X
Janek ngồi gần bên bếp lửa – trời đã hết mưa và họ lợi dụng dịp này để ra khỏi hầm. Janek suy nghĩ mông lung và nhìn mớ củi ướt đang reo và bốc khói trong ngọn lửa. Người trẻ nhất trong ba anh em Zborowski, ngồi chồm hổm theo lối Thổ Nhĩ Kỳ, đang thổi acmonica, vì thích thú hơn là vì nghệ thuật.
– Anh thổi dở lắm.– Janek nói. – Thật kinh!
Zborowski trẻ phật ý.
– Đây là một khúc nhạc thiêng, – anh ta cãi lại. – Chú mày không hiểu gì cả. Lời cũng rất hay. Và anh ta hát:
Bản tango ở Milonga,
Bản tango mơ mộng và run rẩy...
– Lời cũng dở! – Janek thở dài. – Anh biết chơi Chopin không?
Zborowski trẻ lắc đầu.
– Ai thế?
– Một người Ba Lan, – Janek nói. – Một nhạc sĩ...
Janek đưa tay.
– Đưa đây.
– Chú biết chơi à?
– Không.
Janek cầm lấy kèn acmonica và vứt vào bụi vẻ kinh tởm. Zborowski trẻ nổi xung chửi rủa, đi nhặt lại kèn và lại thổi.
– Hai ông anh đi đâu rồi?
– Đi Wilno.
Hai anh em Zborowski quá trưa mới trở về. Họ không về một mình; họ đem theo một cô gái trẻ. Có thể cô ta mới độ mười lăm tuổi. Mặt cô lấm tấm lẫn tàn nhang; người ta nhìn rõ những nốt đen đen mặc dù cô ta đã đánh phấn cẩn thận. Cô mặc một chiếc áo mưa đàn ông quá rộng đối với cô và đội mũ nồi: cái mũ nồi không che nổi những sợi tóc bạch kim, mất trật tự. Janek lần đầu tiên trông thấy cô ta.
– Ai đấy?
Người trẻ nhất trong anh em Zborowski nhìn người con gái và đáp.
– Tránh xa cô ta ra, Cô ta sẽ mang bệnh lại cho chú mày đấy.
– Bệnh gì?
– Bệnh ấy. Chú biết đấy.
– Em có biết gì đâu, – Janek đáp.
Janek nhìn cô gái chăm chú. Cô ta không có vẻ bệnh hoạn. Cô gái trẻ chắc biết người ta đang nói đến mình. Cô buồn bã nhìn Janek với đôi mắt đen to. Và rồi cô mỉm cười.
– Ai đấy? – Janek tiếp tục câu hỏi.
− Zosia chứ ai. Xem kìa. Ở đây ai cũng biết cô ta. Cô làm việc cho chúng ta ở Wilno. Cô ngủ với lính Đức và chúng sẽ nói với cô chúng ở đâu đến, đi đâu, đoàn xe của chúng sẽ đi qua những nơi nào... Cô mang bệnh lại cho chúng.
Zborowski gọi:
– Zosia!
Cô bé đi đến. Cô luôn luôn nhìn Janek, luôn luôn mỉm cười. Chiếc áo mưa cô mặc xuống tận mắt cá. Janek không dám nhìn cô nữa. Mặt cậu nóng bừng. Cậu run run và cảm thấy trống rỗng trong dạ dày. Cậu tự thấy xấu hổ với mình, vì làn sóng nóng bỏng đang dâng lên trong lòng cậu, vì bất chợt cậu muốn ôm cô gái vào trong đôi bàn tay, siết chặt cô vào lòng... Zborowski trẻ, đứng lên, ôm ngay lưng cô gái, sờ ngực cô.
– Cô ấy có bệnh! – Anh ta giận dữ nói. – Tiếc thay! Ở đây không ai đụng đến cô ấy. Zosia cô đang mang bệnh, có phải thế không?
– Ừ, – cô gái đáp, vẻ lạnh nhạt.
