Vận May Tại Roaring Camp Và Những Truyện Khác

Lượt đọc: 1217 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Một Đêm Ở Wingdam

❊ ❊ ❊

Suốt cả ngày, tôi đã bị hành hạ đến rã rời trên những chuyến xe ngựa và đầu óc mụ mẫm cả đi. Khi chiếc xe lao vút trong màn đêm xuống chốn thôn dã Arcadian yên ả mang tên Wingdam, tôi liền quả quyết sẽ không đi bước nữa, rồi lết khỏi xe trong một tâm trạng u ám và đầy chứng khó tiêu. Hậu quả từ chiếc bánh nướng kỳ bí cùng chất khí carbon chua ngọt mà gã chủ quán Trạm Trung Chuyển gọi là “sô-đa chanh-giả” vẫn còn đè nặng lên dạ dày tôi. Ngay cả sự hài hước của anh nhân viên bưu vận hào hiệp – kẻ tường tận tên thánh của mọi người dọc hành tuyến, người vãi ra như mưa những thư từ, báo chí và bưu kiện từ đỉnh xe, kẻ mà cẳng chân thường hiện lên ở khoảng cách đáng sợ sát bên những vòng bánh xe, kẻ leo lên leo xuống ngay khi xe đang chạy hết tốc lực, với lòng dũng cảm, sinh lực cùng hiểu biết vượt trội về đường sá đã đè bẹp tất cả những hành khách chúng tôi còn lại vào một sự im lặng đầy ghen tị, và lúc ấy đang vừa trò chuyện với vài người vừa rõ ràng làm một việc gì khác cùng lúc đó – ngay cả điều đó cũng chẳng thể khiến tôi mảy may hứng thú. Thế là tôi đứng thừ người trong vẻ u sầu, tay bám chặt chiếc khăn choàng cùng túi xách thảm, dõi theo chiếc xe ngựa lăn bánh khuất dạng, kịp gửi một cái nhìn từ biệt đến anh nhân viên hào hiệp khi anh đang bám vào thanh chắn mui xe bằng một chân và châm điếu xì-gà từ tẩu thuốc của một gã phu chạy bộ dọc đường. Kế đó, tôi quay người hướng về Khách sạn Kiêng khem Wingdam.

Có lẽ tại thời tiết, hoặc cũng tại chiếc bánh nướng kia, nhưng tôi không hề có thiện cảm với cái quán trọ này. Hay tại cái tên kéo dài suốt chiều dài tòa nhà, với mỗi chữ cái nằm dưới mỗi ô cửa sổ, khiến những ai ngó ra ngoài đều trở nên vô cùng nổi bật một cách bất đắc dĩ. Hoặc tại vì hai chữ “Kiêng khem” cứ gợi lên trong tâm trí tôi món bánh mì khô khốc và thứ trà loãng toẹt. Nơi ấy thật chẳng có gì hấp dẫn. Lẽ ra nó nên được gọi là Khách sạn “Tuyệt đối Điều độ”, bởi hoàn toàn thiếu vắng bất cứ thứ gì có thể làm say lòng hay làm mê muội các giác quan. Nó được thiết kế với sự chú tâm đặc biệt đến vẻ ảm đạm nghệ thuật. Nó quá mức rộng lớn so với cái tụ điểm dân cư ấy đến nỗi trông chẳng khác mấy so với việc sống lộ thiên ở ngoài trời. Nó mới một cách khó chịu. Phảng phất đâu đây hương vị ẩm mốc của rừng sâu và một chút mùi hăng hắc của nhựa thông. Thiên nhiên dẫu bị xúc phạm nhưng chưa hoàn toàn khuất phục, thỉnh thoảng lại trào lên thành những giọt nhựa nhỏ, tròn và dính nhớp trên các khung cửa sổ và cửa ra vào. Tôi có cảm giác trọ lại nơi này chẳng khác nào một chuyến dã ngoại kéo dài vĩnh viễn. Vừa lúc tôi bước qua ngưỡng cửa, một đám khách trọ dài hạn từ căn phòng dài túa ra, bắt đầu tìm cách át đi vị gì đó trong miệng bằng đủ mọi hình thức sử dụng thuốc lá. Vài kẻ lập tức quây quần quanh lò sưởi, gác chân lên ghế của nhau, rồi trong tư thế ấy lặng lẽ phó mặc bản thân cho chứng khó tiêu. Nhớ lại chiếc bánh nướng lúc trước, tôi từ chối lời mời ăn tối của ngã chủ quán, nhưng đành để hắn dẫn vào phòng khách. “Chủ nhân nhà trọ” là một gã đàn ông có vóc dáng uy nghi, râu ria xồm xoàm. Hắn gợi cho tôi nhớ đến một ai đó hay một nhân vật nào đó trong kịch nghệ. Tôi ngồi cạnh lò sưởi, ngẩn ngơ tự hỏi đó là ai, và cố lần theo sợi dây kỷ niệm vừa bị khơi gợi ấy ngược về quá khứ mịt mờ, thì một người phụ nữ nhỏ nhắn với dáng vẻ mỏng manh xuất hiện ở cửa; tựa nặng người vào khung cửa, nàng cất giọng kiệt quệ: “Chàng ơi!” Khi gã chủ quán quay người lại, ký ức cụ thể ấy chợt lóe lên trong tôi thành một câu thơ tự do duy nhất. Đó là: “Hai tâm hồn chung một nhịp thở, hai trái tim chung một nhịp đập.”

