Khi chúng tôi nối đuôi nhau bước đi trên bờ gờ đá, vị Thầy nhân hậu thường bảo: “Hãy cẩn thận! Ta cảnh báo con thế là đủ.”

Mặt trời lúc này chiếu vào vai phải tôi, tỏa ra những tia nắng đã biến đổi toàn bộ sắc trời phía tây từ màu xanh ngọc sang sắc trắng ngà.

Bóng dáng tôi hắt xuống khiến ngọn lửa trông đỏ rực hơn; và thấy dấu hiệu ấy, nhiều linh hồn đang đi ngang đã chú ý quan sát.

Đó là lý do khiến họ bắt đầu bàn tán về tôi, và khẽ nói với nhau rằng: “Kìa, thân xác ấy xem chừng không phải là giả tạo!”

Rồi một số người trong bọn họ tiến lại gần tôi nhất có thể, nhưng luôn cẩn trọng để không bước ra ngoài vùng không bị thiêu đốt.

“Hỡi người đang bước đi, chẳng phải vì chậm chạp mà có lẽ vì lòng kính trọng tụi này, hãy trả lời ta, kẻ đang cháy bỏng trong cơn khát và ngọn lửa.

Câu trả lời của ngươi không chỉ cần thiết cho riêng ta; bởi tất cả bọn họ còn khao khát nó hơn cả người Ê-ti-ô-pi hay người Ấn Độ khao khát nước lạnh.

Hãy nói cho chúng tôi biết tại sao ngươi lại làm thành bức tường chắn ánh sáng mặt trời, tựa hồ như ngươi vẫn chưa vướng vào lưới hái của cái chết.”

Một người trong số họ đã ngỏ lời với tôi như thế, và suýt chút nữa tôi đã thổ lộ thân phận, nếu không vì bận tâm đến một điều lạ lùng khác vừa xuất hiện.

Bởi vì ở giữa con đường đang bốc cháy, một đoàn người đang đi ngược chiều với họ xuất hiện, khiến tôi sững sờ dừng lại ngắm nhìn.

Tôi thấy ở đó các linh hồn từ hai phía vội vã lao về phía nhau, ôm hôn nhau không ngớt, chỉ thỏa lòng với một lời chào ngắn ngủi.

Cũng như giữa những bầy kiến sẫm màu, con này chạm mõm vào con kia, có lẽ để dò la đường đi hoặc vận may của chúng.

Ngừa vừa dứt lời chào thân ái, chưa kịp bước qua bước chân đầu tiên, mỗi người đã cố gắng cất giọng át đi tiếng của người kia;

Nhóm người mới đến hô lớn: “Sô-đôm và Gô-mô-rô!”

Nhóm còn lại đáp: “Pa-si-pha-ê bước vào lòng bò cái, để cho con bò đực thỏa mãn cơn cuồng dâm của nàng!”

Rồi giống như những đàn sếu, một nửa bay về phía dãy núi Ri-pha-ê, nửa kia bay về hướng những bãi cát, nhóm này tránh băng giá, nhóm kia tránh mặt trời,

Một tốp đi, một tốp tới, họ vừa khóc lfc vừa trở lại với khúc ca ban đầu và tiếng kêu thích hợp nhất với họ;

Và người vừa nếm rập thiết tha nài nỉ tôi ban nãy lại tiến đến sát cạnh tôi như trước, nét mặt chăm chú lắng nghe.

Tôi, kẻ đã nhận ra ý muốn của họ hai lần, liền cất lời: “Hỡi những tâm hồn chắc chắn sẽ đạt được, dẫu khi nào đi nữa, một trạng thái bình yên,

Xác thân tôi ở trần gian chưa phải non non cũng chẳng phải chín muồi, mà đang ở đây cùng tôi với dòng máu và các khớp xương của chính nó.

Tôi lên đây để không còn phải sống trong mù lòa; có một Nữ Chúa ở trên cao ban ơn này, nhờ đó tôi mang thân phàm trần đi qua thế giới của các vị.

Nhưng mong sao niềm khao khát lớn nhất của các vị sớm được thỏa nguyện, để thiên đàng – nơi chan chứa tình yêu và rộng mở vô bờ – được dung chứa các vị,

Hãy nói cho tôi biết, để tôi có thể ghi chép lại trong sách vở, các vị là ai, và đoàn người đang đi phía sau lưng các vị là đám đông nào?”

Người dân vùng núi bối rối đến ngỡ ngàng, đứng ngây ra trân trân nhìn quanh khi lần đầu xuống thị trấn quê mùa và thô kệch,

Trông mọi linh hồn lúc ấy cũng y như vậy; nhưng khi họ đã trút bỏ được vẻ sững sờ – thứ vốn nhanh chóng lắng xuống trong những trái tim cao cả –,

Kẻ vừa chất vấn chúng tôi lúc đầu lại cất lời: “Phúc thay ngươi, kẻ mang kinh nghiệm từ vùng biên giới của chúng tôi để đổi lấy một cuộc sống tốt đẹp hơn.

Đoàn người không đi cùng chúng tôi đã phạm tội khiến Sê-da từng đắc thắng phải nghe người ta lăng nhục gọi là ‘Nữ hoàng’.

Vì thế họ tách ra, kêu lên: ‘Sô-đôm!’ tự trách móc bản thân như ngươi đã nghe, và chuốc thêm sự thiêu đốt cho nỗi hổ thẹn của mình.

