

Mắt lác, chân quắp,

Tay cụt và da tái xám.

Tôi nhìn nàng; và như mặt trời sưởi ấm

Những phần cơ thể lạnh cóng vì đêm giá buốt,

Ánh mắt tôi liền làm lưỡi nàng uyển chuyển,

Rồi chẳng mấy chốc giúp nàng đứng thẳng lên,

Và gương mặt tiêu điều thuở trước

Được tô điểm lại sắc hồng như lòng ách chuộng.

Khi nàng đã tháo gỡ được lời ăn tiếng nói,

Nàng bắt đầu cất tiếng ca, khiến tôi khó lòng

Dứt nổi tâm trí khỏi nàng.

“Ta là,” nàng hát, “Ta là Nàng tiên cá ngọt ngào,

Kẻ làm các thủy thủ giữa khơi sâu mất hồn,

Giọng ta chứa chan muôn vàn khúc nhạc vui tai.

Ta từng dụ Ulysses khỏi chặng đường lang thang

Đến với khúc ca ta, và kẻ nào ở lại cùng ta

Thì hiếm khi rời đi, bởi ta làm lòng hắn thỏa thuê dường ấy.”

Miệng nàng chưa kịp ngậm lại,

Một Nữ tu thánh thiện và nhanh nhẹn đã xuất hiện

Ngay bên cạnh tôi để vạch trần bộ mặt nàng.

“Hỡi Virgilius, Virgilius! Ai thế này?”

Bà nghiêm nghị hỏi; và chàng đã bước tới gần

Với đôi mắt vẫn dán chặt vào ả tiểu thư giả dối ấy.

Bà túm lấy kẻ kia và xé toạc phía trước,

Làm rách y phục và bày ra chiếc bụng lù lù của ả;

Mùi hôi thối bốc lên từ đó đã đánh thức tôi dậy.

Tôi quay đầu nhìn, và chàng Virgilius hiền từ cất tiếng:

“Ít nhất ta đã gọi ngươi ba lần; hãy đứng dậy và đi mau;

Ta hãy tìm lối mở để ngươi bước vào.”

Tôi đứng dậy; lúc ấy ánh ban mai rực rỡ

Đã ngập tràn mọi tầng của Núi Thánh,

Và chúng tôi bước đi với vầng thái dương mới ở sau lưng.

Bước theo sau chàng, đầu tôi cúi thấp

Như một kẻ đang mang nặng nỗi ưu tư,

Người tự uốn mình thành nửa nhịp cầu,

Khi tôi nghe tiếng gọi: “Đi lối này,”

Cất lên với giọng điệu hiền hòa dịu ngọt,

Thứ âm thanh chẳng thể tìm thấy chốn trần gian.

Với đôi cánh rộng xòe ra tựa thiên nga,

Đấng vừa cất lời đã đưa chúng tôi bay lên,

Giữa hai bức tường đá granite nguyên khối.

Đoạn ngài vỗ cánh quạt gió cho chúng tôi,

Và khẳng định rằng những ai “đang sầu khổ” thật có phúc,

Bởi linh hồn họ sẽ được chan hòa niềm an ủi.

“Có điều gì quấy rầy ngươi, sao mắt cứ đăm đăm nhìn xuống đất?”

Người Dẫn Đường bắt đầu hỏi tôi, khi cả hai

Đã vượt lên cao hơn một chút so với vị Thiên thần.

Và tôi đáp: “Lòng tôi mang nặng nỗi âu lo

Trước một điềm chiêm bao lạ lùng cứ níu kéo tâm trí,

Khiến tôi chẳng tài nào dứt ra được.”

“Ngươi có thấy,” người nói, “mụ phù thủy già kia,

Kẻ duy nhất bên trên chúng ta khiến người ta phải than khóc?*

Ngươi có thấy cách con người thoát khỏi mụ ta không?

Thế là đủ cho ngươi rồi; hãy giậm mạnh chân xuống đất,

Và ngước mắt nhìn lên chiếc mồi đang quay cuồng

Bởi quyền năng xoay chuyển vô tận của Vị Vua Muôn Đời.”

Y như con chim ưng lúc đầu cúi nhìn chân mình,

Rồi quay đầu theo tiếng gọi và rướn người về phía trước,

Bởi khao khát mồi ngon đang vẫy gọi nơi xa,

Tôi đã trở thành như thế, và cứ theo khe nứt

Của vách đá mở lối cho kẻ leo núi,

Tôi tiến bước đến nơi vòng tròn bắt đầu.

Khi tôi bước lên vòng tròn thứ năm,

Tôi thấy những con người đang khóc than ở đó,

Nằm sấp mặt sát xuống đất, hướng đầu cúi gằm.

“Adhaesit pavimento anima mea,”

Tôi nghe họ thốt lên với những tiếng thở dài não nề

Đến mức gần như chẳng tài nào nghe rõ lời.

“Hỡi những kẻ được Chúa tuyển chọn, mà nỗi khổ đau

Được cả Công lý lẫn Niềm Hy vọng làm cho vơi bớt,

Xin hãy chỉ đường cho chúng tôi lên những bậc cao hơn.”