Đó chính là Ingomar và người vợ Parthenia của hắn. Tôi bỗng mường tượng ra một kết cục khác với vở kịch. Ingomar đã đưa Parthenia trở về miền núi non, và mở một quán trọ phục vụ cho bộ tộc Alemanni – những kẻ thường tụ tập ở đó rất đông. Tội nghiệp Parthenia, nàng đã kiệt sức và gánh vác mọi việc chẳng có lấy một bàn tay “giúp đỡ”. Nàng có hai đứa “con hoang dã”, một trai một gái. Nàng đã phai tàn nhan sắc, nhưng trông vẫn ưa nhìn.

Tôi ngồi trò chuyện với Ingomar – kẻ có vẻ hoàn toàn tự nhiên như ở nhà, và kể cho tôi nghe vài câu chuyện về tộc Alemanni, tất cả đều mang đậm hơi thở hoang dã và hoàn toàn phù hợp với quán trọ này. Nào là chuyện hắn, Ingomar, đã giết một con “gấu” dữ dằn nọ mà tấm da đang được treo ngay “kia”, phía trên giường ngủ của hắn. Nào là chuyện hắn, Ingomar, đã hạ sát mấy con hươu đực, mà những tấm da đã được Parthenia viền tua rua và thêu thùa xinh xắn, giờ đây vẫn đang khoác trên người hắn. Nào là chuyện hắn, Ingomar, đã tiêu diệt mấy tên “người da đỏ”, và bản thân suýt bị lột da đầu một lần. Tất cả những điều đó được kể với vẻ thành thực đầy khéo léo vốn hoàn toàn chính đáng ở một kẻ hoang dã, nhưng một người Hy Lạp có lẽ sẽ thấy ngứa mắt và coi đó là thói “khoác lác”. Nghĩ đến nàng Parthenia mệt mỏi, lần đầu tiên tôi đâm ra cân nhắc rằng có lẽ thà nàng lấy gã Hy Lạp già kia còn hơn. Khi ấy ít ra nàng lúc nào trông cũng tươm tất. Khi ấy nàng đã chẳng phải mặc chiếc áo len ám mùi toàn bộ những bữa ăn của năm qua. Khi ấy nàng đã chẳng bị buộc phải bận rộn dọn bàn với mái tóc buông xõa một nửa. Khi ấy hai đứa trẻ đã không bám víu lấy vạt áo nàng với những ngón tay bẩn thỉu, rõ ràng là đang kéo sập cuộc đời nàng xuống từng ngày từng giờ. Chắc là tại cái bánh nướng đã nhét vào đầu tôi những ý nghĩ nhẫn tâm và bất hợp lý như thế, nên tôi đứng dậy bảo Ingomar rằng tôi xin phép đi ngủ đây. Được dẫn đường bởi gã man rợ đáng gờm ấy cùng một ngọn nến sáp đang cháy phừng phừng, tôi theo hắn lên lầu về phòng mình. Hắn bảo đó là căn phòng đơn duy nhất hắn có; hắn vốn cất nó để tiện cho những cặp vợ chồng ghé lại trọ qua đường, nhưng vì sự kiện đó mãi chưa xảy ra nên hắn đành để nó dang dở chưa kê đầy đủ đồ đạc. Căn phòng có dán vải một bên, còn bên kia là những kẽ nứt to tướng. Gió, thứ gió vẫn thường quét qua Wingdam mỗi đêm, lùa qua phòng từ muôn ngả lỗ hổng. Ô cửa sổ thì quá nhỏ so với cái lỗ thủng trên vách nhà nơi nó được lắp vào, nên cứ kêu lạch cạch đầy nhức óc. Mọi thứ đều trông tiêu điều và ảm đạm. Trước khi Ingomar rời đi, hắn mang tấm “da gấu” đó đến, quăng lên chiếc giường tang tóc đặt ở một góc phòng, bảo rằng hắn đoán chừng ngần ấy sẽ giữ ấm được cho tôi, rồi chúc tôi ngủ ngon. Tôi cởi quần áo – ngọn đèn bỗng vụt tắt ngay giữa lúc ấy, lủi dưới tấm “da gấu” và cố gắng dỗ mình chìm vào giấc ngủ.

