Vận May Tại Roaring Camp Và Những Truyện Khác

Lượt đọc: 1217 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chuyến Xe Cô Độc

❊ ❊ ❊

Khi bước lên chiếc xe ngựa tuyến Slumgullion, tôi nhận ra đó là một đêm tối trời, trên con đường vắng vẻ, và tôi là hành khách duy nhất. Xin thưa với bạn đọc rằng tôi không hề có ẩn ý nào khi đưa ra lời khẳng định này. Nhờ đọc nhiều sách giải trí, tôi đã được cảnh báo trước về những gì mà bất kỳ ai có chút kinh nghiệm cũng có thể đoán chắc từ một lời mở đầu như vậy. Tên nhà văn nào cố tình thách thức vận mệnh bằng những nét khởi đầu hiển nhiên nhường ấy, kẻ mà trước mắt người đọc đang háo hức chờ đợi có nguy cơ bị cướp bóc, bị đánh suýt chết, bị hù dọa bởi một tên tâm thần trốn trại, hay lần đầu tiên chạm trán ý trung nhân của mình, thì xứng đáng bị vạch mặt. Thật nhẹ nhõm khi nói rằng không có điều nào trong số đó xảy ra với tôi cả. Con đường từ Wingdam đến Slumgullion không có băng cướp nào khác ngoài những chủ khách sạn có giấy phép hẳn hoi; những kẻ mất trí thì chưa đến mức ngớ ngẩn tự nguyện lên xe ngựa ở California; và nàng Laura của tôi, dẫu vẫn luôn dịu dàng và nhẫn nại, e rằng cũng chẳng thể chịu đựng nổi những hoàn cảnh não nề ấy đủ lâu để có thể để lại chút ấn tượng dù là nhỏ nhất trong lòng tôi.

Tôi đứng cầm chiếc khăn choàng và túi xách trên tay, ngước nhìn chiếc xe đầy vẻ hoài nghi. Ngay cả trong bóng đêm, người ta vẫn nhận ra lớp bụi đỏ của Wingdam bám trên nóc và thành xe, cùng thứ bùn đỏ của Slumgullion bám dính lấy nhữngh bánh xe một cách lì lợm. Tôi mở cửa; chiếc xe cọt kẹt đầy khó chịu, và trong cái vực thẳm tối tăm, những sợi dây da đung đưa vẫy gọi tôi như những bàn tay hồn ma, giục hãy bước vào ngay và chịu trận cho xong chuyện.

Tôi không thể không nhắc đến sự xuất hiện của một tình huống khiến tôi thấy thật kỳ dị và bí ẩn. Một kẻ lang thang đứng trên bậc thềm khách sạn, mà tôi có lý do để tin rằng chẳng dính dáng gì đến hãng xe ngựa, liền lững thững bước xuống. Gã tiến về phía chiếc xe, thử vặn tay nắm cửa, mở tung ra, nhổ một bãi nước bọt vào trong khoang xe, rồi lầm lũi quay lại khách sạn với vẻ mặt vô cùng nghiêm túc. Gã vừa desume lại vị trí cũ thì một kẻ khác, cũng dửng dưng không kém, dầm dề bước xuống bậc thềm, đi vòng ra phía sau xe, nhấc bổng đuôi xe lên, cẩn thận nhổ một bãi nước bọt lên trục bánh, rồi chậm rãi và đăm chiêu quay về khách sạn. Một vị khán giả thứ ba uể oải rời khỏi một trong những cột trụ theo phong cách I-on của hành lang, lê bước tới chỗ cỗ xe, đứng đần mặt ngắm nghía chiếc bệ bước chân với vẻ nghiêm nghị đầy kỳ vọng, rồi mới lủi thủi trở lại cái cột của mình. Có cái gì đó quái gở đến rợn ngợp trong nghi lễ tẩy uế này khiến tôiâm thầm đâm hoảng.