– Người ta sẽ chết vì bệnh đó, – Zborowski trẻ nói một cách tin tưởng. – Người ta sẽ chết vì bệnh đó, phải không Zosia?
– Ừ.
Cô không rời đôi mắt khỏi Janek. Bất ngờ, cô ta cúi xuống và lấy ngón tay lướt qua mặt Janek.
– Một chút thôi, nhiều hơn nữa và say đắm.
– Để cho chú ấy yên. – Zborowski nói. – Chú ấy không biết điều ấy thế nào đâu. Chú ta không bao giờ làm điều đó cả. Có phải thế không, Twardowski, chú chưa hề làm bao giờ phải không?
– Làm cái gì? – Janek hỏi.
– Đấy cô xem,– Zborowski đắc thắng nói.– Chú ta không biết nó thế nào đâu?
– Một chút thôi, nhiều hơn, say đắm và không có gì cả... – Cô gái kết thúc.
Janek bật dậy và chạy vào rừng. Cậu nghe tiếng Zborowski trẻ nhất cười oang oang... Cậu đi một lúc rồi dừng lại sau cây thông; có gái đi theo cậu. Janek muốn nhúc nhích... nhưng đôi chân cậu đã mềm nhũn.
– Tại sao cậu sợ tôi?
– Tôi không sợ.
Cô ta cầm lấy tay cậu nhưng cậu vội rụt tay lại.
– Cậu ngoan lắm. Cậu không giống như những người khác. Tôi rất yêu cậu.
– Về điều đó tôi không biết gì cả.
– Người ta không thể không biết gì cả... Tôi rất yêu cậu. Cậu không có bố mẹ sao?
– Có chứ. Nhưng hiện nay tôi không biết họ ở đâu.
– Cha mẹ tôi đã bị một quả bom giết chết cách đây ba năm. Cha tôi là kỹ sư.
– Thế bố cậu, ông ta làm gì?
– Ông ấy là bác sĩ.
Cô ta lại cầm lấy tay cậu.
– Bây giờ cậu đi đâu đấy?
– Tôi có chỗ ẩn núp của tôi.
– Có xa không?
– Không.
– Tôi đi theo được không?
Cậu ta trả lời, mặc dù không muốn, với giọng nói mà cậu ta cũng không nhận ra nữa.
– Được.
Họ yên lặng đi cạnh nhau. Cậu nghĩ đến bố, đến lời hứa với bố là không chỉ cho ai biết chỗ ẩn núp... Cô ta có lẽ đoán ra những ý nghĩ của cậu bởi vì cô nói dịu dàng:
– Đừng sợ. Tôi không nói lại với ai đâu.
— Tôi không sợ. Tôi không sợ gì cả.
Cô mỉm cười.
– Thế thì đưa tay đây.
– Cậu cảm thấy bàn tay nhỏ nhắn nằm trong bàn tay mình, bàn tay lạnh và mềm.
– Anh tên gì?
– Jan Twardowski.
– Janek, cô ta nói. Janek... Cái tên hay. Em có thể gọi anh như vậy được không?
– Được.
Họ đã đến nơi. Cậu vạch cành cây, giúp cô tụt xuống hầm. Cô ngồi trên tấm nệm và nhìn quanh.
– Một chỗ ấn tốt. Tốt hơn nhiều so với chỗ của Czerw.
– Bố tôi và tôi đào đấy.
Cậu ngồi gần cô. Cô xích sát lại gần cậu, không nói gì. Họ ngồi yên lặng như vậy khá lâu. Cuối cùng cô thở dài, cởi cúc áo và nói e dè:
– Anh muốn không?
– Không, không. Cứ ngồi như thế thôi.. Giống như lúc nãy.
Cô lại siết chặt cậu.
– Bởi vì, cô thì thầm, nếu anh muốn... Còn em thì đằng nào cũng thế. Em đã quen rồi.
– Tôi không muốn.
– Tùy anh. Em đã quen. Lúc đầu thì khó chịu lắm. Nhưng bây giờ thì đã quen, em không cảm thấy gì nữa.