Vận May Tại Roaring Camp Và Những Truyện Khác

Lượt đọc: 1239 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
The Man Of No Account

❊ ❊ ❊

Hắn tên là Fagg,—David Fagg. Hắn cùng chúng tôi đến California vào năm 52 trên con tàu Skyscraper. Tôi không nghĩ hắn làm điều đó vì sự ham thích phiêu lưu; có lẽ hắn chẳng còn nơi nào khác để đi. Khi nhóm thanh niên chúng tôi tụ họp lại để kể lể về những cơ hội tuyệt vời mà chúng tôi đã từ bỏ để ra đi, về việc bạn bè lưu luuyến nhường nào khi tiễn chúng tôi, rồi khoe những tấm hình daguerreotype, những lọn tóc thề, và nhắc đến Mary cùng Susan, thì kẻ chẳng ra gì ấy thường ngồi bên l lắng nghe với vẻ mặt mộc mạc đầy đau khổ, hổ thẹn và chẳng nói gì cả. Tôi nghĩ hắn chẳng có gì để nói. Hắn chẳng có bạn bè gì sất, ngoại trừ những lúc chúng tôi rủ thương hại; và nói cho đúng ra, hắn là một trò tiêu khiển khá thú vị cho chúng tôi. Hắn luôn bị say sóng mỗi khi trời nổi chút gió. Hắn chẳng bao giờ quen được với sóng nước. Và tôi sẽ không bao giờ quên được tràng cười thả cửa của tất cả chúng tôi khi Rattler mang cho hắn một miếng thịt heo buộc trên sợi dây, và—Nhưng các bạn cũng biết trò đùa xưa như trái đất ấy đấy. Rồi chúng ta lại có một trò nghịch ngợm tuyệt vời với hắn. Cô Fanny Twinkler không thể nào chịu nổi khi nhìn thấy hắn, thế là chúng tôi bèn bịp Fagg rằng cô ấy đã đem lòng cảm mến hắn, lại còn gửi cho hắn những món quà vặt cùng sách vở từ khoang hành khách. Các bạn hẳn phải chứng kiến cảnh tượng thú vị làm sao khi hắn bước lên, lắp bắp và mặt cắt không còn giọt máu, để đến cảm ơn cô ấy! Nào phải cô ấy đã bừng lên vẻ kiêu kỳ, lộng lẫy và đầy khinh miệt hay sao? Trông hệt như “Medora”, Rattler nói thế,—Rattler thuộc làu thơ của Byron,—và lão Fagg đã quê độ đến mức nào chứ? Nhưng rồi hắn cũng vượt qua được, và khi Rattler ngã bệnh ở Valparaiso, chính lão Fagg đã tận tình chăm sóc cậu ta. Các bạn thấy đấy, hắn vốn là một kẻ tốt tính, nhưng lại thiếu đi khí chất và tinh thần đàn ông. Hắn hoàn toàn mù tịt về thơ ca. Tôi từng thấy hắn ngồi thẫn thờ vá lại mống quần áo cũ của mình, trong khi Rattler ngâm nga khúc ca tụng đại dương đầy nhiệt huyết của Byron. Hắn đã từng hỏi Rattler một cách rất nghiêm túc rằng, liệu cậu ta có nghĩ Byron đã từng bị say sóng bao giờ không. Tôi không nhớ Rattler đáp lại ra sao, nhưng tôi biết tất cả chúng tôi đã cười ngặt nghẽo, và tôi chắc chắn câu trả lời ấy phải rất hay, bởi Rattler vốn là một kẻ sắc sảo.