Có lẽ tâm trạng tôi lúc ấy không được tốt. Hàng loạt nỗi bực dọc nhỏ nhặt, kết thúc bằng sự kiên quyết đến cùng của nhân viên phòng vé trong việc viết sai chính tả tên tôi trên giấy vận đơn, đã chẳng hề giúp tôi vui vẻ lên chút nào. Những vị khách trọ tại nhà khách Eureka, nếu xét theo góc độ xã hội, thì chẳng có gì hấp dẫn. Ở đó tồn tại một quan niệm phổ biến — vốn rất quen thuộc với nhiều người lương thiện — rằng một phong thái nghiêm nghị và cách ứng xử lạnh lùng đối với người lạ chính là biểu hiện của sự cao sang và tầng lớp thượng lưu. Tuân thủ nguyên tắc ấy, mọi tiếng cười nói bỗng bặt đi ngay khi tôi bước vào phòng ăn, và những câu chuyện phiếm đời thường nhường chỗ cho món biên khảo an toàn nhưng vô cảm về vài ca bạch hầu trầm trọng đang hoành hành ở Wingdam lúc bấy giờ. Khi tôi rời phòng ăn với cảm giác kỳ lạ rằng mình vừa nuốt trọn bữa tối chỉ toàn mù tạt và lá trà, tôi dừng lại một lát trước cửa phòng khách. Một cây đàn piano, có tần số hòa hợp đến kỳ lạ với cái chuông gọi ăn tối, đang lanh lảnh vang lên theo những phím bấm rụt rè và thiếu chắc chắn. Trên bức tường trắng, cái bóng của một chiếc mũi khoằm già nua đang còm cõi cúi sát xuống những lọn tóc uốn đối xứng nhưng cũng chỉ là bóng rôm rốp. "Tôi bảo Mariar, 'Mariar' tôi bảo này, 'khen trước mặt là sỉ nhục công khai'." Tôi không nghe thêm nữa. Sợ hãi trước chút mẫn cảm nào đó đối với những lời bày tỏ chân thành về chủ đề nhan sắc phái đẹp, tôi bước đi, nén lại lời khen ngợi suýt nữa thì thốt ra từ đôi môi, thứ mà nếu lỡ thốt lên hẳn đã mang lại nỗi hổ thẹn và buồn khổ cho gia đình nọ.

Chính với ký ức nặng nề về những trải nghiệm ấy đè nặng trong tâm trí, tôi đứng ngập ngừng trước cửa xe. Người đánh xe, khi ấy chuẩn bị trèo lên ghế, bỗng chốc được chiếu sáng bởi ánh đèn hắt ra từ cửa khách sạn. Anh ta mang nét mặt mệt mỏi vốn là đặc điểm nhận dạng của cư dân Wingdam. Sau khi chắc chắn rằng tên tôi đã được ghi nhận đầy đủ trên giấy vận đơn và đã trả tiền cước, anh ta chẳng thèm ngó ngàng gì đến tôi nữa. Tôi thòm thèm nhìn lên chiếc ghế trên mui, nhưng anh ta hoàn toàn phớt lờ. Tôi ném chiếc túi xách vào cái vực tối, lao đầu theo sau, và — khi tôi còn chưa ngồi hẳn hoi — giữa một tiếng thở dài não nề, tiếng lò xo càu nhàu, tiếng chốt cửa than van và tiếng trục xe cằn nhằn gay gắt, chúng tôi bắt đầu chuyển bánh. Đúng hơn, cửa khách sạn đã lùi lại phía sau, tiếng đàn piano chìm dần vào yên lặng, và màn đêm cùng những bóng tối lầm lũi trùm lên chúng tôi.

Nói là trời tối thì vẫn còn quá nhẹ nhàng để miêu tả cái sự đen như mực bao trùm lấy cỗ xe. Những hàng cây bên đường hầu như chẳng thể phân biệt nổi ngoài những khối bóng râm đậm đặc hơn; tôi chỉ nhận ra chúng nhờ mùi ẩm mốc đặc trưng cứ chốc chốc lại uể oải tràn vào qua khung cửa sổ mở khi chúng tôi lướt qua. Chúng tôi tiến bước vô cùng chậm chạp; chậm đến nỗi khi nhoài người ra khỏi xe, không chỉ một lần tôi bắt gặp tiếng thở dài đầy ngỡ ngàng của một cô bò nào đó đang ngậm cỏ nhai lại bên đường bị chúng tôi vô tình quấy rầy. Nhưng giữa màn đêm u tối, sự tiến bước của chúng tôi — giống như sự dẫn dắt của một bản năng huyền bí nào đó hơn là ý chí rõ ràng nào của bản thân — lại mang đến một thứ cảm giác an toàn đầy kỳ lạ cho chuyến đi, thứ mà chỉ cần người đánh xe do dự hay chần chừ dù chỉ một thoáng cũng đủ phá hủy hoàn toàn.

