Vận May Tại Roaring Camp Và Những Truyện Khác

Lượt đọc: 1217 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Món Quà Giáng Sinh Gửi Rupert

❊ ❊ ❊

[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE

Đó là mùa Giáng Sinh ở California — một mùa mưa phùn lất phất và cỏ non đâm chồi. Thỉnh thoảng, xuyên qua những tầng mây cuồn cuộn và làn mưa bay, ánh mặt trời chiếu rọi những ngọn đồi cằn cỗi như một phép màu; ở đó, sự sống và cái chết hòa làm một, và từ chính quằn quại của sự tàn lụi, một sức sống vui tươi lại vươn lên mạnh mẽ. Ngay cả những cơn bão cuốn phăng lá rụng cũng nuôi dưỡng những chồi non thay thế chúng. Nơi đây không có cảnh tượng tuyết rơi tĩnh mịch; trên những cánh đồng đang đâm chồi, lưỡi cày của người nông dân bám sát những luống cày sau cơn mưa cuối mùa. Có lẽ vì thế mà những cành cây xanh trang trí Giáng Sinh trong phòng khách bỗng mang vẻ lạ lẫm, tạo nên sự tương phản kỳ quái với những đóa hồng lấp ló ngoài cửa sổ khi gió Tây Nam đập những cánh hoa mềm mại vào khung kính.

Vị bác sĩ vừa nói, vừa kéo ghế sát lò sưởi, hiền từ nhưng kiên quyết nhìn vòng tròn những mái đầu tóc vàng xung quanh: “Nào, tôi muốn thống nhất rõ ràng trước khi kể chuyện là không ai được cắt ngang bằng mấy câu hỏi vớ vẩn nhé. Câu hỏi đầu tiên nghĩa là tôi sẽ dừng lại. Câu thứ hai, tôi sẽ coi việc cho tất cả uống một liều dầu thầu dầu là trách nhiệm của mình. Đứa nào nhúc nhích chân tay sẽ được coi là đang xin đi cắt cụt chi đấy. Tôi mang theo đủ đồ nghề rồi đấy nhé, và không bao giờ để chuyện vui làm ảnh hưởng đến công việc đâu. Các trò có hứa không nào?”

“Dạ có ạ,” sáu giọng nói nhỏ xíu cất lên đồng thanh. Tuy nhiên, sau loạt đạn pháo đồng thanh ấy lại là nửa tá câu hỏi lác đác.

“Im lặng nào! Bob, bỏ chân xuống, đừng có khua cái kiếm ấy nữa. Flora sẽ ngồi cạnh ta như một tiểu thư thấu đáo và làm gương cho mấy đứa khác. Fung Tang cũng có thể ở lại nếu cậu ta thích. Nào, vặn nhỏ đèn gas lại một chút; ừ, thế là được — vừa đủ để lò sưởi trông sáng hơn và làm nổi bật những ngọn nến Giáng Sinh. Tất cả im lặng! Đứa nào bẻ hạt hạnh nhân hay thở quá to bên đĩa nho khô sẽ bị tống cổ ra khỏi phòng.”

Không gian chìm vào sự im lặng tuyệt đối. Bob dịu dàng đặt thanh kiếm sang một bên và trầm ngâm ôm lấy chân mình. Flora, sau khi làm bộ điệu chỉnh lại mấy chiếc túi trên chiếc tạp dề nhỏ của mình, liền đặt tay lên vai vị bác sĩ và ngoan ngoãn để ông kéo ngồi sát bên. Fung Tang, cậu tiểu đồng ngoại đạo hiếm hoi được phép tham gia buổi tụ họp Giáng Sinh trong phòng khách tối nay, đưa mắt nhìn quanh đám trẻ với một nụ cười vừa ngọt ngào vừa từng trải. Tiếng tích tắc đều đặn của chiếc đồng hồ kiểu Pháp trên lò sưởi — được nâng đỡ bởi bức tượng một nữ mục đồng bằng đồng có thân hình cân đối — là âm thanh duy nhất phá vỡ sự bình yên đậm chất Giáng Sinh của căn phòng; một thứ bình yên hòa quyện giữa hương thơm của cây thông, đồ chơi mới, hộp gỗ tuyết cedar, keo dán và dầu bóng thành một hỗn hợp nhịp nhàng đến khó tả.