Nhưng đôi mắt tôi cứ mở tráo tráo. Tôi nghe tiếng gió lùa quét qua sườn núi, quật tả tơi những cành cây thông sầu thảm, rồi lọt vào nhà và thử mở toang mọi cánh cửa dọc hành lang. Thỉnh thoảng, những luồng gió mạnh thổi lật tung mái tóc tôi rợp cả gối, tựa như những hơi thở thì thầm kỳ lạ. Phần gỗ tươi dọc theo các bức vách dường như đang đâm chồi nảy lộc, tỏa ra cái ẩm ướt thấm thấu qua cả lớp “da gấu”. Tôi thấy mình giống như Robinson Crusoe trên cây khi đã kéo thang lên – hoặc giống như đứa trẻ được ru trong lời ca dao. Nằm thao thức suốt nửa giờ, tôi đâm hối hận vì đã dừng chân ở Wingdam; sang đến ba phần tư giờ, tôi ước gì mình đừng lên giường đi ngủ; và khi một tiếng đồng hồ trôi qua trong trằn trọc, tôi chồm dậy mặc lại quần áo. Dưới căn phòng lớn ban nãy có đốt lửa. Biết đâu nó vẫn còn cháy. Tôi mở cửa và dò dẫm bước đi dọc hành lang vang dội tiếng ngáy của tộc Alemanni cùng tiếng gió đêm huýt sáo; tôi suýt ngã nhào xuống cầu thang, và cuối cùng khi đặt chân được vào phòng lớn, tôi thấy ngọn lửa vẫn đang cháy rực. Tôi kéo một chiếc ghế lại gần, khều khấy nó bằng chân, và vô cùng kinh ngạc khi thấy trong ánh chớp bùng lên, Parthenia cũng đang ngồi ở đó, ôm một đứa trẻ trông phờ phạc.

Tôi hỏi sao giờ này nàng vẫn chưa ngủ.

“Nàng đã thức suốt đêm thứ Tư cho đến khi thư tín đến nơi, rồi nàng đánh thức chồng dậy, và có hành khách cần phục vụ.”

“Nàng không thấy mệt mỏi hay sao?”

“Có chút ít, nhưng Abner” (tên thánh của gã man rợ) “đã hứa sẽ tìm thêm người giúp việc cho nàng vào mùa xuân tới, nếu việc làm ăn khá giả.”

“Nàng có bao nhiêu khách trọ?”

“Nàng nghĩ khoảng chừng bốn mươi người đến ăn các bữa cố định, chưa kể khách vãng lai, ngần ấy là quá sức đối với vợ chồng nàng. Nhưng chồng nàng làm rất nhiều việc.”

“Việc gì thế?”

“Ồ, khuân củi vào, và trông nom đồ đạc của mấy thương nhân.”

“Họ kết hôn được bao lâu rồi?”

“Khoảng chín năm. Nàng đã mất một đứa con trai và một đứa con gái. Hiện còn ba đứa con sống. Chàng người Illinois. Nàng người Boston. Từng có học thức (Trường Nữ trung học Boston – Hình học, Đại số, chút ít tiếng Latinh và Hy Lạp). Cha mẹ đều qua đời. Một mình đến Illinois để dạy học. Gặp chàng – phải – một mối tình sét đánh.” (“Hai tâm hồn”, v.v., v.v.) “Kết hôn rồi di cư sang Kansas. Từ đó vượt Vùng Đồng Bằng sang California. Lúc nào cũng ở những vùng rìa của nền văn minh. Chàng thích thế.”