Khi con tàu Skyscraper cập cảng San Francisco, chúng tôi đã tổ chức một bữa tiệc linh đình. Chúng tôi giao ước sẽ tụ họp hàng năm để kỷ niệm sự kiện ấy. Dĩ nhiên là chúng tôi không mời Fagg. Fagg chỉ là một hành khách ở boong dưới, và các bạn thấy đấy, giờ đã lên bờ, chúng ta cần phải cẩn trọng hơn một chút. Nhưng lão Fagg, theo cách chúng tôi gọi hắn—mà nhân tiện, khi ấy hắn mới chỉ khoảng hai mươi lăm tuổi—lại là nguồn đem lại cho chúng tôi vô số niềm vui trong ngày hôm đó. Hóa ra hắn đã ôm ấp ý nghĩ rằng mình có thể đi bộ đến Sacramento, và quả thực đã bắt đầu hành trình bằng đôi chân trần. Chúng tôi đã có những giây phút vui vẻ bên nhau, bắt tay bị lưu lưu luyến luyến khắp lượt rồi chia tay. Ôi chao! Mới chỉ có tám năm trôi qua, thế mà một vài bàn tay từng siết chặt trong tình thân ái ngày ấy, giờ đây lại đang giơ nắm đấm vào mặt nhau, hoặc len lén thọc vào túi quần của đối phương. Tôi thừa biết rằng năm sau chúng tôi chẳng thể ngồi ăn chung được nữa, bởi cậu trẻ Barker đã thề rằng sẽ không bao giờ đặt chân cùng một chiếu với một tên đểu giả khinh bỉ như cái tay Mixer; và Nibbles—kẻ từng vay tiền ở Valparaiso của cậu trẻ Stubbs lúc bấy giờ đang làm hầu bàn trong một quán ăn—thì không muốn gặp lại những hạng người như thế.

Khi tôi mua một số cổ phần của công trình Đào hầm Coyote ở Mugginsville vào năm 54, tôi nghĩ mình nên ghé lên đó một chuyến để mục sở thị. Tôi dừng chân tại khách sạn Empire, và sau bữa trưa, tôi thuê một con ngựa rong ruổi quanh thị trấn rồi phóng thẳng ra mỏ khai thác. Một trong số những kẻ mà các phóng viên báo chí thường gọi là “người cung cấp thông tin thông thái của chúng ta”, và là người mà ở bất kỳ cộng đồng nhỏ nào cũng mặc nhiên được nhường cho cái quyền trả lời mọi thắc mắc, đã được lặng lẽ chỉ cho tôi biết. Thói quen đã giúp hắn vừa có thể làm việc vừa trò chuyện cùng một lúc mà không hề xao lãng điều nào. Hắn kể cho tôi nghe lịch sử của mỏm đá khai thác này, rồi bồi thêm rằng: “Thưa ngài (hắn hướng về phía bức tường đất trước mặt), vàng chắc chắn sẽ chui ra từ cái mỏ tồi tàn này thôi (hắn dằn một nhát cuốc như thể đặt dấu phẩy), nhưng mà lão chủ mỏ hồi trước (hắn vừa nhả ra từng từ vừa nện mũi cuốc) chẳng ra tích sự gì sạt (một nhát cuốc dài thay cho dấu chấm). Lão ta khờ khạo nên mới để đám trai tráng quanh đây nhảy vào chiếm đoạt,”—và phần còn lại của câu nói đã bị hắn nuốt gọn vào trong chiếc mũ vừa được cởi ra để lau tấm trán lực điền bằng chiếc khăn bandana đỏ rực.

Tôi hỏi hắn ai là người chủ ban đầu.

“Tên lão ta là Fagg.”

Tôi đã đến tìm hắn. Trông hắn già đi một chút và càng có vẻ quê mùa hơn. Hắn bảo mình đã làm việc vất vả và cuộc sống cũng đang “tạm ổn”. Tôi đâm ra quý mến hắn và cũng tỏ ra bề trên bảo ban hắn ít nhiều. Việc tôi làm thế có phải vì tôi bắt đầu hoài nghi những kẻ như Rattler và Mixer hay không thì tôi không cần phải bày tỏ ở đây.

