VII

Thường thường Jablonski bảo Janek đi Wilno, hẹn gặp người yêu. Janek vui lòng đi đến đấy. Mỗi khi Janek đến, tiểu thư Jadwiga lại cho ăn uống và chơi đàn dương cầm. Cốc nước trà trên bàn đã nguội, Janek ngồi bất động, tay để lên miếng bánh mì mà cậu chưa đụng đến. Người phụ nữ trẻ cũng không nói gì với cậu. Nàng đánh đàn. Thỉnh thoảng nàng quay lại và mới biết Janek đã đi rồi. Đôi khi, trái lại, cậu ta còn ngồi lâu hơn mặc dù nàng đã chơi đàn xong, ngồi yên lặng mắt như chìm trong sương mù... Jablonski càng hay đến thăm người yêu hơn. Sức khỏe của anh ta xấu đi. Đôi má sâu hõm nhuốm một màu đỏ yếu ớt và ban đêm, trong hầm trú ẩn, tiếng ho của anh ta đã làm cho những người du kích không ngủ được. Anh ta biết rằng mình không còn sống lâu và đã lặng lẽ bàn bạc với những người khác về việc chọn người thay thế.

– Czerw, anh nói, cậu sẽ thay mình.

Czerw nháy mắt, lúng túng.

– Để xem đã.

Một buổi chiều, Jablonski đi gặp tiểu thư Jadwiga và không trở về nữa. Cả ngày mọi người lo lắng chờ anh ta. Hôm sau Czerw kéo riêng Janek ra và hỏi:

– Em biết nhà chứ?

– Biết.

– Đi thử xem.

Đến trưa thì Janek đến Wilno. Trời mưa. Trước nhà tiểu thư Jadwiga, hai giá treo cổ đã dựng lên: người qua đấy, đi nhanh, không nhìn; vài người làm dấu thánh. Jablonski và người yêu của mình bị treo lủng lẳng. Hai tên lính Đức đứng gác; chúng cãi nhau, cười đùa, một tên lấy từ túi ra một phong bì và chìa cho tên kia xem những tấm ảnh.