Tôi từng nuôi hy vọng rằng trong chiếc xe trống trải này, mình có thể tìm được chút nghỉ ngơi mà cái sự đông đúc thường ngày vẫn nhẫn tâm tước đoạt. Đó thật là một ảo tưởng ngây thơ. Khi tôi duỗi thẳng chân tay ra, chỉ để nhận ra rằng mọi tiện ích thông thường dùng để làm cho nhiều người cùng cảm thấy khó chịu đều được phân bổ trọn vẹn lên thân hình đơn độc của tôi. Cuối cùng, tựa hai tay lên những sợi dây da, nhờ nỗ lực vận động cơ thể hết sức, tôi cũng lấy lại được sự bình tĩnh vừa đủ để nhận ra một hình thức tra tấn tinh tế hơn. Hệ thống lò xo của xe, nhún nhảy đều đặn, tạo ra một nhịp điệu đều đặn bắt đầu thu hút sự chú ý của tôi đến mức đau đớn. Dần dần, tiếng thình thịch ấy hòa vào âm vang vô nghĩa của người phụ nữ bí ẩn trong phòng khách sạn, rồi kết tinh thành một chân lý đáng sợ và tê liệt:

"Khen-trước-mặt-là-sỉ-nhục-công-khai.

Khen-trước-mặt-là-sỉ-nhục-công-khai." Mọi chỗ xóc nảy trên đường chỉ càng làm cho nhịp điệu ấy dồn dập hơn hoặc kéo dài ra đến mức phát điên.

Chẳng ích gì khi cứ ngẫm nghĩ nghiêm túc về câu nói đó. Chẳng ích gì khi phản đối nó một cách phẫn nộ. Chẳng ích gì khi gợi lại biết bao trường hợp mà lời khen ngợi trực diện từng mang lại vinh quang muôn đời cho cả người khen lẫn kẻ được khen; chẳng ích gì khi hoài niệm một cách đầy tình cảm về thứ thiên tài khiêm nhường và lòng dũng cảm được nâng đỡ, củng cố bởi những lời tán dương công khai; chẳng ích gì khi phản đối người phụ nữ bí ẩn kia — khi hình dung bà ta đang nuôi nấng một thế hệ máu lạnh bằng những châm ngôn ích kỷ và được lặp đi lặp lại một cách máy móc — tất cả những điều ấy đều thất bại trong việc chống lại sự lặp lại đơn điệu của câu nói ấy. Chẳng còn cách nào khác ngoài việc đầu hàng, và tôi suýt nữa đã buông xuôi chấp nhận nó một cách yếu ớt, giống như cách chúng ta vẫn thường đối xử với những ảo tưởng khác của màn đêm và hoàn cảnh trong chốc lát, thì tôi chợt nhận ra một sự phiền toái khác đã len lỏi vào tâm trí mình từ nãy đến giờ. Người đánh xe mới yên lặng làm sao!