Các bạn hẳn còn nhớ con đường hầm Coyote đã được đào như thế nào, và tất cả chúng tôi, những kẻ gánh cổ phần, đã bị lừa đau đớn ra sao chứ! Chà, điều tiếp theo tôi nghe được là Rattler, một trong những cổ đông lớn nhất, đang ở Mugginsville làm nghề đứng quầy bar cho chủ khách sạn Mugginsville, còn lão Fagg thì đã phất lên trông thấy và chẳng biết phải xài số tiền ấy vào đâu. Tất cả chuyện này đều do Mixer kể lại cho tôi nghe khi hắn đến đây để giải quyết công việc, đồng thời hắn cũng cho biết thêm là Fagg đang say mê như điếu đổ cô con gái của tay chủ khách sạn kể trên. Và rồi qua những lời đồn đại cùng thư từ, cuối cùng tôi cũng nắm bắt được rằng lão Robins, chủ khách sạn, đang cố gắng se duyên cho Nellie Robins và Fagg. Nellie là một cô nàng xinh xắn, bầu bĩnh và có phần ngốc nghếch, luôn răm rắp nghe theo lời cha. Tôi nghĩ nếu Fagg lấy vợ và yên bề gia thất thì đó sẽ là một điều tuyệt vời; rằng một khi đã thành gia thất, biết đâu hắn sẽ làm nên trò trống gì. Thế là một hôm tôi phóng bn hỏa tốc lên Mugginsville để ngó nghiêng sự tình. Thật là sảng khoái làm sao khi được bắt Rattler pha đồ uống cho mình,—Rattler! Kẻ rực rỡ, hào hoa và bất khả chiến bại, kẻ từng tìm cách hất hàm coi thường tôi hai năm về trước! Tôi đã trò chuyện với cậu ta về lão Fagg và con bé Nellie, nhất là khi tôi nghĩ chủ đề này sẽ khiến cậu ta gai mắt. Cậu ta vốn chẳng ưa gì Fagg, và cậu ta quả quyết rằng Nellie cũng vậy. Thế Nellie có thích ai khác không? Cậu ta quay phắt lại ngắm chiếc gương treo sau quầy bar và vuốt lại mái tóc của mình. Tôi thừa hiểu ý đồ của tên kiêu ngạo đó. Tôi nghĩ mình phải đánh động cho Fagg một tiếng và giục hắn nhanh chóng đẩy nhanh tiến độ. Tôi đã có một cuộc trò chuyện dài với hắn. Nhìn cách hành xử của anh chàng tội nghiệp ấy, ai cũng nhận ra cậu ta đã lún sâu đến mức nào. Hắn thở dài, hứa hẹn sẽ lấy hết can đảm để đưa mọi chuyện đến hồi kết cục. Nellie là một cô gái tốt, và tôi nghĩ cô bé cũng có chút ít sự tôn trọng thầm lặng dành cho bản tính khiêm nhường của lão Fagg. Nhưng trái tim cô bé đã bị chinh phục bởi những phẩm chất bề ngoài hào nhoáng và dễ mến của Rattler mất rồi. Tôi không nghĩ Nellie tệ hại hơn bạn hay tôi. Chúng ta thường có xu hướng đánh giá người quen qua giá trị biểu hiện bên ngoài hơn là bản chất bên trong của họ. Làm thế đỡ rắc rối hơn, và ngoại trừ những lúc cần phải trao trọn niềm tin, cách đó cũng tiện lợi chẳng kém. Rắc rối ở phụ nữ là cảm xúc của họ thường dễ bị cuốn theo nhanh hơn chúng ta, và khi ấy thì mọi lý lẽ đều trở nên vô nghĩa. Đây là điều mà lão Fagg lẽ ra phải nhận ra nếu hắn là một kẻ có chút tài cán. Nhưng ngặt một nỗi hắn chẳng có tích sự gì. Càng tồi tệ hơn cho hắn mà thôi.

Vài tháng sau, khi tôi đang ngồi trong văn phòng thì lão Fagg bước vào. Tôi khá ngạc nhiên khi thấy hắn quay về miền xuôi, nhưng chúng tôi vẫn trò chuyện về những thời sự quanh ta theo cái phong cách máy móc đặc trưng của những kẻ biết rõ mình còn chuyện khác muốn nói, nhưng lại buộc phải bắt đầu bằng những thủ tục xã giao ấy. Sau một khoảng lặng, Fagg cất giọng với vẻ tự nhiên vốn có,—

“Tôi sắp về quê!”