“Có lúc nàng hẳn đã ước được về quê nhà. Muốn về lắm chứ, vì tương lai của mấy đứa con. Muốn cho chúng được học hành. Nàng đã tự dạy chúng một chút, nhưng chẳng làm được bao nhiêu vì bận rộn việc khác. Hy vọng thằng bé sẽ giống bố, khỏe mạnh và vạm vỡ. Chỉ sợ con bé lại giống mình nhiều hơn. Nàng từng nghĩ mình không hợp làm vợ của một kẻ khai hoang.”

“Tại sao?”

“À, nàng không đủ sức khỏe, và từng thấy vài người vợ của bạn bè chàng ở Kansas còn làm được nhiều việc hơn. Nhưng chàng chẳng bao giờ phàn nàn – chàng tốt lắm.” (“Hai tâm hồn”, v.v.)

Ngồi đó với chiếc đầu rũ xuống đầy tư lự trên một bàn tay, ôm đứa trẻ tội nghiệp, mệt mỏi và rũ rượi trên cánh tay bên kia, bẩn thỉu, lếu thếch và tiều tụy, với ánh lửa bập bùng chiếu lên những nét mặt nay không còn tươi trẻ hay xuân sắc nhưng vẫn vô cùng thanh tao, tinh tế, và dẫu trong cảnh lếu thếch kỳ quặc vẫn phảng phất nét vương giả của dòng dõi nền nếp, chẳng có gì lạ khi tôi không thể thốt lên những lời tán tụng quá đà về sự tử tế của gã man rợ. Được khích lệ bởi sự đồng cảm của tôi, nàng kể cho nghe cách nàng từ bỏ từng chút một những điều mà nàng từng tưởng là sự yểu điệu của nền giáo dục thuở nhỏ, cho đến khi nhận ra mình chẳng thu nhặt được chút sức mạnh nào trong trải nghiệm mới mẻ này. Cách nàng bị đày ải vào chốn xã hội thâm sơn cùng cốc, bị những người phụ nữ ở đây că ghét, chê là kiêu kỳ và “đỏng đảnh”, và cách người chồng thân yêu của nàng bị mất lòng với đám đồng bấy vì chuyện đó. Cách mà một phần do bản tính thích lang thang, phần vì những hoàn cảnh khác, chàng đã cùng nàng khởi hành đi California. Một bản tường thuật về chuyến hành trình đằng đẵng ấy. Đó là một vùng đất hoang vu buồn tẻ vô tận trong trí nhớ nàng, chỉ là một bình nguyên trắng xóa được đánh dấu bằng một đống đá nhỏ – nấm mồ của một đứa trẻ. Cách nàng nhận ra bé Willie ngày càng kiệt sức. Cách nàng đã thu hút sự chú ý của Abner vào điều đó, nhưng vì là đàn ông, chàng chẳng biết gì về trẻ con nên cứ phớt lờ gạt đi, và chỉ lo lắng cho bầy gia súc. Chuyện xảy ra là sau khi họ qua sông Sweetwater, một đêm nọ nàng đang đi bộ cạnh chiếc xe ngựa, ngắm nhìn bầu trời phương tây, thì nghe thấy một tiếng gọi nhỏ “Mẹ ơi”. Cách nàng ngó vào trong xe và thấy bé Willie đang ngủ ngon lành nên không muốn đánh thức thằng bé. Cách mà chỉ khoảnh khắc sau nàng lại nghe thấy đúng tiếng gọi ấy “Mẹ ơi”. Cách nàng quay lại xe, cúi người xuống bên con, cảm nhận hơi thở của thằng bé phả trên mặt mình, rồi lại ân cần đắp chăn cho con, để rồi một lần nữa tiếp bước cuộc hành trình mệt mỏi bên cạnh, cầu nguyện Chúa ban cho con sức khỏe. Cách mà với khuôn mặt ngước lên bầu trời, nàng lại nghe thấy tiếng gọi ấy “Mẹ ơi” lần nữa, và ngay lập tức một ngôi sao sáng rực rỡ vụt bay khỏi bầy đàn của nó rồi lụi tàn. Và cách nàng hiểu chuyện gì đã xảy ra, vội vã chạy lại xe để rồi chỉ được ôm một gương mặt bé nhỏ trắng bệch, hốc hác vào lồng ngực mệt mỏi của mình. Đến đây, đôi bàn tay gầy gò đỏ ứng đưa lên che mắt, và nàng lặng đi trong chốc lát. Gió gào thét quanh ngôi nhà, lao đến cửa trước một cách điên cuồng, và từ chiếc giường bọc da trong căn phòng phía trong, gã man rợ Ingomar đang ngáy ngủ bình yên.