Vị bác sĩ bắt đầu kể: “Khoảng bốn năm trước vào thời điểm này, tôi đang theo học một khóa giảng ở một thành phố nọ. Một trong các giáo sư — một người hòa nhã, tốt bụng dẫu có phần thực tế và khô khan — đã mời tôi đến nhà ông ấy vào đêm Giáng Sinh. Tôi rất vui vẻ nhận lời vì đang rất muốn gặp một trong những người con trai của ông, nghe nói mới mười hai tuổi nhưng cực kỳ thông minh. Tôi không dám kể cho các bạn nghe cậu bé này có thể ngâm bao nhiêu câu thơ Latinh, hay đã sáng tác bao nhiêu bài thơ tiếng Anh đâu. Trước hết, các bạn sẽ bắt tôi đọc lại mất; thứ hai, tôi vốn chẳng rành gì về thơ ca — dù là tiếng Latinh hay tiếng Anh. Nhưng những người sành sỏi đều bảo rằng đó là những vần thơ kỳ diệu đối với một đứa trẻ, và ai nấy đều dự đoán một tương lai rực rỡ đang chờ cậu bé. Trừ cha cậu. Ông ấy luôn lắc đầu đầy hoài nghi mỗi khi nhắc đến chuyện đó, bởi như tôi đã nói, ông là một con người thực tế và thực dụng.”

“Tối hôm đó nhà vị giáo sư có một buổi tiệc rất vui vẻ. Tất cả trẻ em trong vùng đều có mặt, và trong số đó có cả người con trai thông minh của giáo sư — cậu bé Rupert, theo cách mọi người gọi — một đứa trẻ gầy gò, cao cỡ chú bé Bobby đây, với làn nước da trắng trẻo và mong manh như bé Flora ngồi cạnh tôi vậy. Sức khỏe cậu bé kém lắm, cha cậu bảo thế; thằng bé hiếm khi chạy nhảy chơi đùa với những đứa trẻ khác mà thích ở nhà gặm nhấm sách vở và sáng tác những thứ mà cậu gọi là thơ của mình.”

“Thế rồi, chúng tôi có một cây thông Noel y hệt thế này, và mọi người đang cười nói rôm rả, xướng tên những đứa trẻ có quà trên cây thông, ai nấy đều vô cùng hạnh phúc và phấn khởi, thì bấy giờ một đứa trẻ bất chợt thốt lên tiếng kêu vừa ngạc nhiên vừa thích thú: ‘Có quà cho Rupert này — các cậu đoán xem là gì nào?’”

“Tất cả chúng tôi cùng đoán. ‘Một cái bàn viết!’; ‘Một cuốn tuyển tập thơ của Milton!’; ‘Một chiếc bút vàng!’; ‘Một cuốn từ điển vần điệu!’. ‘Không à? Thế là gì?’”

“‘Một cái trống!’”

“‘Cái gì cơ?’ mọi người đồng thanh hỏi.”

“‘Một cái trống! Có đề tên Rupert hẳn hoi.’”

“Quả nhiên là thế thật. Một chiếc trống mới tinh, kích thước kha khá, viền đồng sáng loáng, đính kèm một mẩu giấy nhỏ với dòng chữ: ‘Tặng RUPERT’.”

“Dĩ nhiên là tất cả chúng tôi đều cười và nghĩ đó là một trò đùa hay. ‘Cậu thấy đấy, Rupert sẽ là kẻ làm náo động cả thế giới này cơ mà!’ người này bảo. ‘Da cừu làm trống đây dành cho nhà thơ,’ người kia nói. ‘Tác phẩm mới nhất của Rupert được bọc da cừu,’ người thứ ba châm chọc. ‘Tấu cho chúng tôi một bản nhạc cổ điển xem nào, Rupert,’ người thứ tư giục giã, cứ thế tiếp diễn. Nhưng Rupert dường như quá xấu hổ chẳng nói nên lời; mặt cậu lúc tái lúc đỏ, cắn chặt môi, rồi bỗng òa khóc nức nở và chạy vụt khỏi phòng. Lúc bấy giờ những kẻ vừa trêu chọc cậu mới đâm ra xấu hổ, và ai nấy bắt đầu gặng hỏi ai đã đem chiếc trống đó treo lên cây. Nhưng chẳng ai hay biết, hoặc nếu có ai biết thì sự đồng cảm bất chợt nảy sinh dành cho cậu bé nhạy cảm đã khiến họ giữ im lặng. Ngay cả lũ gia nhân cũng được gọi lên chất vấn, nhưng chẳng ai có nổi một manh mối về nguồn gốc của nó. Và điều kỳ lạ hơn nữa là ai cũng khẳng định rằng cho đến khoảnh khắc nó xuất hiện, chẳng một ai nhìn thấy nó treo trên cây cả. Tôi nghĩ sao ư? Chà, tôi có quan điểm của riêng mình. Nhưng không có câu hỏi nào hết nhé! Các bạn chỉ cần biết là tối hôm đó Rupert không xuống nhà nữa, và buổi tiệc cũng tàn ngay sau đó.”