“Về quê á?”

“Vâng,—ý tôi là, tôi nghĩ mình sẽ làm một chuyến du ngoạn về các bang miền Đông. Tôi đến gặp anh, như anh biết đấy, tôi cũng có chút tài sản nhỏ, và tôi đã lập giấy ủy quyền để anh quản lý công việc giúp tôi. Tôi có vài giấy tờ muốn gửi gắm ở chỗ anh. Anh có thể trông nom giúp tôi chứ?”

“Được chứ,” tôi đáp. “Thế còn Nellie thì sao?”

Khuôn mặt hắn chùng xuống. Hắn cố nặn ra một nụ cười, và sự kết hợp ấy tạo ra một biểu cảm kỳ dị và đáng sợ nhất mà tôi từng chứng kiến trong đời. Cuối cùng hắn nói,—

“Tôi sẽ không kết hôn với Nellie,—đấy là,”—hắn có vẻ như đang tự biện minh trong lòng cho cách diễn đạt quả quyết của mình,—“tôi nghĩ mình không nên làm thế thì hơn.”

“David Fagg,” tôi bỗng nghiêm giọng quở trách, “anh chẳng ra tích sự gì cả!”

Trước sự ngạc nhiên tột độ của tôi, khuôn mặt hắn bỗng bừng sáng lên.

“Vâng,” hắn đáp, “đúng thế đấy!—Tôi chẳng ra cái tích sự gì sất! Nhưng từ trước đến nay tôi vẫn luôn biết điều đó. Anh thấy đấy, tôi cứ nghĩ Rattler yêu cô bé ấy cũng nhiều như tôi, và tôi biết cô ấy thích cậu ta hơn tôi, và tôi dám cá rằng ở bên cậu ta cô ấy sẽ hạnh phúc hơn. Nhưng ngặt một nỗi tôi biết lão Robins sẽ thích tôi hơn cậu ta, vì tôi có cơ ngơi khấm khá hơn,—và con bé thì kiểu gì cũng nghe lời cha,—và anh thấy đấy, tôi cứ nghĩ mình có hơi ngáng đường,—thế nên tôi đành rút lui. Nhưng mà,” hắn tiếp lời khi tôi toan ngắt lời hắn, “để phòng hờ lão già có thể phản đối Rattler, tôi đã cho cậu ta mượn đủ số vốn để tự lập nghiệp ở Dogtown. Một kẻ xốc vác, năng nổ và tài hoa như Rattler biết đâu sẽ làm nên chuyện, và chẳng mấy chốc sẽ lại lấy lại được địa vị ngày trước thôi,—và anh cũng đừng quá khắt khe với cậu ta nhé, nhỡ đâu cậu ta không đạt được như ý muốn. Chào anh nhé.”

Tôi cảm thấy quá chán ngán trước cách cư xử của hắn đối với tên Rattler kia nên chẳng còn chút nhã ý nào nữa, nhưng vì công việc làm ăn của hắn đang mang lại lợi nhuận, tôi vẫn nhận lời giúp hắn lo liệu, và hắn ra về. Vài tuần trôi qua. Con tàu hơi nước quay trở lại mang theo một sự kiện khủng động trang báo suốt những ngày sau đó. Người dân ở mọi miền bang nhà ngấu nghiến từng chi tiết của vụ đắm tàu kinh hoàng, và những ai có người thân đi trên chuyến tàu ấy đều lủi thủi ra một góc, thì thầm đọc danh sách những người mất tích kéo dài dẵm. Tôi đọc được tin về những con người tài hoa, dũng cảm, cao quý và đáng yêu đã thiệt mạng, và trong số đó, tôi hình như là người đầu tiên bắt gặp cái tên David Fagg. Bởi vì “kẻ chẳng ra gì” ấy cuối cùng đã “về quê” rồi!

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Bret Harte

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.