“Tất nhiên nàng vẫn luôn tìm được một chỗ dựa che chở khỏi những lời lăng mạ và xúc phạm nhờ lòng dũng cảm và sức mạnh to lớn của chồng mình chứ?”

“Ồ, vâng; khi Ingomar ở bên thì nàng chẳng sợ gì cả. Nhưng nàng vốn yếu bóng vía và từng có một lần hoảng hốt!”

“Bằng cách nào?”

“Họ vừa mới đến California. Lúc đó họ tự lập gia đình riêng, và phải bán rượu cho thương nhân. Ingomar vốn hiếu khách, uống rượu với tất cả mọi người vì sự nghiệp làm ăn và để lấy lòng thiên hạ, rồi Ingomarâm thầm đâm ghiền rượu, lại rất dễ say. Và cách mà một đêm nọ có một đám đông náo loạn trong quán rượu; nàng bước vào định lôi hắn ra, nhưng chỉ chuốc lấy sự suồng sã thô tục của đám bợm nhậu đã hóa điên. Rồi cách mà khi nàng cuối cùng cũng lùa được hắn vào phòng cùng những đứa con đang sợ hãi, hắn ngã vật xuống giường trong trạng thái mê man, khiến nàng nghĩ rượu đã bị bỏ thuốc. Và cách nàng ngồi bên hắn suốt đêm, gần sáng thì nghe tiếng bước chân ngoài hành lang, ngước nhìn ra cửa thì thấy chốt cửa từ từ nhấc lên hạ xuống, như thể có ai đang dò dẫm. Rồi cách nàng lay chồng, cố đánh thức hắn nhưng vô ích. Rồi cách cuối cùng cánh cửa cũng từ từ hé mở ở phía trên (phía dưới đã cài chốt), tựa như có một sức ép dần dần từ bên ngoài; và cách một bàn tay thò qua khe cửa. Rồi nhanh như chớp, nàng dùng chiếc kéo (vũ khí duy nhất của mình) đâm phập bàn tay đó ghim chặt vào tường, nhưng mũi kéo bị gãy và kẻ đó đã tẩu thoát cùng với một lời nguyền rủa hãi hùng. Cách mà nàng chưa bao giờ kể cho chồng nghe chuyện đó, vì sợ hắn sẽ giết kẻ kia; nhưng rồi có một ngày nọ có một kẻ lạ mặt ghé quán, và khi nàng đang đưa tách cà phê cho hắn, nàng nhìn thấy một vết sẹo hình tam giác kỳ lạ ở mu bàn tay hắn.” Nàng vẫn đang kể, gió vẫn đang thổi, và Ingomar vẫn đang ngáy khò khò trên chiếc giường bọc da, thì bỗng có tiếng hò hét vang lên từ phía đầu con phố ngoằn ngoèo, theo sau là tiếng móng ngựa nện cộp cộp cùng tiếng bánh xe lục cục lạo xạo. Thư tín đã đến. Parthenia ôm đứa trẻ phờ phạc chạy đi đánh thức Ingomar, và gần như đồng thời, anh nhân viên bưu vận hào hiệp lại đứng trước mặt tôi, gọi tên thánh của tôi và mời tôi uống từ một chiếc chai đen kỳ bí. Lũ ngựa nhanh chóng được cho uống nước, công việc của anh nhân viên hào hiệp hoàn tất, và sau khi chào từ biệt Parthenia, tôi lên xe ngựa, lập tức chìm vào giấc ngủ, mơ thấy mình đến thăm Parthenia và Ingomar, được thết đãi bánh nướng thỏa thích không giới hạn, cho đến khi tỉnh dậy vào sáng hôm sau ở Sacramento. Tôi vẫn hoài nghi không biết tất cả chuyện này có phải chỉ là một giấc mơ do chứng khó tiêu hay không, nhưng mỗi khi chứng kiến một vở kịch và nghe câu châm ngôn cao cả về “Hai tâm hồn” v.v., là tôi lại nghĩ ngay đến Wingdam và tội nghiệp nàng Parthenia.

TRUYỀN THUYẾT TÂY BAN NHA VÀ MỸ

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Bret Harte

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.