Liệu có người đánh xe nào không? Tôi có lý do gì để cho rằng anh ta không đang nằm bị trói ngoặt và nhét giẻ vào miệng bên vệ đường, còn tên cướp đường với khuôn mặt bôi nhọ nồi, kẻ đã ra tay êm ru đến thế, đang chở tôi đi — về đâu cơ chứ? Chuyện đó hoàn toàn có thể xảy ra lắm chứ. Và cái quái gì đang bị xóc nảy ra khỏi đầu tôi lúc này thế này? Một câu chuyện ư? Thôi chẳng thèm giấu giếm làm gì nữa, nhất là trong cái cỗ xe sâu hút hoắm này, và nó đây rồi: Tôi là một hầu tước — một vị hầu tước người Pháp; người Pháp, bởi vì giới quý tộc ở đó không quá nổi tiếng, và đất nước ấy lại thích hợp hơn cho những biến cố lãng mạn — một hầu tước, bởi vì bạn đọc theo chủ nghĩa dân chủ rất thích giới quý tộc. Tên tôi là một cái gì đó có chữ ligny. Tôi đang trên đường từ dinh thự của mình ở St. Germain trở về. Đêm hôm đó trời tối như bưng, tôi chìm vào giấc ngủ và dặn người đánh xe trung thành Andre đừng quấy rầy mình, rồi mơ về một nàng thiên thần. Cuối cùng chiếc xe cũng dừng lại trước lâu đài. Trời tối mịt mờ đến nỗi khi bước xuống, tôi không sao nhận ra khuôn mặt của tên đầy tớ đứng giữ cửa xe. Nhưng có hề gì đâu? — quỷ thật! Tôi đang ngái ngủ nặng nề. Bóng tối ấy cũng che khuất cả những bức tượng quen thuộc đến nhàm chán ngoài sân hiên; nhưng có một cánh cửa, và nó mở ra rồi đóng sập lại sau lưng tôi cái rụp. Thế là tôi rơi ngay vào một cái bẫy, trước mặt tên cướp biển đã lặng lẽ nhét giẻ vào mồm tội nghiệp Andre rồi đánh xe đưa tôi đến đây. Là một vị hầu tước Pháp hào hiệp, tôi chẳng còn cách nào khác ngoài việc thốt lên, "Parbleu!", tuốt thanh kiếm mỏng và hy sinh một cách anh dũng! Người ta tìm thấy tôi, một hai tuần sau đó, nằm bên ngoài một quán rượu hoang phế gần trạm thu phí, với một lỗ thủng trên chiếc áo sơ mi xếp ly và túi tiền đã bị vét sạch. Không, nghĩ lại thì, tôi được cứu — được cứu bởi chính nàng thiên thần mà tôi vẫn hằng mơ mộng, người vốn là con nuôi của tên cướp nhưng thực chất lại là ái nữ của một người bạn tri kỷ.

Nhìn ra ngoài cửa sổ một lần nữa với hy vọng hão huyền có thể nhận diện được người đánh xe, tôi thấy mắt mình đã dần quen với bóng tối. Tôi có thể nhìn thấy đường chân trời xa xôi, được phác họa bởi những khu rừng đen như mực in nổi trên nền trời sáng hơn một chút. Vài vì sao, thưa thớt trong bức tranh này, đang lấp lánh buồn bã. Tôi lại nhận ra chiều sâu vô tận của nỗi buồn nhẫn nại trong gương mặt thanh thản của chúng; và tôi cầu mong kẻ phá hoại nào lần đầu tiên dùng từ "lấp lánh" một cách cợt nhả để gọi chúng sẽ không bị phát điên vì u sầu trước ánh mắt trách cứ ấy. Tôi lại nhận ra sức hút huyền bí của không gian, thứ mang lại cảm giác cô độc cá nhân cho từng thực thể trong chòm sao dày đặc nhất, bao bọc ngay cả ngôi sao nhỏ bé nhất trong sự cô đơn vô tận. Chút bình yên và cô tịch ấy len lỏi vào tâm hồn tôi, và tôi thiếp đi trong cái hang động u tối của mình. Khi tỉnh dậy, vầng trăng tròn đang nhô lên. Nhìn từ khung cửa sổ của tôi, nó mang lại một hiệu ứng phi thực tế và mang tính sân khấu không sao tả xiết. Đó chính là vầng trăng tròn trong vở Norma — hiện tượng thiên kỳ thú ấy cứ thế hiện rõ mồn một trước một khán giả đang nín lặng và một dàn đồng ca andante vô cùng trang nghiêm, cho đến khi khúc Casta Diva được cất lên — vầng trăng "thay đổi khôn lường" từ đó về sau cứ gắn chặt trên bầu trời như thể nó là một phần của hệ mặt trời do Joshua khởi xướng. Một lần nữa những kẻ tu sĩ Druid mặc áo trắng diễu hành qua tôi, một lần nữa tôi lại thấy cành tầm gửi khó tin ấy bị cắt ra từ cái cây sồi bất khả thi, và một lần nữa những cơn lạnh buốt lại chạy dọc sống lưng tôi theo những nốt nhạc đầu tiên của đoạn ngâm khúc. Những chiếc lò xo càu nhàu cố gắng đập nhịp, và sự tối tăm khép kín như một chiếc lô cốt của cỗ xe đã ban cho khung cảnh một thứ bùa phép giá rẻ. Nhưng dẫu sao đó cũng là một sự cải thiện lớn so với trải nghiệm lúc trước, và tôi ôm ấp lấy ảo tưởng ngọt ngào ấy.

