Mình có một ông thầy hay tếu táo kể về một ông thầy khác rằng cái đứa con gái của ông thầy khác ấy gọi điện bảo: “Chú ơi, chú đến chơi bảo bố cháu với, chúng cháu bảo bố cháu không nghe, ai lại bây giờ cứ suốt ngày mặc quần không kéo phéc-mơ-tuya đi chơi nhông nhông khắp nơi”…
Ôi thầy, trong con mắt của chúng em, thầy luôn là một đấng bậc mẫn tiệp hào hoa hết mực thuở nào. Đâu có nhẽ lại như vậy…
Lại có một ông thầy khác cũng oai hùng một thuở, bây giờ cũng đã về già. Chuyện kể rằng, năm năm tháng tháng có cái ngày Nhà giáo 20/11, học trò các khoá sực nhớ đến thầy, lại rủ nhau đến nhà thăm. Khi đến, thầy chỉ thích đọc thơ cho các trò nghe thôi. Trước khi đọc mỗi bài, thầy lại kể nguồn cơn lai lịch bài ấy ra sao, làm trong trường hợp nào, dụng công hình ảnh chữ nghĩa nhịp điệu thế nào. Thời giờ thì không phải là vô tận. Trời đã ngả sang lúc nhá nhem. Các trò nhấm nháy ra hiệu muốn về. Nhưng chả đứa nào dám lên tiếng, bởi vì thầy vẫn say sưa đọc thơ. Đã sa vào thơ thì biết bao giờ mới kết được hả giời. Thế rồi, trong bọn có một đứa được coi là táo tợn hơn cả đánh liều xin phép. Cuối cùng thì cả nhóm cũng đứng dậy lục tục sửa soạn. Thầy lưu luyến cầm tay từng đứa. Chả hiểu sao, với riêng đứa ấy, thầy cầm tay lâu nhất, chẳng muốn rời. Các trò khác biết ý tản ra với một khoảng cách ý nhị. Cái đứa được cầm tay cảm thấy bất tiện vô cùng, bèn ậm ừ bảo: “Thầy ơi, cho em xin cái tay để em về ạ”.
Người già là thế đấy! Ở trường dân lập bây giờ phần lớn là các thầy/cô lớn tuổi. Họ đã về hưu ở trường công lập, họ đi làm thêm. Gừng già gừng lại càng cay. Thầy già con hát trẻ. Nhưng đời người thì cay mãi làm sao được. Có những thầy cô đã quá già. Nhà trường muốn cho nghỉ, nhưng lại không dám nói, sợ các thầy cô tự ái. Có những cô lưng đã còng, nhan sắc đã tàn phai, mà thường quên cả việc chăm sóc dung nhan trước khi đến lớp. Mỗi sáng thoáng thấy cô bước vào cửa lớp, học trò ngao ngán…
Thỉnh thoảng mình vẫn nói với học trò rằng người già là hình ảnh tương lai của mỗi chúng ta, rằng các trò nên biết ân cần với người già, đừng làm gì nỡ gây tổn thương tới họ.
Thì vẫn biết là thế, nhưng đến khi thân tàn lực kiệt, quên quên nhớ nhớ, ăn cơm vãi trắng nền nhà, mũi dãi nhểu ra không biết lau, thân thể bốc mùi… thì liệu có mong đám trẻ ân cần mãi được không?
Nên mình dặn “người ấy” rằng, đến khi anh có tuổi như thầy anh, em nhớ nhắc anh mấy điều: thứ nhất, không được làm thơ, nhất là đọc thơ trước người khác; thứ hai, ai mời đi dạy, đi nói chuyện ở đâu, thì đừng nhận lời; thứ ba, thôi không viết lách gì nữa; thứ tư, đừng mong bọn trẻ nó nương nhẹ, yêu quý mình mãi mãi; thứ năm… Ôi nhiều điều lắm, biết thế nào mà nói trước, miễn là luôn luôn phải nhớ rằng mình đã già rồi.
Bây giờ mình chưa hẳn đã già, nên vẫn tự cho mình cái quyền làm thơ, đọc thơ đôi chút; vẫn cho mình cái quyền cầm tay học trò lâu lâu một chút; nhớ là trước khi đi ra đường đừng quên liếc xuống khoá quần…
Đời thôi thì thế.
26/5/2017