Tội lỗi của chúng tôi là sự lưỡng tính; nhưng vì chúng tôi đã không tuân theo luật pháp loài người, buông thả dục vọng như loài thú,

Nên khi chúng tôi tách đoàn, sự ô nhục của chúng tôi được đọc lên qua tên của người đàn bà đã đọa đày chính mình trong chốn rừng thiêng thú tính.

Giờ thì ngươi đã biết hành vi và tội ác của chúng tôi; nếu có lẽ ngươi muốn biết tên tuổi chúng tôi, thì thời giờ không cho phép, mà tôi cũng chẳng thể làm được.

Nguyện vọng muốn biết về ta của ngươi quả thực sẽ được thỏa mãn; ta là Gây-đô Giu-ni-xi-li, và giờ ta đang chịu phép thanh tẩy, vì đã ăn năn trước giờ phút cuối cùng.”

Cảm xúc của hai người con trai khi nhìn lại mẹ mình trong nỗi buồn tủi của Lycurgus,

Tôi cũng y như vậy, nhưng chẳng dám vươn tới tầm cao ấy, ngay khoảnh khắc tôi nghe người gọi mình là cha,

Của tôi và của những bậc bề trên, những người từng thực hành những vần thơ tình ngọt ngào và tao nhã;

Và tôi lặng lẽ bước đi trong trầm tư, chẳng nói chẳng rằng, ngắm nhìn ông lâu lắc, và cũng chẳng vì ngọn lửa mà tiến lại gần hơn.

Khi đôi mắt đã thỏa thuê ngắm nhìn, tôi hoàn toàn hiến dâng bản thân sẵn sàng phục vụ ông, kèm theo lời thề khiến người ta phải tin tưởng.

Và ông bảo tôi: “Những dấu chân ngươi để lại trong ta qua những gì ta nghe được thật sâu đậm và rõ nét, đến nỗi dòng Lế-tê cũng không thể xóa nhòa hay làm phai mờ.

Nhưng nếu những lời ngươi vừa thốt ra là sự thật, hãy nói cho ta hay nguyên nhân nào khiến ngươi biểu lộ qua lời nói và ánh nhìn rằng ngươi vô cùng trân quý ta?”

Và tôi đáp lời ông: “Chính là những khúc ca du dương của ngài, thứ sẽ khiến từng trang mực viết mãi mãi được trân trọng chừng nào thời đại chúng ta còn tồn tại!”

“Hỡi người anh em,” ông nói, “kẻ mà ta chỉ đây,” và ông hướng tay về phía một linh hồn đằng trước, “là một thợ cả xuất sắc hơn về tiếng mẹ đẻ.

Những vần thơ tình và những áng văn xuôi lãng mạn, chàng đều tinh thông tất cả; và mặc thây cho lũ ngu ngốc bàn tán, những kẻ cho rằng người Lế-mô-sinh vượt trội hơn chàng.

Họ quay lưng với sự thật để chạy theo những lời đồn thổi, rồi cứ thế khẳng định quan điểm của mình trước khi kịp nghe qua nghệ thuật hay lý trí.

Nhiều bậc tiền bối từng đối xử với Gui-tô-nê như thế, cứ hùa theo đám đông tung hô ông ta, cho đến khi sự thật chinh phục được đa số mọi người.

Giờ đây, nếu ngươi có đặc ân lớn lao được phép bước vào tu viện nơi Chúa là viện phụ của cộng đoàn,

Hãy đọc thay ta một lời kinh Lạy Cha ở nơi đó, chừng nào mà chúng ta – những kẻ ở thế gian này – vẫn còn cần đến, nơi mà quyền năng phạm tội không còn thuộc về chúng ta nữa.”

Rồi, có lẽ để nhường chỗ cho một kẻ đang đứng sát phía sau, ông biến mất vào ngọn lửa tựa như con cá lặn sâu xuống đáy nước.

Tôi bước lại gần kẻ vừa được chỉ điểm một chút, và thưa rằng khát vọng của tôi đang dọn sẵn cho danh tính của người một vị thế đáng kính.

Hắn tự nguyện cất lời:

Tan m’ abellis vostre cortes deman,

Que jeu nom’ puesc ni vueill a vos cobrire;

Jeu sui Arnaut, que plor e vai chantan;

Consiros vei la passada folor,

E vei jauzen lo jorn qu’ esper denan.

Ara vus prec per aquella valor,

Que vus condus al som de la scalina,

Sovenga vus a temprar ma dolor.*

Rồi hắn ẩn mình vào ngọn lửa đang thanh tẩy họ.

* Thưa vừa lòng tôi thay yêu cầu nhã nhặn của ngài,

Tôi không thể và không muốn che giấu điều đó với ngài;

Tôi là Arnaut, kẻ vừa khóc vừa cất tiếng hát đi trên đường;

Tôi đầy hối hận khi nhìn lại sự ngu muội thuở trước,

Và hân hoan trông thấy ngày mai đang mong đợi ở phía trước.

Giờ đây tôi khẩn khoản van xin ngài, bởi quyền năng ấy,

Thứ dẫn dắt ngài lên đến đỉnh bậc thềm,

Xin hãy nhớ xoa dịu nỗi đau đớn của tôi!