“Tôi suýt quên bẵng những chuyện ấy, bởi mùa xuân năm sau cuộc Nội chiến bùng nổ, tôi được bổ nhiệm làm bác sĩ phẫu thuật cho một trung đoàn tân binh và đang trên đường ra mặt trận. Nhưng tôi buộc phải đi ngang qua thành phố nơi vị giáo sư sinh sống, và ở đó tôi đã gặp lại ông. Câu hỏi đầu tiên của tôi là về Rupert. Vị giáo sư buồn rầu lắc đầu. ‘Thằng bé không được khỏe,’ ông nói; ‘nó cứ suy sụp dần từ Giáng Sinh năm ngoái, lúc anh gặp nó ấy. Một ca bệnh rất lạ kỳ,’ ông nói thêm kèm theo một thuật ngữ tiếng Latinh dài ngoằng, ‘một ca bệnh vô cùng kỳ lạ. Nhưng anh hãy tự mình đến thăm nó đi,’ ông giục giã; ‘biết đâu lại giúp nó khuây khỏa và khá lên được.’”

“Thế là tôi đến nhà vị giáo sư, và thấy Rupert đang nằm trên một chiếc đi-văng được kê gối đỡ cao. Xung quanh cậu rải rác sách vở, và điều trông có vẻ đối lập kỳ lạ là chiếc trống tôi vừa kể đang treo lủng lẳng trên chiếc đinh ngay phía trên đầu cậu. Gương mặt cậu gầy gò, hốc hác; đôi má ửng lên hai vệt đỏ, còn đôi mắt thì rất sáng và mở trừng trừng. Cậu rất vui khi gặp tôi, và khi tôi nói cho cậu biết mình sắp đi đâu, cậu liền bắn ra hàng ngàn câu hỏi về chiến tranh. Tôi cứ tưởng mình đã đánh lạc hướng thành công những hoang tưởng ốm yếu và mệt mỏi trong tâm trí cậu, thì bỗng nhiên cậu chồm lên nắm chặt lấy tay tôi và kéo tôi lại gần.”

“‘Thưa bác sĩ,’ cậu thì thầm nhỏ xíu, ‘cháu kể cho bác nghe chuyện này, bác đừng cười chê cháu nhé?’”

“‘Không, dĩ nhiên là không rồi,’ tôi đáp.”

“‘Bác còn nhớ chiếc trống ấy chứ?’ cậu nói, chỉ tay về phía món đồ chơi lấp lánh đang treo sát tường. ‘Bác cũng biết nó đến với cháu thế nào rồi đấy. Vài tuần sau lễ Giáng Sinh, khi cháu đang nằm thiu thiu ngủ ở đây và chiếc trống vẫn treo trên tường, bỗng nhiên cháu nghe thấy tiếng trống vang lên; thoạt đầu nhỏ và chậm, rồi nhanh dần và lớn hơn, cho đến khi tiếng vang của nó lấp đầy cả căn nhà. Giữa đêm khuya cháu lại nghe thấy lần nữa. Cháu chẳng dám kể với ai, nhưng từ đó về sau đêm nào cháu cũng nghe thấy tiếng trống ấy.’”

“Cậu ngừng lời và lo lắng nhìn vào mặt tôi. ‘Có những lúc,’ cậu tiếp lời, ‘tiếng trống vang lên nhè nhẹ, có lúc lại dồn dập, nhưng lúc nào cũng dồn dập thành một hồi dài đến mức to và đáng sợ khiến cháu cứ ngỡ mọi người sẽ xông vào phòng để hỏi xem có chuyện gì xảy ra. Nhưng cháu nghĩ, thưa bác sĩ — cháu nghĩ thế này,’ cậu lặp lại chậm rãi, ngước nhìn khuôn mặt tôi với vẻ bồn chồn đau đớn, ‘rằng chẳng có ai nghe thấy tiếng trống đó ngoài một mình cháu cả.’”

“Tôi cũng nghĩ vậy, nhưng tôi hỏi liệu cậu có nghe thấy nó vào lúc nào khác nữa không.”

“‘Một hai lần vào ban ngày,’ cậu đáp, ‘những lúc cháu đang đọc sách hoặc viết lách; khi ấy tiếng trống kêu rất to, tựa như nó đang bực bội và cố tình dùng cách đó để kéo sự chú ý của cháu ra khỏi những trang sách.’”