Những nỗi sợ hãi của tôi về người đánh xe đã tan biến cùng vầng trăng đang lên. Một âm thanh quen thuộc đã trấn an tôi về sự hiện diện của anh ta với đầy đủ ít nhất một trong những chức năng quan trọng nhất của ông ta. Tiếng khạc nhổ liên hồi và dõng dạc đã thuyết phục tôi rằng môi anh ta vẫn chưa bị bịt kín bởi chiếc giẻ của bọn cướp đường, và điều đó đã vỗ về đôi tai đầy lo lắng của tôi. Gánh nặng này được trút khỏi tâm trí, với sự hỗ trợ từ sự hiện diện dịu dàng của nàng Diana — người, cũng giống như khi nàng đến thăm Endymion, đã để lại phần lớn vẻ lộng lẫy của mình ở bên ngoài hang động của tôi — tôi đảo mắt quan sát chiếc xe trống không. Trên chiếc ghế phía trước nằm sót lại chiếc kẹp tóc của phụ nữ. Tôi nhặt nó lên với một niềm hứng khởi nhưng chẳng mấy chốc lại nguội lạnh. Chẳng còn chút hương hồng nào vương vấn trên đó, thậm chí cả dầu bôi tóc cũng không. Không có một nếp cong hay vặn vẹo nào trên các góc cạnh cứng nhắc của nó tố lên nét tính cách nào của người chủ nhân. Tôi cố gượng nghĩ rằng biết đâu nó là của "Mariar". Tôi cố tưởng tượng rằng, khi gom lại những lọn tóc xoắn ốc đối xứng của cô gái ấy, nó từng được lắng nghe những lời khen ngợi ngọt ngào thì thầm bên tai khiến mụ già nọ nổi giận. Nhưng vô ích. Nó vẫn kín tiếng và kiên định với sự thẳng thắn của mình, để rồi cuối cùng trượt khỏi những ngón tay tôi một cách chán nản.

Tôi đã thiếp đi rồi lại tỉnh dậy nhiều lần — bị đánh thức ngay trước ngưỡng cửa của sự lãng quên do va chạm với các góc cạnh của cỗ xe, và cảm thấy rằng mình đang vô thức bắt chước một loài côn trùng bé nhỏ từ ký ức tuổi thơ, cuộn tròn thành cái hình cầu có thể chống chọi tốt nhất với những cú va đập ấy — thì tôi nhận ra vầng trăng, đang treo lơ lửng trên cao, bắt đầu vạch rõ những khối hình thù vô định của cảnh quan mờ ảo. Những cái cây đứng lẻ loi, mọc thành cụm hay thành rừng, lần lượt thay đổi vị trí trước cửa sổ tôi. Những đường nét sắc sảo của ngọn đồi đằng xa hiện lại như ban ngày, chỉ hơi dịu đi đôi chút trong cái không khí khô lạnh, không có sương mù của một đêm hè California. Tôi đang tự hỏi đã muộn thế nào rồi, và nghĩ rằng nếu những con tuấn mã của màn đêm cũng chạy chậm chạp như cỗ xe ngựa trước mặt chúng ta, thì có lẽ Faustus đã được tha thứ cho lời cầu xin đầy đau đớn của hắn, thì bỗng nhiên một cơn sốt hoạt động bất chợt bủa vây người đánh xe của tôi. Hàng loạt tiếng quất roi nổ đét như một tràng pháo tép Trung Quốc vang lên từ chiếc ghế phía trước. Cỗ xe chồm lên phía trước, và khi tôi kịp lồm cồm bò dậy từ dưới gầm ghế, một tòa nhà dài màu trắng đã trôi qua trước cửa sổ tôi tự lúc nào bằng một cách kỳ diệu nào đó. Chắc chắn là Slumgullion rồi! Khi bước xuống xe, tôi liền cất tiếng hỏi người đánh xe:—

— Tôi tưởng anh đổi ngựa dọc đường chứ nhỉ?

— Thì chúng tôi đổi rồi đấy thôi. Hai tiếng trước rồi.

— Lạ thật. Tôi chẳng để ý gì cả.

— Chắc là ngủ quên rồi đấy, thưa ngài. Mong ngài có một giấc ngủ ngon nhé. Chỗ lý tưởng để chợp mắt yên tĩnh đây, xe trống không mà lị, thưa ngài!

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Bret Harte

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.