“Nếu các vị đã vượt qua chốn hình phạt này mà bình an vô sự,

Và muốn tìm con đường ngắn nhất để đi,

Hãy luôn giữ phía tay phải ở bên ngoài.”

Nhà Thơ cất lời hỏi vậy, và đã được đáp lời

Bởi những người đang ở phía trước chúng tôi một chút; từ đó

Tôi đoán ra phần còn lại bị che giấu qua những lời được nói,

Rồi tôi ngước mắt nhìn lên đôi mắt vị Chúa tể của mình;

Và ngài đã vui vẻ gật đầu ưng thuận

Cho điều mà ánh mắt khát khao của tôi vừa khẩn khoản.

Khi hoàn toàn tự chủ được hành động của mình,

Tôi liền tiến đến bên sinh linh ấy,

Kẻ có những lời nói vừa qua đã thu hút sự chú ý của tôi,

Và cất lời: “Hỡi Linh hồn, nơi giọt lệ ươm mầm

Cho điều thiếu nó thì ta chẳng thể hướng về Chúa,

Xin hãy tạm dừng mối bận tâm lớn lao của mình một lát.

Ngài là ai, và tại sao lưng các ngài lại quay ngược lên trời?

Hãy nói cho tôi hay, và ngài có muốn tôi mang giúp điều gì

Từ cõi trần nơi tôi vừa từ bỏ ra đi chăng.”

Và người đáp lời tôi: “Lý do vì sao bầu trời uốn cong lưng chúng ta

Về phía nó, ngươi sẽ sớm biết; nhưng trước hết,

‘Scias quod ego fui successor Petri.’

Giữa Siestri và Chiaveri có một dòng sông xinh đẹp,

Và tên của dòng sông ấy

Đã làm nên danh hiệu dòng tộc của ta ở đỉnh cao.

Ta chỉ có hơn một tháng để trải nghiệm

Cái sức nặng của chiếc áo choàng lớn đối với kẻ giữ mình thanh sạch,

Bởi mọi gánh nặng khác đều nhẹ tựa lông hồng.

Than ôi, sự hoán cải của ta thật quá muộn màng!

Nhưng khi ta trở thành Mục tử thành Rome,

Ta mới nhận ra cuộc đời chỉ là một sự dối trá.

Ta thấy cõi lòng chẳng hề được bình yên ở đó,

Và con người chẳng thể tiến xa hơn trong cuộc đời ấy;

Thế nên tình yêu dành cho cõi này đã bùng cháy trong ta.

Cho đến lúc đó ta vẫn là một kẻ khốn khổ xa rời Thiên Chúa

Và hoàn toàn chìm đắm trong lòng tham lam;

Giờ đây, như ngươi thấy đấy, ta đang phải chịu hình phạt vì điều đó.

Tác hại của sự tham lam được bày tỏ rõ ràng ở đây

Trong quá trình thanh luyện của những linh hồn đã hối cải này,

Và ngọn núi không có nỗi đau nào đắng cay hơn thế.

Đúng như đôi mắt chúng ta xưa nay không chịu ngước lên

Cao thẳm, mà cứ dán chặt vào những thứ trần tục,

Thì nay công lý ở nơi này đã giam hãm chúng sát mặt đất.

Như lòng tham đã dập tắt tình yêu của chúng ta

Dành cho mọi điều thiện, khiến mọi hành động đều ngưng trệ,

Thì nay công lý cũng kìm hãm chúng ta ở chốn này,

Bị trói buộc và giam cầm ở cả chân lẫn tay;

Và chừng nào Chúa tể công bình còn muốn thế,

Chúng ta vẫn sẽ nằm bất động và phủ phục thế này.”

Tôi đã quỳ sụp xuống và định cất lời;

Nhưng vừa khi tôi hé môi và ngài nhận ra

Sự cung kính của tôi chỉ qua tiếng thở,

“Lý do gì,” ngài hỏi, “lại khiến ngươi cúi gập người xuống thế?”

Và tôi đáp: “Vì sự tôn nghiêm của ngài,

Lương tâm tôi đã cắn rứt khi thấy mình đứng đó.”

“Hãy duỗi chân và đứng thẳng lên, hỡi người anh em,”

Ngài đáp: “Đừng lầm tưởng; ta cũng chỉ là một người tôi tớ

Cùng chung một quyền năng với ngươi và tất cả mọi người.

Nếu ngươi từng nghe thấy âm thanh thánh thiện từ sách phúc âm

Nói rằng ‘neque nubent,’

Hẳn ngươi sẽ hiểu rõ lý do vì sao ta nói thế.

Giờ hãy đi đi; ta không muốn ngươi nán lại lâu hơn nữa,

Bởi sự hiện diện của ngươi làm gián đoạn tiếng khóc than của ta,

Thứ giúp ta ươm mầm cho điều mà ngươi vừa nhắc đến.

Trên trần gian ta có một đứa cháu gái tên là Alagia,

Bản tính nó vốn tốt lành, trừ phi gia tộc chúng ta

Đã tiêm nhiễm cho nó những thói hư tật xấu qua gương xấu để lại,

Và nó là người duy nhất còn lại của ta trên cõi đời này.”