“Tôi nhìn vào mặt cậu và đặt tay lên cổ mạch. Mạch cậu đập hơi gấp gáp, dồn dập và đôi mắt thì sáng rực. Sau đó, tôi tìm cách giải thích cho cậu hiểu rằng cơ thể cậu đang rất suy kiệt, khiến các giác quan trở nên cực kỳ nhạy bén — như hầu hết những người bệnh khác; và rằng khi cậu đọc sách, khi trở nên hứng khởi, kích động, hay khi mệt mỏi vào ban đêm, nhịp đập của một động mạch lớn chính là âm thanh gõ mà cậu đang nghe thấy. Cậu lắng nghe tôi với một nụ cười buồn bã đầy hoài nghi, nhưng vẫn nói lời cảm ơn, và chẳng bao lâu sau tôi cáo từ ra về. Thế nhưng khi đang bước xuống cầu thang, tôi chạm mặt vị giáo sư. Tôi bèn bày tỏ quan điểm của mình về tình trạng của thằng bé — ừm, nói chung là thế nào cũng được.”

“‘Nó cần không khí trong lành và vận động,’ vị giáo sư bảo, ‘cả những trải nghiệm thực tế trong cuộc sống nữa, thưa anh.’ Vị giáo sư không phải là người xấu, nhưng ông ấy có phần lo lắng, thiếu kiên nhẫn và luôn nghĩ — giống như thói thường của những kẻ thông minh — rằng những thứ bản thân không tài nào hiểu nổi thì hoặc là ngớ ngẩn, hoặc là bất thường.”

“Tôi rời khỏi thành phố ngay ngày hôm đó, và giữa bầu không khí sôi sục của những chiến trường cùng các trạm dã chiến, tôi hoàn toàn quên mất bé Rupert, cũng chẳng hề hay biết gì thêm về cậu cho đến một ngày nọ, khi tình cờ gặp lại một người bạn cũ cùng lớp trong quân ngũ — người từng quen biết vị giáo sư — anh ta kể rằng Rupert đã phát điên thực sự, và trong một cơn phát bệnh, cậu đã trốn khỏi nhà; vì mãi chẳng tìm thấy tung tích, người ta e rằng cậu đã ngã xuống sông và chết đuối. Khoảnh khắc ấy tôi bàng hoàng đến tột cùng, các bạn có thể tưởng tượng được đấy; nhưng chà, vào thời điểm đó tôi đang phải sống giữa những cảnh tượng còn khủng khiếp và chấn động hơn nhiều, nên chẳng có mấy thời gian để mà thương xót cho tội nghiệp cậu bé Rupert.”

“Chẳng lâu sau khi nhận được tin dữ đó, chúng tôi bước vào một trận chiến khốc liệt, nơi một phần quân đội của ta bị tàn sát đẫm máu. Tôi được lệnh tách khỏi lữ đoàn, phi ngựa ra chiến trường để hỗ trợ đội ngũ y bác sĩ của sư đoàn bại trận — những người đang phải gồng mình xoay sở với lượng thương binh vượt quá tầm kiểm soát. Khi đến căn lợn được trưng dụng làm bệnh xá dã chiến tạm thời, tôi lập tức lao vào công việc. Này Bob,” vị bác sĩ trầm ngâm lên tiếng, nhẹ nhàng nhấc thanh kiếm sáng loáng khỏi tay cậu bé đang có vẻ hơi sợ sệt rồi nghiêm nghị giơ nó lên trước mặt, “những thứ đồ chơi xinh xắn này thực chất chỉ là biểu tượng cho những thực tại tàn nhọc, phũ phàng mà thôi.”

