Thói xu nịnh lấy lòng cấp trên là một căn bệnh thâm căn cố đế của người Việt ta tuy thời nào cũng bị lên án nhưng vẫn không ít người mắc phải. Mục đích của việc này chủ yếu nhằm để tiến thân trên con đường công danh hoạn lộ, hoặc để thu lợi lộc về mình; hoặc cả hai cùng lúc. Bất chấp liêm sỉ, bất chấp lời đồn đại, bất chấp quyền lợi của người khác, những kẻ xu nịnh này tìm mọi cách lân la đến đối tượng miễn là đạt được mục đích. Thay vì họ đầu tư vào chuyên môn, chăm lo chuyên môn, chăm lo học vấn, họ đi bằng đầu gối. Đó là những chiếc… đầu gối vàng chân chính!!!.
Căn nguyên sâu xa của những hiện tượng này bắt nguồn từ một nền văn hoá quá coi trọng đẳng cấp. Người ta quan tâm đến chức tước hơn là học vấn. Cái giá trị để đánh giá một con người thường chú mục đến việc anh ta làm chức tước gì chứ không xem anh ta học vấn như thế nào. Bạn bè xa nhau lâu ngày gặp lại thường hỏi là làm đến chức tước gì rồi, chứ không hỏi xem đã đỗ cao học, nghiên cứu sinh chưa, đã phát minh sáng chế ra các công trình như thế nào, đã viết ra được mấy đầu sách, đã sáng tạo bao nhiêu tác phẩm… Một anh cán bộ ăn cơm nhà nước lâu lâu về thăm quê, cả họ hàng, cả dân làng nhìn anh, và ngay lập tức đặt ra câu hỏi: Anh đã làm đến chức gì rồi? Nếu anh ta rời làng ra đi, mà sau bao nhiêu năm vẫn chân trắng, nghĩa là không chức tước gì, không đại úy, thiếu tá, không trưởng phòng, phó giám đốc, không chủ nhiệm khoa, phó hiệu trưởng gì ư? Xoàng quá. Tưởng mày ra ngoài đời, mày chả được ông quan bà lớn thì mày cũng phải có chức quan nhỏ, để cả nhà cả họ mát mặt, thơm lây một tí chứ. Nghe đâu mày lại làm cái anh tiến sĩ tiến seo gì đấy. Tiến sĩ mà về làng phải đi cái xe máy cọc cạch thì cũng vứt. Tiến sĩ mà vẫn làm cái anh nhân viên phọt phẹt càng vứt!
Điều thật buồn là không hiểu tại sao cái thói nịnh bợ trục lợi lại xuất hiện ngay trong một số không ít người trẻ tuổi thuộc thế hệ 8X. Họ “khôn” sớm quá. Thậm chí họ rất nhanh vượt lớp anh chị đi trước về cái khoản này. Tại sao còn trẻ tuổi thế không chăm chút vào chuyên môn, học vấn để đi bằng cái trí tuệ của mình mà đã phải vội khom lưng uốn gối thế? Ôi những “cái đầu gối vàng” khốn khổ!