“Tôi quay sang một người lính Vermont cao lớn, vạm vỡ,” ông tiếp tục với giọng rất chậm rãi, dùng mũi bao kiếm vạch những đường hoa văn trên tấm thảm, “anh ta bị thương nặng ở cả hai bên đùi nhưng vẫn giơ hai tay nài nỉ tôi hãy cứu chữa cho những người khác trước, những người đang cần hơn anh ta. Thoạt đầu tôi không màng đến lời khẩn cầu ấy, bởi thứ tinh thần vị tha kiểu này rất phổ biến trong quân đội; thế nhưng anh ta vẫn nài nỉ: ‘Vì Chúa, thưa bác sĩ, xin hãy để mặc tôi ở đây; có một cậu bé đánh trống của trung đoàn chúng tôi — hãy còn là một đứa trẻ thôi — sắp chết rồi, nếu bây giờ em ấy chưa trút hơi thở cuối cùng. Hãy đến khám cho em ấy trước. Em ấy nằm đằng kia kìa. Em ấy đã cứu mạng không chỉ một người. Em ấy vẫn bám trụ ở vị trí của mình giữa cơn hoảng loạn sáng nay và giữ trọn danh dự cho cả trung đoàn.’ Tôi bị ấn tượng bởi thái độ của người lính ấy hơn là nội dung lời anh ta nói — dẫu rằng điều đó đã được xác thực bởi những anh chàng khốn khổ khác nằm rên rỉ xung quanh — thế nên tôi liền bước qua chỗ cậu thiếu niên đánh trống đang nằm với chiếc trống đặt bên cạnh. Tôi thoáng nhìn khuôn mặt em — và — phải rồi, Bob này — phải rồi, các con của ta — đó chính là Rupert.”

“Chà! Chà! Chẳng cần đến dấu thập phấn mà các đồng nghiệp của tôi đã đánh dấu trên tấm ván thô sơ nơi em nằm để thấy rõ sự cấp bách của việc cấp cứu; chẳng cần đến những lời tiên tri của người lính Vermont, hay lớp mồ hôi lạnh hòa lẫn với những lọn tóc nâu bết sát vầng trán tái nhợt để thấy mọi sự giờ đây đã vô vọng nhường nào. Tôi gọi tên em. Em mở bừng đôi mắt — mà tôi có cảm giác như chúng to ra hơn trong cõi tầm nhìn mới đang dần hé mở — và nhận ra tôi. Em thì thều thào: ‘Cháu rất vui vì bác đã đến, nhưng cháu nghĩ bác chẳng thể giúp gì được cho cháu nữa đâu.’”

“Tôi không thể nói dối em. Tôi chẳng thể thốt nên lời nào. Tôi chỉ biết siết chặt bàn tay em trong tay mình khi em tiếp tục cất lời.”

“‘Nhưng bác sẽ gặp cha và xin ngài tha thứ cho cháu nhé. Chẳng có ai đáng trách ngoài một mình cháu. Phải mất một khoảng thời gian rất lâu cháu mới hiểu vì sao chiếc trống ấy lại tìm đến cháu trong đêm Giáng Sinh năm đó, vì sao nó cứ gọi cháu mỗi đêm, và nó đang muốn nói điều gì. Giờ thì cháu đã rõ. Nhiệm vụ đã hoàn thành, và cháu mãn nguyện rồi. Hãy nhắn với cha rằng mọi chuyện thế này là tốt hơn cả. Nếu sống tiếp cháu cũng chỉ đem lại phiền muộn và rắc rối cho ngài mà thôi, và có một linh cảm nào đó trong thâm tâm mách bảo cháu rằng đây mới là điều đúng đắn.’”

“Em nằm bất động trong giây lát, rồi siết chặt tay tôi, thì thào:—”

“‘Nghe này!’”

“Tôi lắng tai nghe, nhưng chẳng nghe thấy gì ngoài những tiếng rên rỉ nén chặt của những thương binh xung quanh. ‘Tiếng trống kìa,’ em thì thào yếu ớt; ‘bác không nghe thấy sao? — tiếng trống đang gọi cháu đấy.’”

“Em với tay về phía chiếc trống đang đặt ở đó, tựa như muốn ôm ghì lấy nó vậy.”

“‘Lắng nghe đi’ — em tiếp tục — ‘đó là tiếng kèn thức giấc. Các hàng quân đã tề tựu sẵn sàng để duyệt binh kìa. Bác không thấy ánh nắng chói lòa chiếu dọc theo hàng dài lưỡi lê đó sao? Gươm giáo sáng ngời — họ đang giơ súng chào — kìa vị Tướng quân đang tiến tới — nhưng ánh hào quang tỏa ra quanh đầu ngài chói lọi quá khiến cháu không tài nào nhìn rõ mặt. Ngài nhìn thấy cháu; ngài mỉm cười, đó chính là...’ — và mang theo trên đôi môi cái tên mà em đã học được từ thuở hồng hoang nào, em mệt mỏi duỗi dài người trên tấm ván gỗ rồi nằm lặng im bất động.”

“Thế là hết.”

“Giờ thì không có câu hỏi nào hết — khỏi cần quan tâm chiếc trống rốt cuộc ra sao nhé.”

“Đứa nào đang sụt sịt đấy hả?”

“Ôi Chúa tôi! Hộp thuốc của tôi đâu rồi nhỉ?”

HẾT

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Bret Harte

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.